I SA/Go 1312/06

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-04-17

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Stefan Kowalczyk, Alina Rzepecka

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy decyzja odmawiająca przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności zasad dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, zebrania i rozpatrzenia materiału dowodowego oraz ustosunkowania się do zarzutów strony?
Ratio decidendi
Zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w tym zasad określonych w art. 6, 7, 8, 77 i 80 k.p.a. Organ nie wykazał w sposób należyty i wyczerpujący stanu faktycznego sprawy, a zebrany materiał dowodowy, w szczególności dokumentacja fotograficzna, był niewystarczający do jednoznacznego ustalenia faktów. Ponadto, organ nie ustosunkował się do wszystkich zarzutów podniesionych przez stronę skarżącą, co stanowiło istotne naruszenie prawa procesowego.
Stan faktyczny
Skarżąca E.K. złożyła wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Organ I instancji wytypował jej gospodarstwo do kontroli, która wykazała rozbieżności między powierzchnią zadeklarowaną a stwierdzoną na miejscu, a także zaniedbania w utrzymaniu gruntów. W konsekwencji odmówiono przyznania płatności. Decyzja organu I instancji została utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR. Skarżąca zarzuciła m.in. nierzetelność kontroli przeprowadzonej w trudnych warunkach atmosferycznych oraz podrobienie protokołu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR, określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, i zasądził od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant sekr.sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 3 kwietnia 2007 r. sprawy ze skargi E.K. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich od gruntów rolnych 1. uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa nr [...] z [...] r., 2. określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana, 3. zasądza od Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa kwotę 457,00 zł (czterysta pięćdziesiąt siedem) tytułem zwrotu kosztów postępowania. Skarżąca E.K. skargą z dnia 13 września 2006 roku zaskarżyła decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zw. dalej: Dyrektor OR ARiMR ) z dnia [...] sierpnia 2006 roku [...] (numer dokumentu [...]) utrzymującą w mocy decyzję wydaną przez Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (zw. dalej: Kierownik BP ARiMR) z [...] maja 2006 roku numer [...] odmawiającą przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Z przedłożonych sądowi akt administracyjnych wynika, iż Skarżąca E.K. złożyła w dniu 16 maja 2005 roku w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Zadeklarowała w nim powierzchnię 46,28ha. Organ I instancji działając w oparciu o treść przepisu art.27 Rozporządzenia Rady (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji, oraz zintegrowanego sytemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) Nr 1782/2003 ustanawiającym wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników ( Dz. Urz. WE Nr L 141 z dnia 30.04.2004 r., str. 18 ze zm), stosownie do którego - rolnicy podlegający kontroli na miejscu wybierani są przez właściwe władze na podstawie analizy ryzyka i reprezentatywności złożonych wniosków o przyznanie pomocy – wytypował gospodarstwo skarżącej do kontroli na miejscu. Przeprowadził ją w dniach od 28 do 29 września 2005 roku podmiot zewnętrzny – firma E sp. z o.o., która zakresem swej inspekcji objęła działki rolne: A - o pow. 0,16ha, B - o pow. 6,07ha, C - o pow. 1,45ha, D - o pow. 0,20ha, E - o pow. 27,00ha, F - o pow. 3,00ha, G - o pow. 3,00ha, H - o pow. 4,35ha oraz I - o pow. 1,05ha. Z ustaleń kontroli wynikało, iż w przypadku niektórych działek powierzchnia zadeklarowana różniła się od stwierdzonej na miejscu. Dotyczyło to następujących działek rolnych: B – powierzchnia zadeklarowana 6,07ha, stwierdzona 0,00ha; C - powierzchnia zadeklarowana 1,45ha, stwierdzona 0,00ha; E - powierzchnia zadeklarowana 27,00ha, stwierdzona 21,58ha; F - powierzchnia zadeklarowana 3,00ha, stwierdzona 0,00ha; G - powierzchnia zadeklarowana 3,00ha, stwierdzona 0,00ha, H - powierzchnia zadeklarowana 4,35ha, stwierdzona 8,70ha, I - powierzchnia zadeklarowana 1,05ha, stwierdzona 0,00ha. Inspektorzy terenowi stwierdzili ponadto iż: działka rolna H nie była utrzymywana w dobrej kulturze rolnej, na działkach B, C, I rodzaj ich użytkowania nie kwalifikował się do płatności Jednolitej Płatności Obszarowej (JPO) i Uzupełniającej Płatności Obszarowej (UPO), a działki rolne F i G nie zostały zlokalizowane i skontrolowane. Materiał z kontroli został uzupełniony wykonanymi na miejscu zdjęciami. W związku z powyższymi ustaleniami Kierownik BP ARiMR w wydanej przez siebie decyzji stwierdził, iż zawyżenie powierzchni deklarowanej w stosunku do stwierdzonej wyniosło odpowiednio: przy JPO - 51,04% [powierzchnia zadeklarowana 46,28ha, zaś stwierdzona 30,64ha]; przy UPO - 43,88% [powierzchnia zadeklarowana 31,05ha, natomiast stwierdzona 21,58ha], co w konsekwencji skutkowało odmową przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych (z potrąceniami w okresie trzech lat kalendarzowych). E.K. zaskarżyła rozstrzygnięcie organu I instancji, podnosząc iż kontrola była przeprowadzona w trudnych warunkach meteorologicznych (ciągłe opady deszczu), przez co jej wyniki nie były ani miarodajne, ani wiarygodne. Po przeanalizowaniu akt sprawy Dyrektor OR ARiMR utrzymał w mocy zaskarżoną decyzje. W motywach uzasadnienia wskazał, iż Skarżąca nie spełniła warunków do przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych określonych w art.2 ust.1 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru z dnia 18 grudnia 2003r. (Dz. U. Nr 6 poz. 40 z późń. zm.), w myśl którego osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwanej dalej "gruntami rolnymi". Wyjaśnił również, iż zgodnie z §1 ust.1 pkt 1 i 2 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 r. dotyczącego minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz.U. z 2004 nr65 poz.600 z poźn. zm.), "utrzymywaniem gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest: 1) uprawa roślin lub ugorowanie - w przypadku gruntów ornych; 2) koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. Jednocześnie stosownie do §4 tego rozporządzenia - grunty rolne, o których mowa powyżej, nie powinny być porośnięte drzewami i krzewami, z wyjątkiem drzew i krzewów: niepodlegających wycięciu zgodnie z przepisami o ochronie przyrody; mających znaczenie dla ochrony wód i gleb; niewpływających na prowadzoną na tych gruntach produkcję roślinną. Dyrektor OR ARiMR wskazał na pkt 57 ogólnych zasad Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z 21 kwietnia 2004 roku – zgodnie z którym - w przypadku warunków wzajemnej zgodności zmniejszenia płatności oraz wykluczenia mogą być stosowane w przypadku zaniedbania rolnika lub jego celowych działań. Zmniejszenia płatności oraz wykluczenia z płatności powinny być oceniane na podstawie wagi popełnionej nieprawidłowości i powinny uwzględniać całkowite wykluczenie na określony czas z jednego lub więcej programów pomocy. Zdaniem organu odwoławczego, fakt iż działania strony były celowe i ukierunkowane na uzyskanie dopłat bezpośrednich do działek nieuprawianych rolniczo nie budzi wątpliwości. Zarzut Skarżącej, że przy wykonywaniu czynności kontrolnych inspektorzy z powodu deszczu nie wychodzili z samochodu zdementował powołując się na wykonaną w trakcie kontroli dokumentację zdjęciową, która w jego ocenie dowodzi tego, iż wówczas panowały dobre warunki atmosferyczne, a kontrola odbywała się bez przeszkód. Organ wyjaśnił ponadto, iż z treści art.138 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1973/2004 z dnia 29 października 2004 roku ustanawiającego szczegółowe zasady zastosowania Rozporządzenia Komisji (WE) nr 1782/2003 w sprawie systemów wsparcia przewidzianych w tytułach IV i IV a tego Rozporządzenia oraz wykorzystania gruntów zarezerwowanych do produkcji surowców ( Dz. Urz. WE Nr L 345 z dnia 20.11.2004 r., str. 1 ze zm.) wynika, iż jeżeli w konsekwencji przeprowadzonej kontroli administracyjnej bądź wizji lokalnej wykryte zostanie, iż ustalona różnica między zadeklarowanym, a wyznaczonym obszarem w rozumieniu art.2 pkt 22 Rozporządzenia (WE) nr 796/2004 przekracza 50% (w przypadku JPO) rolnik jest wykluczany ponownie z przywileju uzyskania premii do kwoty, która odpowiada różnicy między areałem zadeklarowanym a wyznaczonym. Taka kwota jest odejmowana z wypłaty pomocy, do której rolnik jest uprawniony na podstawie wniosków składanych przez niego w ciągu trzech lat kalendarzowych po upływie roku kalendarzowego, w którym wykryto tę różnicę. Przy czym jak stwierdził w przypadku Skarżącej zawyżenie odnośnie JPO wyniosło 51,04 %. Z kolei w odniesieniu do UPO powołał się na art.51 ust.1 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 ustanawiającego szczegółowe zasady wdrażania wzajemnej zgodności, modulacji oraz zintegrowanego systemu administracji i kontroli przewidzianych w Rozporządzeniu Rady (WE) nr 1782/2003 ustanawiającego wspólne zasady dla systemów pomocy bezpośredniej w zakresie wspólnej polityki rolnej oraz określonych systemów wsparcia dla rolników, który stanowi, że jeśli dla danej grupy upraw obszar zadeklarowany przekracza obszar zatwierdzony, wysokość pomocy oblicza się na podstawie obszaru zatwierdzonego pomniejszonego o dwukrotność stwierdzonej różnicy, jeśli różnica ta wynosi 3% lub dwa hektary, ale nie więcej niż 20% zatwierdzonego obszaru. Jeśli różnica ta przekracza 20% zatwierdzonego obszaru, dla danej grupy upraw nie zostanie przyznana żadna pomoc obszarowa. W przedmiotowej sprawie zawyżenie w przypadku UPO wyniosło 43,88%. W kwestii dotyczącej samej kontroli Dyrektor OR ARiMR powołał się na treść art.25 Rozporządzenia Komisji (WE) nr 796/2004 z dnia 21 kwietnia 2004 roku z którego wynika, iż kontrole na miejscu przeprowadzane są bez uprzedzenia. Jeżeli jednak nie zagrażałoby to celowi kontroli, można zawiadomić o niej z wyprzedzeniem ściśle ograniczonym do koniecznego minimum. Okres wyprzedzenia nie może przekraczać 48 godzin z wyjątkiem uzasadnionych przypadków. Według organu ponieważ płatności bezpośrednie stanowią jeden z instrumentów Wspólnej Polityki Rolnej Unii Europejskiej, mogą być przyznawane producentom rolnym, spełniającym warunki określone przez prawo krajowe i unijne, tylko w takiej wysokości, w jakiej zostały one konkretnie określone przez Unię Europejską. Przepisy prawa krajowego i unijnego nie dopuszczają jakiejkolwiek uznaniowości w ustalaniu wysokości płatności bezpośrednich do gruntów rolnych. Uznaniowość prowadziłaby bowiem do nierównego traktowania producentów spełniających takie same warunki, co stałoby nie tylko w sprzeczności z bezwzględnie obowiązującymi przepisami, ale również z jedną z naczelnych zasad Unii Europejskiej, zasadą konkurencyjności. W skardze na powyższe rozstrzygnięcie skarżąca podniosła zarzuty dotyczące przede wszystkim sposobu przeprowadzenia kontroli. Według twierdzeń skarżącej jej ojciec był obecny przy przeprowadzonych czynnościach kontrolnych i wskazał inspektorom deklarowane we wniosku działki. Zarzuciła podrobienie protokołu kontroli. Do skargi dołączyła Wypisy z Rejestru Gruntów, które mają dowodzić prawidłowości zadeklarowanej przez nią powierzchni działek rolnych. W odpowiedzi na skargę Dyrektor OR ARiMR wniósł o jej oddalenie, powołując argumenty jak w zaskarżonej decyzji. Na rozprawie 3 kwietnia 2007 roku pełnomocnik E.K., który włączył się dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego podniósł wraz ze skarżącą, iż w czasie kontroli przez jeden dzień był obecny ojciec Strony, który pokazywał inspektorom poszczególne działki. Działka o powierzchni 37ha ( numer 143/1 ) jest przy domu, nie była pokazywana, a jej dzierżawcą jest ojciec Skarżącej. E.K. oświadczyła również, że grunty rolne uprawia wspólnie z ojcem. Potwierdziła, iż o kontroli została powiadomiona telefonicznie i że protokół z czynności kontrolnych otrzymała w terminie późniejszym - drogą pocztową. Wojewódzki Sad Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z kolei z art.1 §1 i §2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U.Nr153, poz.1269) Sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie Sądu podlegają zatem zgodność aktów (w tym wypadku decyzji administracyjnej) zarówno z przepisami prawa materialnego, jak procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Skarga jest zasadna, a zaskarżona decyzja została wydana z naruszeniem przepisów postępowania, to jest głównych jego zasad - art.6, art.7, art.8, oraz art.77, art.80, art.107 §3 Kodeksu postępowania administracyjnego (zw. dalej k.p.a.). W pierwszej kolejności należy wyjaśnić, iż jedną z naczelnych zasad postępowania administracyjnego jest zawarta w art.7 kpa reguła nakazująca organom administracji publicznej podejmowanie wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy zgodnego z rzeczywistością. Równie istotnymi, są zasady sformułowane w art.6 i art.8 kpa. Pierwsza z wymienionych – zobowiązuje organy do działania na podstawie przepisów prawa, co oznacza, że muszą one działać w oparciu o obowiązującą normę prawną, prawidłowe ustalenie znaczenia tej normy, niewadliwe dokonanie subsumcji oraz prawidłowe ustalenie następstw prawnych. Dotyczy to zastosowania zarówno normy prawa materialnego, jak i normy prawa procesowego. Z kolei z zasady wyrażonej w art.8 k.p.a. wynika natomiast wymóg praworządnego i sprawiedliwego prowadzenia postępowania i rozstrzygnięcia sprawy przez organ administracji publicznej, co jest zasadniczą treścią zasady praworządności. Tylko postępowanie odpowiadające takim wymogom i decyzje wydane w wyniku postępowania tak ukształtowanego mogą wzbudzać zaufanie obywateli do organów administracji publicznej, nawet wtedy, gdy decyzje administracyjne nie uwzględniają ich żądań. W celu realizacji tej zasady konieczne jest przede wszystkim ścisłe przestrzeganie prawa, zwłaszcza w zakresie dokładnego wyjaśnienia okoliczności sprawy, konkretnego ustosunkowania się do żądań i twierdzeń stron oraz uwzględnienia w decyzji zarówno interesu społecznego, jak i słusznego interesu obywateli, przy założeniu, że wszyscy obywatele są równi wobec prawa. Z kolei art.77 §1 kpa mówi, że organ administracji publicznej zobowiązany jest w sposób wyczerpujący zebrać i rozpatrzyć cały materiał dowodowy. W konsekwencji, musi uzasadnić swoje rozstrzygnięcie według wymagań określonych w przepisie art.107 §3 k.p.a.. Jako dowolne należy więc traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, co wynika z art.80 kpa, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści. Uchybienia dotyczące w szczególności dogłębnego i wyczerpującego wyjaśnienia sprawy, stanowią takie naruszenie przepisów postępowania, które może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy trzeba podkreślić, iż rzeczą nie budzącą żadnych wątpliwości jest cel dopłat obszarowych – za którym kryje się między innymi wsparcie producentów rolnych prowadzących produkcję rolną. Dlatego też, wszelkie rozstrzygnięcia wydane w konkretnej sprawie niosące za sobą negatywne konsekwencje [jak w niniejszym przypadku ] w postaci odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, winny być oparte na ustaleniach wynikających z prawidłowo i wnikliwie przeprowadzonego postępowania. W ocenie składu orzekającego w sprawie, nie można zgodzić się z twierdzeniem organu, iż dokumentacja zebrana w toku postępowania dowodzi bezsprzecznie zasadności wydanych rozstrzygnięć. Wprost przeciwnie, podkreślić należy iż wykonane przez firmę E sp. z o.o. zdjęcia ( jak i płyta CD o nr [...]) mające stanowić integralną część materiału dowodowego i potwierdzać ustalenia kontrolne - po pierwsze nie dotyczą wszystkich skontrolowanych działek, bo tylko B, C, H, I. Po drugie - nie są wykonane na tyle starannie, by w sposób nie budzący żadnych wątpliwości można było stwierdzić jaka dokładnie działka została sfotografowana, oraz jakie są jej granice (czyli skąd dokąd sięga). Zdaniem sądu organ powinien wymagać od wynajmowanej do przeprowadzenia tego typu inspekcji firmy, by dostępnymi środkami, ( np. palami, taśmami, itp.) granice fotografowanych działek wyodrębniała na tyle precyzyjnie, by w konsekwencji ocena zebranego materiału dowodnego nie nastręczała żadnych wątpliwości. Poza tym, należy również podkreślić, iż w zaskarżonej decyzji odnośnie działek F i G użyto sformułowania "nie zostały zlokalizowane i skontrolowane". Jak wynika z wyjaśnień złożonych na rozprawie przez pełnomocnika organu, termin ten należy rozumieć jako "nie zlokalizowano upraw". W takim razie, skoro problem dotyczył ściśle kwestii istnienia określonych upraw, a nie samej działki – to działki te należało zlokalizować i sfotografować w taki sposób, by materiał dowodowy konieczny do weryfikacji końcowych ustaleń kontrolnych nie budził żadnych wątpliwość. Nadto, w przypadku działki "I" zadeklarowanej jako trwała łąka inspektorzy stwierdzili, "zaniedbanie rolnika". W podjętym rozstrzygnięciu nie wyjaśniono jednak skąd dokąd ta działka sięga, jakimi parametrami się kierowano przy ocenie jej stanu, czy wpływ na dokonaną ocenę mają na przykład warunki atmosferyczne panujące w czasie poprzedzającym kontrolę. Takie szczegółowe wyjaśnienia są konieczne i winny się znaleźć w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, gdyż zgodnie z §1 ust.1 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 7 kwietnia 2004 roku w sprawie minimalnych wymagań utrzymywania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej (Dz. U z 2004 roku Nr65 poz.600 zmiana Dz. U z 2005 roku nr36 poz.326) tego rodzaju utrzymywaniem przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska jest w przypadku łąk - koszenie okrywy roślinnej i jej usunięcie co najmniej raz w roku w terminie do dnia 31 lipca. Tymczasem jak wynika z akt sprawy kontrola odbyła się 28-29 września 2005 roku, a więc prawie dwa miesiące po maksymalnym terminie - wyznaczonym przez przepisy prawa. Na marginesie należy zaznaczyć, iż z uzasadnienia decyzji nie wynika również, czy uwieńczone na fotografii drzewa rosną na terenie przedmiotowej działki, czy może znajdują się już na powierzchni innej działki. Podobnie, w przypadku działek - B, C, H, które zadeklarowano jako " ugór czarny" – organ powołał się na §2 ust.1 w/w rozporządzenia zgodnie z którym za tego rodzaju grunt uznaje się taki, który co najmniej raz w roku w terminie do dnia 15 lipca podlegał zabiegom uprawowym zapobiegającym występowaniu i rozprzestrzenianiu się chwastów lub podlegał co najmniej jednokrotnemu koszeniu. Również i w tym przypadku organy nie wyjaśniły jakimi konkretnie parametrami się kierowały. Zważywszy na powyższe, w związku z faktem, iż zmniejszenia płatności oraz wykluczenia z płatności powinny być oceniane na podstawie wagi popełnionej nieprawidłowości, uzasadnienie organu w tej kwestii powinno być bardzo szczegółowe i przekonywujące, by w istocie na podstawie zebranego w sprawie materiału i powołanej argumentacji działania strony można było uznać za celowe i ukierunkowane na uzyskanie dopłat bezpośrednich do działek nieuprawianych rolniczo. W przedmiotowej sprawie warunek ten nie został spełniony. Poza tym, należy również zaznaczyć, iż zgodnie z art.2 ust.1 Ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru z dnia 18 grudnia 2003r. (Dz. U. Nr 6 poz. 40 z późń. zm.), osobie fizycznej, osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym", przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwanej dalej "gruntami rolnymi". Z powyższego więc wynika, że jedną z podstawowych przesłanek uprawniających do otrzymania płatności bezpośrednich obok bycia producentem rolnym i konieczności utrzymania gruntów rolnych w dobrej kulturze rolnej jest warunek posiadania przedmiotowych działek rolnych na które płatności przysługują. Wydane rozstrzygnięcia winny zatem zawierać wyraźne i nie budzące żadnych wątpliwości ustalenia, co do kwestii kto i jakich działek rolnych w danej konkretnej sprawie jest posiadaczem. Przenosząc powyższe na grunt rozpatrywanej sprawy należy zaznaczyć, iż treść wydanych przez obie instancje decyzji, w zderzeniu z zebranym w sprawie materiałem dowodowym, jak i argumentacją podnoszoną przed sądem przez obie strony nie wyjaśnia tej kwestii w sposób jednoznaczny i precyzyjny. Skarżąca na rozprawie oświadczyła, że grunty rolne uprawia wspólnie z ojcem, że działka o powierzchni 37ha ( numer [...]) jest przy domu, oraz że jej dzierżawcą jest ojciec. Ponadto, z przedłożonych przez stronę na rozprawie dowodów – Wypisów z Rejestru Gruntów (opatrzonych pieczątką "tylko dla celów szkoleniowych") wynika, iż właścicielem działek o numerach [...],[...],[...],[...],[...] jest ojciec skarżącej W.B.i. Z kolei działka [...] jest w ½ własnością rodziców E.K. i w ½ własnością jej i jej męża. Poza tym dostarczony rachunek z [...] kwietnia 2005 roku opiewa na imię i nazwisko jej ojca. Podobnie jest w przypadku umowy cesji praw i obowiązków wynikających z umowy dzierżawy nieruchomości rolnej zawartej w dniu 1 listopada 1993roku, oraz aneksu do w/w umowy dzierżawy z [...] września 2004 roku jak również umowy kontraktacyjnej nr [...] z [...] kwietnia 2005 roku. Zważywszy na treść przytoczonych przepisów decyzja powinna wskazywać kto, jakich działek lub w jakiej części jest posiadaczem i jakie konkretnie i w jakiej wielkości przysługują mu płatności. Z zagadnieniem kontroli wiąże się jeszcze jeden aspekt niniejszej sprawy. Mianowicie Strona w odwołaniu, jak również w skardze podnosiła zarzut, iż w podczas prowadzenia czynności kontrolnych był obecny jej ojciec, udzielał on inspektorom wyjaśnień, wskazywał poszczególne, (aczkolwiek nie wszystkie) działki. Organ kwestię tę pominął milczeniem, nie ustosunkował się do tego zarzutu, okoliczności tej ani nie zbadał, ani też nie skonfrontował choćby z wiedzą inspektorów, którzy niewątpliwie w tym względzie powinni dysponować odpowiednimi informacjami. Należy podkreślić, iż obowiązkiem organu rozstrzygającego sprawę jest kontrola zasadności podnoszonych przez stronę w trakcie toczącego się postępowania zarzutów, oraz w ramach motywowania podjętej decyzji - ustosunkowanie się do nich w uzasadnieniu rozstrzygnięcia, co jest zgodne z art.107 §3 k.p.a. Brak odniesienia się przez organ rozstrzygający sprawę do podnoszonych przez stronę zarzutów stanowi naruszenie prawa procesowego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy, a to z kolei skutkuje uchyleniem zaskarżonych decyzji. Reasumując, z uwagi na fakt, iż wydanie decyzji musi być poprzedzone szczegółowym wyjaśnieniem okoliczności sprawy w zakresie wskazanym powyżej, Sąd, mając na względzie całość przedstawionych rozważań doszedł do wniosku, że należało wyeliminować z obrotu prawnego zarówno decyzję organu pierwszej, jak i drugiej instancji na podstawie art.145 §1 pkt 1 lit.c) P.p.s.a. w związku z art.135 P.p.s.a. Wskazania dla organu wynikają wprost z uzasadnienia. W przedmiocie braku możliwości wykonania decyzji do czasu uprawomocnienia się wyroku orzeczono na podstawie art.152 ustawy P.p.s.a. O zwrocie kosztów postępowania orzeczono na podstawie art.200 P.p.s.a. (-) Alina Rzepecka (-) Dariusz Skupień (-) Stefan Kowalczyk

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło