I SA/Go 1284/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.), Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska, Sędzia WSA Jacek Niedzielski, Protokolant asystent sędziego Aleksandra Mokrzycka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 marca 2007 r. sprawy ze skargi "I" Sp. z o.o. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenie wysokości podatku od nieruchomości za listopada i grudzień 2005 r. I. uchyla zaskarżoną decyzję; II. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, III. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącej spółki kwotę 5256 (pięć tysięcy dwieście pięćdziesiąt sześć) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. I SA/Go 1284/06 Uzasadnienie Samorządowe Kolegium Odwoławcze zaskarżoną decyzją z [...] lipca 2006r. nr [...] utrzymało w mocy decyzję Burmistrza z [...] kwietnia 20006r. Nr [...], określającą skarżącej - "I" Spółce z ograniczoną odpowiedzialnością,– wysokość zobowiązania w podatku od nieruchomości za listopad i grudzień 2005r. Spór skarżącej z organem podatkowym dotyczy ustalania, czy podatnik jest uprawniony do skorzystania ze zwolnienia od podatku od nieruchomości na podstawie § 2 ust. 1 uchwały Nr XXIX/240/05 Rady Miejskiej z [...] czerwca 2005r. w sprawie zwolnień od podatku od nieruchomości (Dz. Urz. Woj. Lub. Nr 57, poz. 1174). w związku z dokonaniem przez niego nowych inwestycji. Uchwała XXIX/240/05, która weszła w życie 22 września 2005r., przewiduje zwolnienie od podatku od nieruchomości, nieruchomości zajętych na działalność gospodarczą (z określonymi wyłączeniami). Zwolnienie obejmuje tylko te nieruchomości, na których podatnik będący małym lub średnim przedsiębiorcą zawiadomił pisemnie Burmistrza przed rozpoczęciem prac o przystąpieniu do dokonania nowej inwestycji, dokonał nowych inwestycji po wejściu uchwały w życie, a przed 1 styczniem 2007r. i gdzie kwota należnego podatku od nieruchomości objętych zwolnieniem, nie przekracza maksymalnej intensywności pomocy obliczonej jako 57,5% kosztów inwestycji kwalifikujących się do objęcia pomocą w przypadku średnich przedsiębiorców. Zwolnienie obejmuje okres 5 lat, pod warunkiem, że działalność gospodarcza związana z nową inwestycją, będzie prowadzona na terenie Gminy przez podatnika, przez okres co najmniej 5 lat, od dnia zakończenia inwestycji, a jego wkład w finansowanie inwestycji wyniesie co najmniej 25%. Warunek wniesienia przez podatnika 25% wkładu związanego z nową inwestycją jest spełniony, jeżeli jego udział nie pochodzi ze środków stanowiących pomoc publiczną. Przez dokonanie nowych inwestycji, zgodnie z § 4 ww. uchwały rozumie się rozpoczęcie i zakończenie inwestycji polegającej na utworzeniu, rozbudowie lub nabyciu nowego przedsiębiorstwa i uruchomieniu produkcji bądź świadczeniu usług, jak tez dokonaniu zasadniczych zmian produkcji bądź procesu produkcyjnego przez poniesienie wydatków' na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne w wysokości nie mniejszej niż równowartość 80.000 euro w przypadku średnich przedsiębiorców, albo 50.000 euro w przypadku małych przedsiębiorców. Nowe inwestycje nie mogą być inwestycjami odtworzeniowymi, prowadzącymi jedynie do odtworzenia zdolności produkcyjnych. Zgodnie z § 5 ust. 1 zwolnienie przysługuje od dnia następnego miesiąca po powstaniu okoliczności uzasadniającej zwolnienie, to jest po dniu dokonania inwestycji i przyjęcia do prowadzonej ewidencji środków trwałych. Zwolnienie nic przysługuje jeżeli przyjęcie środka trwałego do ewidencji nastąpiło po 31 grudnia 2006r. Skarżąca spółka pismem z 13 października 2005r. zawiadomiła Burmistrza o rozpoczęciu inwestycji na nieruchomości położonej w swoim Oddziale, polegającej na zakupie maszyn do produkcji wyrobów, a następnie pismem z 2 listopada tego samego roku poinformowała Burmistrza o zakończeniu, rozliczeniu i przekazaniu inwestycji do użytkowania w dniu 31 października 2005r. Poinformowała też, że przedmiotem inwestycji był zakup oraz montaż maszyn, urządzeń i oprzyrządowań do produkcji palet i pojemników metalowych, że jest to inwestycja nowa a nie o charakterze odtworzeniowym oraz , że koszt jej wyniósł 345 656, 26 zł. Skarżąca wniosła tym samym pismem o zwolnienie jej z podatku od nieruchomości w kwocie 198 752,35 zł, stanowiącej 57,5% kosztów inwestycji kwalifikujących się do objęcia pomocą w przypadku średnich przedsiębiorców, począwszy od listopada 2005r. do wyczerpania kwoty zwolnionej z podatku, powołując się na w/w uchwałę XXIX/240/05. Spółka złożyła też w w/w piśmie oświadczenie , że jest średnim przedsiębiorcą oraz, że z pomocy publicznej na dokonanie inwestycji nie korzystała. Do pisma spółka dołączyła korektę deklaracji na podatek od nieruchomości za listopad i grudzień 2005r., oraz zestawienie inwestycji. Z dołączonych dokumentów wynikało, że zakupione przez podatnika maszyny, urządzenia i oprzyrządowanie wyprodukowane zostało w latach 1974-1988. W trakcie postępowania podatkowego przed organem I instancji przeprowadzono m. in. dowód z opinii biegłego sądowego L.Z.. Z opinii tej wynika, że spółka do 3 lutego 2006r. tj. do dnia oględzin przez biegłego, nie uruchomiła produkcji przy użyciu maszyn, które zakupiła mimo, iż je zainstalowała. Biegły stwierdził też, ze nie można mówić o zasadniczej zmianie produkcji, bądź procesu produkcyjnego w spółce jak również, że nie nastąpiła zasadnicza zmiana technologii. Podatniczka jest na etapie poszukiwania odbiorców przyszłych produktów. Z opinii biegłego wynika też, że wcześniej posiadane maszyny i urządzenia umożliwiały uruchomienie nowej gamy wyrobów choć nie w masowym zakresie, a także stwierdził, iż nabyte maszyny i urządzenia mogą "wzmocnić" produkcję dotychczasową. Burmistrz odmawiając skarżącej wnioskowanego zwolnienia z podatku od nieruchomości wskazał, że nabycie maszyn i urządzeń nie było utworzeniem, ani rozbudową, ani też nabyciem nowego przedsiębiorstwa. Zakupione maszyny i urządzenia nie posłużyły też podatnikowi do dokonania zasadniczych zmian produkcji bądź procesu produkcyjnego. Stoją niewykorzystywane, bowiem co wynika z opinii biegłego podatnik do dnia 3 lutego 2006r. nie uruchomił produkcji przy ich użyciu. Po wtóre zaś wskazał, że stan techniczny, rodzaj i wiek nabytych urządzeń uniemożliwiają dokonanie zasadniczych zmian produkcji. Wszystkie te maszyny i urządzenia służą do produkcji wyrobów z metalu, a więc do produkcji, która do tej pory miała miejsce w zakładzie i pozwalają na produkcję prostych nieskomplikowanych wyrobów. Przy pomocy dotychczas posiadanych maszyn i urządzeń można produkować palety i pojemniki metalowe co również potwierdził biegły w opinii. Zatem nabycie maszyn, urządzeń i oprzyrządowań nie było inwestycją nową lecz odtworzeniową. W odwołaniu do Samorządowego Kolegium Odwoławczego spółka zarzuciła, że fakt nabycia tych ruchomości, ich wartość, zaliczenie do środków trwałych przedsiębiorstwa oraz przydatność do prowadzenia działalności nie były kwestionowane przez Burmistrza. Okoliczność że nie są nowe jest bez znaczenia, gdyż w branży metalowej często wykorzystywane są maszyny mające po kilkadziesiąt lat. Zdaniem skarżącej dokonane przez nią zakupy maszyn i urządzeń związane są z rozszerzeniem profilu produkcji o masowe wytwarzanie pojemników siatkowych UIC oraz palet transportowych. Wyroby te nie były produkowane dotychczas przez spółkę, co nie było kwestionowane przez organ I instancji. Poszerzenie możliwości produkcyjnych o nowe produkty jest zdaniem skarżącej znaczącą zmianą produkcji i nie jest to inwestycja odtworzeniowa. Nabyte urządzenia nie są przeznaczone do wykorzystania w toku dotychczas prowadzonej działalności lecz stanowią bazę do budowy nowego działu produkcji, który ma stanowić docelowo 30% produkcji. Skarżący podniósł także, że nabywając maszyny i urządzenia skorzystał z odroczonego terminu płatności (kredytu kupieckiego), do dnia wydania decyzji przez organ I instancji cena nabycia została uiszczona, spółka jest właścicielem ruchomości, które w chwili zawarcia umowy sprzedaży jej wydano, i które zostały przyjęte jako środek trwały do używania 31 października 2005r. Podniósł też, że uchwała Rady Miejskiej nie wskazuje warunków na jakich ma odbywać się wydatkowanie środków na zakup środków trwałych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymując w mocy decyzję Burmistrza Kolegium podzieliło stanowisko organu I instancji, że dokonana przez podatnika inwestycja nie mieści się w zakresie określonym § 4 ust. 1 uchwały Rady Miejskiej. Zdaniem Samorządowego Kolegium Odwoławczego dokonaniem nowej inwestycji w świetle § 4 ustęp 1 będzie rozpoczęcie i zakończenie inwestycji polegającej na dokonaniu zasadniczych zmian produkcji bądź procesu produkcyjnego przez poniesienie wydatków na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne. Chociaż uchwała nie definiuje pojęcia rozpoczęcia i zakończenia inwestycji, to jednak, zdaniem Kolegium "można z całą pewnością stwierdzić, że zakończenie inwestycji nie następuje z chwilą poniesienia wydatków na środki trwałe, gdyż to pojęcie określa sposób "dokonania zasadniczych zmian produkcji bądź procesu produkcyjnego". Ponieważ nie rozpoczęto użytkowania zakupionych maszyn i urządzeń. nie można uznać, ze nastąpiło zakończenie inwestycji. Kolegium zwróciło również uwagę na niespełnienie przesłanki " zasadniczej zmiany produkcji" wyrażając pogląd, iż przez określenie to należy rozumieć zmiany całkowite, gruntowne, radykalne, czy wręcz rewolucyjne. Dla zwolnienia z podatku inwestycja musi prowadzić do tak istotnej zmiany produkcji, że w wyniku zmiany dotychczasowa produkcja nie będzie już produkcją główną. W skardze na powyższą decyzję do tutejszego Sądu skarżąca spółka ponowiła zarzuty podniesione w odwołaniu wywodząc, że spełniła wszystkie warunki uchwały nr XXIX Rady Miejskiej ponieważ jest średnim przedsiębiorcą w rozumieniu § 1 ust. 2 ww. uchwały, poinformowała Burmistrza o rozpoczęciu inwestycji, a następnie o jej zakończeniu przez przekazanie do użytkowania, po zaewidencjonowaniu nabytych maszyn i urządzeń jako środków trwałych. Począwszy od dnia 2 listopada 2005r. na tych maszynach i urządzeniach rozpoczęto próby technologiczne mające na celu uruchomienie nowego wyrobu. Próby te ukończono i podjęto produkcję i sprzedaż pojemników transportowych. Uzyskanie pełnych mocy produkcyjnych zaplanowano na październik 2006r. zgodnie z wcześniejsza deklaracją złożoną w piśmie z dnia [...].03.2006r. znak [...] skierowanym do Burmistrza. Odnosząc się do faktu niepodjęcia do dnia wydania decyzji produkcji nowych wyrobów spółka stwierdziła, że jest to skomplikowany proces wiążący się nie tylko z przystosowaniem nabytych maszyn do produkcji, ale także zorganizowanie i przeszkolenie odpowiedniej kadry, z czym są znaczne trudności, a przede wszystkim pozyskanie pewnych źródeł zbytu, spółka nie jest bowiem przy swej kondycji finansowej (trwa rozbudowa) zaangażować się w ryzykowne przedsięwzięcia. Nie może jednak ulegać wątpliwości, że nabyte maszyny i urządzenia stanowią bazę sprzętową zakładu na dzień dzisiejszy oraz na przyszłość. W kontekście stwierdzenia przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze, że nabycie maszyn, urządzeń i oprzyrządowań nie jest inwestycją nową lecz odtworzeniową skarżąca zauważyła, nie dokonała ani likwidacji ani sprzedaży żadnego takiego samego lub podobnego do zakupionych środka trwałego, co świadczy o rozbudowie zakładu a nie o odtwarzaniu zdolności produkcyjnych. Pokreśliła, że wszystkie środki trwałe użytkowane są przez cały czas w procesie produkcyjnym dotychczas produkowanych wyrobów. Nie zgodziła się też ze stanowiskiem organu odwoławczego , że zasadnicza zmiana produkcji musi być to zmianą całkowitą, gruntowną i radykalną czy wręcz rewolucyjną, gdyż przy takim ujęciu zmuszona byłaby do całkowitej zmiany profilu produkcji lub branży. Zdaniem skarżącej podjęcie nowej produkcji- w nowej gałęzi Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (28.75.27-33.00 Palety i podobne platformy do przenoszenia produktów, ze stali), w której dotychczas spółka nie produkowała żadnych wyrobów- jest zasadniczą zmianą, ponieważ prowadzi do opanowania nowych procesów produkcyjnych i wymagań związanych z produkcją tychże nowych wyrobów, które mają stanowić docelowo 30% produkcji. Spółka zarzuciła także organowi II instancji, że biegły w swoje opinii powołał się na dyrektywę maszynową nr 89/655/EWG, która obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2006r. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując swoje dotychczasowe stanowisko odnośnie interpretacji § 4 ust. 1 uchwały Rady Miasta. Podnoszone przez skarżącą zarzuty, że braki w zakresie BHP nie byty istotne, stwierdził, że nie zmienia to faktu, że braki te istniały i uniemożliwiały zgodne z prawem rozpoczęcie produkcji i przyznał, że choć dyrektywa maszynowa nr 89/655/EWG, obowiązuje dopiero od 1 stycznia 2006r. to jednak w dacie oględzin już obowiązywała. Podtrzymał również swoje stanowisko, że rozszerzenie asortymentu produkowanych wyrobów, nawet na dużą skalę, nie będzie stanowiło "zasadniczej zmiany produkcji". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Problem w niniejszym sporze sprowadza się do prawidłowej interpretacji § 4 ustęp 1 uchwały nr XXIX/240/06 Rady Miejskiej z [...] czerwca 2005r. Jak wynika bowiem z zaskarżonego rozstrzygnięcia podstawą odmowy uznania, że skarżąca spółka spełniła wymogi do uzyskania zwolnienia w podatku od nieruchomości było uznanie, że skarżąca nie dokonała nowej inwestycji z dwóch zasadniczych powodów, a mianowicie - nie dokonała zasadniczych zmian produkcji bądź procesu produkcyjnego przez poniesienie wydatków na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne, - nie zakończyła nowej inwestycji. Paragraf 4 wskazanej uchwały stanowi: " przez dokonanie nowych inwestycji, o których mowa w § 2, rozumie się rozpoczęcie i zakończenie inwestycji polegającej na utworzeniu, rozbudowie lub nabyciu nowego przedsiębiorstwa i uruchomieniu produkcji bądź świadczeniu usług jak też dokonaniu zasadniczych zmian produkcji bądź procesu produkcyjnego przez poniesienie wydatków na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne ....." Analiza tego przepisu prowadzi do wniosku, że mamy do czynienia z dwiema całkowicie od siebie niezależnymi przesłankami, z których każda samodzielnie uzasadnia możliwość ubiegania się przez przedsiębiorcę o zwolnienie z podatku. Są to: 1. rozpoczęcie i zakończenie inwestycji polegającej na utworzeniu, rozbudowie lub nabyciu nowego przedsiębiorstwa i uruchomieniu produkcji bądź świadczeniu usług, 2. dokonanie zasadniczych zmian produkcji bądź procesu produkcyjnego przez poniesienie wydatków na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne. W świetle ustalonego przez organy stanu faktycznego jak i wniosku skarżącej nie ulega wątpliwości, że skarżąca ubiegała się o zwolnienie podatkowe wskazując, że spełniła drugą z przesłanek. Z jej brzmienia, w przeciwieństwie do przesłanki 1. nie wynika by warunkiem uzyskania zwolnienia było rozpoczęcie i zakończenie inwestycji bądź też uruchomienie produkcji . Dla jej zastosowania wystarczy: 1. dokonanie zasadniczej zmiany produkcji przez poniesienie wydatków na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne bądź 2. dokonanie zasadniczej zmiany procesu produkcyjnego przez poniesienie wydatków na środki trwałe oraz wartości niematerialne i prawne. W związku z tak sformułowanym przepisem nie mają znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy rozważania organu odwoławczego dotyczące zakończenia i uruchomienia produkcji. Tym samym podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia miało ustalenie, czy zakup maszyn i urządzeń służył zasadniczej zmianie produkcji lub zasadniczej zmianie procesu produkcyjnego. Zaznaczyć przy tym trzeba, że sama uchwała Rady Miejskiej nie wyjaśnia co oznacza zasadnicza zmiana procesu produkcyjnego a co zasadnicza zmiana produkcji. Również organy podatkowe nie przybliżyły co, ich zdaniem, kryje się pod tymi pojęciami. A było to istotne dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu zaskarżonego orzeczenia Samorządowe Kolegium Odwoławcze odniosło się jedynie do "zmian produkcji" nie prowadząc postępowania dowodowego na okoliczność "zmian procesu produkcyjnego" i w tym zakresie nie wyjaśniło należycie stanu faktycznego, co było obowiązkiem organu stosownie do art. 122 w zw. z art. 187 ustawy z 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926) i co stanowi naruszenie, które mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Zmiany takie sygnalizowała skarżąca spółka w toku postępowania. Sąd nie podziela przy tym stanowiska strony organu odwoławczego, iż zasadnicza zmiana produkcji musi być to zmianą całkowitą, gruntowną i radykalną czy wręcz rewolucyjną. Zmiana ilościowa także może być zmianą zasadniczą, bowiem wzrost ilości produkcji musi wymuszać zmiany w organizacji produkcji, zatrudnieniu itp. W tym kontekście zasadny jest zarzut skarżącej, do której organ odwoławczy się nie ustosunkował, iż inwestując w maszyny i urządzenia, nie usunął dotychczas posiadanych z ewidencji środków trwałych. Nasuwa się przy tym uwaga, iż niedoprecyzowane sformułowania zawarte w uchwale Rady Miejskiej nie mogą być tłumaczone na niekorzyść podatnika poprzez zawężającą wykładnię organów podatkowych. Przepisy z zakresu regulacji dotyczących zwolnień od podatku muszą być czytelne dla podatników, którzy mają je stosować. W tej sytuacji szczególnego znaczenia nabiera brak zainteresowania organu podatkowego rodzajem inwestycji, o zamiarze której podatnik poinformował organ, co podatnik, kierując się zasadą zaufania do organów administracji samorządowej, potraktował jako akceptację. Miał bowiem prawo przypuszczać, iż wprowadzony uchwałą warunek uprzedniego poinformowania o zamiarze dokonania inwestycji ma służyć wstępnej ocenie co do jej zgodności z uchwałą. Z wymienionych wyżej względów Sąd, na podstawie art. 145 § 1 lit. a ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (D. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) orzekł jak w sentencji wyroku. W związku z uchyleniem decyzji należało, na podstawie art. 152 powołanej wyżej ustawy orzec, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) w związku z § 6 i § 18 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 z późn. zm.). Złożyły się na nie : wpis w kwocie 1656,00 zł., oraz wynagrodzenie adwokata w kwocie 3600,00 zł. /-/A. Juszczyk-Wiśniewska /-/J. Wierchowicz /-/J. Niedzielski