I SA/Go 1311/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym : Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 23 sierpnia 2011 r. wniosku I sp. z o.o. o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi I sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień, listopad i grudzień 2006 rok postanawia 1. zwolnić skarżącą Spółkę od kosztów sądowych w zakresie wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości przekraczającej kwotę 600 (sześćset) złotych. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością I, zarządzeniem z dnia 7 lipca 2011 r. została wezwana do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 28 kwietnia 2011 r. wydanego w sprawie ze skargi I sp. z o.o. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] października 2010r. nr [...] w wysokości 1.228 zł. W odpowiedzi skarżąca Spółka wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowego zwolnienia od kosztów sądowych. Wykazując zasadność wniosku podniosła, że w ostatnich dwóch latach została w znacznym stopniu dotknięta wpływami kryzysu na rynku wyrobów metalowych, co wiąże się ze znacznym spadkiem zamówień i w efekcie przyniosło "ujemne przepływy finansowe" w spółce. Wskazała jednocześnie, że kapitał zakładowy Spółki wynosi 906.000 zł. Na wezwanie wystosowane w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) Spółka złożyła dodatkowe dokumenty, w tym zestawienie przychodów i rozchodów za okres od kwietnia do czerwca 2011 r., deklaracje dla podatku od towarów i usług (VAT-7K) za I i II kwartał 2011 r. oraz zeznanie podatkowe (CIT-8) za 2010 r., w którym wykazano stratę w wysokości 222.952,45 zł. Złożono także wyciągi z rachunku bankowego prowadzonego przez Bank za maj i czerwiec 2011 r. (saldo na dzień [...].05.2011 r. wynosiło 166,42 zł, a na [...].06.2011 r. - 166,70 zł) oraz zawiadomienia o zajęciu wierzytelności z rachunków bankowych prowadzonych przez Banki [...] S.A., [...] S.A. i [...] S.A. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art. 246 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zw. dalej P.p.s.a., wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie prawnej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba prawna wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W zakresie częściowym natomiast, gdy wykaże że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005 roku, FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art. 84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane tylko w sytuacjach wyjątkowych. Z treści cytowanego wyżej przepisu wynika, iż ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie składającym wniosek w zakresie przyznania tego prawa. Okoliczności wskazane w tym wniosku należy uzasadnić i uprawdopodobnić, a uznanie czy to nastąpiło należy do oceny sądu. Ponadto należy podkreślić, że zła sytuacja majątkowa osoby prawnej, która prowadzi bieżącą działalność gospodarczą, sama przez się nie uzasadnia wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych. Koszty sądowe należy postrzegać jako normalne koszty działalności gospodarczej, bowiem dochodzenie swoich praw przed sądem jest elementem tej działalności i wymaga na równi z koniecznością zapewnienia środków na bieżącą działalność, także zapewnienia środków na ich dochodzenie. Wydatki na koszty sądowe powinny być traktowane jako wydatki niezbędne do prowadzenia bieżącej działalności gospodarczej. W działalności gospodarczej występują różnego rodzaju zobowiązania, które wiążą się z koniecznością ponoszenia wydatków finansowych. Do takich zaliczają się również wydatki sądowe konieczne do dochodzenia swoich praw m.in. w postępowaniu sądowoadministracyjnym. Wydatki te należy traktować na równi z innymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej. Inne potraktowanie kosztów sądowych oznaczałoby nieuzasadnione preferowanie jednych wydatków przed innymi. Zwolnienie w takiej sytuacji od kosztów sądowych prowadziłoby do kredytowania na uprzywilejowanych warunkach każdego, kto uzna, że wydatki związane stricte z bieżącą działalnością są bardziej istotne niż te, które służą ochronie interesów w postępowaniu przed sądem. W niniejszej sprawie Sąd zwraca uwagę na liczne postępowania egzekucyjne prowadzone wobec skarżącej Spółki, które doprowadziły do zajęcia komorniczego posiadanych przez nią środków na rachunkach bankowych. Z drugiej jednak strony, w oparciu o dokonaną analizę deklaracji VAT-7K, podkreśla, że skarżąca w ramach prowadzonej działalności gospodarczej wykazuje wartości nabywanych towarów i usług na poziomie, bądź wyższe od wartości dokonywanej sprzedaży, bez wskazania źródeł ich finansowania, zaś wykazując w zeznaniu dla podatku dochodowego od osób prawnych stratę za 2010 rok nie przedłożyła żadnego dokumentu wskazującego czy wartości ujęte po stronie kosztów uzyskania przychodów były faktycznymi wydatkami czy obejmowały również wartości ustawowo zmniejszające dochód, a nie stanowiące wydatków w znaczeniu kasowym (np. odpisy amortyzacyjne). Powyższe okoliczności w ocenie Sądu podważają twierdzenie skarżącej Spółki o braku pieniędzy na poniesienie wpisu. Przeciwnie, uprawniony jest wniosek, że skarżąca posiada możliwości pozyskania środków na sfinansowanie swego udziału w postępowaniu przed sądem administracyjnym, podobnie jak posiada źródła finansowania wydatków związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto Sąd zauważa, że przesłanką przyznania prawa pomocy nie może być kryzys gospodarczy panujący na rynku wyrobów metalowych, na który powołuje się skarżąca. Taka przesłanka nie została zawarta w art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., a ocena sytuacji finansowej podmiotu jest przez Sąd dokonywana indywidualnie. Mając na względzie powyższe rozważania, w oparciu o całokształt złożonych dokumentów, jak również okoliczności sprawy, w tym sytuację finansową i majątkową Spółki Sąd doszedł do przekonania, że skarżąca zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie w części od opłat sądowych, a mianowicie od wpisu od skargi kasacyjnej w wysokości przekraczającej kwotę 600 zł. Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 246 § 2 pkt 2 P.p.s.a., orzeczono jak w sentencji postanowienia.