I SA/Go 1402/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-06-05
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Barbara Rennert
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona za niewykonanie obowiązku złożenia zgłoszeń INTRASTAT może być nałożona na podmiot zobowiązany, nawet jeśli zaniechanie wynikało z działania jego pracownika?Ratio decidendi
Podmiot zobowiązany do składania zgłoszeń INTRASTAT ponosi odpowiedzialność za działania lub zaniechania swojego pracownika, nawet jeśli te działania były bezprawne i ukierunkowane na wywołanie negatywnych skutków administracyjnoprawnych. Udzielenie upoważnienia osobie trzeciej nie zwalnia podmiotu zobowiązanego z odpowiedzialności. Kara pieniężna jest nakładana na podmiot zobowiązany, a nie na osobę upoważnioną czy pracownika.Stan faktyczny
Spółka B Sp. z o.o. została ukarana karą pieniężną w wysokości 48.000 zł za niewykonanie obowiązku złożenia zgłoszeń INTRASTAT za okres od marca do października 2005 r. Spółka twierdziła, że zaniechanie wynikało z umyślnych działań jej pracownicy, E.O., która zatajała fakt nieskładania deklaracji i upomnień. Organy celne uznały, że odpowiedzialność spoczywa na spółce, ponieważ udzielone upoważnienie firmie E. nie zwalniało jej z obowiązku, a pracownica E.O. działała w ramach stosunku pracy. Spółka zaskarżyła decyzję, podnosząc zarzuty dotyczące odpowiedzialności, sposobu wymiaru kary oraz naruszenia zasady szybkości postępowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Asesor WSA Barbara Rennert (spr.) Protokolant Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi B Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za niewykonanie obowiązku dokonania złożenia zgłoszeń oddala skargę.
W dniu 4 października 2006 r. B Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] nakładającą karę pieniężną w wysokości 48.000 zł.
Sąd ustalił następujący stan faktyczny:
B Spółka z o. o. w dniu [...] maja 2004 r. upoważniła Przedsiębiorstwo Usługowe "E" Spółkę z o. o. do dokonywania w jej imieniu zgłoszeń INTRASTAT w przywozie i wywozie, wskazując iż upoważnienie ma charakter stały.
W dniu [...] kwietnia 2005 r. Izba Celna przypomniała skarżącej o obowiązku złożenia deklaracji INTRASTAT za miesiąc marzec wywóz, przywóz za dokonane nabycia lub dostawy wewnątrzwspólnotowe. Pismo w imieniu skarżącej odebrała E.O.. W tym samym czasie inspektor celny przesłał e-maila do E z informacją o braku zgłoszeń. Ponowne przypomnienie do skarżącej wysłano w maju 2005 r.
Następnie Izba Celna wysłała w maju i czerwcu 2005 r. dwa upomnienia dotyczące niedokonanych zgłoszeń INTRASTAT wywóz, przywóz za miesiąc kwiecień 2005 r. oraz w czerwcu 2005 r. jedno upomnienie dotyczące maja 2005 r. Upomnienia w imieniu skarżącej odebrała E.O..
W lipcu 2005 r. inspektor celny przesłał kolejnego e-maila do E z pytaniem o kontakt ze skarżącą.
Dyrektor Izby Celnej otrzymał od Naczelnika Urzędu Skarbowego zestawienie wewnątrzwspólnotowych dostaw i wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów zgodnie z danymi wykazanymi w deklaracjach VAT-7 w okresie od 1 maja 2004 r. do 31 grudnia 2004 r. oraz za okres od 1 stycznia do 30 września 2005 r. Z zestawienia za 2004 r. wynika, iż wartość dostaw wyniosła łącznie 2.457.297 zł, a nabyto towar o łącznej wartości 453.487 zł. Natomiast w/w okresie 2005 r. wartość dostaw wyniosła łącznie 1.920.058 zł, a nabyto towar o wartości 640.374 zł.
W listopadzie 2005 r. doręczono skarżącej (do rąk E.O.) oraz reprezentującej ją Spółce E upomnienie do złożenia zgłoszenia INTRASTAT za okresy sprawozdawcze w wywozie i przywozie od marca do października 2005 r. W odpowiedzi na to upomnienie Spółka E przesłała Izbie Celnej do wiadomości pismo z dnia 30 listopada 2005 r. skierowane do skarżącej z żądaniem niezwłocznego dostarczenia wymaganych faktur.
W dniu 31 stycznia 2006 r. skarżąca otrzymała kolejne upomnienie, które także odebrała E.O..
W lutym 2006 r. Spółka E poinformowała Izbę Celną , iż rezygnuje z udzielonego jej przez skarżącą upoważnienia, ponieważ skarżąca nie dostarczyła jej faktur niezbędnych do sporządzenia deklaracji INTRASTAT.
W dniu 14 marca 2006 r. skarżącej doręczono trzecie upomnienie (także do rąk E.O.), pouczając ją jednocześnie, iż niewywiązanie się z obowiązku dokonania zgłoszenia skutkować będzie nałożeniem kary pieniężnej w wysokości 3.000 zł za każdy okres sprawozdawczy.
Postanowieniem z dnia [...] maja 2006 r. Dyrektor Izby Celnej wszczął wobec skarżącej postępowanie w sprawie niewykonania obowiązku dokonania zgłoszeń INTRASTAT w przywozie i wywozie za miesięczne okresy sprawozdawcze od marca do października 2005 r.
Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lipca 2006 r. nr [...] nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 48.000 zł za niewykonanie obowiązku dokonania złożenia zgłoszeń INTRASTAT w przywozie i wywozie za okresy sprawozdawcze od marca do października 2005 r. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji wskazał, iż skarżąca znajduje się w rejestrze podmiotów zobowiązanych do składania deklaracji INTRASTAT, a tym samym do składania tych zgłoszeń w przywozie i wywozie w roku 2005. Wywiązała się z tego obowiązku tylko w okresie styczeń – luty 2005 r. (wywóz/przywóz), a brak jest zgłoszeń począwszy od marca 2005 r. Skarżąca dokonywała zarówno dostaw, jak i nabyć wewnątrzwspólnotowych, a nawet gdyby przyjąć, iż nie dokonała żadnych dostaw ani nabyć, to byłaby zobowiązana do składania tzw. "zgłoszeń zerowych". Mimo trzykrotnego upomnienia skarżąca nie dopełniła w/w obowiązku statystycznego i z tego powodu organ celny nałożył karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za każdy okres sprawozdawczy osobno dla przywozu i wywozu.
Powyższą decyzję skarżąca otrzymała w dniu 12 lipca 2006 r., a w dniu 24 lipca 2006 r. złożyła od niej odwołanie, wnosząc o jej uchylenie i umorzenie postępowania. W uzasadnieniu odwołania wskazała, iż to E.O. zaniechała dokonywania zgłoszeń deklaracji INTRASTAT, a kontrolując obieg korespondencji zatajała przed kierownictwem firmy fakt nieskładania deklaracji oraz wystosowanych upomnień. Umyślne zaniechania pracownicy skarżącego ukierunkowane na obciążenie go karą administracyjną znamionowały czyn przestępny stypizowany w art. 296 § 1 kk.
Nadto organ I instancji dokonując wymiaru kary w sposób niedopuszczalny przyjął za podstawę jej obliczenia nie tylko okres sprawozdawczy lecz także odrębne rodzaje deklaracji INTRASTAT, przeznaczone zarówno dla przywozu jak i dla wywozu.
Skarżąca także podniosła, iż niezwłoczne przeprowadzenie postępowania i wymierzenie oraz wykonanie kary pieniężnej za pierwszy ze wskazanych w decyzji okresów sprawozdawczych doprowadziłoby z pewnością do ujawnienia powstałych nieprawidłowości.
Podczas postępowania toczącego się przed organem odwoławczym skarżąca wniosła o przeprowadzenie dowodu z zeznań świadka H.E. na okoliczność, iż zaniechanie składania przez stronę deklaracji INTRASTAT spowodowane było znamionującym czyn przestępny i niezależnym od strony działaniem osoby trzeciej oraz o przeprowadzenie dowodu z akt sprawy 2 DS. [...] Prokuratury Rejonowej także na powyższą okoliczność.
Decyzją z dnia [...] sierpnia 2006 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. W uzasadnieniu decyzji wskazał, iż z dniem 1 maja 2004 r. wprowadzono w Polsce system INTRASTAT, który nakłada na podmioty prowadzące obrót towarowy z innymi państwami Unii Europejskiej obowiązek przekazywania informacji o zrealizowanych przywozach towarów z terytorium Unii Europejskiej na terytorium Polski i wywozach z terytorium Polski na terytorium Unii Europejskiej. Obowiązek przekazywania informacji ciąży na tych podmiotach, u których wartość przywozu bądź wywozu przekroczyła ustalone i ogłoszone przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego wartości tzw. progów statystycznych. Skarżąca była zobligowana do przekazywania informacji dla celów ewidencji i statystyki dotyczącej obrotu towarowego z państwami członkowskimi Wspólnoty z uwagi na wysokość obrotów w 2004 r., stając się osobą zobowiązaną do dokonywania zgłoszeń INTRASTAT w roku 2005, zarówno w przywozie jak i wywozie. Do dnia wystosowania pierwszego upomnienia skarżąca nie dokonała zgłoszeń za marzec, kwiecień, maj, czerwiec, lipiec, sierpień, wrzesień i październik 2005 r., zarówno w przywozie jak i w wywozie. Mimo trzykrotnego prawidłowego doręczenia upomnień skarżąca nie dopełniła ciążącego na niej obowiązku.
Zgodnie z art. 7 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (EWG) nr 638/04 podmiotem odpowiedzialnym za dostarczenie informacji INTRASTAT jest: osoba fizyczna lub prawna zarejestrowana jako podatnik VAT w Państwie Członkowskim, która zawarła umowę na wysyłkę towarów, dokonuje lub przewiduje wysyłkę towarów lub jest w posiadaniu towarów przeznaczonych do wywozu oraz osoba fizyczna lub prawna zarejestrowana jako podatnik VAT w Państwie Członkowskim, która zawarła umowę na dostawy towarów, przyjmuje lub przewiduje przyjmowanie dostaw towarów lub jest w posiadaniu towarów pochodzących z przywozu. Podmiot odpowiedzialny może przenieść to zadanie na osobę trzecią, przy czym przeniesienie takie w żaden sposób nie ogranicza odpowiedzialności podmiotu zobowiązanego.
W myśl § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT osoba zobowiązana, o której mowa w art. 97 pkt 2 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne, dokonuje zgłoszeń INTRASTAT odnoszących się do przywozu lub wywozu towarów, jeżeli wartość dokonanych przez nią w roku poprzedzającym rok sprawozdawczy przywozów lub wywozów towarów przekroczyła wartość określoną odpowiednio dla statystycznego progu podstawowego w przywozie lub wywozie ustalonego na aktualny rok sprawozdawczy. Natomiast na podstawie art. 101 ustawy – Prawo celne, na osobę zobowiązaną, która pomimo trzykrotnego pisemnego upomnienia, nie dokonała zgłoszenia INTRASTAT, organ celny może nałożyć karę pieniężną w wysokości 3.000 zł za każde zgłoszenie, które osoba zobowiązana miała obowiązek złożyć w okresie sprawozdawczym, a którego nie złożyła.
Natomiast Minister Finansów w cytowanym rozporządzeniu określił okres sprawozdawczy oraz rozdzielił konieczność podawania danych w obrotach osobno dla przywozu i wywozu (inny zakres zbierania danych) oraz określił wzory zgłoszeń INTRASTAT, również różne dla przywozu i wywozu. Skarżąca była zobowiązana do składania w 2005 r. zgłoszeń INTRASTAT zarówno w przywozie jak i w wywozie, tj. w każdym okresie sprawozdawczym dwóch zgłoszeń. W związku z tym, że osoba zobowiązana nie złożyła w badanym okresie zgłoszeń zarówno w przywozie jak i wywozie, jak najbardziej zasadnym jest wymierzenie kary za niedokonanie zgłoszenia INTRASTAT osobno dla przywozu i wywozu.
Organ odwoławczy zwrócił uwagę, iż czas trwania postępowania został wydłużony wyłącznie w związku z bezczynnością zobowiązanego. Natomiast w art. 99 Prawa celnego jasno i wyraźnie określone jest, iż czynności dokonane w imieniu osoby zobowiązanej, pociągają za sobą skutki bezpośrednio dla niej. Skarżąca wskazała na swoją pracownicę, jako na osobę która nie dopełniła swoich obowiązków służbowych. Organ celny wskazał, iż nie ma możliwości ani podstaw prawnych do ingerencji w strukturę firmy, zakres obowiązków poszczególnych pracowników ani sprawowanie nadzoru nad nimi, oraz sposób dokonywania i zakres kontroli sprawowanej przez zarząd (właściciela) firmy. Pełną odpowiedzialność za czynności dokonane przez osobę, która działa w ramach upoważnienia udzielonego przez osobę zobowiązaną, ponosi osoba, która udzieliła takiego upoważnienia. W związku z tym całość odpowiedzialności za niedopełnienie obowiązku składania zgłoszeń INTRASTAT spada na osobę zobowiązaną a nie na jej pracownika.
Do zgłoszonych przez skarżącą wniosków dowodowych organ odwoławczy nie przychylił się, ponieważ nie wnosiły nic do sprawy, a których rozpatrywanie mogłoby tylko niepotrzebnie wydłużyć czas trwania postępowania.
Zdaniem organu odwoławczego brak jest również możliwości prawnych, które umożliwiłyby żądanie strony, co do obniżenia wysokości kary. Ustawodawca nie daje możliwości stosowania dowolności w określaniu jej wysokości, ponieważ jest ona ściśle i jednoznacznie ustalona i nie jest uzależniona od sytuacji finansowej podmiotu. Nie ma przepisów, które umożliwiałyby zmniejszenie kary ze względu na sytuację materialną skarżącej.
Powyższą decyzję Spółka otrzymała w dniu 4 września 2006 r., a w dniu 4 października tegoż roku zaskarżyła ją do tut. Sądu, wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie decyzji ją poprzedzającej, a także zasądzenie od organu na jej rzecz kosztów postępowania sądowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego wg norm przepisanych. Zaskarżonej decyzji Spółka zarzuciła błąd w ustaleniach faktycznych skutkujący przyjęciem, iż strona ponosi odpowiedzialność za zaniechanie zgłoszenia INTRASTAT za okresy sprawozdawcze od marca do października 2005 r.; naruszenie normy art. 125 § 1 w zw. z art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zaniechanie niezwłocznego wszczęcia postępowania mającego istotny wpływ na jego wynik oraz naruszenie prawa materialnego tj. art. 101 § 1 ustawy Prawo celne poprzez wymierzenie kary pieniężnej w danym okresie sprawozdawczym odrębnie za deklaracje INTRASTAT dotyczące przywozu i wywozu.
W uzasadnieniu skargi Spółka wskazała, iż do składanie miesięcznych deklaracji zobligowana była pracownica E.O., która od marca 2005 r. zaniechała dokonywania zgłoszeń i zatajała ten fakt przed kierownictwem firmy. Umyślne zaniechania pracownicy skarżącej ukierunkowane na obciążenie go karą administracyjną znamionowały czyn przestępny stypizowany w art. 296 § 1kk. Zdaniem skarżącej sankcja przewidziana w art. 101 § 1 ustawy prawo celne ma charakter administracyjnej kary pieniężnej, ale winna podlegać ogólnym regułom prawa karnego. Za bezwzględnie niedopuszczalne określić należy obarczanie odpowiedzialnością podmiot, którego zaniechanie dopełnienia ciążących na nim obowiązków administracyjnych wynikało z zamierzonego i bezprawnego działania osób trzecich ukierunkowanego na wywołanie negatywnych skutków administracyjno – prawnych. Świadome popełnienie przestępstwa przez pełnomocnika na szkodę mocodawcy uznać należy za samodzielną przesłankę uchylenia w całości zaskarżonej decyzji.
Nadto skarżąca wskazała, iż organ I instancji dokonując wymiaru kary w sposób niedopuszczalny przyjął za podstawę jej obliczenia nie tylko okres sprawozdawczy lecz także odrębne rodzaje deklaracji INTRASTAT przeznaczone zarówno dla przywozu jak i wywozu. Elementarna i gramatyczna wykładnia art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo celne prowadzi do wniosku, iż organ celny może nałożyć karę pieniężną jedynie za dany okres sprawozdawczy. Gdyby bowiem zamiarem ustawodawcy było sankcjonowanie karą pieniężną odrębnie zaniechania złożenia deklaracji każdego rodzaju w danym okresie sprawozdawczym, to winno to wynikać bezpośrednio z treści danego przepisu. W zaskarżonej decyzji dokonano niedopuszczalnej sprzecznej z jego treścią wykładni rozszerzającej przepisu art. 101 ust. 1 ustawy Prawo celne.
Skarżąca zarzuciła także organowi I instancji, iż nie wykonał ciążącego na nim, zgodnie z zasadą wyrażoną w art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej, obowiązku niezwłocznego wszczęcia i przeprowadzenia postępowania w sprawie. Niezwłoczne przeprowadzenie postępowania i wymierzenie oraz wykonanie kary pieniężnej za pierwszy ze wskazanych w decyzjach okresów sprawozdawczych doprowadziłoby z pewnością do ujawnienia powstałych nieprawidłowości. Dokonanie zaś "zbiorczego" upomnienia za 8 miesięcy sprawozdawczych kumuluje w niedopuszczalny sposób represję karną wobec podatnika za faktycznie jedno zaniechanie.
Na rozprawie skarżąca wyjaśniła, iż w postępowaniu karnym przeciwko pracownikowi E.O. sformułowane zostały zarzuty, ale postępowanie zostało zawieszone ze względu na brak ustalenia aktualnego miejsca pobytu tej osoby. Była ona jedyną osobą administracji biurowej zatrudnianą w Polsce przez skarżącą.
W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy powołał się na dotychczasową argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, wnosząc o oddalenie skargi.
Sąd zważył:
Skarga okazała się niezasadna.
Zaskarżoną decyzją organ celny nałożył na skarżącą karę pieniężną w wysokości 48.000 zł. Skarżąca zakwestionowała zarówno zasadność nałożenia tej kary, jak i jej wysokość.
Kwestionując zasadność nałożenia kary Spółka, powołując się na reguły prawa karnego, uznała za bezwzględnie niedopuszczalne obarczenie jej odpowiedzialnością za zaniechanie dokonywania zgłoszeń INTRASTAT, które to zaniechanie wynikało z zamierzonego i bezprawnego działania osób trzecich ukierunkowanego na wywołanie negatywnych skutków administracyjnoprawnych. Zdaniem Sądu, orzekające w niniejszej sprawie organy celne obu instancji właściwie zastosowały przepis art. 101 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 622 z późn. zm.). Zgodnie z nim na osobę zobowiązaną, która pomimo trzykrotnego pisemnego upomnienia za okres sprawozdawczy nie dokonała zgłoszenia INTRASTAT organ celny może nałożyć karę pieniężną w wysokości 3.000 zł. Osobą zobowiązaną, w myśl przepisu art. 97 pkt 2 cyt. ustawy – Prawo celne, jest m. in. osoba prawna, uczestnicząca w obrocie towarowym z państwami członkowskimi Wspólnoty i zobowiązana do przekazywania informacji dla celów ewidencji i statystyki dotyczącej obrotu towarowego z państwami członkowskimi Wspólnoty, zgodnie z przepisami wspólnotowymi regulującymi statystykę dotyczącą obrotu towarowego pomiędzy państwami członkowskimi Wspólnoty, przepisami o statystyce publicznej oraz przepisami ustawy - Prawo celne. Bezspornym jest, iż skarżąca jest osobą prawną uczestniczącą w obrocie towarowym z państwami członkowskimi Wspólnoty, dokonującą w okresie objętym nałożoną karą pieniężną zarówno przywozu, jak i wywozu towarów, a także zarejestrowaną jako podatnik VAT, a tym samym jest podmiotem odpowiedzialnym za dostarczenie informacji do systemu INTASTAT zgodnie z art. 7 rozporządzenia (WE) nr 638/2004 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie danych statystycznych Wspólnoty odnoszących się do handlu towarami między Państwami Członkowskimi oraz uchylającego rozporządzenie Rady (EWG) nr 3330/91 (Dz. Urz. L UE nr 102 07/04/2004). Jednocześnie z uwagi na treść § 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 21 kwietnia 2004 r. w sprawie zgłoszeń INTRASTAT (Dz. U. Nr 89, poz. 846 z późn. zm.) skarżąca była zobligowana do dokonywania zgłoszeń INTRASTAT w 2005 r. z uwagi na przekroczenie podstawowych progów statystycznych zarówno w przywozie, jak i w wywozie w roku poprzedzającym rok sprawozdawczy (2004 r.).
Analiza powołanych wyżej przepisów prowadzi do wniosku, iż w niniejszej sprawie osobą zobowiązaną do składania deklaracji INTRASTAT była skarżąca. Mogła ona, zgodnie z art. 99 ustawy – Prawo celne, upoważnić osobę trzecią do dokonywania w jej imieniu zgłoszeń INTRASTAT, co uczyniła upoważniając Spółkę E. Jednakże udzielenie takiego upoważnienia nie zwalniało skarżącej z odpowiedzialności za prawidłowe i terminowe dokonywanie zgłoszeń, co wynika z przepisu art. 99 ust. 3 i art. 101 cyt. wyżej ustawy. Karę pieniężną organ celny nakłada zawsze na osobę zobowiązaną a nie na osobę upoważnioną. Brak jest także jakiejkolwiek podstawy prawnej do obciążenia nią czy to osoby upoważnionej czy pracownika skarżącej. W tym miejscu należy podkreślić, iż E.O. nie była w 2005 r. osobą trzecią określoną w cyt. wyżej art. 99, a była jedynie pracownikiem skarżącej, ponieważ skarżąca udzieliła upoważnienia do dokonywania zgłoszeń INTRASTAT Spółce E, a nie E.O.. Takiego upoważnienia w aktach administracyjnych brak, a znajduje się jedynie upoważnienie udzielone Spółce E. Należy zatem przyjąć, iż skarżąca ponosi odpowiedzialność za działania E.O. jako swojego pracownika. Brak jest jakichkolwiek podstaw prawnych do przyjęcia, iż organ celny zobowiązany jest do badania winy skarżącej w zaniechaniu wykonania spoczywających na niej obowiązków. Uregulowana w art. 101 ustawy – Prawo celne możliwość nałożenia przez organ celny kary pieniężnej na osobę zobowiązaną nie daje podstaw do przyjęcia, iż organ celny powinien udowodnić skarżącej winę w zaniechaniu dopełnienia obowiązków, a tym samym badać kto za to zaniechanie winę ponosi. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za działania (bądź zaniechania) swojego pracownika, a gdy ten wyrządzi mu szkodę może go pociągnąć do odpowiedzialności za wyrządzoną mu szkodę. Tym samym nie sposób uznać, jak sugeruje skarżąca, iż wynikająca z art. 101 cyt. wyżej ustawy możliwość nałożenia kary pieniężnej jest oparta o przesłankę zawinienia osoby zobowiązanej.
Na marginesie można jedynie dodać, iż to skarżąca, wiedząc że E.O. jest jej jedynym pracownikiem administracyjnym, zaniedbała przez wiele miesięcy kontrolowanie wykonywanych przez nią obowiązków, narażający się tym samym na podejmowanie przez nią działań będących poza zasięgiem wiedzy Spółki. Należy także zauważyć, iż do chwili obecnej E.O. nie postawiono nawet jeszcze zarzutu popełnienia przestępstwa z art. 296 kk, a zatem twierdzenie, iż działania jej były bezprawne i zamierzone oraz ukierunkowane na wywołanie negatywnych skutków administracyjnoprawnych, jest co najmniej przedwczesne.
Sąd nie podzielił także poglądów skarżącej, zarzucającej organom obu instancji dokonanie niedopuszczalnej, bo rozszerzającej wykładni art. 101 cyt. wyżej ustawy, polegającej na przyjęciu, iż za okres sprawozdawczy, o którym mowa w tym przepisie przyjmuje się osobo okres w wywozie, jak i osobno okres w przywozie. Przepis ten wyraźnie stanowi, iż za okres sprawozdawczy, za który osoba zobowiązana nie dokonała zgłoszenia INTRASTAT organ celny może nałożyć karę pieniężna w wysokości 3.000 zł. Należy zatem przyjąć, iż 3.000 zł to wysokość kary za jeden okres sprawozdawczy, którym jest miesiąc. Z art. 98 ust. 1 ustawy – Prawo celne wynika, iż osoba zobowiązana dokonuje zgłoszeń INTRASTAT. O takich zgłoszeniach mówią także przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Finansów. Osobno osoba zobowiązana dokonuje zgłoszenia w wywozie i osobno w przywozie i oba te zgłoszenia należy traktować odrębnie. Nie wszystkie bowiem osoby dokonujące zgłoszeń INTRASTAT zobowiązane są do dokonywania ich zarówno w wywozie, jak i w przywozie. Niektóre np. wywożą tylko towar, a inne jedynie go przywożą. Nie można także wykluczyć sytuacji, której osoba zobowiązana do dokonywania zgłoszeń w przywozie, jak i w wywozie, nie dopełni ciążącego na niej obowiązku składania deklaracji jedynie w przywozie składając deklarację dotyczącą wywozu bądź odwrotnie. Powołany wyżej art. 101 nie przewiduje możliwości miarkowania nakładanej kary pieniężnej.
Sąd nie uwzględnił również zarzutu naruszenia zasady wyrażonej w art. 125 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (tj. Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 z późn. zm.), z którego wynika, iż organy celne powinny działać w sprawie wnikliwie i szybko, posługując się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do jej załatwienia. W niniejszej sprawie, zdaniem Sądu, zasadę tę organy celne w pełni zastosowały. Priorytetem wyrażonym w tej zasadzie jest wnikliwe i szybkie działanie organów, prowadzące do załatwienia sprawy najprostszymi środkami. Wziąć należy przy tym pod uwagę, iż cyt. wyżej przepis art. 101 ust. 1 daje organom celnym możliwość a nie obowiązek nałożenia kary pieniężnej. Organ celny I instancji już w kwietniu 2005 r. rozpoczął informowanie skarżącej o zaniechaniu dokonania zgłoszeń INTRASTAT w marcu 2005 r., po czym regularnie przypominał jej bądź Spółce przez nią upoważnionej o zaleganiu ze zgłoszeniami. Postępowanie w przedmiocie nałożenia kary zostało wszczęte dopiero po roku regularnych wysyłanych przez organ i odbieranych przez skarżącą upomnień, co wskazuje na to, iż organ celny bardziej chciał doprowadzić do wykonania ciążącego na skarżącej obowiązku złożenia deklaracji INTRASTAT niż do nałożenia na skarżącą kary pieniężnej. Brak jest przy tym podstaw do wymagania od organu celnego, aby kontrolował dlaczego, mimo skutecznego doręczania kolejnych upomnień, osoba zobowiązana z ciążących na niej obowiązków się nie wywiązuje. Nie można zatem zgodzić się ze skarżącą, iż realizacją zasady zawartej w art. 125 § 1 Ordynacji podatkowej byłoby niezwłoczne przeprowadzenie postępowania, wymierzenie oraz wykonanie kary pieniężnej za pierwszy ze wskazanych okresów sprawozdawczych. Skarżąca w sposób niedopuszczalny dokonuje interpretacji tego przepisu wywodząc, iż obejmuje on także etap wykonania nałożonej kary pieniężnej. Niedopuszczalne jest także traktowanie wielomiesięcznego zaniechania dokonywania zgłoszeń jako faktycznie jednego zaniechania, co sugeruje skarżąca.
Organy celne nie naruszyły także przepisu art. 139 § 1 Ordynacji podatkowej, ponieważ od chwili wszczęcia postępowania do chwili jego zakończenia w I instancji upłynęły dwa miesiące, a postępowanie odwoławcze zostało zakończone w ciągu jednego miesiąca.
Zważywszy powyższe, Sąd nie stwierdził, aby doszło do naruszenia wskazanych wyżej przepisów ustaw – Prawo celne i Ordynacja podatkowa oraz przepisów wspólnotowych, dlatego też na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) oddalił skargę.
( - ) Anna Juszczyk - Wiśniewska ( - ) Krystyna Skowrońska - Pastuszko ( - ) Barbara Rennert
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło