I SA/Go 143/20
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2020-07-30
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk-Wiśniewska, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wniosek o wznowienie postępowania podatkowego, złożony po upływie miesiąca od dnia, w którym strona lub jej pełnomocnik powzięli wiadomość o wydaniu decyzji, może zostać uwzględniony?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe zasadnie odmówiły wznowienia postępowania, ponieważ wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym strona i jej pełnomocnik uzyskali wiedzę o wydaniu decyzji. W przypadku decyzji o odmowie wznowienia postępowania z powodu uchybienia terminu, sąd nie jest zobowiązany do badania kwestii doręczeń pism w postępowaniu pierwotnym ani innych zarzutów dotyczących meritum sprawy.Stan faktyczny
Strona skarżąca domagała się wznowienia postępowania podatkowego zakończonego ostateczną decyzją z 2015 roku. Organy podatkowe odmówiły wznowienia, uznając, że wniosek został złożony po upływie miesięcznego terminu od dnia, w którym strona i jej pełnomocnik dowiedzieli się o wydaniu decyzji. Strona zarzucała organom rażące naruszenia przepisów postępowania, w tym wadliwą wykładnię przepisów dotyczących doręczeń, ustanowienia pełnomocnika i braku udziału w postępowaniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Asesor WSA Damian Bronowicki Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 lipca 2020 r. sprawy ze skargi P.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy wznowienia postępowania w podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2012 r. oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z [...] grudnia 2019 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] lipca 2019 r. odmawiającą P.C. wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną z [...] sierpnia 2015 r. w podatku od towarów i usług za okresy rozliczeniowe od kwietnia 2012 r. do grudnia 2012 r.
Decyzję wydano w następującym stanie faktycznym i prawnym:
W dniu 19 czerwca 2018 r. do Urzędu Skarbowego wpłynęła
do wiadomości, kserokopia pisma (oznaczonego pieczątką "odpis",
nieuwierzytelniona) podpisanego przez T.K. z dnia [...] czerwca 2018 r. skierowanego do Sądu Rejonowego wraz z kserokopią pełnomocnictwa z dnia [...] września 2014 r. W treści ww. pisma wskazano, że odpis pisma wraz z kopią składanego do akt sprawy pełnomocnictwa przesłano na adres Urzędu Skarbowego do akt spraw: [...], celem załączenia do materiału sprawy i rozpoznania co do meritum wniosków z [...] marca 2017 r. o doręczenie odpisu decyzji względnie wznowienia postępowania. Z treści kopii ww. pełnomocnictwa datowanego na dzień [...] września 2014 r. wynika, że P.C. udziela pełnomocnictwa adwokatowi T.K. do występowania w jego imieniu w postępowaniu kontrolnym i podatkowym prowadzonym przez Naczelnika Urzędu Skarbowego, w tym w postępowaniu zabezpieczającym dotyczącym rozliczeń w podatku VAT za okres [...].02.2012 r. — [...].12.2012 r.
W odpowiedzi na wezwanie organu, skarżący ponownie nadesłał wniosek
w postaci odpisu podpisanego przez T.K. wraz z uwierzytelnioną kserokopią potwierdzenia pełnomocnictwa z dnia [...] lipca 2018 r., z treści którego wynika, że P.C. potwierdza udzielenie adwokatowi T.K. pełnomocnictwa z dnia [...] września 2014 r. do działania w postępowaniu podatkowym przed Naczelnikiem Urzędu Skarbowego. Mocodawca wskazał, że ww. adwokat był i jest umocowany do działania w imieniu Strony w postępowaniu podatkowym w zakresie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2012 r. oraz w postępowaniach dot. wniosków z dnia [...] marca 2017 r. o doręczenie odpisu decyzji wydanej w sprawie [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r., względnie wznowienie postępowania. Wskazano, że pełnomocnik jest też umocowany
w postępowaniu o nr [...].
Doprecyzowując pismo z [...] czerwca 2018 r. pełnomocnik skarżącego w piśmie z [...] sierpnia 2018 r. poinformował organ, że wnosi o doręczenie decyzji, a na wypadek uznania, że decyzja została prawidłowo doręczona wnosi o wznowienie postępowania, albowiem podatnik pozbawiony został możliwości działania w sprawie, nie miał wiedzy o doręczeniu decyzji, ponieważ została wysłana na jego nieaktualny adres, pod którym nie przebywał. Przedłożył też odpis pełnomocnictwa szczególnego na formularzu PPS-1. W piśmie z [...] września 2018 r. strona wskazała, że podstawą prawną wniosku o wznowienie postępowania jest art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej, a do organu podatkowego należy subsumpcja wskazanych przez wnioskującego okoliczności faktycznych do treści przepisów prawnych. W szczególności pełnomocnik powołał się na przepis art. 240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej. Ponadto w treści wskazane zostało między innymi, iż: "w ramach obecnego postępowania organ winien więc rozstrzygnąć zarówno co do okoliczności ujawnienia dowodu na udzielenie pełnomocnikowi podatnika pełnomocnictwa w toku pierwotnego postępowania podatkowego, jak i kwestie udziału pełnomocnika w czynnościach postępowania dowodowego we wrześniu 2014 r., braku doręczenia decyzji pełnomocnikowi podatnika, uznanie za doręczoną decyzję podjętą przez byłą konkubinę podatnika". Kwestia wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 § 1 pkt 5 ustawy Ordynacja podatkowa rozpatrzona została przez Naczelnika Urzędu Skarbowego
odrębnie.
W toku niniejszego postępowania ustalono, że w dniu 15 marca 2017 r. wpłynęły do Naczelnika Urzędu Skarbowego wnioski z dnia [...] marca 2017 r., jeden: "wniosek o doręczenie decyzji pełnomocnikowi podatnika", drugi "wniosek o wznowienie postępowania", w których adwokat T.K. wskazując, że działa w imieniu P.C., powołując się na udzielone pełnomocnictwo, zwrócił się na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacja podatkowa o wznowienie postępowania zakończonego decyzją Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] oraz o doręczenie ww. decyzji oraz wszystkich poprzedzających ją pism. W treści ww. wniosku o doręczenie decyzji pełnomocnik wskazał, iż: w dniu
7 marca 2017 r. powziął w Wydziale Karnym Sądu Rejonowego informację, że w sprawie jego klienta P.C. wydana została decyzja podatkowa określająca zobowiązanie w podatku VAT za rok 2012 .
W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego włączył akt kserokopię protokołu rozprawy głównej z dnia [...] marca 2017 r. Z ww. protokołu wynika, że na sprawie P.C. oskarżonego za czyn z art. 56 § 2 kks w związku z art. 6 § 2 kks, art. 61 § 1 kks w związku z art. 6 § 2 kks, obecni byli m.in. P.C. wraz ze swoim obrońcą adwokatem, który złożył do akt pisemny wniosek o zawieszenie postępowania wskazując m.in., że w postępowaniu podatkowym złożył wniosek o doręczenie wydanej decyzji podatkowej.
Decyzją z dnia [...] lipca 2019 r. nr [...], Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił skarżącemu wznowienia postępowania w sprawie zakończonej decyzją ostateczną nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. w zakresie podatku od towarów i usług za okres od kwietnia do grudnia 2012 r.
W uzasadnieniu ww. decyzji z dnia [...] lipca 2019 r. stwierdził, że żądanie strony z dnia [...] czerwca 2018 r. sprecyzowane pismem z dnia [...] września 2018 r. dotyczące wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej złożone zostało po upływie miesiąca od dnia powzięcia przez stronę oraz jej pełnomocnika wiadomości o wydaniu decyzji z [...] sierpnia 2015 r. Fakt posiadania wiedzy o wydaniu ww. decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. adwokat T.K. potwierdził we wniosku z dnia [...] marca 2017 r. oraz wynika z protokołu rozprawy głównej z dnia [...] marca 2017 r. Tym samym uznał, że brak jest podstaw prawnych
do wznowienia postępowania. Od powyższej decyzji organu I instancji, strona reprezentowana przez adwokata T.K. wniosła odwołanie. Decyzją z dnia [...] grudnia 2018 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podkreślił, że termin określony w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej ma charakter materialnoprawny i ustalenie daty rozpoczęcia jego biegu ma szczególnie istotne znaczenie dla strony postępowania, albowiem po jego upływie strona zostaje pozbawiona prawa do wznowienia postępowania z przyczyny wymienionej w art. 240 § 1 pkt 4 ww. ustawy. W ocenie organu odwoławczego, w świetle art. 241 § 2 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej nie budzi wątpliwości, że za dzień dowiedzenia się przez stronę o decyzji uznać należy dzień, w którym strona powzięła wiadomość o jej istnieniu, przy czym elementami istotnymi tej wiedzy - niezależnie od źródła, z którego ona pochodzi - jest fakt wydania decyzji i przedmiot jej rozstrzygnięcia. Zwrot "strona powzięła wiadomość o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zidentyfikować decyzję - dotyczy to więc takich danych jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz przedmiot rozstrzygnięcia. Nie jest konieczne natomiast zaznajomienie się z jej treścią. Podkreślił, że ze zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, iż strona powzięła wiadomość o wydaniu decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...], co najmniej w dniu [...] marca 2017 r. uczestnicząc w tym dniu w rozprawie głównej w Sądzie Rejonowym, podczas której złożył wniosek o zawieszenie postępowania wskazując, że w postępowaniu podatkowym złożył wniosek o doręczenie wydanej decyzji podatkowej, co potwierdza protokół z rozprawy głównej sprawy o sygn. akt [...]. Ponadto we wniosku z dnia [...] marca 2017 r. adwokat T.K. wskazał, iż cyt: "Wskazuję, iż w dniu 07 marca 2017 r. powziąłem w wydziale [...] Karnym Sądu Rejonowego w [...] informację, że w sprawie mojego klienta P.C. wydana została decyzja podatkowa określająca zobowiązanie w podatku VAT za rok 2012". W związku z powyższym Strona składając wniosek z dnia [...] czerwca 2018 r. o wznowienia postępowania na podstawie art 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej uchybiła miesięcznemu terminowi od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, tj. terminowi o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 ww. ustawy. Zatem zasadnie – w ocenie organu odwoławczego – Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił wznowienia postępowania w przedmiotowej sprawie. Co do zarzutów dotyczących ujawnienia nowego dowodu tj. pełnomocnictwa
z dnia [...] września 2014 r. wskazał, że zostały rozpatrzone w decyzji Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. wydanej P.C. w zakresie podatku od towarów i usług za sporny okres rozliczeniowy. Wbrew zarzutom odwołania stwierdził, że strona miała wiedzę o toczącym się postępowaniu wymiarowym, gdyż w dniu 8 maja 2015 r. osobiście odebrała protokół
z badania ksiąg podatkowych z dnia [...] maja 2015 r., w dniu 31 marca 2015 r. doręczono P.C. (odebrał przesyłkę osobiście) wezwanie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] marca 2015 r. nr [...], do osobistego stawienia się na przesłuchanie w charakterze Strony, w którym wskazano cel stawiennictwa oraz jakiego postępowania dotyczy. Postanowienie NUS z [...] grudnia 2014 r. o wszczęciu postępowania podatkowego wobec P.C. odebrał w miejscu zamieszkania podatnika pełnoletni domownik – S.O. W toku postępowania podatkowego wymiarowego strona nie informowała też organ o zmianie adresu. Zaznaczył, że w pełnomocnictwie
z [...] lipca 2014 r wskazano adres strony: [...], jako adres jej zamieszkania. Pod tym adresem skarżący odebrał też osobiście protokół kontroli. Decyzja Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. również została wysłana na ww. adres i doręczona w trybie art. 150 § 4 Ordynacji podatkowej. Organ zauważył, że postępowanie podatkowe, którego wznowienia domaga się strona, zostało zakończone decyzją ostateczną Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] sierpnia 2015 r., a co za tym idzie w toku niniejszego postępowania dotyczącego wniosku strony (pismo z dnia [...] czerwca 2018 r., pismo z dnia [...] lipca 2018 r., pismo z dnia [...] sierpnia 2018 r., doprecyzowane pismem z dnia [...] września 2018 r.) o wznowienie ww. postępowania, tut. organ nie jest uprawniony do badania i oceny czynności Naczelnika Urzędu Skarbowego podjętych w związku z wnioskiem z dnia [...] marca 2017 r. Na marginesie wskazał, że pismem z dnia [...] marca 2017 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego wezwał
do przedłożenia pełnomocnictwa do reprezentowania strony przez T.K.
w sprawie wznowienia postępowania, a pismem z dnia [...] maja 2017 r. wezwał stronę do uzupełnienia podpisu na wniosku z dnia [...] marca 2017 r. o wznowienie postępowania złożonym przez adwokata T.K. Ww. wezwania zostały doręczone Stronie oraz adwokatowi T.K. Naczelnik Urzędu Skarbowego postanowieniem z dnia [...] czerwca 2017 r. pozostawił ww. wniosek bez rozpatrzenia, w związku z nieuzupełnieniem w wyznaczonym terminie wniosku. Nie doszło jego zdaniem również do rażącego naruszenia przepisów wskazanych w odwołaniu. Końcowo stwierdził, że skoro strona w przedmiotowej sprawie nie dochowała miesięcznego terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej,
to tym samym brak jest podstaw do przeprowadzenia przez organ postępowania
co do przesłanek wznowienia oraz co do rozstrzygnięcia sprawy co do istoty. W skardze do wojewódzkiego sądu administracyjnego strona wniosła
o uwzględnienie skargi przez organ, a w przypadku nieuwzględnienia tego wniosku
o uchylenie decyzji organów obu instancji przez sąd. Zaskarżonej decyzji zarzuciła:
1. rażące naruszenie przepisów postępowania tj. art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej poprzez jego wadliwą wykładnię i zastosowanie polegające na wadliwym przyjęciu, iż przeprowadzenie z podatnikiem i jego pełnomocnikiem w dniu [...] września 2014 r. czynności zapoznania z materiałami postępowania podatkowego
przekazanymi organowi I instancji przez czeskie władze podatkowe, nie stanowiło podstawy dla przyjęcia, iż podatnik skutecznie ustanowił pełnomocnika dla całości postępowania podatkowego a tym samym o wszystkich dalszych czynnościach powinien być powiadamiany nie tylko on ale również jego pełnomocnik co skutkowało wadliwym przyjęciem, iż brak świadomości podatnika faktu czynności toczącego się postępowania podatkowego i wydania decyzji z dnia [...] sierpnia 2015 r. nie stanowiło potwierdzenia, iż nie brał on udziału w postępowaniu ze swej winy,
2. rażące naruszenie przepisu art. 145 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej poprzez ich błędne zastosowanie i przyjęcie, iż postanowienie o wszczęciu postępowania podatkowego
w zakresie podatku VAT za okres od kwietnia 2012 r. do grudnia
2012 r. zostało prawidłowo doręczone podatnikowi w dniu 11 grudnia 2014 r.), podczas gdy organ podatkowy miał wiedzę i świadomość, iż w przedmiotowej sprawie podatnik ustanowił już w dniu [...] września 2014 r. pełnomocnika do reprezentowania go
w przedmiotowej sprawie (dopuszczając go do czynności złożenia przez podatnika wyjaśnień co do okoliczności ujawnionych w treści dokumentacji podatkowej przesłanej przez czeskie władze podatkowe w ramach procedury pomocy prawnej)
i doręczenia winny być dokonywane już wyłącznie pełnomocnikowi,
3. rażące naruszenie art. 149 ordynacji podatkowej poprzez jego błędne zastosowanie i przyjęcie, iż w dniu 11 grudnia 2014 r. doszło do skutecznego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego w zakresie VAT za okres
od kwietnia 2012 r. do grudnia 2012 r. poprzez przekazanie go konkubinie P.C., podczas gdy wyjaśnienia podatnika i zeznania słuchanej w charakterze świadka S.O. wyraźnie wskazały, iż "nie podjęła się ona przekazania korespondencji podatnikowi" a co więcej, że nigdy takiej korespondencji samodzielnie nie przyjmowała,
4. rażące naruszenie przepisu art. 200 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego niezastosowanie i nie uwzględnienie, iż w postępowaniu podatkowym zakończonym decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2015 r. organ podatkowy pominął obowiązek wyznaczenia stronie siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego,
5. rażące naruszenie przepisu postępowania art. 210 § 1 ww. ustawy poprzez sporządzenie uzasadnienia zaskarżonej decyzji pomijającego treść
przeprowadzonych w postępowaniu dowodów oraz podnoszone przez podatnika okoliczności dotyczące procedury pozyskania przez organ podatkowy dokumentacji podatkowej od czeskich organów podatkowych,
6. rażące naruszenie przepisu art. 136 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 137 § 2 tej ustawy (w brzmieniu na dzień 5 września 2014 r.) poprzez bezprawne zakwestionowanie przez organ podatkowy pierwszej instancji upoważnienia do reprezentowania podatnika w sprawie udzielonego mu w dniu [...] września 2014 r.
i ujawnionego wobec Urzędu Skarbowego w toku czynności złożenia przez skarżącego wyjaśnień w dniu [...] września 2014 r., które to pełnomocnictwo uzasadniało jego udział zarówno w pierwotnym postępowaniu podatkowym dot. rozliczeń w podatku VAT za 2012 r. zakończonym decyzją z dnia [...].08.2015 r. jak i w postępowaniu wznowieniowym w oparciu o wniosek z dnia [...].03.2017 r.,
7. rażące naruszenie przepisu postępowania tj. art. 150 § 4 w zw. z art. 169 § 1 z art. 240 § 1 pkt 4 ordynacji podatkowej poprzez przyjęcie, iż w dniu 24 maja 2017 r. doręczono podatnikowi wezwanie do uzupełnienia wniosku o wznowienie postępowania i pozostawienie bez rozpoznania wniosków o doręczenie spornej decyzji oraz wznowienie postępowania (postanowienia z dnia [...].06.2017 r.) pomimo,
iż wnioski te zostały prawidłowo złożone przez umocowanego w dniu 05.09.2014 r. pełnomocnika i jako takie winny zostać rozpoznane co do meritum;
8. błąd w ustaleniach faktycznych polegający na:
a/ pominięciu ustalenia w ramach jakiej procedury Naczelnik Urzędu Skarbowego
już po zakończeniu kontroli podatkowej [...] w dniu [...] lipca 2014 r. pozyskał od czeskich organów podatkowych dokumentację dotycząca kontaktów gospodarczych podatnika z czeskimi kontrahentami, która to dokumentacja została przyjęta jako cześć materiału dowodowego do postępowania podatkowego nr [...];
b/ pominięciu ustaleń czy E.B. - pracownica prowadząca postępowanie otrzymała dokumentację od czeskich organów podatkowych przed dniem 5 września 2014 r.; c/ pominięciu ustaleń czy E.B. dokonała zapoznania podatnika i jego pełnomocnika T.K. z treścią dokumentacji otrzymanej od czeskich organów podatkowych i przyjęła od podatnika P.C. obszerne, kilkugodzinne wyjaśnienia;
d/ pominięciu ustaleń czy skoro pełnomocnik podatnik został dopuszczony do udziału
w czynności zapoznania podatnika z materiałami źródłowymi postępowania
(procedury pozyskania materiałów źródłowych od czeskich władz podatkowych)
to dopuszczenie to odbyło się w oparciu o złożone pełnomocnictwo;
e/ bezkrytycznym przyjęciu za wiarygodne zeznań E.B., co do rzekomych prób kontaktowania się z podatnikiem i jego pełnomocnikiem w 2014 r. podczas gdy
z tych rzekomych prób nie sporządzona została jakakolwiek notatka służbowa potwierdzająca fakt, dokonania czynności urzędowej a. b. c. d. e.;
9. rażące naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 123 § 1 w zw. z art. 180 w zw.
z art. 188 Ordynacji podatkowej polegające na bezpodstawnym oddaleniu uzasadnionych wniosków dowodowych zgłoszonych przez podatnika, a zmierzających do wyjaśnienia podnoszonej przez podatnika okoliczności dotyczących procedury pozyskania przez organ podatkowy I instancji dokumentacji podatkowej od czeskich organów podatkowych i złożenia przez podatnika pełnomocnictwa z dnia
[...] września 2014 r. w związku ze składaniem wyjaśnień co do treści pozyskanych dokumentów. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Przedmiotem oceny Sądu w niniejszym postępowaniu jest to, czy organy podatkowe zasadnie odmówiły stronie skarżącej wznowienia postępowania zakończonego decyzją ostateczną w sprawie podatku od towarów i usług za poszczególne miesiące od kwietnia do grudnia 2012 r. W pierwszej kolejności należy podkreślić, że instytucja wznowienia postępowania ma na celu stworzenie prawnej możliwości ponownego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego i podjęcia ponownego rozstrzygnięcia sprawy zakończonej ostateczną decyzją podatkową, jeżeli postępowanie przed organem podatkowym było dotknięte kwalifikowanymi wadami procesowymi, wyliczonymi wyczerpująco w art. 240 § 1 Ordynacji podatkowej. W niniejszej sprawie ocenie podlega wniosek pełnomocnika skarżącego o wznowienie postępowania zawarty piśmie z [...] czerwca 2018 r., którego odpis przesłano do Urzędu Skarbowego, celem załączenia do materiału sprawy i rozpoznania co do meritum wniosków z [...] marca 2017 r. o doręczenie odpisu decyzji względnie wznowienie postępowania. Trzeba też zauważyć, że wniosek ten został podtrzymany w pismach pełnomocnika z [...] lipca 2018 r. oraz z [...] sierpnia 2018 r. Z kolei w piśmie z [...] września 2018 r. doprecyzowano tenże wniosek powołując się na art. 240 § 1 pkt 4 i 5 Ordynacji podatkowej. Trzeba też zauważyć, że kwestia wznowienia postępowania w oparciu o art. 240 §1 pkt 5 Ordynacji podatkowej została rozpatrzona NUS odrębnie, a zatem w niniejszej sprawie, ocenie podlega wniosek sformułowany w oparciu o przesłankę z art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej. Zgodnie z tą regulacją, w sprawie zakończonej decyzją ostateczną wznawia się postępowanie, jeżeli: strona nie z własnej winy, nie brała udziału w postępowaniu. Nim jednak dojdzie do wznowienia postępowania, to po otrzymaniu żądania w tym zakresie, uruchamiane jest postępowanie wstępne, w którym organ ocenia, czy zostały spełnione wszystkie przesłanki formalne, w tym czy wniosek został złożony - w przypadku powołania się na okoliczność, o której mowa w art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej - w terminie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji, czy pochodzi od osoby uprawnionej do jego złożenia, czy powołuje ustawową podstawę wznowienia. Omawiana faza kończy się wydaniem postanowienia
o wznowieniu postępowania albo wydaniem decyzji o odmowie wznowienia (art. 243
§ 1 lub § 3 cyt. ustawy). W przypadku odmowy wznowienia postępowania organ wydaje decyzję i następuje to wówczas, gdy wniosek nie spełnia wymogów formalnych. Niedopuszczalne jest wznowienie postępowania, gdy żądanie strony o wznowienie postępowania, na podstawie art. 240 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, zostało wniesione po upływie miesiąca od dnia powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji. Dopiero stwierdzenie, że wniosek o wznowienie postępowania złożony został w terminie, przez właściwy podmiot i wskazano w nim prawidłową przesłankę wznowienia, możliwym czyni wznowienie postępowania, w toku którego badaniu podlega okoliczność, czy w sprawie rzeczywiście przesłanka ta wystąpiła. Obowiązkiem organu orzekającego w przedmiocie wznowienia postępowania jest więc przede wszystkim ustalenie, czy wniosek o wznowienie postępowania został złożony z zachowaniem terminu określonego w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Ciężar dowodu dochowania terminu, o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 cyt. ustawy, spoczywa na stronie, która domaga się wznowienia postępowania w sprawie. W przypadku podstawy z art. 240§ 1 pkt 4, termin ten liczy się więc od dnia powzięcia wiadomości o decyzji wydanej w postępowaniu, w którym strona nie brała udziału. Strona powinna wskazać, kiedy i skąd powzięła wiadomość. Jeżeli tego nie uczyni, organ podatkowy ma obowiązek wyjaśnić tę okoliczność w toku postępowania wstępnego. Sformułowanie "dzień powzięcia wiadomości o wydaniu decyzji" nie może być interpretowane dosłownie. W orzecznictwie podkreśla się, że nie chodzi tu o sam fakt wydania decyzji, ale konieczne jest powzięcie wiadomości o treści rozstrzygnięcia. Informacja może pochodzić z każdego źródła. Nie jest wymagane doręczenie decyzji (por. wyrok NSA z 3 kwietnia 2007 r., sygn. akt II FSK 487/06, LEX nr 340227). Wskazuje się również, że zwrot "strona powzięła wiadomość o decyzji" należy rozumieć w ten sposób, że strona uzyskała informację pozwalającą jej zidentyfikować decyzję, dotyczy to więc takich danych jak nazwa organu, który wydał decyzję oraz sposób rozstrzygnięcia sprawy. Nie jest konieczne natomiast zaznajomienie się z jej treścią, bowiem nie mamy tutaj do czynienia z jej doręczeniem. Wystarczające jest posiadanie przez stronę informacji, czego dana decyzja dotyczy (zob. wyrok WSA z Poznaniu z dnia 7 listopada 2018 r., sygn. akt I SA/Po 536/18). W rozpoznawanej sprawie, Sąd podziela pogląd organów, że wniosek o wznowienia postępowania zakończonego ostateczną decyzją NUS z [...] sierpnia 2015 r. nr [...] został złożony po upływie terminu o którym mowa w art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej. Z akt sprawy wynika bowiem, że strona powzięła wiadomość o wydaniu ww. decyzji co najmniej już w dniu [...] marca 2017 r. uczestnicząc w rozprawie w Sądzie Rejonowym. Potwierdzeniem tego jest protokół z rozprawy głównej w sprawie o sygn. akt [...] w którym zapisano, że: obrońca składa wniosek pisemny o zawieszenie postępowania wskazując, że w postępowaniu podatkowym złożył o doręczenie wydanej decyzji podatkowej, względnie o wznowienie postępowania. Oskarżony poparł ten wniosek. Ponadto we wniosku o wznowienie postępowania z [...] marca 2017 r. skierowanym do organu, pełnomocnik wskazał,
że w dniu [...] marca 2017 r. powziął w Wydziale Karnym Sądu Rejonowego informację, iż w sprawie jego klienta P.C. wydana została decyzja podatkowa określająca zobowiązanie w podatku VAT za 2012 rok. Tym samym należy uznać, że zarówno pełnomocnik strony jak i sam skarżący – obecny również w dniu
[...] marca 2017 r. na ro rozprawie w Sądzie Rejonowym – na ten moment byli świadomi, że w sprawie podatkowej wobec P.C. została wydana decyzja podatkowa w przedmiocie podatku VAT za 2012. W świetle tych ustaleń, trafnie przyjęto, że wniosek o wznowienie postępowania z [...] czerwca 2018 r., został wniesiony z uchybieniem terminu o którym mowa w art. 241 §2 pkt 1 Ordynacji podatkowej, a w konsekwencji zasadnie odmówiono wznowienia postępowania. To w sposób uprawiony prowadzi również do konstatacji, że zawarte w skardze zarzuty zmierzające do wykazania, że strona bez własnej winy nie brała udziału w postępowaniu podatkowym, należało uznać za niemające na tym etapie znaczenia. W szczególności podkreślenia wymaga - w kontekście zarzutu skargi dotyczącego błędnego uznania przez organ, że 11 grudnia 2014 r. doszło do skutecznego doręczenia postanowienia o wszczęciu postępowania podatkowego - że jeżeli przedmiotem sądowej kontroli jest decyzja o formalnym charakterze, wydana na podstawie art. 243 § 3 w zw. z art. 241 § 2 pkt 1 Ordynacji podatkowej o odmowie wznowienia postępowania z powodu zbyt późnego złożenia żądania o wznowienie postępowania, to ani organ podatkowy, ani następnie sąd administracyjny pierwszej instancji nie są zobowiązani do badania kwestii związanej z doręczaniem pism w postępowaniu pierwotnym. Podobnie w niniejszym postępowaniu na obecnym etapie, brak podstaw do skutecznego formułowania zarzutu naruszenia art. 200 ordynacji podatkowej poprzez – jak strona twierdzi – pominięcie obowiązku wyznaczenia jej siedmiodniowego terminu do wypowiedzenia się, przed wydaniem
w postępowaniu podatkowym decyzji ostatecznej. Ustalenie przez organ, że wniosek o wznowienie został złożony po terminie skutkuje także tym, że organ – zdaniem Sądu
– zasadnie odmówił przeprowadzenia żądanych przez stronę dowodów, nie naruszając podanych w skardze regulacji tj. art. 123 § 1 , art. 180 w zw. z art. 188 Ordynacji podatkowej. Zdaniem skarżącego, w sprawie bezprawie jednak zakwestionowano upoważnienie do reprezentowania go przez pełnomocnika, ujawnione w toku
składania wyjaśnień w dniu [...] września 2014 r., które to pełnomocnictwo uzasadniało zdaniem strony udział pełnomocnika w postępowaniu pierwotnym zakończonym decyzją ostateczną jak i wznowieniowym w oparciu o wniosek z [...] marca 2017 r.
Odnosząc się do powyższego, wpierw należy podkreślić jeszcze raz,
że przedmiotem niniejszego postępowania jest ocena wniosku o wznowienie postępowania z [...] czerwca 2018 r., a nie wniosku z [...] marca 2017 r. Zatem próba powiązania obu wniosków, nie może odnieść zamierzonego skutku. Co więcej,
w stosunku do obu zapadły odrębne rozstrzygnięcia. I tak o ile wniosek z [...] czerwca 2018 r. został wniesiony po terminie, co skutkowało odmową wznowienia postępowania, o tyle wniosek z [...] marca 2017 r. został pozostawiony postanowieniem NUS z [...] czerwca 2017 r. bez rozpatrzenia, z uwagi na nieuzupełnienie jego braków formalnych. Nie przedłożono bowiem pełnomocnictwa do reprezentowania strony w postępowaniu o wznowienie, a i sam skarżący – pomimo wezwania - nie podpisał wniosku o wznowienie. Skarżący, jeżeli nie zgadzał się z tym rozstrzygnięciem, mógł je zakwestionować w tamtym postępowaniu. Czyniąc to
w niniejszej sprawie, czego dowodem są zarzuty zawarte w pkt 6 i 7 skargi, działa
w sposób nie mający wpływ na niniejsze postępowanie. Ponieważ Skarżący w skardze silnie akcentuje też, że już [...] września 2014 r skutecznie ustanowił pełnomocnika w sprawie, co zastało pominięte, to należy ubocznie dostrzec za organem, że kwestia ujawnienia pełnomocnictwa z [...] września 2014 r. zostało rozpatrzona odrębną decyzją Dyrektora Izby Administracji Skarbowej
z [...] grudnia 2019 r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia w całości decyzji ostatecznej z [...] sierpnia 2015 r. Z poczynionych ustaleń wynika, że owe pełnomocnictwo zostało przedstawione organowi, dopiero jako załącznik do pisma z dnia [...] czerwca 2018 r. zatytułowanego "wniosek dowodowy" skierowanego do Sądu Rejonowego i przesłanego do wiadomości Urzędowi Skarbowemu. Strona skarżąca, ani jej pełnomocnik, nie przedłożyli natomiast dokumentu potwierdzającego wpływ ww. pełnomocnictwa do Urzędu Skarbowego przed 19 czerwca 2018 r. tj. przed dniem wpływu pisma do urzędu. Tymczasem niezbędną przesłanką skuteczności umocowania pełnomocnika w danym postępowaniu jest złożenie dokumentu pełnomocnictwa do akt konkretnego postępowania. Dopiero z momentem dokonania tej czynności organy podatkowe mają obowiązek uwzględnić udział pełnomocnika w postępowaniu, w tym doręczać mu pisma adresowane do strony (vide; wyrok NSA z 16 maja 2013 r. , sygn. akt II FSK 1600.11). Trzeba też zauważyć, a co wynika z treści samego pełnomocnictwa
z [...] września 2014 r., że na jego mocy pełnomocnik został upoważniony do występowania w imieniu mandanta w postępowaniu kontrolnym i podatkowym prowadzonym przez NUS, w tym zabezpieczającym dotyczącym rozliczeń w podatku VAT za okres [...].02.2012 r. – [...].12.2012 r. A więc z woli mocodawcy, zakres pełnomocnictwa nie obejmował reprezentowania strony w postępowaniu wznowieniowym, które co warte podkreślenia ma charakter nadzwyczajny, odrębny od postępowania zwykłego, zakończonego decyzją ostateczną. Oddzielnymi sprawami
w znaczeniu procesowym są bowiem czynności sprawdzające, kontrola podatkowa, zwykłe postępowanie podatkowe, tryby nadzwyczajne postępowania podatkowego. Konsekwentnie w każdym z tych postępowań należy oddzielnie zgłosić pełnomocnictwo do reprezentowania strony w jego toku (zob. wyrok WSA we Wrocławiu z 29 listopada 2019 r., sygn. akt I SA/Wr 716/19). W związku z powyższym, Sąd nie podziela stanowiska strony, że już od dnia
5 września 2014 r. doręczenia winny być dokonywane do rąk pełnomocnika, skoro pełnomocnictwo nie zostało przedłożone organowi na ten moment. Osoba chcąca działać w sprawie jako pełnomocnik, musi przedłożyć do akt sprawy dokument pełnomocnictwa, dopiero bowiem od tego momentu aktualizują się procesowe obowiązki i uprawnienia pełnomocnika w określonym postępowaniu. Sąd ubocznie nie uważa również, że skarżący nie miał świadomości prowadzenia wobec niego postępowania podatkowego. Z akt sprawy wynika bowiem choćby, że w dniu 31 marca 2015 r. odebrał osobiście wezwanie NUS z [...] marca 2015 r. do osobistego stawiennictwa na przesłuchanie w charakterze strony
w związku z prowadzonym wobec niego postępowaniem podatkowym, wszczętym
z urzędu postanowieniem z [...] grudnia 2014 r. w zakresie podatku VAT za miesiące od kwietnia do grudnia 2012 r. Co więcej – jak wynika z protokołu przesłuchania P.C. z dnia [...] kwietnia 2019 r. spisanego w siedzibie US– on sam odpowiadając na pytanie do akt jakiej sprawy zostało złożone pełnomocnictwo stwierdził cyt: "Będąc tu we wrześniu 2014 r. byliśmy przekonani, że bierzemy udział w czynnościach w toku już toczącego się postępowania podatkowego". Zatem nie można przyjąć – wbrew temu co skarżący twierdzi w skardze - że nie posiadał wiedzy o fakcie wszczęcia postępowania podatkowego.
Mając na uwadze wszystkie ww. okoliczności, Sąd na podstawie art. 151 Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło