I SA/Go 1502/06
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2007-08-07
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Joanna Wierchowicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy naruszenie przepisów postępowania, polegające na wprowadzeniu strony w błąd przez pracownika organu, może stanowić podstawę do uchylenia decyzji odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, jeśli strona nie spełniała materialnoprawnych warunków do ich przyznania w momencie wydawania decyzji?Ratio decidendi
Nawet jeśli organ naruszył przepisy postępowania, wprowadzając stronę w błąd, nie może to skutkować uchyleniem decyzji odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich, jeśli strona nie spełniała materialnoprawnych warunków do ich przyznania w momencie wydawania decyzji. Podstawowym warunkiem przyznania płatności jest posiadanie gospodarstwa rolnego w chwili rozstrzygania wniosku, a nie w momencie jego złożenia. Zarzut błędu może być podstawą roszczeń odszkodowawczych w drodze procesu cywilnego, a nie uchylenia decyzji administracyjnej.Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie płatności bezpośrednich do gruntów rolnych, a następnie przekazał swoje gospodarstwo rolne innym osobom w celu uzyskania renty strukturyzacyjnej przez małżonkę. Organ odmówił przyznania płatności, wskazując na brak posiadania gospodarstwa rolnego przez skarżącego w momencie rozstrzygania wniosku. Skarżący zarzucił wprowadzenie go w błąd przez pracowników organu oraz naruszenie zasad państwa prawnego.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2007 r. sprawy ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych oddala skargę.
K.C. wniósł skargę na decyzję z [...] września 2006 r. Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Rozwoju i Modernizacji Rolnictwa (zwanej w dalszej części ARiMR) utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji odmawiającej przyznania płatności bezpośrednich do gruntów rolnych.
Podstawę odmowy przyznania płatności był brak posiadania przez skarżącego gruntów rolnych w momencie rozstrzygania wniosku o ich przyznanie.
W rozstrzyganej sprawie skarżący K.C. 10 maja 2005 r. złożył wniosek o przyznanie dopłat bezpośrednich za 2005 r. natomiast 17 października 2005 r. wszystkie działki gruntu rolnego wchodzące w skład jego gospodarstwa przekazał dwóm osobom celem uzyskania renty strukturyzacyjnej przez jego małżonkę.
We wniesionej skardze, ponowione zostały zarzuty wprowadzenia skarżącego w błąd przez pracowników Biura Powiatowego Agencji, podkreślając, iż wskutek tego niekorzystnie rozporządził swoim mieniem. Jako dowód dołączył do skargi kserokopię dwóch Komunikatów Departamentu Obsługi Środków Towarzyszących.
W piśmie z 6 sierpnia 2007 r. pełnomocnik skarżącego podniósł także zarzut rażącego naruszenia art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego twierdząc, że naruszenie to miało bezpośredni wpływ na wynik sprawy oraz zarzut naruszenia art. 2 Konstytucji R.P.
Zdaniem pełnomocnika skarżącego zasada państwa prawnego wyklucza możliwość obciążenia strony skutkami błędu spowodowanego przez pracownika organu rozstrzygającego sprawę.
Powołał się na wyrok WSA w Warszawie z 1 grudnia 2004 r. w sprawie II SA 4506/03, podnosząc, że udowodnione naruszenie przez organ obowiązku wyjaśnienia stronom w sposób precyzyjny okoliczności prawnych toczącej się sprawy winno być rozumiane jako wystarczająca przesłanka do uchylenia decyzji.
Na rozprawie 7 sierpnia 2007 r. powołał się również na orzeczenie tutejszego Sądu z 19 grudnia 2006 r. w sprawie II SA/Go 345/06, którego przedmiotem była odmowa przyznania renty strukturalnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie jest zasadna.
Okoliczności faktyczne ustalone przez organy w toku prowadzonego przez nie postępowania zgodnie z treścią art. 145 § 1 pkt. 1 lit c ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ()DZ. U nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej w dalszej części P.p.s.a., mogą stanowić podstawę uchylenia decyzji, jezeli poza przesłankami wskazanymi w pkt 1 lit a i b, w rozstrzyganej sprawie nastąpiło inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Oznacza to, że nie wystarczy jedynie ustalenie naruszenia przepisów postępowania, ale to musi być także naruszenie, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, czyli w rozpoznawanej sprawie powinna zostać podjęta decyzja przyznająca płatność bezpośrednią do gruntów rolnych, a nie jej odmawiająca.
W rozpoznawanej sprawie skarżący nie kwestionuje prawidłowości zastosowanych przepisów przez organy podnosząc, iż zachowanie jego polegające na przekazaniu 17 października 2005 r. gospodarstwa po złożeniu 10 maja 2005 r. wniosku o dopłaty bezpośrednie zostało spowodowane nieprawidłową interpretacją przepisów dokonaną przez pracowników organu I instancji. Podniesione również zostały zagadnienia odnoszące się do systemu informatycznego stosowanego przez organ, jak również zbyt długiego terminu rozpoznania wniosku.
Materialnoprawną podstawą rozstrzygnięcia złożonego wniosku o przyznanie płatności bezpośrednich była regulacja art. 2 ustawy z dnia 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru (Dz. U. nr 6, poz. 40 ze zm.).
Zgodnie z tym przepisem osobie fizycznej będącej posiadaczem gospodarstwa rolnego, zwanej dalej "producentem rolnym" przysługują płatności na będące w jej posiadaniu grunty rolne utrzymywane w dobrej kulturze rolnej, przy zachowaniu wymogów ochrony środowiska, zwane dalej "gruntami rolnymi".
Należy podzielić pogląd zaprezentowany przez organy, iż podstawowym warunkiem przyznania płatności jest bycie posiadaczem gospodarstwa rolnego w chwili rozstrzygania wniosku o przyznanie płatności.
Taki moment bycia posiadaczem gospodarstwa rolnego, a nie moment złożenia wniosku, wskazuje także regulacja art. 4 ust 1 cytowanej ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności z tytułu cukru.
Zgodnie z tym przepisem, w przypadku gdy w okresie od dnia złożenia wniosku o przyznanie płatności do dnia wydania decyzji, o której mowa w art. 3 ust 1, nastąpi przeniesienie posiadania gospodarstwa rolnego na rzecz innego producenta rolnego w wyniku sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy, płatność przysługuje temu producentowi jeżeli spełnia on warunki do jej przyznania i w terminie 14 dni od dnia przeniesienia posiadania gospodarstwa rolnego złoży wniosek do kierownika biura powiatowego Agencji o przyznanie płatności, której dotyczył pierwszy wniosek.
Z regulacji art. 2 ust 1 i art. 4 ust 1 cytowanej ustawy, wynika że decyduje moment posiadania gospodarstwa rolnego w momencie wydawania decyzji, a nie złożenia wniosku o przyznanie płatności, gdyż w przeciwnym razie nie byłaby potrzebna regulacja art. 4 ust 1 wskazanej powyżej ustawy.
Podniesiony podstawowy zarzut wprowadzenia skarżącego w błąd przez pracownika organu pierwszej instancji, a tym samym naruszenia zasad z art. 9 kodeksu postępowania administracyjnego nie może skutkować uchyleniem zaskarżonej decyzji, gdyż nawet przyjmując ze po jej uchyleniu zostałby ustalony stan faktyczny zgodny z twierdzeniem skarżącego to i tak organ nie mógłby wydać decyzji ustalającej przyznanie płatności, gdyż byłoby w rażącej sprzeczności z prawem materialnym tj. art. 2 ust. 1 ustawy z 18 grudnia 2003 r. o płatnościach bezpośrednich do gruntów rolnych i oddzielnej płatności dla cukru.
Zarzut działania pod wpływem błędu może być jedynie podstawą ewentualnych roszczeń odszkodowawczych dochodzonych od organu w drodze procesu cywilnego, które nie należą do kognicji sądu administracyjnego.
Nie mógł być również podstawą do uchylenia decyzji zarzut dotyczący zastrzeżeń odnoszących się do prawidłowości stworzonego programu informatycznego stosowanego przez organy czy też terminu rozpoznania wniosku o przyznanie dopłat, gdyż te okoliczności nie miały istotnego wpływu na rozstrzygnięcie.
Zauważyć jednak należy, ze wniosek o przyznanie dopłat został złożony w maju 2005 r., a umowa przenosząca własność gospodarstwa rolnego została zawarta
w październiku 2005 r., czyli po upływie pięciu miesięcy i od tego momentu już skarżący nie spełniał wymogów, a decyzja tylko tę okoliczność potwierdziła, gdyż negatywny skutek powstał z mocy prawa.
Biorąc powyższe okoliczności pod uwagę na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę należało oddalić.
|Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |
|Joanna Wierchowicz |Dariusz Skupień |Jacek Niedzielski |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło