I SA/Go 130/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie : Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 9 marca 2010 r. wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi J.F. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W skardze z dnia 15 stycznia 2010r. wniesionej przez pełnomocnika skarżącego adw. A.S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] grudnia 2009r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] czerwca 2009r. nr [...] w przedmiocie określenia J.F. zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2003r. w kwocie 2.303.254,00 zł został złożony także wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Dyrektor Izby Skarbowej postanowieniem z dnia [...] lutego 2010 r. nr [...] wydanym na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) , zwanej P.p.s.a., odmówił wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. W uzasadnieniu organ wskazał, że wyżej powołany przepis nie zawiera przesłanek wstrzymania wykonania decyzji przez organ, który ją wydał. Wskazał też , że należy uznać, iż takie wstrzymanie jest możliwe w każdym przypadku, gdy przemawiają za tym okoliczności sprawy. Według organu strona skarżąca wnioskując o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji nie podała żadnego uzasadnienia. Wymagane jest natomiast, by wnioskodawca podał konkretne okoliczności świadczące o tym, że w stosunku do niego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest zasadne. Sam fakt zaskarżenia decyzji do sądu administracyjnego jest niewystarczający. W piśmie z dnia [...] lutego 2010 r. skarżący działając na zasadzie art. 61 § 3 P.p.s.a. złożył do Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazał w nim, że występuje o wstrzymanie wykonania ze względu na fakt , iż w sprawie ustanowione zostały zabezpieczenia, których kwota znacznie przewyższa wysokość zobowiązania podatkowego, a dalsza egzekucja spowoduje po stronie skarżącego znaczną szkodę i niemożliwe do odwrócenia skutki. W motywach powyższego wniosku przytoczył treść art. 61 § 3 P.p.s.a. , z którego wynika, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji przez sąd może nastąpić na wniosek skarżącego, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Strona skarżąca twierdziła przede wszystkim, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji wydaje się nieodzowne ze względu na dokonanie przez organy administracji licznych czynności, które spowodowały ustanowienie zabezpieczeń znacznie przewyższających kwotę ustalonego zobowiązania podatkowego. W pierwszej kolejności zostało wskazane, że na poczet zabezpieczenia należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za 2003 r. zostały ustanowione liczne zabezpieczenia rzeczowe w postaci hipotek. Konkretyzując, strona skarżąca wskazała trzy nieruchomości ( 1/ w [...], działka [...]; 2/ w [...], działka [...]; 3/ w [...], działka nr [...]) , będące przedmiotem zabezpieczenia . Łączna kwota hipotek ustanowionych przez organ administracji na ww. nieruchomościach kształtuje się na poziomie 2.303.254,00 zł , natomiast ich wartość rynkowa to według strony aż 12 mln złotych. Wnioskodawca podkreślał, że z istoty zabezpieczeń rzeczowych oraz z zasady rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych wynika, że ustanowione w ten sposób zabezpieczenia stanowią w rzeczywistości gwarancję możliwości wyegzekwowania dochodzonych należności. Podniósł ponadto, że oprócz zabezpieczeń rzeczowych organ administracji dokonał również zajęcia udziałów skarżącego w dwóch spółkach, a mianowicie : w Sp. z o.o. BD oraz w Sp. z o.o. SP. W tym przypadku zajęcia zostały dokonane do kwoty 6.071.674,30 zł i obejmują należności z tytułu podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2003 oraz za rok 2004. Skarżący wskazał przy tym, że wymienione Spółki generują znaczne zyski. Pierwsza z nich w 2008 r. osiągnęła 403.595,57 zł zysku netto, a kapitał własny wzrósł o kwotę 10.173.595,57 zł. Natomiast Spółka SP w roku 2008 osiągnęła zysk netto w wysokości 3.266.589,56 zł. Zdaniem strony skarżącej w świetle powyższego wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest ze wszech miar uzasadnione. Ustalona należność podatkowa jest bowiem na tyle znaczna, że (jak wskazują chociażby zasady doświadczenia życiowego) jej całkowita i niczym nieograniczona egzekucja doprowadzi do niepowetowanej szkody dla skarżącego. Ewentualna sprzedaż nieruchomości, bądź też udziałów w spółkach z o.o. będzie bowiem z natury swej nieodwracalna. Ponownie zostało też podkreślone, że znaczny rozmiar majątku skarżącego w stosunku do ustalonego zobowiązania podatkowego powoduje, w przypadku dalszej egzekucji, a w szczególności doprowadzenia do czynności nieodwracalnych , takich jak sprzedaż nieruchomości bądź udziałów , powstanie po stronie skarżącego ogromnej szkody oraz nieodwracalnych skutków, w szczególności w zakresie podstawowej jego egzystencji jako jednostki, lecz również funkcjonowania na płaszczyźnie gospodarczej. Skarżący wskazał jeszcze, że swoimi inwestycjami gospodarczymi przyczynił się do zintensyfikowania rynku pracy w powiecie, objętym ogromnym bezrobociem. W ten sposób skarżący ma swój znaczący wkład nie tylko w rozwój gospodarczy powiatu, w szczególności zaś miasta, lecz również w zagwarantowanie podstawowego bytu wielu rodzinom. Dalsze prowadzenie postępowania egzekucyjnego spowoduje niewątpliwie utratę przez skarżącego zaufania do organów administracji , a co za tym idzie ograniczy jego wiarę w potrzebę podejmowania jakichkolwiek inicjatyw gospodarczych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje : Zgodnie z brzmieniem art. 61 §1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz.1270 ze zm.) – zwanej P.p.s.a. , wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Stosownie natomiast do treści art.61 § 3 P.p.s.a. sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Z takiego uregulowania instytucji ochrony tymczasowej w postaci wstrzymania przez sąd administracyjny wykonania zaskarżonego aktu wynika, że to na wnioskodawcy ciąży obowiązek wykazania, że zachodzą przesłanki do tego wstrzymania w świetle art. 61 § 3 P.p.s.a. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę w jej wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Nie wystarczy więc nawet samo powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Uzasadnienie wniosku powinno przy tym odnosić się do konkretnych zdarzeń świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu jest zasadne. Brak spełniającego powyższe warunki uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia bowiem jego merytoryczną ocenę. Należy też podkreślić, iż wydanie postanowienia oczekiwanego przez stronę zależy od uznania sądu. Zatem nawet jeżeli strona przedstawi okoliczności, które w jej ocenie przemawiają za zastosowaniem ochrony tymczasowej, sąd nie jest zobowiązany do wydania orzeczenia odpowiadającego żądaniu. Dodać trzeba również, że sąd rozpoznając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosek o wstrzymanie wykonania przedmiotu zaskarżenia nie dokonuje oceny zasadności skargi ( zob. postanowienie NSA z dnia 9 lipca 2004 r., FZ 163/04). Odnosząc powyższe do rozpoznawanego wniosku należy stwierdzić, iż strona skarżąca nie wykazała wystąpienia którejkolwiek z przesłanek z art.61 § 3 P.p.s.a. Nie przedstawiono w szczególności, na czym konkretnie miałoby w przypadku skarżącego polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody, czy też spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W ocenie Sądu, tak przedstawione we wniosku okoliczności nie potwierdzają wystąpienia przesłanek, o których mowa w art.61 § 3 P.p.s.a. Strona nie podała, z wymaganą w tej sytuacji skrupulatnością, żadnych konkretnych zdarzeń, wskazujących na zachodzące niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Z przedstawionej przez skarżącą argumentacji wynika, że chciałaby ona, żeby wykonanie wskazanej decyzji w żaden sposób nie wpłynęło na jej sytuację majątkową. Tymczasem należy zauważyć, iż wywieranie skutków finansowych dla strony jest normalną konsekwencją egzekucji administracyjnej. Instytucja wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji nie służy zabezpieczeniu strony przed jakimikolwiek skutkami egzekucji, lecz jedynie przed takimi, których nie naprawiłoby ewentualne wygranie sporu sądowego. Należy przy tym jeszcze raz podkreślić, że tylko niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków stanowi przesłankę umożliwiającą skorzystanie z instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Dodać nadto trzeba, iż w przypadku ewentualnego uwzględnienia skargi strony, uiszczone zobowiązanie będzie podlegać zwrotowi wraz z odsetkami, stanowiącymi swoistą formę odszkodowania, co dodatkowo przemawia za "odwracalnością" skutków wykonania zaskarżonej decyzji. Wskazać przy tym jeszcze należy, że egzekucja należności pieniężnych, co do zasady, nie stanowi skutku trudnego do odwrócenia, bowiem , co podniesiono powyżej, wyegzekwowane świadczenie podlega zwrotowi w razie uchylenia zaskarżonej decyzji, a ponadto możliwość skutecznego wyegzekwowania należności wynikających z wykonalnej decyzji podlega ocenie organu, który prowadzi czynności dla jej wykonania, czyli organu egzekucyjnego, gdy zostanie wszczęte postępowanie egzekucyjne. Strona ma przy tym możliwość obrony swoich praw na etapie postępowania egzekucyjnego, na podstawie odrębnych środków prawnych przewidzianych w ustawie z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (Dz. U. z 2002 r. Nr 110, poz. 968 ze zm.). Analizując w tym kontekście zasadniczy argument przedmiotowego wniosku należy zauważyć i podkreślić , że powołana przez stronę okoliczność zabezpieczenia wykonania zobowiązania hipoteką przymusową nie ma związku z przesłankami sformułowanymi w przepisie art. 61 § 3 P.p.s.a. Wiąże się ona bowiem nie ze szkodliwymi skutkami, jakie może wywołać wykonanie decyzji, ale z kwestią samej możliwości jej wykonania. Obciążenie nieruchomości hipotekami oraz zajęcie prawa majątkowego stanowiącego udział skarżącego we wskazanych spółkach z o.o. nie mogą przesądzać o zasadności wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Wnioskodawca podał przy tym, że jego udziałem są rozwojowe przedsięwzięcia gospodarcze, wskazał ponadto na generowanie przez ww. Spółki znacznych zysków, o czym świadczą przywołane przykładowo wyniki finansowe za 2008 rok. Podkreślenia wymaga, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinno koncentrować się wokół okoliczności związanych z osobą skarżącego, jego sytuacją majątkową i nie może ograniczać się do ogólnikowych wskazań bądź hipotez co do ewentualnych skutków realizacji zobowiązania podatkowego w drodze postępowania egzekucyjnego. Według Sądu również wysokość określonego przez organy podatkowe zobowiązania nie stanowi samodzielnej okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji. Reasumując należy więc stwierdzić , że w rozpoznawanej sprawie złożony do tut. Sądu wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji podatkowej nie został należycie uzasadniony z punktu widzenia obowiązujących przesłanek ustawowych. Skarżący nie przedstawił bowiem w sposób konkretny , na czym, w związku z wykonaniem decyzji podatkowych, ma polegać niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W świetle powyższego, z uwagi na brak podstaw uzasadniających wstrzymanie wykonania decyzji, Sąd na podstawie art.61 § 3 i § 5 P.p.s.a. postanowił zatem jak w sentencji.