I SA/Go 154/16

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 31 maja 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J.P. o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi J.P. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia zaległości z tytułu opłaty za gospodarowanie opłatami komunalnymi postanowił: 1. zwolnić skarżącą od wpisu od skargi; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi określonego na 500 zł, skarżąca wystąpiła z wnioskiem o zwolnienie od kosztów i ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Z oświadczeń oraz przedstawionych w związku z wnioskiem dokumentów wynika, co następuje. Skarżąca jest mężatką. Jest właścicielką nieużywanych gruntów rolnych (o łącznej powierzchni 1,73 ha) oraz domu mieszkalnego i stodoły. Nie ma oszczędności. Skarżąca oraz jej mąż utrzymują się z emerytur których suma netto wynosi 3.099,33 zł, pochłaniane, według deklaracji skarżącej, w całości przez bieżące wydatki w tym ponoszone na leki i rehabilitację niepełnosprawnego męża. W tak ustalonej sytuacji majątkowej skarżącej, jej wniosek należało uwzględnić w części obejmującej zwolnienie od wpisu od skargi. Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie całkowitym przysługuje w razie wykazania przez osobę występującą z wnioskiem, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Z kolei przepis z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. wynika, że przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym następuje, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Uwzględniając powyższe przesłanki, należało uznać, że w sytuacji majątkowej skarżącej uzasadnione jest zwolnienie jej od wpisu od skargi, ponieważ skarżąca nie ma oszczędności, a z uzyskiwanych dochodów wraz z mężem – obok normalnych kosztów utrzymania – pokrywa również wydatki związane z leczeniem i rehabilitacją. W tej sytuacji poniesienie 500 zł wpisu od skargi odczuwalnie obciążyłoby budżet skarżącej. Uwzględniając jednak, że wpis ten stanowi jedyną opłatę podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania, orzeczono o zwolnieniu od kosztów sądowych jedynie w jej zakresie. Brak było jednak podstaw do uwzględnienia wniosku o ustanowienie radcy prawnego z urzędu. Należy bowiem wyjaśnić, że prawo pomocy w zakresie całkowitym , czyli obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika (art. 245 § 2 p.p.s.a.) może być przyznane w sytuacjach wyjątkowych i być stosowane w stosunku do osób żyjących w ubóstwie. Przykładowo do takich osób można zaliczyć bezrobotnych bez prawa do zasiłku lub osoby ze względu na okoliczności życiowe pozbawione całkowicie środków do życia (tak. M. Niezgódka - Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka - Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Wydanie III, Warszawa 2009 r., str. 696; zob. też cyt. tamże orzecznictwo NSA). Sytuacja majątkowa skarżącej i jej męża nie jest tego rodzaju. Uzyskują oni bowiem, wprawdzie niewygórowane, lecz stałe dochody z emerytur i uwzględniając fakt, iż skarżąca została niniejszym postanowieniem zwolniona od wpisu od skargi, należy uznać, że jest w stanie sfinansować wynagrodzenie pełnomocnika we własnym zakresie, bez konieczności obciążania nim Skarbu Państwa.