I SA/Go 13/11
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2011-03-03
Skład orzekający: Joanna Wierchowicz, Stefan Kowalczyk, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy decyzja Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR odmowna w części przyznania uzupełniającej płatności obszarowej oraz nakładająca potrącenia jest zgodna z prawem pomimo zarzutów skarżącego dotyczących wadliwości kontroli i oceny materiału dowodowego?Ratio decidendi
Sąd uznał, że decyzja organu jest prawidłowa, ponieważ ustalenia stanu faktycznego dokonane przez inspektorów terenowych na podstawie oględzin i dokumentacji fotograficznej były wiarygodne i prawidłowo ocenione. Zarzuty skarżącego dotyczące opieszałości w doręczeniu raportu, braku kwalifikacji inspektorów oraz niewłaściwej oceny dowodów zostały oddalone jako niezasadne i nie mające wpływu na wynik sprawy.Stan faktyczny
Wnioskodawca Ł.C. złożył wniosek o jednolitą płatność obszarową i uzupełniającą płatność obszarową za 2009 rok na powierzchnię około 158 ha. W trakcie kontroli terenowej przeprowadzonej przez firmę G Sp. z o.o. stwierdzono niezgodności między deklarowanymi uprawami a stanem faktycznym, w szczególności brak uprawy prosa na niektórych działkach. Skarżący kwestionował ustalenia kontroli, przedstawiając własne dowody, w tym dokumentację fotograficzną i zeznania świadków. Organ I i II instancji odmówiły przyznania części płatności i nałożyły sankcje, uznając ustalenia kontroli za prawidłowe.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Alina Rzepecka Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 marca 2011 r. sprawy ze skargi Ł.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności obszarowej na 2009 r. oddala skargę.
i SA/Go 13/11
Uzasadnienie
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 201 Or., nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzją Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] maja 2010r.
Ze stanu faktycznego ustalonego przez organ pierwszej instancji a zaaprobowanego przez organ odwoławczy w zaskarżonej decyzji wynika, że
W dniu [...] maja 2009r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek Ł.C. o na rok 2009 jednolitej płatności obszarowej (JPO) do powierzchni 158,29 ha oraz uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni upraw podstawowych (UPO) 154,79 ha.
W związku z wnioskiem w dniach [...] sierpnia 2009r. w gospodarstwie wnioskodawcy przeprowadzona została, przez G Sp. z o.o., kontroia na miejscu w zakresie kwalifikowainości powierzchni, obejmująca działki rolne położone w granicach województwa podczas której inspektorzy terenowi stwierdzili niezgodności pomiędzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku, a obszarem stwierdzonym oraz niezgodności pomiędzy deklarowaną grupą upraw a stwierdzoną grupą upraw, które następnie skorygowane zostały przez skarżącego. Z kontroli został sporządzony materiał fotograficzny na nośniku elektronicznym. O zamiarze przeprowadzenia kontroli, strona nie została powiadomiona. Wyniki kontroli zawarto w Raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowainości powierzchni nr [...], w którym stwierdzono, iż wbrew deklaracjom skarżącego na działkach oznaczonych identyfikatorami C1, D1, G1, H1, T1, i AE1 (działki ewidencyjne o nr [...]; działki nr [...] i działka nr [...]) nie było uprawiane proso.
W dniu [...] sierpnia 2009r. w gospodarstwie skarżącego położonym w granicach województwa przeprowadzona została przez ,,T" S.A. na miejscu. Wyniki z tej kontroli zawarto w Raporcie z czynności kontrolnych w zakresie kwaiifikowalności powierzchni nr [...].
[...] lutego 2010r. skarżący wniósł sprzeciw do ustaleń pokontrolnych zawartych w w obu raportach w zakresie kwaiifikowalności powierzchni.
W odniesieniu do raportu z [...] sierpnia 2009r. tj. dotyczącego działek leżących w województwie, skarżący nie zgodził sią ustaleniami pokontrolnymi dotyczącymi działek ewidencyjnych o nr [...]; działek nr [...] oraz działki nr [...] w zakresie stwierdzenia, iż na ww. działkach nie była prowadzona uprawa prosa. Podniósł, iż na tych działkach w roku 2009 wykonany został siew prosa, co zostało udokumentowane w Rejestrze Działań Agrotechnicznych oraz w Ksiądze Gospodarstwa. Na niektórych działkach wschody prosa były słabsze z uwagi na zastosowaną technologią uprawy (mniej intensywna uprawa gleby, siew uproszczony bezpośrednio w mulcz).
W odniesieniu do raportu z [...] sierpnia 2009r. skarżący stwierdził, iż na działce ewidencyjnej nr [...], na której inspektorzy terenowi stwierdzili ugór dokonana została wsiewka roślin motylkowatych. Niestwierdzenie jej spowodowane było, zdaniem skarżącego, niekompetencją inspektorów terenowych.
Ponadto Ł.C. dołączył do sprzeciwu Protokół z kontroli gospodarstwa sporządzony przez Jednostką Certyfikującą Sp. z o.o.
Zastrzeżenia do kontroii przekazane zostały wykonawcy kontroli, tj. G sp. z o.o., które pismem z [...] marca 201 Or. poinformowało Agencją Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa o uznaniu odwołania producenta odnośnie działki S/SI i przyjęciu deklarowanej mieszanki wieloletniej traw z motylkowymi drobnonasiennymi. W odniesieniu natomiast do pozostałych działek położonych w [...], w [...] i w [...], na których według strony uprawiane było proso, wykonawca nie znaiazł podstaw do zmiany wyników kontroli.
Pismem z [...] kwietnia 201 Or. Ł.C. wniósł o przeprowadzenie ponownej kontroli przez komisją kontrolną z Biura Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR. W odpowiedzi ARiMR poinformowała wnioskodawcą pismemjz [...] maja 2010r. o odmowie ponownej kontroii za rok 2009. Z uzasadnieniem, iż na wykonanych fotografiach spornych działek rolnych nie można dostrzec uprawy prosa, natomiast wyraźnie widać porastające działkę chwasty (krawnik pospolity, szczaw pospolity, przymiotno kanadyjskie, byiica pospolita, wrotycz pospolita i inne) wobec czego Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego nie znalazło podstaw do podważenia ustaleń z kontroli Wykonawcy Zewnętrznego.
Kierownik Biura Powiatowego ARiMR decyzją z [...] maja 201 Or. Nr [...] przyznał Wnioskodawcy jednolitą płatność obszarową w wysokości 79 732,74 zł. oraz odmówił przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nałożył potrącenia w wysokości 31 640,28 zł w okresie 3 lat kalendarzowych oraz odmówił przyznania Wnioskodawcy uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych z tytułu uprawy traw na trwałych użytkach zielonych , przeznaczonych na susz paszowy.
W odniesieniu do Jednolitej płatności obszarowej wskazał, iż powierzchnia kwalifikowana wynosi 157,27 ha w stosunku do deklarowanej 158,29 ha. Różnica ta (dotycząca działek N - dz. ew. nr [...]; G - dz. ew. nr [...], OA - dz. ew. nr [...], OB. - dz. ew. [...]) wyliczona została w oparciu o system informacji geograficznej na podstawie ortofotomapy sporządzonej na podstawie zdjęć lotniczych wykonanych w 2004r. Pozwoliła ona na ustalenie, iż na działkach o numerach ewidencyjnych [...] (działka N), [...] (działka G), [...] (działka OA, OB.) występowały zakrzeczenia/zadrzewienia. Oznaczało to, iż w dniu 30 czerwca 2003r. działki te nie były utrzymane w dobrej kulturze rolnej, a więc podlegały wykluczeniu. Ponieważ różnica między powierzchnią deklarowaną przez wnioskodawcę, a powierzchnią wyliczoną wynosiła 1,02 ha, co w ujęciu procentowym stanowiło zawyżenie 0,65% to zgodnie z art. 50 ust. 3 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 (stwierdzającym, że w przypadku, gdy różnica między powierzchnią zadeklarowaną a powierzchnią stwierdzoną wynosi poniżej 3%, płatność przysługuje do powierzchni stwierdzonej) należna płatność wyliczona została na kwotę 79732,74 zł) tj. do powierzchni 157,27 ha.
Natomiast w odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw .podstawowych powierzchnia zadeklarowana we wniosku o przyznanie,, płatności na'rok 2009 wynosiła 118,58 ha a stwierdzona w toku kontroli na miejscu zawarta w raporcie z kontroli nr [...] 29,82 ha. Powierzchnia ta została ustalona w oparciu o przeprowadzoną kontrolą na miejscu oraz w oparciu o system informacji geograficznej. Ponieważ różnica, pomiądzy powierzchnią deklarowaną a stwierdzoną w przypadku płatności uzupełniającej do grupy upraw podstawowych w ująciu procentowym przekraczała 50%, płatność została odmówiona, a na rolnika nałożono sankcją w wysokości przypadającej na różnicą miądzy powierzchnią zadeklarowaną we wniosku a powierzchnią stwierdzoną podlegająca odliczeniu w kolejnych trzech latach kalendarzowych, następujących po roku wykrycia nieprawidłowości.
W odniesieniu do uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych z tytułu uprawy traw na trwałych użytkach zielonych, przeznaczonych na susz paszowy płatności odmówiono z uwagi na brak umowy zawartej, z zatwierdzonym przez Agencją Rynku Rolnego przedsiębiorstwem przetwarzającym susz paszowy, o którym mowa w art. 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003. Jednocześnie organ l instancji nie zastosował obniżek i wyłączeń uznając iż wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 bowiem skarżący wykazał, że nie był winny nieprawidłowości zawyżenia powierzchni gdyż został wprowadzony w błąd przez firmą A –K.C..
W odwołaniu od decyzji organu i instancji skarżący wniósł o:
1) Uchylenie zaskarżonej decyzji w części odmawiającej przyznania uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych i nakładającej potrącenia i orzeczenie w tym zakresie co do istoty sprawy albo
2) uchylenie w całości zaskarżonej decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji.
Decyzji zarzucił
1) Naruszenie zasady ogólnej szybkości postępowania poprzez opieszałość w doręczeniu mu raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni z dnia [...].08.2009r. oraz z dnia [...].08.2009r. - art. 12 k.p.a. Raport doręczono mu po pół roku od przeprowadzenia kontroli, co utrudniło stronie zabezpieczenie i przeprowadzenie przeciwdowodów i tym samym skuteczne podważenie ustaleń poczynionych przez inspektorów terenowych.
Naruszenie zasady prawdy obiektywnej poprzez przeprowadzenie niedostatecznie wnikliwego postępowania następstwem czego wadliwie zastosowano przepis prawa materialnego - art. 7 k.p.a. Skarżący wskazał m.in. na "pobieżną kontrolę pól" i "bezrefleksyjne przyjęcie przez Agencję za ustalone", że na kontrolowanych działkach CI, Di, Gl, HI, Tl, AE1 był ugór zamiast deklarowanej uprawy prosa.
Dokonanie dowolnej oceny materiału dowodowego zebranego w poprzez nieuwzględnienie wyników kontroli T Sp. z o.o. Organ jednostronnie i bez żadnego uzasadnienia przyjął za prawdziwe i wiarygodne jedynie dane wynikające z raportu sporządzonego przez firmę G Sp. z o.o. a pominął ustalenia kontroli dokonanej na tych samych polach przez jednostkę certyfikującą C Sp. z o.o.
Wadliwe ustalenie stanu faktycznego w sprawie poprzez poczynienie istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy ustaleń w oparciu o wniosku pokontrolne sformułowane przez inspektorów terenowych nie posiadających koniecznych kwalifikacji do wykonania czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalnosci powierzchni ponieważ inspektorzy terenowi prawdopodobnie nie posiadali wymaganego wykształcenia rolniczego.
5) Dopuszczenie jako dowodu na okoliczności istotne dla rozstrzygnięcia
dokumentacji fotograficznej sporządzonych przez inspektorów terenowych w postaci zdjęć nieczytelnych i ciemnych.
W uzasadnieniu odwołania wskazał, iż nie zgadza się z ustaleniami protokołu pokontrolnego z dnia [...].08.2009r. oraz ustaleniami zmienionego przez firmę G Sp. z o.o. protokołu pokontrolnego z [...].08.2009r. i wniósł o przeprowadzenie dodatkowego postępowania poprzez: przeprowadzenie rozprawy administracyjnej w celu przesłuchania świadków P.C., M.C. i R.S., a także złożenia dodatkowych wyjaśnień przez stronę, przeprowadzenia dowodu z faktur zakupu prosa w 2008 roku i faktur sprzedaży prosa ze zbiorów w 2009 roku, przeprowadzenia dowodu z ze złożonej przez siebie dokumentacji fotograficznej stwierdzającej istnienie na polach zakwestionowanych przez inspektorów terenowych upraw prosa w roku 2009, a także dokumentującej siew i inne prace wykonane na zakwestionowanych przez inspektorów terenowych działkach oraz przeprowadzenie dowodu z rejestru zabiegów agrotechnicznych i z księgi gospodarstwa.
Zdaniem odwołującego zdjęcia wykonane przez inspektorów terenowych nie obrazują ówczesnego stanu pól, zostały wykonane po konturach poszczególnych pól brak na nich jakiegokolwiek punktu odniesienia do tego, co znajdowało się w środkowej części pola. Ponadto zdjęcia są zbyt niskiej jakości, nieczytelne i zbyt ciemne, by na ich podstawie formułować wnioski o stanie działek, w tym stwierdzać na ich podstawie ugór.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu 1 instancji. Wskazał, iż w toku postępowania odwoławczego zlecił organowi I instancji przeprowadzenie uzupełniającego postępowania dowodowego, wnioskowanego przez skarżącego, w wyniku czego przesłuchani zostali świadkowie P.C., M.C. i R.S. a także skarżący. Dalej Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, akceptując stan faktyczny ustalony przez organ 1 instancji stwierdził, iż inspektorzy terenowi w sposób prawidłowy określili stan użytkowania działek rolnych Cl, Dl, GI, HI, Tl, i AE1 . Prawidłowo też w ocenie organu odwoławczego odmówiono wiarygodności dowodowej dowodom zgłoszonym przez stronę, które zdaniem organu odwoławczego, nie zdołały podważyć wyników raportu z czynności kontrolnych w zakresie kwalifikowalności powierzchni nr [...], a z którego ustaleń wynikało, iż na działkach rolnych Cl, Dl, Gi, HI, Tl, i AE1 nie było uprawy prosa lecz ugór. Dodał, że integralną częścią raportu są szkice kontrolowanych działek rolnych, wykonane na załącznikach graficznych - ortofotomapie. Na sporządzonych szkicach zaznaczone zostały miejsca położenia działek rolnych, w odniesieniu do których stwierdzono nieścisłości. Materiał fotograficzny sporządzony podczas kontroli potwierdza prawidłowość ustaleń inspektorów terenowych. Na działce rolnej GI inspektorzy wykonali cztery fotografie oznaczone nr 6, 7, 8, 9, na których widoczny jest teren znacznie zachwaszczony (szczególnie na zdjęciu nr 9). Na działkach rolnych Ci i Dl stanowiących jeden kompleks, inspektorzy wykonali trzy fotografie oznaczone nr 50, 51 (skraj działki), 52, na których również nie można dostrzec uprawy prosa. Działki silnie zachwaszczone. Zdjęcie nr 51 ukazuje las oraz graniczący z nim jałowy obszar gruntu przypisany zgodnie z załącznikiem graficznym do wniosku działce rolnej C1. Na działce rolnej HI wykonane zostały trzy fotografie oznaczone nr 10, 11, 12. Na fotografiach tych także nie ma uprawy prosa, a obszar gruntu jest silnie zachwaszczony. Działką Tl pokazują fotografie nr 30. 31, 32, 33 (oraz fot. nr 34 ukazująca skraj działki) i również ukazują one silnie zachwaszczony obszar działki rolnej. Działką AE1 przedstawiają trzy fotografie - nr 16, 17, 18 i także przedstawiają teren silnie zachwaszczony teren bez oznak prosa. Zdaniem organu odwoławczego zdjęcia te uzupełniają zeznania świadka M.C., który stwierdził: "Miejsca poprzerastane, też były golizny". "Gdy kosiłem mogło to pole wyglądać tak Różnie było na tych polach - część chwastów, część pustych miejsc, część piachu, część prosa.".
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał też, że raport z kontroli nr [...] poddany został ponownej weryfikacji wykonawcy kontroli tj. przez firmą G Sp. z o.o., która podtrzymała ustalenia co do spornych działek rolnych. Ponadto Raport z kontroli został przeanalizowany przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR (BKM), które w piśmie dnia [...] maja 201 Or. znak [...] nie znalazło podstaw do zmiany wyników kontroli zawartych w raporcie w odniesieniu do działek rolnych Cl, Dl, Gl, HI, Ti, i AE1 i stwierdziło, że na fotografiach wyraźnie widać, iż porastają je liczne chwasty (krawnik pospolity, szczaw pospolity, przymiotno kanadyjskie, bylica pospolita, wrotycz pospolita i inne).
Zarzut, iż inspektorzy terenowi prawdopodobnie nie posiadali merytorycznej wiedzy do przeprowadzenia kontroli organ odwoławczy uznał za chybiony i wskazał, że ci sami inspektorzy na działkach rolnych skarżącego oznaczonych jako Jl, KI, LI, Ml, PI, JJ1, KK1 stwierdzili proso, ponieważ fakt ten nie budził u kontrolujących żadnych wątpliwości. Potwierdzeniem tych ustaleń są fotografie ww. działek rolnych, na których bez trudu dostrzec można uprawą prosa (fot. nr 43, 45, 53, 54, 57). Okoliczności te wskazują zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR, że inspektorzy terenowi mieli wiedzą umożliwiającą rozpoznanie prosa.
W odniesieniu do wadliwości dokumentacji fotograficznej nieodzwiercielającej zdaniem strony, ówczesnego stanu pól i wykonanych po konturach poszczególnych działek rolnych pól oraz braku na nich jakiegokolwiek punktu odniesienia do tego, co znajdowało się w środkowej części pola a także ich niskiej jakości uniemożliwiającej wysnucie wniosku o stanie1 działek, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, że stwierdzenie stanu uprawy poszczególnych działek rolnych nastąpiło przed wszystkim w drodze oględzin dokonywanych przez inspektorów terenowych a fotografie działek potwierdzają to co zostało stwierdzone w ich wyniku. Stan użytkowania działek rolnych ustalany jest w drodze oględzin a nie fotografii. Podkreślił, iż oględziny są środkiem dowodowym bezpośrednim, tj. umożliwiającym bezpośrednie zetknięcie się organu orzekającego ze stanem faktycznym danej sprawy. Oględziny umożliwiają wyeliminowanie zniekształceń informacji wynikających z przepływu jej przez ogniwa pośrednie. Dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli potwierdza to, co zostało ustalone przez inspektorów terenowych i bez trudu na podstawie poszczególnych fotografii stwierdzić można występowanie prosa na poszczególnych działkach rolnych lub jego brak.
Zdaniem organu II instancji przedłożony przez skarżącego Protokół nr [...] z kontroli gospodarstwa zrealizowanej w dniu [...].07.2009r. przez Jednostkę Certyfikującą C Sp. z o.o. stwierdzający, iż na działkach ewidencyjnych nr [...] prowadził on uprawę prosa na łącznej powierzchni 129,58 ha, nie podważa ustaleń organów bowiem jednostka ta pismem z [...] sierpnia 2010r. oświadczyła, iż ze względu na nieposiadanie niezbędnych dokumentów, nie może zająć stanowiska w przedmiotowej sprawie. Ponadto BC C poinformowało, że inspektorzy biura nie dokonują fizycznych pomiarów powierzchni działek lecz weryfikują je na podstawie wywiadu z producentem, wypisów z ewidencji gruntów, mam geodezyjnych lub ortofotomap, zgłoszeń działalności w rolnictwie ekologicznym, a w szczególnych wypadkach korzystają z kopii wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Biuro Certyfikacji C poinformowało również, iż inspektorzy biura nie dokonują w czasie kontroli dokumentacji fotograficznej upraw. W piśmie zaś z [...] października 201 Or. BC C poinformowało, iż w 2009r. inspektor jednostki osobiście skontrolował działki znajdujące się w [...] (dz. nr [...]) natomiast informacje o uprawach prowadzonych na działkach znajdujących się w [...] (działki nr [...]),[...] (działki nr [...]) oraz w [...] (działka nr [...]) pochodziły z ustnego wywiadu przeprowadzonego z Ł.C.. W świetle powyższego Dyrektor Oddziału Regionalneg0r ;4RiMR uznał, iż Protokół BC C nie podważył ustaleń zawartych w Raporcie [...] w odniesieniu do; działek ewidencyjnych nr [...], w obrębie których wnioskodawca usytuował działki rolne AEI, Cl, Dl, Gl, HI, Tl.
Oceniając dowody złożone przez skarżącego tj. potwierdzenie otrzymania prosa na zasiewy w roku 2009 od B.S. – C. (protokół z dnia [...].09.2008 r.), fakturą sprzedaży prosa ze zbiorów w 2009r" dokumentację fotograficzną stwierdzającą istnienie upraw prosa w roku 2009 na zakwestionowanych działkach rolnych Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wskazał, iż w toku kontroli gospodarstwa skarżącego inspektorzy terenowi stwierdzili uprawę prosa na działkach rolnych Ji, KI, LI, Ml, PI, JJ1, KK1 o łącznej powierzchni 29,20 ha. Z takiego areału możliwe jest osiągnięcie pionu rzędu 75 ton prosa, tj. ilości wykazanej na fakturze VAT nr [...] z dnia [...] kwietnia 2010r. Ponadto nie ma pewności, iż ilość prosa wynikająca faktury w całości została uzyskana z uprawy w gospodarstwie skarżącego w roku 2009.
Także złożone przez skarżącego: rejestr działalności rolnośrodowiskowej w latach 2009-2014 oraz księga gospodarstwa za lata 2009-2014, jako sporządzone przez wnioskodawcę, nie stanowiły dla organu odwoławczego przekonywującego dowodu na poparcie twierdzeń strony.
Odnosząc się do dostarczonych przez skarżącego fotografii potwierdzających, zdaniem strony istnienie upraw prosa w roku 2009 na zakwestionowanych działkach rolnych, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż fotografie te z uwidocznioną na nich datą [...] lipca 2009r. dostarczone zostały organom 16 sierpnia 2010 r. i przedstawiają diametralnie inny stan upraw niż ten, który został stwierdzony przez inspektorów terenowych w dniach [...].08.2009r. i uwidoczniony na zdjęciach G. Organ nie jest w stanie stwierdzić, czy przedmiotowe fotografie nie zostały antydatowane. Strona wyjaśniła podczas postępowania uzupełniającego, iż fotografie zostały dostarczone w późniejszym okresie, ze względu na to, iż nie mogła ich odnaleźć bo ma wiele aparatów fotograficznych. Powyższe wyjaśnienia organ uznał za nieprzekonywujące i mające na celu jedynie podważenie wyników z kontroli,
Odnosząc się do dowodów z zeznań świadków organ II instancji stwierdził, iż świadkowie ci rozpoznali na fotografiach sporządzonych przez G Sp. z o.o. sporne działki i potwierdzili, iż było na nich uprawiane proso/choć w 2009r. choć jednocześnie, nie byli w stanie zidentyfikować tych działek po ich numerach ewidencyjnych. Zdaniem organu odwoławczego zeznania świadków nie podważają wyników z kontroli przeprowadzonej przez G Sp. z o.o. Wskazał, iż M.C. to ojciec skarżącego oraz świadka P.C. a R.S., to osoba pomagająca stronie przy pracach polowych. Okoliczności te podważają obiektywność ich zeznań. Zarówno zeznania R.S. jak i P.C. zeznali, że zdjęcia wykonane przez G zrobiono z brzegów działek, a nie w środku, gdzie rosło proso, podczas gdy z brzegu był las i zwierzęta co powodowało gorszy wzrost upraw, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARIMR stwierdził, że na zdjęciach G Sp. z o.o. widoczny jest obszar o znacznej odległości od brzegu działki/brzegu lasu. O tym zaś, że las nie ma znacznego wpływu na jakość uprawy znajdującej się w jego sąsiedztwie, świadczą w ocenie organu niektóre fotografie dostarczone przez stronę (np. fot. działki nr [...], fot działki nr [...]), obrazujące wpływ sąsiedztwa lasu na jakość uprawy prosa. W rezultacie Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, iż stan fatyczny działek nr Cl, Dl, Gl, HI, Tl, I AE1 został ustalony w sposób prawidłowy. Jeśli nawet zboże to występowało w pewnych połaciach zakwestionowanych działek, to nie można stwierdzić, iż działki te odpowiadały definicji działki rolnej o której mowa w art. 2 ust. 1 ustawy o systemach wsparcia bezpośredniego, zgodnie z którym "działka rolna" oznacza zwarty obszar gruntu, zgłoszony przez jednego rolnika i obejmujący nie więcej niż jedną grupę upraw. Dodał też, że posiadanie gospodarstwa rolnego lub gruntu ściśle wiąże się z produkcją rolną zatem konieczne jest faktyczne użytkowanie gruntów rolnych. Takie rozumienie posiadania połączonego z faktycznym użytkowaniem gruntów rolnych wiąże się z celem tych dopłat, czyli dofinansowaniem do produkcji rolnej i pomocy rolnikom rzeczywiście użytkującym posiadane grunty rolne. Zatem aby zostać beneficjentem pomocy w ramach mechanizmu bezpośredniego wsparcia nie wystarczy być posiadaczem gruntów rolnych, ale należy je przede wszystkim rolniczo użytkować. Zdaniem organu odwoławczego nie wystarczy posiać proso i wskazać kilku świadków i uznać to za prowadzenie działalności rolniczej. Oprócz wysiewu działalność rolnicza polega na prowadzeniu zabiegów agrotechnicznych zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów. Reasumując, Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, iż zasadnie Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, na podstawie obowiązujących przepisów prawa, odmówił przyznania Ł.C. uzupełniającej płatności obszarowej do grupy upraw podstawowych i nałożył potrącenia w okresie trzech lat kalendarzowych.
Zasadnie również, zdaniem organu ii instancji, organ i instancji, odmówił uzupełniającej płatności obszarowej do powierzchni grupy upraw podstawowych z tytułu uprawy traw na trwałych użytkach zielonych, przeznaczonych na susz paszowy co dotyczyło zadeklarowanych działek rolnych oznaczonych identyfikatorami: Al, BI, El, F1, N1t 01, OA1.0B1, R1, U1. Płatności tej odmówiono z uwagi na brak posiadania przez wnioskodawcą umowy zawartej z zatwierdzonym przez Agencję Rynku Rolnego przedsiębiorstwem przetwarzającym susz paszowy, o którym mowa w art. 7 Rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003. Wnioskodawca nie spełnił przesłanki § 5 rozporządzenia w sprawie rodzajów roślin, tj. płatność uzupełniająca do powierzchni upraw roślin, o których mowa w § 2 ust. 1 pkt 12, przysługuje do powierzchni uprawy, z której pochodzą pasze objęte umowami lub deklaracjami dostaw, o których mowa wart. 14 i 15 rozporządzenia Komisji (WE) 3nr 382/2005 z dnia 7 marca 2005r. ustanawiającego szczegółowe zasady stosowania rozporządzenia Rady (WE) nr 1786/2003 w sprawie wspólnej organizacji rynku suszu paszowego (Dz. Urz. UE L 61 z 08.03.2005, str. 4, ze zrn.). Uznając, że wnioskodawca nie jest winny powstałych nieprawidłowości na podstawie art. 68 ust. 1 rozporządzenia Komisji (WE) Nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 r. ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania zasady współzależności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w rozporządzeniach Rady (WE) nr 1782/2003 i (WE) nr 73/2009, oraz wdrażania zasady współzależności przewidzianej w rozporządzeniu Rady (WE) nr 479/2008 (Dz. U. WE L 141 z 30.04.2004 r., str. 18, ze zm.) organ odstąpił od nałożenia na wnioskodawcę potrąceń płatności wynikających z zawyżenia powierzchni uprawnionej do płatności.
W końcu Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podniósł, iż organ I instancji naruszył przepis art. 107 § 3 Kpa gdyż nie odniósł się w decyzji do dowodów przedłożonych przez stronę i nie wskazał, dlaczego dowody te nie zostały uwzględnione. Jednakże, w ocenie organu U instancji uchybienie to nie miało wpływu na rozstrzygnięcie sprawy.
W skardze na decyzję organu I! instancji skarżący wniósł o uchylenie decyzji
organów obu instancji i zarzucił:
1. naruszenie przepisów postępowania mogące mieć wpływ na wynik postępowania:
- art. 7 i 11 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez brak
merytorycznego rozpatrzenia zarzutu braku wymaganych kompetencji przez
inspektorów terenowych dokonujących kontroli na miejscu w dniu
25.08.2009r.;
art. 12 § 1 Kpa w zw. z art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez nieuzasadnioną opieszałość w doręczeniu skarżącemu protokołu kontroli na miejscu, a mianowicie po ponad 5 miesiącach od przeprowadzenia kontroli;
art. 8 Kpa poprzez rozstrzygnięcie wątpliwości co do istnienia na działkach rolnych AE/AE1, C/Cl, D/D 1, G/G 1, H/H 1 i T/T 1 upraw prosa na niekorzyść skarżącego ustalenie braku zadeklarowanych przez skarżącego upraw;
art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007 r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy i odmówienie mocy dowodowej dowodom ze świadków, dokumentów i fotografii zaoferowanych przez skarżącego;
2. naruszenie prawa materialnego:
§ 2 ust. 1 lit a) Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14.03.2007r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że osoby przeprowadzające kontrole na miejscu mają uprawnienia merytoryczne do dokonywania czynności kontrolnych, ponieważ rozpoznały uprawę prosa na niektórych polach skarżącego;
§ 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej poprzez przyjęcie, że czynności agrotechniczne wykazane przez skarżącego w Rejestrze Działań Agrotechnicznych oraz w Księdze Gospodarstwa nie były utrzymywaniem spornych gruntów w dobrej kulturze rolnej.
Uzasadniając zarzut naruszenia zasady szybkości postępowania oraz zasady czynnego udziału strony w postępowaniu wskazał, że raport (protokół) kontroli na miejscu na spornych działkach AE/AE1, C/Cl, D/Dl, G/GI, H/H] i T/Tl sporządzony [...].08.2009r został mu doręczony dopiero 9 lutego 2010 r. tj. dopiero po ponad pięciu miesiącach. Art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego gwarantuje rolnikowi nieobecnemu przy kontroli na miejscu prawo zgłoszenia organowi Agencji zastrzeżeń w terminie 14 dni od doręczenia mu raportu. Doręczenie skarżącemu z tak znacznym opóźnieniem raportu z kontroli, kwestionującego rodzaj i jakość upraw zadeklarowanych przez rolnika na szeregu działek rolnych objętych wnioskiem sprawiło, że uprawnienie skarżącego stało się iluzoryczne, czyniąc niemożliwą do zrealizowania gwarancję czynnego udziału strony w każdym stadium postępowania. Inspektorzy terenowi swymi ustaleniami doprowadzili do całkowitego wykluczenia z dopłat spornych działek, stwierdzając na nich ugór zamiast zadeklarowanej przez skarżącego uprawy prosa. W lutym 2010 r. tj. gdy doręczono mu raport z kontroli, o której wcześniej nie wiedział, miał znikome szanse na doprowadzenie do faktycznej weryfikacji ustaleń zawartych w doręczonym mu raporcie. Stan upraw na działkach rolnych jest rzeczą dynamicznie zmieniającą się w czasie i opieszałość organu uniemożliwiła skarżącemu zabezpieczenie i przeprowadzenie przeciwdowodów i skuteczne podważanie ustaleń poczynionych przez inspektorów terenowych. Uchybienia organu nie mogą obciążać strony, a wątpliwości nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść strony. W tym kontekście Skarżący przywołał wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 23.09.1982 r. w sprawie sygn. akt: Tl SA 1031/82 (ONSA 1982, Nr 2, poz. 91) przyjął, że : "uprawnień organu administracji (...) nie można interpretować w ten sposób, że w razie wątpliwości należy sprawę rozstrzygnąć na niekorzyść obywatela. Przeciwnie, wątpliwości należy rozstrzygać na korzyść obywatela, jeśli nie stoi temu na przeszkodzie ważny interes społeczny, tylko takie postępowanie może pogłębić zaufanie obywateli do organów Państwa". Dalej skarżący wskazał, że po doręczeniu mu raportu złożył wyczerpujące wyjaśnienia i zaoferował organowi dostępne mu dowody, w tym dokumentacjaę fotograficzną, która jednak została przez organ uznana za niewiarygodną z powodu rzekomego antydatowania zdjęć, gdy tymczasem zdjęcia przełożone przez skarżącego mają automatycznie naniesioną przez aparat fotograficzny datę z lipca 2009r. i dokumentują stan zakwestionowanych gruntów rolnych w okresie zbieżnym z datą kontroli na miejscu. Na zdjęciach tych wyraźnie uprawę prosa na spornych gruntach. Organ zasugerował, że zostały wykonane w innym okresie niż rok 2009. Zdaniem skarżącego to zdjęcia wykonane przez inspektorów terenowych były złej jakości co znalazło potwierdzenie w fakcie, że jednostka przeprowadzająca na zlecenie Agencji kontrolą na miejscu uznała zarzuty skarżącego odnośnie działki S/SI na podstawie zdjęć wykonanych przez Agencje i w tym zakresie przedłożyła poprawiony raport z czynności kontrolnych.
Skarżący podtrzymał w skardze podniesiony w odwołaniu zarzut kwestionujący kwalifikacje merytoryczne inspektorów terenowych. Jego zdaniem inspektorzy ci nie posiadali kwalifikacji zgodnych z wymogami zawartymi w art. 34 ust. 1 pkt 1 powołanej ustawy oraz § 2 ust. 1 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14 marca 2007r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego Zdaniem skarżącego przepisy powszechnie obowiązującego prawa nakładają na wykonawców zewnętrznych, tj. np. G sp. z. o.o. obowiązek wykonywania czynności w ramach kontroli na miejscu przez osoby posiadające określone wykształcenie rolnicze lub ogrodnicze, skoro osoby te mają dokonywać nie tylko pomiarów działek rolnych, ale także oceniać jakość i stan upraw. W przedmiotowej sprawie organ odwoławczy nie wyjaśnił, kto konkretnie przeprowadzał kontrolę na miejscu w gospodarstwie skarżącego w dniu [...].08.2009r. i z tego względu zarzut skarżącego zawarty w odwołaniu uznać należy za nierozpatrzony, a okoliczność powyższą za niewyjaśnioną w sposób na tyle dostateczny, aby przemawiało to za prawidłowością postępowania dowodowego będącego podstawą zaskarżonych decyzji.
Bezzasadnie w ocenie skarżącego organ II instancji odmówił mocy dowodowej protokołowi kontroli jednostki certyfikującej C sp. z o.o., weryfikującej stosowanie ekologicznej technologii uprawy, której inspektor jednostki w dniu [...] lipca 2009r. przeprowadził wizję lokalną w gospodarstwie rolnym skarżącego i zajmował się ustalaniem jakości i zgodności ze standardami ekologicznymi upraw prowadzonych przez skarżącego na gruntach rolnych, w tym także spornych w niniejszej sprawie.
Również bezzasadnie, zdaniem skarżącego organ odwoławczy odmówił mocy dowodowej przedłożonemu przez niego Rejestrowi Działań Agrotechnicznych oraz Księdze Gospodarstwa wykazujących faktyczne użytkowanie powierzchni spornych gruntów rolnych, a które to okoliczności bez zastrzeżeń, zostały pozytywnie zweryfikowane przez Jednostkę Certyfikującą C sp. z o.o.: Skarżący wskazał również, iż uprawą prosa na spornym gruncie potwierdzili świadkowie przez niego zgłoszeni a fakt jego pokrewieństwa z nimi nie mógł, według niego, przesądzać o pozbawieniu tych zeznań mocy dowodowej, ponieważ prowadzenie rodzinnego gospodarstwa rolnego jest sytuacją typową i występującą powszechnie. Zeznań tych świadków nie powinna również dyskwalifikować niemożność wskazania przez świadków numerów ewidencyjnych działek, na których dokonywali prac agrotechnicznych przy uprawach prosa.
W ocenie skarżącego organ odwoławczy nierzetelnie i dowolnie rozpatrzył całość zgromadzonego materiału dowodowego i nie wyjaśnił w sposób jednoznaczny kwestii zasadniczej tj. czy sporne działki były utrzymane w dobrej kulturze rolnej w zakresie prowadzonych na niej przez skarżącego upraw prosa.
Skarżący przyznał, że utrzymanie gruntów ornych w dobrej kulturze rolnej polega na podejmowaniu przez producenta rolnego regularnych i skutecznych działań zapobiegających występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów oraz drzew i krzewów. Skarżący podejmował te działania w stopniu niezbędnym dla utrzymania się w ramach standardów uprawy ekologicznej, co w sposób oczywisty powoduje, że podejmowane przez skarżącego działania agrotechniczne były stosunkowo ekstensywne w relacji do typowej technologii uprawy bez zachowania standardów ekologicznych, co jednak nie spowodowało ugorowania tych działek, a sporne grunty przyniosły plon, na dowód czego skarżący przedstawił fakturę sprzedaży zebranego prosa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wniósł o jej oddalenie podtrzymując jednocześnie swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji.
Odnosząc się do zarzutów Skarżącego dotyczących naruszenia art 7 Kpa wskazał, iż organy administracji publicznej podjęły wszelkie kroki niezbędne do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy i oparły rozstrzygnięcie na okolicznościach faktycznych i prawnych ustalonych w wyniku przeprowadzonego postępowania, obejmującego rn.in. kontrolę na miejscu, materiał fotograficzny oraz przesłuchanie świadków wskazanych przez Skarżącego na rozprawie administracyjnej.
Zdaniem Dyrektora Oddziału Regionalnego, zgodnie z zasadą ogólną dochodzenia prawdy obiektywnej (art. 7), organy administracji publicznej w sposób wyczerpujący zebrały i rozpatrzyły cały materiał dowodowy i w tym zakresie nie można zarzucić im naruszenia art. 11 Kpa. Dyrektor Oddziału Regionalnego nie podziela również stanowiska Skarżącego dotyczącego naruszenia art. 8 Kpa, albowiem organy administracji publicznej dokonały swobodnej oceny dowodów zebranych w sprawie zgodnie z normami prawa procesowego oraz zachowaniem określonych reguł tej oceny i nie dopuściły się interpretowania przepisów prawa na niekorzyść Skarżącego.
Dyrektor Oddziału Regionalnego odrzucił nadto zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego uznając, że wykładnia zastosowanych przepisów prawa materialnego została dokonana w sposób prawidłowy bowiem całość materiału zgromadzonego w sprawie, w tym dowodów z zeznań świadków, raportu, ortofotomapy oraz materiału fotograficznego wskazuje, iż na działkach rolnych Cl, Dl, Gl, Hi, T 1 i AE1 nie stwierdzono uprawy prosa. Ponadto z uwagi na wniesienie przez stroną zastrzeżeń co do powyższych ustaleń, raport z kontroli nr [...] poddany został ponownej weryfikacji przez wykonawcą kontroli tj. firmą G Sp. z o.o., który podtrzymał ustalenia co do spornych działek rolnych. Raport z kontroli na miejscu wraz ze zgromadzoną dokumentacją fotograficzną został przeanalizowany również przez Biuro Kontroli na Miejscu Oddziału Regionalnego ARiMR i Biuro to nie stwierdziło podstaw do zmiany wyników kontroli zawartych w raporcie w zakresie działek rolnych Cl, Dl, Gl, HI, TI i AE1, gdyż na fotografiach przedmiotowych działek wyraźnie widać, iż porastają je liczne chwasty (krwawnik pospolity, szczaw pospolity, przymiotno kanadyjskie, bylica pospolita, wrotycz pospolita i inne). Podkreślił, iż nie wszystkie działki zgłoszone przez skarżącego zostały zakwestionowane przez kontrolerów, albowiem na części z nich (nr Jl, KI, LI, Ml, PI, JJ1, KK1) inspektorzy terenowi stwierdzili uprawą prosa i fakt ten nie budził ich wątpliwości i był zgodny z dokumentacją fotograficzną, na których bez trudu dostrzec można uprawę prosa (fot. nr 43, 45, 53, 54, 57). Z całą stanowczością Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził, iż inspektorzy terenowi posiadali wiedzą umożliwiającą im stwierdzenie rodzaju uprawy, jakim jest proso.
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR stwierdził ponadto, iż ustalenie "stanu faktycznego; .dotyczącego upraw na poszczególnych działkach rolnych nastąpiło przede wszystkim w drodze oględzin dokonywanych- przez inspektorów terenowych na miejscu a fotografie działek rolnych potwierdzają to co zostało stwierdzone przez inspektorów. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR podkreślił, że kontrola na miejscu (oględziny) jest środkiem dowodowym bezpośrednim, tj. środkiem umożliwiającym bezpośrednie zetknięcie się organu ze stanem faktycznym w danej sprawie. Oględziny, ze względu na to, że umożliwiają wyeliminowanie zniekształceń informacji wynikających z przepływu jej przez ogniwa pośrednie, wysuwane są na pierwsze miejsce w systemie środków dowodowych zabezpieczających zrealizowanie zasady prawdy obiektywnej. Dokumentacja fotograficzna sporządzona podczas kontroli w wystarczający sposób potwierdza to, co zostało zastane przez inspektorów terenowych, gdyż bez trudu na podstawie załączonych do akt sprawy fotografii stwierdzić można występowanie prosa na poszczególnych działkach rolnych, lub jego brak.
Odnosząc się do raportu z kontroli Biura Certyfikacji C organ 11 instancji wskazał, iż nie dał wiary ustaleniom w nim zawartym, nie uzyskał od tej jednostki jednoznacznych wyjaśnień dotyczących sposobu przeprowadzania przez nią kontroli. Biuro to oświadczyło, iż ze względu na nieposiadanie niezbędnych dokumentów, nie może zająć stanowiska w sprawie, ponadto poinformowało, że inspektorzy biura nie dokonują fizycznych pomiarów powierzchni działek a powierzchnie weryfikowane są na podstawie wywiadu z producentem, wypisów z ewidencji gruntów, map geodezyjnych lub ortofotomap, zgłoszeń działalności w rolnictwie ekologicznym. W szczególnych wypadkach korzysta z kopii wniosku o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej. Ponadto Biuro Certyfikacji C poinformowało, iż inspektorzy biura nie dokonują w czasie kontroli dokumentacji fotograficznej upraw a w kolejnym piśmie o tym, że inspektor jednostki osobiście skontrolował tylko działki znajdujące się w [...]. Informacje o uprawach prowadzonych na działkach znajdujących się w [...] (działki nr [...]),[...] (działki nr [...]) oraz w [...] (działka nr [...]) uzyskało na podstawie ustnego wywiadu od skarżącego. W związku z tym Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uznał, że dowód w postaci kopii protokołu Biura Certyfikacji C nie podważyło ustaleń zawartych w protokole z czynności kontrolnych na miejscu dokonanych przez Agencję.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolą działalności administracji publicznej pod wzglądem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a. - sądy administracyjne sprawując kontrolą działalności administracji publicznej stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie wtedy, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawą materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawą do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy (art. 145-150 ustawy). Przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji brany jest pod uwagę stan prawny, który miał zastosowanie w chwili wydawania tej decyzji
Dokonując oceny zaskarżonej decyzji organu administracyjnego we wskazanym wyżej zakresie, należy stwierdzić że zarzuty skarżącego podniesione w skardze okazały się niezasadne.
Zgodnie art. 31 ust. 4 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego (t.j. Dz. U. z 2008r., Nr 98, poz. 634 z 2008r. ze zm.) czynności kontrolne mogą być wykonywane podczas nieobecności rolnika także wówczas, gdy rolnik został zawiadomiony o kontroli. Zgodnie z ust. 6 powołanego wyżej przepisu z czynności kontrolnych sporządza się raport po otrzymaniu którego rolnik, gdy nie zgadza się z ustaleniami w nim zawartymi, może zgłosić umotywowane zastrzeżenia na piśmie dyrektorowi oddziału regionalnego Agencji, w terminie 14 dni od dnia doręczenia raportu (art. 31 ust. 7 ustawy o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego).
Z powyższych unormowań wynika, iż Agencja nie miała obowiązku zawiadomienia wnioskodawcy o terminie kontroli na miejscu jak również nie został jej ustawowo zakreślony termin doręczenia raportu rolnikowi. Raport został doręczony skarżącemu i nie został on pozbawiony prawa zgłoszenia zastrzeżeń do jego treści i zawartych w nim ustaleń. Zastrzeżenia te zgłosił Agencji i zostały one. rozpatrzone. I jakkolwiek negatywnie należy ocenić opieszałość organu w doręczeniu raportu, co organ tłumaczył rozproszeniem gospodarstwa wnioskodawcy i koniecznością skompletowania analiz cząstkowych, to jednak zdaniem Sądu okoliczność ta nie miała, wbrew twierdzeniu skarżącego, wpływu na wynik sprawy i w związku z tym nie obligowała Sądu do wyeliminowania zaskarżonej decyzji z obrotu na podstawie art 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Ojej wyniku bowiem, w zakresie dotyczącym uprawy prosa, zadecydowały fakty stwierdzone przez inspektorów bezpośrednio na kontrolowanych działkach, a udokumentowane na załączonych do akt administracyjnych fotografiach i dysku CD. Podkreślenia wymaga nadto fakt, że jak wynika z treści samego raportu sporządzony został on został w dniu kontroli a zatwierdzony [...] września 2009r., a nie w dniu jego wysyłki do rolnika.
W tym też kontekście Sąd nie uwzględnił zarzutu dotyczącego braku kwalifikacji inspektorów przeprowadzających kontrolę. Zarzut ten bowiem skarżący wywodzi tylko z faktu poczynienia przez nich ustaleń niezgodnych z jego twierdzeniami zamieszczonymi we wniosku o dopłaty. Na potwierdzenie tego zarzutu skarżący nie przytoczył żadnych okoliczności faktycznych podważających uprawnienie do wykonywania kontroli poza ogólnikowym przytoczeniem przepisów. Z akt administracyjnych i bezpośrednio z raportu wynika, iż wykonawcą kontroli było "G" Sp. z o.o. tj. jednostka wyspecjalizowana. Inspektorzy terenowi działający w terenie posiadali stosowne upoważnienia do kontroli i identyfikatory. Wyniki ich kontroli utrwalone zostały w postaci dokumentacji fotograficzne], która mimo ponownej weryfikacji przez wykonawcę kontroli nie spowodowała zmiany jego stanowiska bowiem jak stwierdzono, zakwestionowane działki były zachwaszczone i nie było na nich uprawniane proso. Z tych względów zarzut naruszenia art. 7, 8 i 77 Kpa oraz art. 12 § 1 Kpa w zw. z art. 31 ust. 7 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego nie zasługiwał na uwzględnienie.
Sąd za niezasadny uznał również zarzut odnoszący się do naruszenia art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego poprzez niewyczerpujące rozpatrzenie całego materiału dowodowego sprawy i odmówienie mocy dowodowej dowodom ze świadków, dokumentów i fotografii zaoferowanych przez skarżącego. W ocenie Sądu organ odwoławczy zebrał i rozpatrzył cały materiał dowodowy czemu dał wyraz w obszernym i wyczerpującym uzasadnieniu swojej decyzji. Przeprowadził w tym celu wszystkie dowody zawnioskowane przez skarżącego, które następnie ocenił. Zasada swobodnej oceny dowodów zakłada, iż organ nie będąc skrępowany przy ocenie dowodów kryteriami formalnymi, może swobodnie oceniać wiarygodność i moc dowodową poszczególnych dowodów, na których oparł swoją decyzję. Aby w ramach owej swobody nie zostały przekroczone granice dowolności, organ rozpoznający materiał dowodowy przy ocenie zebranych w sprawie dowodów winien m.in. kierować się prawidłami logiki, zgodnością oceny z prawami nauki i doświadczenia życiowego, traktowania zebranych dowodów jako zjawisk obiektywnych, oceniania dowodów wyłącznie z punktu widzenia ich znaczenia i wartości dla toczącej się sprawy, wszechstronności oceny. Jak wynika z akt sprawy organ odwoławczy jak i organ I instancji w oparciu o zebrany materiał dowodowy uzasadniły w decyzjach w sposób przekonywujący i wyczerpujący swoje stanowisko w sprawie oraz dokonaną według powyższych zasad ocenę materiału dowodowego stanowiącego podstawę faktyczną podjętej decyzji. Fakt odmiennej oceny dowodów zgromadzonych w sprawie przez stronę nie oznacza naruszenia przepisu art. 3 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 26 stycznia 2007r. o płatnościach w ramach systemów wsparcia bezpośredniego. Skarżący nie potrafił wyjaśnić dlaczego najistotniejszego dla niego dowodu w sprawie tj. fotografii przedstawiających diametralnie odmienny stan zakwestionowanych działek aniżeli na zdjęciach wykonanych przez inspektorów terenowych nie przedstawił ani przy sprzeciwie po otrzymaniu raportu tj. w lutym 2010r., ani w toku postępowania przed organem I instancji ani nawet z odwołaniem od decyzji I instancji z dnia [...] maja 201 Or. Zdjęcia te przedstawił dopiero w sierpniu 2010r. Złożone przez niego wyjaśnienie o wielości posiadanych aparatów fotograficznych zasadnie uznane zostało przez Dyrektora Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa za niewiarygodne. Podkreślenia wymaga, iż organ odwoławczy nie twierdził, że zdjęcia te zostały antydatowane jak podnosił skarżący, lecz jedynie, iż nie jest w stanie stwierdzić, czy zdjęcia te nie zostały antydatowane. Skarżący twierdził, iż data na zdjęciach naniesiona została automatycznie przez aparat fotograficzny. Zapewne tak było i z tym organ nie polemizował. Zauważyć tylko należy, iż nie jest to okoliczność przesądzająca bowiem skarżący nie przedstawił tego aparatu wraz z zarchwizowanymi w nim oryginałami zdjęć oraz ustawionym datownikiem. Datą początkową w menu aparatu fotograficznego ustawia właściciel aparatu. Datę tą można zmieniać.
Również ocena zeznań świadków została zdaniem Sądu dokonana bezstronnie i w sposób przekonujący. Także szczegółowo Dyrektor ARiMR uzasadnił z jakich powodów nie uwzględnił wyników weryfikacji dokonanej przez Biuro Certyfikacji C Sp. z o.o. Inspektorzy tego Biura informacje o uprawach prowadzonych na działkach w [...], a wiąc dotyczących działek co do których skarżący twierdził, że uprawiane było na nich proso, uzyskali na podstawie ustnego wywiadu od skarżącego zaś sami bezpośrednio tych gruntów nie kontrolowali. Podobnie szczegółowo ustosunkował się do przedłożonych przez skarżącego dowodów w postaci Rejestru działań agrotechnicznych (Księgi Gospodarstwa) i sprzedaży uznając, iż są to dowody tworzone przez zainteresowanego, a ich zweryfikowanie przez C Sp. z o.o. nastąpiło pośrednio tj. w oparciu o wywiad z producentem, wypisów z ewidencji gruntów, map geodezyjnych, ortofotomap a nie na podstawie wizji lokalnej.
Zasadnie też uznał Dyrektor ARiMR, iż przedstawiona faktura nie jest dowodem świadczącym o uprawie prosa wskazując, że taką ilość skarżący mógł wyprodukować na pozostałym obsianym prosem areale. Zauważyć przy tym należy, iż przedstawiona faktura wystawiona została przez F Ł.C. zaś nabywcą była Spółka z o.o. C. Również data faktury ([...] kwietnia 2010 r.) wskazuje, iż wystawiona została w toku postępowania. Zwraca uwagę również fakt, iż była to do tego czasu jedyna faktura ( nr [...]) wystawiona w roku 2010r.
Podkreślenia wymaga, że wbrew twierdzeniom skargi organ odwoławczy nie traktował dowodów wybiórczo i na niekorzyść strony. Na korzyść bowiem skarżącego i obiektywnie rozpoznano zarzuty dotyczące zarówno umowy kontraktacji, co skutkowało przyznaniem wsparcia i niestosowania sankcji, jak i działki S/S1.
Akceptując zatem poprawność ustalenia przez Dyrektora ARiMR stanu faktycznego w sprawie stwierdzić należy, iż poprawnie dokonano także jego subsumcji do przepisów prawa materialnego mających zastosowanie w sprawie. Nie potwierdziły się zatem zarzuty naruszenia tj. § 2 ust. 1 lit a) Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 14.03.2007r. w sprawie warunków, jakie powinny spełniać jednostki organizacyjne, którym można powierzyć przeprowadzanie kontroli dotyczących płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego - przez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie poprzez uznanie, że osoby przeprowadzające kontrole na miejscu mają uprawnienia merytoryczne do dokonywania czynności kontrolnych, ponieważ rozpoznały uprawę prosa na niektórych polach skarżącego oraz § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004r. w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej.
Zważywszy zatem na to, że Sąd nie dopatrzył się naruszenia wskazanych w skardze przepisów, ani takiego naruszenia przepisów proceduralnych, które mogły mieć wpływ na wynik sprawy, Sąd, na podstawie art 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę jako niezasadną oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło