I SA/Go 129/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-06-17
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy prowadzenie produkcji kurcząt rzeźnych w rozumieniu § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. oznacza faktyczną obsadę zwierząt na fermie w konkretnym dniu, czy też proces produkcji rozumiany jako całość?Ratio decidendi
Sąd uznał, że prowadzenie produkcji kurcząt rzeźnych nie może być utożsamiane z faktyczną obsadą fermy w konkretnym dniu, lecz powinno być rozumiane jako proces. Odmowa przyznania pomocy finansowej z powodu braku zwierząt na fermie w dniu 25 marca 2020 r. była nieprawidłowa, ponieważ mogły istnieć uzasadnione przerwy w produkcji, takie jak wywóz zwierząt lub przygotowanie fermy do kolejnego wstawienia piskląt. Kluczowe jest ustalenie rozmiaru produkcji, a nie jej chwilowej obsady.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie pomocy dla rolników dotkniętych kryzysem COVID-19, oświadczając prowadzenie produkcji kurcząt rzeźnych i dokonanie przemieszczeń zwierząt. Organy administracji odmówiły przyznania pomocy, uznając, że na dzień 25 marca 2020 r. na fermach skarżącego nie było obsady kurcząt rzeźnych, co miało oznaczać niespełnienie warunku prowadzenia produkcji. Skarżący kwestionował takie rozumienie przepisu, wskazując na ciągłość produkcji i okresy między wstawieniami piskląt.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję w całości i zasądził od Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR na rzecz J.P. zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Asesor WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 17 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi J.P. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 1. Uchyla zaskarżoną decyzję w całości. 2. Zasądza od Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz J.P. kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
J.P. (dalej również jako "Skarżący", "Strona") wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (powoływany dalej również jako: "organ II instancji", "organ odwoławczy", "Dyrektor OR ARiMR") z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR (dalej również jako: "organ I instancji") z dnia [...] grudnia 2020 r. nr [...] w przedmiocie przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVlD-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19".
Z akt wynika następujący stan faktyczny
W dniu 15 września 2020 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek J.P. o przyznanie pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 w którym oświadczył, że według stanu na dzień [...] marca 2020 r. prowadził produkcję kurcząt rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk oraz w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] czerwca 2020 r. dokonał przemieszczenia kurcząt rzeźnych. Do wniosku załączono informację o miejscu prowadzenia produkcji drobiu wg stanu na dzień [...] marca 2020 r., wskazując fermę zlokalizowaną w miejscowości [...] oraz fermę w miejscowości [...], działka nr [...]. Do wniosku załączono kopię decyzji Powiatowego Lekarza Weterynarii o nadaniu weterynaryjnego numeru identyfikacyjnego dla gospodarstwa utrzymującego drób w miejscowości [...] oraz kopię zawiadomienia Powiatowego Lekarza Weterynarii określającego weterynaryjny numer identyfikacyjny dla gospodarstwa utrzymującego drób rzeźny w miejscowości [...].
W trakcie postępowania administracyjnego Kierownik Biura Powiatowego ARiMR na podstawie danych rejestru Głównego Inspektoratu Weterynarii oraz informacji uzyskanych od Powiatowego Lekarza Weterynarii o miejscu i wielkości prowadzenia produkcji drobiu, według stanu na dzień [...] marca 2020 r. oraz dokonanych przemieszczeniach stwierdził, że na terenie dwóch ferm wskazanych we wniosku, wielkość produkcji na dzień [...] marca 2020 r. (maksymalna wielkość 1 wsadu brojlerów lub kur hodowlanych obowiązująca [...] marca 2020 r.), wynosiła zero sztuk.
Organ I instancji wydał w dniu [...] grudnia 2020 r. decyzję odmawiającą przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19, z uwagi na niespełnienie warunku, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a oraz tiret pierwsze Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 24 sierpnia 2020 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania oraz wypłaty pomocy finansowej na operacje typu "Pomoc dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19" w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym z COVID-19" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 1467) – zwanego dalej "Rozporządzeniem".
Na skutek wniesionego przez Stronę odwołania, organ odwoławczy decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W uzasadnieniu decyzji organ II instancji stwierdził, iż w wyniku analizy akt sprawy nie znalazł podstaw do uchylenia decyzji Kierownika Biura Powiatowego ARiMR. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji oparł się w całości na zgromadzonej dokumentacji oraz zastosował w sposób właściwy przepisy prawa.
Organ odwoławczy wskazał, iż w niniejszej sprawie nie zostały spełnione warunki uzyskania w/w pomocy określone w przepisach Rozporządzenia. Na podstawie danych otrzymanych od Głównego Inspektoratu Weterynarii, organ II instancji ustalił, że Strona na fermie w miejscowości [...] dokonała przemieszczenia zwierząt (kurcząt rzeźnych) w okresie od [...] marca 2020 r. do [...] czerwca 2020 r., oraz, że nie prowadziła produkcji kurcząt rzeźnych na dzień [...] marca 2020 r. Natomiast w przypadku drugiej fermy, tj. mieszczącej się w miejscowości [...] GIW nie przekazał wymaganych informacji.
W toku postępowania wyjaśniającego organ II instancji pismem z dnia [...] października 2020 r. zwrócił się do Powiatowego Lekarza Weterynarii o przekazanie informacji, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 Rozporządzenia celem potwierdzenia spełnienia warunków kwalifikowalności do przyznania pomocy.
Pismem z dnia [...] listopada 2020 r. Powiatowego Lekarza Weterynarii przekazał do Biura Powiatowego informacje dotyczące producenta, które potwierdziły stan faktyczny dotyczący fermy mieszczącej się w miejscowości [...] oraz uzupełniły informacje dotyczące fermy mieszczącej się w miejscowości [...].
Wobec powyższego organ II instancji stwierdził, że w przypadku fermy w [...] nie została spełniona przez Stronę jedna z przesłanek określonych w § 2 ust. 1 pkt. 3 lit. a Rozporządzenia, natomiast w przypadku fermy w [...] nie zostały spełnione obie przesłanki § 2 ust. 1 pkt. 3 lit. a Rozporządzenia.
We wniesionym odwołaniu Strona podała, iż brak brojlerów na fermach w dniu [...] marca 2020 r., nie może stanowić podstawy do odmowy przyznania wnioskowanej pomocy, ponieważ produkcja prowadzona jest w sposób ciągły, a brak brojlerów w tym dniu wynika z faktu, iż jest to okres pomiędzy wstawieniami (w tym czasie obiekty były przygotowywane do wstawienia piskląt) i wynika z przyjętego harmonogramu prac. Ponadto Strona w odwołaniu posługuje się pojęciem "rozmiar produkcji", sugerując, iż rozmiaru tej produkcji nie można ustalać na podstawie obsady istniejącej w danym dniu.
Organ odwoławczy nie zgodził się z powyższą interpretacją Strony. W ocenie organu kluczowymi zapisami w rozporządzeniu określającym warunki przyznania pomocy, o którą ubiega się Strona jest zapis § 2 ust. 1 pkt. 3 lit. a oraz § 2 ust. 5 Rozporządzenia. Zdaniem organu odwoławczego istotnym jest fakt, że w powyższych regulacjach użyto zwrotu "według stanu na dzień", a ponadto nie zawarto żadnych innych wskazań służących do wyznaczenia rozmiaru produkcji. Nadto w § 2 ust. 6 pkt 8 Rozporządzenia sprecyzowano, iż Główny Lekarz Weterynarii przekazuje Prezesowi ARiMR dane, o którym mowa w ust. 5, zawierające maksymalną obsadę zwierząt w odniesieniu do produkcji kurcząt rzeźnych. Wobec powyższego w ocenie organu odwoławczego, rozmiar produkcji, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt. 3 lit. a, odpowiada maksymalnej obsadzie kurcząt rzeźnych według stanu na dzień [...] marca 2020 r. Organ II instancji podkreślił, że organem odpowiedzialnym za prawidłowość tych danych jest - zgodnie z § 2 ust. 6 Rozporządzenia - Główny Lekarz Weterynarii.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę na fakt, iż Strona nie negowała faktu, iż w dniu [...] marca 2020 r. na fermach w [...] nie było obsady kurcząt rzeźnych, wobec czego organ II instancji nie widział podstaw do podważania rzetelności przekazanych danych. Wobec powyższego, skoro na fermach Strony w dniu [...] marca 2020 r. nie było obsady kurcząt rzeźnych, to organ II instancji uznał, iż nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt. 3 lit. a Rozporządzenia. Powyższe fakty potwierdziły przedłożone przez Stronę dokumenty, tj. faktura zakupu piskląt (brojlerów) oraz plan wstawień piskląt na rok 2020.
W skardze z dnia [...] lutego 2021 r. wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. przez J.P. zaskarżono powyższą decyzję Dyrektora OR ARiMR w całości. W uzasadnieniu skargi Skarżący podkreślił, iż w Rozporządzeniu jest mowa tylko i wyłącznie o "prowadzeniu produkcji drobiu na dzień [...] marca 2020 r." i o "rozmiarze produkcji przekraczającej 1000 sztuk." Wskazał jednocześnie, że gdyby ustawodawca w Rozporządzeniu napisał o obowiązującej obsadzie lub ilości kurcząt na fermie w dniu [...] marca 2020 r. to nie odwoływałby się od decyzji odmawiającej przyznania pomocy. Podkreślił, iż w piśmie z dnia [...] lutego 2021 r. Powiatowy Lekarz Weterynarii zastosował określenie "Wielkość obsady na dzień [...] marca 2020 r. – 0 sztuk", przez co zdaniem Strony zmodyfikował swoją wersję. Zdaniem Skarżącego gdyby ustawodawcę interesowałaby ilość czy obsada kurcząt na fermie w dniu [...] marca 2020 r. to nie żądałby informacji o maksymalnej obsadzie zwierząt, ale o faktycznej i rzeczywistej ilości czy obsady zwierząt w dniu [...] marca 2020 r. i od tej rzeczywistej ilości zwierząt uzależniałby przyznanie pomocy.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest zasadna.
Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2019 r., poz. 2167), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.) zwanej dalej "P.p.s.a.", Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a. Ten ostatni przepis dotyczy skargi na pisemną interpretację przepisów prawa podatkowego, nie ma zatem zastosowania w niniejszej sprawie.
Przedmiotem sporu jest odmowa przyznania pomocy dla rolników szczególnie dotkniętych kryzysem COVID-19 w ramach działania "Wyjątkowe tymczasowe wsparcie dla rolników, mikroprzedsiębiorstw oraz małych i średnich przedsiębiorstw szczególnie dotkniętych kryzysem związanym, z COVID-19", z uwagi na niespełnienie przez skarżącego warunków, o których mowa w §2 ust. 1 pkt 3 lit. a) Rozporządzenia.
Wspomniany przepis stanowi, że pomoc przyznaje się rolnikowi, o którym mowa w art. 39b ust. 1 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1305/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. w sprawie wsparcia rozwoju obszarów wiejskich przez Europejski Fundusz Rolny na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (EFRROW) i uchylającego rozporządzenie Rady (WE) nr 1698/2005 (Dz. Urz. UE L 347 z 20.12.2013, str. 487, z późn. zm.), któremu został nadany numer identyfikacyjny w trybie przepisów o krajowym systemie ewidencji producentów, ewidencji gospodarstw rolnych oraz ewidencji wniosków o przyznanie płatności, zwany dalej "numerem identyfikacyjnym", jeżeli ten rolnik lub jego małżonek: według stanu na dzień [...] marca 2020 r. prowadził produkcję kurcząt rzeźnych w rozmiarze co najmniej 1000 sztuk oraz w okresie od dnia [...] marca 2020 r. do dnia [...] czerwca 2020 r. dokonał przemieszczenia kurcząt rzeźnych, gęsi rzeźnych lub indyków rzeźnych.
Organy obu instancji ustalając, czy Skarżący spełnił ww. warunki, oparły się na załącznikach do pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] listopada 2020 r., w których wskazano m.in., że wielkość produkcji na [...] marca 2020 r. (maksymalna wielkość wsadu brojlerów lub kur hodowlanych obowiązująca [...] marca 2020 r.) w wypadku obu ferm Skarżącego wynosi "0". Wspomniane pismo nie zawiera informacji na jakiej podstawie przyjęto taki rozmiar produkcji.
Stosownie do § 2 ust. 5 Rozporządzenia rodzaj produkcji i jej rozmiar, o których mowa w ust. 1 pkt 2 i 3, oraz informację o przemieszczeniu zwierząt, o którym mowa w ust. 1 pkt 3, ustala się na podstawie danych udostępnionych Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, zwanej dalej "Agencją", przez organy Inspekcji Weterynaryjnej w ramach współpracy, o której mowa w art. 13 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, przy czym rodzaj produkcji i jej rozmiar ustala się na podstawie:
1) decyzji, o której mowa w art. 5 ust. 2 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2020 r. poz. 1421), albo
2) rejestru, o którym mowa w art. 11 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt
- według stanu na dzień [...] marca 2020 r.
W aktach sprawy brak odpisu któregokolwiek z tych dokumentów. Oznacza to zatem, że nie jest możliwe ustalenie czy treść załączników do pisma Powiatowego Lekarza Weterynarii oparto na prawidłowych danych.
Ponadto decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz znajdujące się w aktach sprawy pismo Powiatowego Lekarza Weterynarii z [...] lutego 2021 r. wskazuje, że organy te utożsamiają zawarte w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) Rozporządzenia sformułowanie "według stanu na dzień [...] marca 2020 r. prowadził produkcję [...] w rozmiarze" z rzeczywistą obsadą fermy wyłącznie w tym dniu. W zaskarżonej decyzji organ stwierdził, że "skoro na fermach Wnioskodawcy w dniu[...] marca 2020 r. nie było obsad kurcząt rzeźnych, to nie zostały spełnione warunki przyznania pomocy". Z kolei w ww. piśmie z [...] lutego 2021 r. wskazano, że "na ww. dzień obsada u Pana wynosiła 0 [...]. Na takie, konkretne zapytanie pisemne BP ARiMR udzielono odpowiedzi t.j. – wielkość obsady na dzień [...].03.2020 r. – "0" szt."
Taka wykładnia § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a ) Rozporządzenia jest nieprawidłowa. Zgodnie z Wielkim Słownikiem Języka Polskiego PWN (pod. red. S. Dubisza, t. III, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2018) "prowadzić" oznacza m.in. wykonywać, realizować, kontynuować coś, zwykle jakąś czynność działalność itp. Z kolei "produkcja" to zorganizowana działalność ludzka mająca na celu seryjne wytwarzanie określonych dóbr materialnych; proces wytwarzania czegoś dla potrzeb człowieka. Nie można zatem przyjąć, że "prowadzenie produkcji" jest działaniem krótkotrwałym, jednorazowym, a jej rozmiar można określić na podstawie danych z jednego dnia. W trakcie prowadzenia produkcji kurcząt rzeźnych mogą wystąpić etapy, podczas których na fermach nie będzie fizycznie zwierząt. Może być to związane np. z ich wywozem do rzeźni czy też koniecznością uprzątnięcia fermy pomiędzy kolejnymi wstawieniami kurcząt. Nie oznacza to jednak, że produkcja, rozumiana jako proces, nie jest prowadzona.
Zatem ustalanie rozmiaru prowadzenia produkcji, według stanu na konkretny dzień, nie może polegać na sprawdzeniu obsady zwierząt na fermie w tym dniu.
Na takie rozumienie przepisu wskazuje m.in. Minister Rolnictwa i Rozwoju Wsi w odpowiedzi z [...] października 2020 r. na interpelację z [...] września 2020 r. nr [...] (sejm.gov.pl). Poinformował on, że podstawę określenia wielkości produkcji określonej w § 2 ust. 2 i 3 stanowi informacja, o której mowa w § 2 ust. 5 pkt 1) i 2) Rozporządzenia. W związku z tym "nie chodzi tu o liczbę zwierząt przebywających fizycznie w kurniku w dniu [...] marca 2020 r. lecz o rozmiar produkcji prowadzonej w gospodarstwie".
Zauważyć również należy, że stosownie do § 2 ust. 6 pkt 8 Rozporządzenia Główny Lekarz Weterynarii przekaże Prezesowi Agencji w terminie do dnia 1 września 2020 r. dane, o których mowa w ust. 5, zawierające maksymalną obsadę zwierząt w odniesieniu do rodzaju produkcji, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 i 3. Obowiązek nałożony na Głównego Lekarza Weterynarii obejmuje przekazanie informacji nie o obsadzie zwierząt ale o "maksymalnej obsadzie zwierząt". Przepis ten oznacza, że nie jest istotna rzeczywista obsada zwierząt w danym dniu ale maksymalna możliwa obsada.
Z uwagi na powyższe stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja narusza § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a ) Rozporządzenia oraz art. 77 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2020 r. poz. 256 ze zm.).
Z uwagi na uwzględnienie podstawowego zarzutu, skutkującego uchyleniem zaskarżonej decyzji, Sąd uznał za zbyteczne odniesienie się do pozostałych zarzutów skargi.
Przy ponownym rozpatrzeniu sprawy Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uwzględni treść niniejszego orzeczenia i kierując się nią ustali rozmiar produkcji, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 3 lit. a) Rozporządzenia.
Z uwagi na powyższe, na podstawie 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło