I SA/Go 1517/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2007 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wymiaru należności celnych, podatku od towarów i usług, podatku akcyzowego oddala skargę. I SA / Go 1517 / 06 U Z A S A D N I E N I E Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2006r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej Dyrektora Izby Celnej w utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2006r. nr [...] uznającą zgłoszenie celne M.M. z dnia [...] marca 2004r. [...] za nieprawidłowe w zakresie stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku od towarów i usług dokonującą ponownego ich naliczenia. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, iż skarżąca w dniu [...] marca 2004 roku zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym samochód osobowy marki [...] według zgłoszenia celnego nr [...] z zastosowaniem obniżonej stawki celnej % na podstawie złożonej przez eksportera deklaracji na umowie kupna z dnia 20 lutego 2004 roku. W wyniku sprawdzenia autentyczności dowodu pochodzenia Centrala Kontroli Pochodzenia Towarów w Munster poinformowała, iż deklaracja o pochodzeniu towaru na załączonej umowie sprzedaży nie została złożona i podpisana przez sprzedającego T.Z., w związku z czym nie było możliwe potwierdzenie pochodzenia importowanego samochodu. W tych warunkach po przeprowadzeniu postępowania wszczętego z urzędu organ I instancji decyzją z [...] lipca 2006r. uznał zgłoszenie celne z dnia [...] marca 2004r. [...] za nieprawidłowe w zakresie stawki celnej, kwoty należności celnych przywozowych i kwoty podatku od towarów i usług dokonującą ponownego ich naliczenia. W uzasadnieniu organ I instancji wskazał na art. 26 ustawy Przepisy wprowadzające ustawę Prawo celne na podstawie których przepisy dotychczasowe stosuje się do spraw dotyczących długu celnego jeśli dług celny powstał przed dniem uzyskania przez Polskę członkowstwa w UE. Tak więc przy określeniu długu celnego zastosowano przepisy ustawy z 9 stycznia 1997 roku Kodeks celny. Kontroli dowodu pochodzenia towaru w postaci deklaracji eksportera zamieszczonej na umowie kupna z dnia [...] lutego 2004 roku dokonano na podstawie art. 83 § 1 kodeksu celnego. Zgodnie z art. 13 § 1 ustawy Kodeks celny cła określane są na podstawie Taryfy celnej lub innych środków taryfowych, a zgodnie z § 3 pkt tego artykułu Taryfa celna zawiera obniżone stawki celne określone w umowach zawartych przez Polskę z niektórymi krajami lub grupami krajów. Są one stosowane na wniosek zgłaszającego o ile towar, do których odnosi się wniosek spełniają warunki do ich zastosowania. Na podstawie umowy – Protokołu 4 do Układu Europejskiego (Dz. U. nr 217 z 2003 poz. 2126 ), jego art. 13 i 16, produkty pochodzące z UE korzystają w imporcie do Polski a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do UE z postanowień umowy po warunkiem przedłożenia świadectwa pochodzenia EUR -1 lub w przypadkach określonych w art. 21 deklaracji eksportera na fakturze według wzoru zamieszczonego w załączniku IV, na specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty o których mowa w sposób wystarczający do identyfikacji. Obniżone stawki celne stosuje się po spełnieniu następujących warunków : określenia takich stawek w Taryfie celnej, pochodzenia towaru z obszaru UE, udokumentowania pochodzenia towaru zgodnie z wymogami Protokołu nr 4, udokumentowania bezpośredniego przywozu towaru do Polski. Skarżąca do zgłoszenia celnego dołączyła przewidziany w Protokole 4 dowód pochodzenia w postaci deklaracji eksportera zamieszczonej na umowie kupna z dnia [...] lutego 2004 roku. Weryfikację dowodu pochodzenia przewiduje art. 32 Protokołu 4 który m.in. stanowi iż wynik weryfikacji winien być taki aby umożliwił ustalenie czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub innego kraju wymienionego w art. 34. Zdaniem Naczelnika Urzędu Celnego otrzymany wynik weryfikacji deklaracji na fakturze nie potwierdził, iż przedmiotowy towar jest towarem pochodzącym z UE dlatego towar objęty procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym według SAD nr [...] z [...] marca 2004 roku nie może korzystać w obrocie handlowym między Polską i UE z postanowień umowy zawartej między tymi podmiotami prawa międzynarodowego i winien być dopuszczony do obrotu na zasadach ogólnych. Z analizy dokumentów przedstawionych wraz z zgłoszeniem celnym przyjęto jako kraj pochodzenia samochodu Niemcy. W Taryfie celnej nie określono stawki celnej konwencyjnej, którą stosuje się do towarów pochodzących z krajów i regionów członków Światowej Organizacji Handlu (WTO) ustanowionej 15 kwietnia 1994 roku Porozumieniem o Ustanowieniu Światowej Organizacji Handlu, a także do krajów i regionów innych niż należące do WTO do których stosuje się klauzulę najwyższego uprzywilejowania. W stosunku do każdego kraju nie należącego do WTO i nie posiadającego klauzuli najwyższego uprzywilejowania stosuje się stawki celne autonomiczne określone w Taryfie celnej. Dla samochodu będącego przedmiotem postępowania nie określono stawki celnej konwencyjnej, z tego też względu organ zastosował stawkę autonomiczną t.j. 35% minimum 2.500 Euro / szt. Uzasadniając naliczenie odsetek wyrównawczych organ celny I instancji wskazał § 3 rozporządzenia Ministra Finansów z 29 sierpnia 2003 roku w sprawie odsetek wyrównawczych ( Dz. U. Nr 155, poz. 1515 ), gdyż kwota wynikająca z długu celnego została zarejestrowana na podstawie nieprawidłowych danych podanych przez zgłaszającego. Odsetki naliczono od kwoty stanowiącej różnicę między kwotą należną, a kwotą pobraną. Określając nadto podatek VAT zastosowano stan prawny wynikający z ustawy z dnia 8 stycznia 1993 roku o podatku od towarów i usług oraz o podatku akcyzowym, bowiem zobowiązanie podatkowe powstało przy przyjęciu zgłoszenia celnego tj. w dniu 9 marca 2004 roku W odwołaniu od decyzji organu I instancji skarżąca wniosła o jej uchylenie wskazując w uzasadnieniu odwołania, iż decyzja oparta została na dowodach, których sfałszowanie winno być stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego organu z wyjątkie przypadków, o których mowa w art. 240 § 2 i 240 § 3 Ordynacji podatkowej. Zdaniem odwołującej się strony odpowiedź władz celnych kraju eksportu nie zawiera informacji co do autentyczności weryfikowanych dokumentów i dlatego też wznowienie na tej podstawie było nie dopuszczalne. Nadto Układ Europejski ustanawiający stowarzyszenie między Polską a UE sporządzony w Brukseli 16 grudnia 1991 roku utracił moc obowiązującą 1 maja 2004 roku, a wniosek o dodatkową weryfikacją dowodów pochodzenia został sporządzony [...] czerwca 2005 roku a więc po 1 maja 2004 roku. Do zgłoszenia celnego została dołączono deklaracja na fakturze zgodnie z zasadami o których mowa w obowiązującym wówczas Protokole nr 4 do UE, a więc zastosowanej stawki celnej było właściwe. Całość postępowania została oparta na odpowiedzi strony niemieckiej, a odrzucono zgłoszenie celne nr [...] z załącznikami. Sprzedający samochód mógł poświadczyć nieprawdę w obawie przed konsekwencjami zamieszczenia deklaracji o pochodzeniu towaru nie posiadając dokumentów umożliwiających jej wystawienie. Sprzedawca niemiecki ma obowiązek przechowywać dokumenty sprzedaży samochodu przez okres 2 lat, a przeprowadzona weryfikacja została przeprowadzona po upływie tego okresu. Utrzymując w mocy decyzję organu I instancji Dyrektor Izby Celnej wskazał, iż towar, a więc samochód osobowy nie spełniał warunków do zastosowania obniżonej stawki celnej, stosowanej na podstawie art. 16, art. 21 Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego, ale spełniał warunki wymagane przy ustalaniu niepreferencyjnego pochodzenia towaru w myśl § 11 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z 15 paździenika1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu ustalania nie preferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia, a więc zaistniała możliwość zastosowania stawki autonomicznej. Nadto organ II instancji podkreślił iż w wyniku weryfikacji została zastosowana stawka autonomiczna bowiem samochód określony w umowie sprzedaży z dnia 20 lutego 2004 roku nie jest towarem pochodzącym w rozumieniu Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego. W toku weryfikacji ustalono że sprzedający nie był w stanie przedłożyć dokumentów na potwierdzenia pochodzenia i z tego powodu władze celne niemieckie nie potwierdziły pochodzenia samochodu osobowego będącego przedmiotem importu. Brak potwierdzenia preferencyjnego pochodzenia towaru w otrzymanej odpowiedzi od organów niemieckich powoduje iż towaru nie może korzystać z postanowień umowy międzynarodowej i winien zostać dopuszczony do obrotu na zasadach ogólnych. Wynik weryfikacji jest, zdaniem organu II instancji, miarodajny nie może być przedmiotem oceny i dodatkowej weryfikacji, ma charakter wiążący. Podkreślono, jednocześnie iż organ celny kraju importera nie może żądać od organów celnych kraju eksportera żadnych dodatkowych wyjaśnień, a organ ten nie musi uzasadniać wyniku weryfikacji i zasad prowadzenia weryfikacji. Władze celne Niemiec w sposób wyraźny zaznaczyły, iż w przypadku samochodu osobowego będącego przedmiotem postępowania nie chodzi o towar pochodzenia zgodnego z Protokołem nr 4 a sprzedający nie złożył i nie podpisał deklaracji o pochodzeniu towaru, a więc zgodnie z art. 32 ust. 5 Protokołu 4 do UE wskazały wyraźnie wskazały na brak deklaracji. Biorąc pod uwagę negatywny wynik weryfikacji organ celny zasadnie wszczął z urzędu postępowanie, a nie wznowił, jak twierdziła w odwołaniu strona i odmówił zastosowania w stosunku do spornego towaru stawki celnej obniżonej w wysokości 0%. Organ celny uznał za kraj pochodzenia Niemcy, jednak odmówił zastosowania uprzywilejowanej stawki celnej obniżonej. Gdyby organ celny nie ustalił kraju pochodzenia to musiałby zastosować stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%. Przedłożona deklaracja dostawcy towarów nie stanowi dowodu pochodzenia w rozumieniu Protokołu nr 4 do Układu Europejskiego i nie może być uznana za dowód w sprawie zgodnie z art. 180 ordynacji podatkowej. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego na decyzję Dyrektora Izby Celnej Małgorzata Milczarek, reprezentowana przez adwokata, zarzuciła obrazę art. 245 § 1 pkt 1 w zw. z art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne wznowienie postępowania i wydanie decyzji uchylającej decyzję ostateczną, obrazę art. 187 ordynacji podatkowej poprzez dokonanie jednostronnej, fragmentarycznej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i obrazę art. 122 i art. 180 § 1 ordynacji podatkowej poprzez pominięcie okoliczności podnoszonych przez skarżącą. W konkluzji wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu skargi wskazano, że organ celny I instancji wznowił postępowanie, a jako podstawę wskazał art. 240 § 1 pkt. 1 ordynacji podatkowej. Natomiast w niniejszej sprawie stwierdzenie iż sprzedający nie był w stanie przedłożyć dokumentów na potwierdzenie pochodzenia nie stanowi o zaistnieniu przesłanki przewidzianej w art. 245 § 1 pkt 1 ordynacji podatkowej. Nie można mówić bowiem o przedstawieniu fałszywego dowodu. Uznanie za kraj pochodzenia Niemcy przesądza o braku fałszerstwa, a to stanowi o tym, iż wznowienie postępowania było oparte na nie istniejącej podstawie prawnej, co winno skutkować zdaniem skarżącej niweczy wydane w toku postępowania decyzje. Wskazana podstawa w uzasadnieniu organu II instancji jako art. 240 § 1 pkt. 5 ordynacji podatkowej nie jest wymieniona w postanowieniu o wznowieniu postępowania, ani też w decyzji uchylającej poprzednią decyzję ostateczną. Nawet gdyby rozpatrywać sprawę w kategoriach zasadności tej przesłanki to nie była ona informowana o przeprowadzeniu postępowania pod tym kątem. Zdaniem pełnomocnika skarżącej organ nie zachował bezstronności w postępowaniu, nie wykazał się wnikliwością i starannością w trakcie gromadzenia i roztrząsania materiału dowodowego, bowiem nie uwzględnił oferowanych prze stronę alternatywnych sposobów weryfikacji kraju pochodzenia pojazdu, ani dołączonego do odwołania kolejnego dowodu. Nie jest również uprawnione twierdzenie , iż organ celny nie jest zobligowany oferowanym przez stronę środkami dowodowymi, bowiem jest to sprzeczne z zasadą ustalenia prawdy obiektywnej. W odpowiedzi na skargę organ II instancji wniósł o jej oddalenie. W uzasadnieniu wskazał, iż zgodnie z pkt 6 postanowień wstępnych do Taryfy celnej stanowiącej załącznik do rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2002 roku w sprawie ustanowienia Taryfy Celnej w przypadku nie udokumentowania pochodzenia towaru zgodnie z postanowieniami umów stosuje się stawkę konwencyjną bądź stawkę autonomiczną, jeżeli jest niższa od konwencyjnej lub gdy stawka konwencyjnie nie została określona. W niniejszym przypadku skarżący nie był w stanie wykazać się świadectwem przewozowym EUR-1 bądź deklaracją zawartą w fakturze, bowiem w wyniku weryfikacji stwierdzono iż deklaracja zawarta w umowie jest nie została złożona przez sprzedającego. Nadto organ wskazał, że zarzuty naruszenia art. 240 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej poprzez niezasadne wznowienie postępowania i wydanie decyzji uchylającej poprzednią decyzję ostateczną są całkowicie niezasadne albowiem nie przystają do stanu faktycznego. Naczelnik Urzędu Celnego nie wznowił postępowania w sprawie lecz wszczął je z urzędu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje : Skarga okazała się nieuzasadniona. Przede wszystkim jest zupełnie niezrozumiały i sprzeczny ze stanem faktycznym sprawy zarzut dotyczący wznowienia postępowania. Fakt ten bowiem nie miał miejsca. W dniu [...] kwietnia 2006r. Naczelnik Urzędu Celnego postanowieniem nr [...], na podstawie art. 165 § 2 ustawy z 29 sierpnia 1997r. – Ordynacja podatkowa, art. 262 ustawy z 9 stycznia 1997r. – Kodeks celny w zw. z art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne wszczął postępowanie celne z urzędu stwierdzając w uzasadnieniu tegoż postanowienia, iż przyczyną wszczęcia postępowania jest fakt, iż przeprowadzona weryfikacja deklaracji eksportera wykazała, iż eksporter nie sporządził ani nie podpisał umowy jak również nie złożył na niej zaświadczenia o pochodzeniu towaru. Postanowienie to doręczono stronie w dniu 2 maja 2006r. z pouczeniem, iż może je zaskarżyć w odwołaniu od decyzji. Tym samym nie mogło też nastąpić, zarzucane przez skarżącą, pozbawienie skarżącej obrony jej praw. Celem postępowania weryfikacyjnego przeprowadzonego przez organ celny, a następnie postępowania wszczętego z urzędu było ustalenie czy deklaracja pochodzenia jest autentyczna i prawidłowa, a więc czy pochodzi od sprzedawcy i czy spełnia wymogi formalne przewidziane dla tejże deklaracji. Otrzymany wynik weryfikacji wskazywał wyraźnie iż deklaracja nie pochodzi od sprzedawcy, nie zawierał natomiast stwierdzeń co do jej sfałszowania. Skarżąca była zapoznana z materiałem dowodowym zgromadzonym w toku postępowania, w tym również z wynikiem weryfikacji, tak więc znała rzeczywistą podstawę wszczęcia postępowania. Niezasadny jest również zarzut braku bezstronności, wnikliwości i staranności organu. Organ podatkowy dochował zasad prawidłowo prowadzonego postępowania. Gołosłowne jest twierdzenie skarżącej , iż organ nie uwzględniał jej wniosków dowodowych, a w szczególności dowodu dołączonego do odwołania. Pokreślić należy, iż istota sporu między stronami sprowadza się do ustalenia pochodzenia towaru. W zaskarżonej decyzji organ wskazał wyraźnie że pochodzenie towaru jest niewątpliwe, a jako kraj pochodzenia wskazał Niemcy. Tak więc gdyby skarżąca dostarczyła deklarację pochodzenia towaru, bądź w przypadku gdyby wynik weryfikacji deklaracji pochodzenia byłby pozytywny dla skarżącej, to skorzystałaby z obniżonej stawki celnej, stosownie do art. 13 § 3 ustawy z 9 stycznia 1997r. Kodeks celny (Dz. U. z 2001r., Nr 75, poz.802 ze zm.) w zw. z art. 13, 16, i 32 ust. 5 , 6 Protokołu 4 do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską, z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich Państwami Członkowskim , z drugiej strony z 16 grudnia 1991r. (Dz. U. Nr 217 z 2003r., poz. 2126). Zarzuty skarżącej dotyczące naruszenia przepisów postępowania a to : obrazę art. 187 ordynacji podatkowej poprzez dokonanie jednostronnej, fragmentarycznej i dowolnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego i obrazę art. 122 i art. 180 § 1 ordynacji podatkowej poprzez pominięcie okoliczności podnoszonych przez skarżącą są ogólnikowe i nie odnoszą się do stanu faktycznego i prawnego ustalonego w niniejszej sprawie. Nie wskazują również w jaki sposób te rzekome uchybienia miały lub mogły mieć wpływ na treść rozstrzygnięcia organu. W związku z tym należy stwierdzić, iż w toku kontroli sądowo administracyjnej zarzuty te nie potwierdziły się. Dyrektor Izby Celnej nie naruszył bowiem ani zasady bezstronności ustalając fakty – zbierał materiał dowodowy z uwzględnieniem okoliczności korzystnych jak i niekorzystnych dla określenia sytuacji prawnomaterialnej skarżącej. Prawidłowo też dokonał oceny materiału dowodowego, której to ocenie nie można postawić zarzutu dowolności. Zarówno rozstrzygnięcie jak i uzasadnienie zaskarżonej decyzji dokładnie wyjaśnia jej podstawy faktyczne i prawne z uwzględnieniem wszystkim aspektów sprawy. Ponieważ skarżąca nie wskazuje jakich konkretnie okoliczności organ nie uwzględnił trudno odnieść się do tego zarzutu. Ocenić go trzeba jako polemikę z rozstrzygnięciem, przy jednoczesnym braku konkretnych zarzutów. Uznając zatem, iż Sąd w toku dokonanej kontroli decyzji Dyrektora Izby Celnej pod względem jej zgodności z prawem, nie stwierdził by nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub przepisów postępowania procesowego w postaci określonej w art. 145 § 1 pkt. 1 a i c, na podstawie art. 152 ustawy z 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ) oddalił skargę jako niezasadną. /-/ J. Wierchowicz /-/ S. Kowalczyk /-/ D. Skupień