I SA/Go 16/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Wierchowicz Sędziowie Sędzia WSA Stefan Kowalczyk Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 29 marca 2012 r. sprawy ze skargi K.C. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie obciążenia kosztami sporządzenia opinii biegłego rzeczoznawcy oddala skargę. I SA/Go 16/12 U Z A S A D N I E N I E Skarżący, K.C., wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z [...] listopada 2011r. utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Celnego z [...] lipca 2011r., na mocy którego skarżący obciążony został kosztami postępowania podatkowego w kwocie 258,00 zł. Rozstrzygnięcia organów celnych zapadły na podstawie następującego stanu faktycznego sprawy. Naczelnik Urzędu Celnego w oparciu o uzyskaną w toku postępowania opinię Nr [...] z dnia [...] maja 2011r., decyzją nr [...] z dnia [...] lipca 2011r. określił skarżącemu podstawę opodatkowania w podatku akcyzowym w kwocie 11.689,00 zł oraz wysokość zobowiązania podatkowego w podatku akcyzowym w kwocie 1.590,00 zł, z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego marki [...] Jednocześnie postanowieniem [...] z dnia [...] lipca 2011r. Naczelnik Urzędu Celnego obciążył skarżącego kosztami postępowania w sprawie [...] w kwocie 258,30 zł. Jako podstawię prawną rozstrzygnięcia organ wskazał art. 269 oraz art. 267 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (t. j. Dz. U. z 2005 r., nr 8, poz. 60 ze zm.) w zw. z art. 82a ust. 3 ustawy z dnia 23 stycznia 2004 r. o podatku akcyzowym (Dz. U. nr 29, poz. 257 ze zm.) oraz w zw. z art. 154 ust. 1 ustawy z dnia 6 grudnia 2008 r. o podatku akcyzowym (t. j. Dz. U. z 2011 r. nr 108, poz. 626). W uzasadnieniu postanowienia organ wskazał, że w związku z tym, iż skarżący zadeklarował podstawę opodatkowania samochodu w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ pismem z dnia [...] grudnia 2008 r., działając na podstawie art. 274a § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 82a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wezwał skarżącego do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wysokości rynkowej samochodu osobowego. Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2009r. wskazał, że samochód posiada uszkodzenia silnika i karoserii. Postanowieniem z [...] lutego 2009r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Postanowieniem z [...] kwietnia 2008r. organ powołał biegłego w celu sporządzenia opinii w zakresie wartości rynkowej pojazdu. Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego za wykonanie opinii, obciążyło organ podatkowy kwotą 258, 30 zł. Organ I instancji, decyzją z [...] lipca 2011r. określił skarżącemu wysokość podstawy opodatkowania w oparciu o sporządzoną przez biegłego opinie. Różnica pomiędzy wysokością podstawy opodatkowania, ustaloną przez organ w kwocie 11689,00 zł, a wskazaną przez skarżącego w deklaracji w kwocie 3791,00 zł, wyniosła 67,57 %. Dalej organ wskazał, że zgodnie z treścią art. 267 § 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 82a ust. 3 ustawy o podatku akcyzowym w przypadku, gdy ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego wysokość podstawy opodatkowania, odbiega co najmniej o 33 % od podstawy opodatkowania zadeklarowanej przez podatnika, koszty opinii biegłego ponosi podatnik. Pismem z dnia [...] lipca 2011r. skarżący wniósł zażalenie od postanowienia organu I instancji, wskazując w jego uzasadnieniu, że opinia została sporządzona w sposób nierzetelny z powodu braku przedmiotu sprawy w wystawianej opinii w zakresie wartości rynkowej. Niezależnie od tego, opinia nie uwzględnia stanu technicznego oraz rzeczywistych cen wymienianych podzespołów i części. Wyliczona przez organ różnica w kwocie 3680 zł nie pokrywa wartości wymienionych elementów, jak również kosztów robocizny. Wydanie opinii bez pojazdu, bez dokonania jego zbadania, jest niezgodne z prawem. Wskazując na powyższe okoliczności skarżący wniósł o odstąpienie od obciążanie go kosztami postępowania. Postanowieniem z dnia [...] października 2011r. Dyrektor Izby Celnej wyznaczył skarżącemu siedmiodniowy termin do wypowiedzenia się, co do materiału dowodowego zebranego w postępowaniu. Skarżący nie skorzystał z przysługującego mu prawa. Organ II instancji, postanowieniem z dnia [...] listopada 2011r., utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji, podzielając przedstawioną przez ten organ argumentację. Skarżący nie zgodził się z rozstrzygnięciem organu odwoławczego i wywiódł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. W skardze zarzucono postanowieniu organu II instancji naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 120, art. 121 § 1, art. 122, art. 180 § 1, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, przez nierzetelne prowadzenie postępowania dowodowego. Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postępowania oraz poprzedzającego jego postanowienia Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2011 r. oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przypisanych. W uzasadnieniu wskazano, że niemiecki organ celny przeprowadził postępowanie podatkowe i pismem z dnia [...] maja 2009r. określił wartość spornego pojazdu, jako kwotę zgodną z umową sprzedaży. Po przeliczeniu według obowiązującego kursu, jako wartość transakcyjną przyjął kwotę 525,35 Euro. Ta kwota została przyjęta, jako wartość celna, od której naliczono cło 52,54 Euro oraz podatek od wartości dodanej – 109,80 Euro i tym samym została ustalona wartość brutto pojazdu. Skarżący podkreślił, że niemiecki organ celny zbadał wszystkie czynniki wpływające na wartość zakupionego samochodu. Ponowne określenie wartości pojazdu godzi w ocenie skarżącego w prawomocną decyzję określającą wartość tego pojazdu. Ustalenie wartości pojazdu przez powołanego przez organ celny biegłego nastąpiło w chwili, kiedy skarżący nie był już posiadaczem spornego pojazdu. Skarżący uważa, że postępowanie niemieckiego urzędu celnego odnosi się zatem do rzeczywistego stanu faktycznego, natomiast określenie wartości na podstawie ogólnych danych technicznych, takich jak rok produkcji, czy marka auta, wydaje się niewystarczające. Organy niemieckie dokonały oględzin samochodu, miały bezpośredni kontakt z pojazdem, natomiast biegły powołany przez organ celny dokonał jego wyceny "bez przedmiotu sprawy". Skarżący podkreślił, że określenie wartości celnej tego samego pojazdu, odmiennie przez dwa organy, prowadzi do naruszenia zasady zaufania podatnika do organu podatkowego. W opinii skarżącego przedstawiane przez niego w toku postępowania pisma i oświadczenia w wystarczający sposób dokumentują stan techniczny pojazdu. Skarżący wskazał bowiem zakres napraw oraz wartość części i robocizny, co miało bezpośredni wpływ na wartość zakupionego pojazdu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skargę należało oddalić, jako nie mającą usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z art. 1 ustawy z 25 lipca 2002 r. Prawo o ustrojów sądów powszechnych (Dz. U nr 153, poz. 1269) sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości poprzez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i o właściwość miedzy organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i miedzy tymi organami a organami administracji rządowej ( § 1). Kontrola, o której mowa sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej ( § 2 ). Oznacza to, że w badaniu w postępowaniu sądowo-administracyjnym podlega prawidłowość zastosowania przepisów prawa w odniesieniu do istniejącego w sprawie stanu faktycznego oraz trafność wykładni tych przepisów. Dodać również należy, że stosownie do art. 134 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowania przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwaną dalej P.p.s.a. sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Z przepisu tego wynika, że niezależnie od zarzutów podniesionych w skardze sąd z urzędu bada, czy nie nastąpiło naruszenie prawa materialnego lub procesowego skutkujące koniecznością usunięcia zaskarżonego aktu z obrotu przez jego uchylenie lub stwierdzenie nieważności. Dokonana w tak zakreślonych granicach kontrola zaskarżonego postanowienia wskazuje, że jest ono zgodna z prawem. Odnosząc powyższe uwagi natury ogólne do sprawy będącej przedmiotem oceny Sądu stwierdzić należy, że możliwość obciążenia strony kosztami postępowania przewiduje art. 267 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa ( Dz. U. z 2005 r. nr 8, poz. 60 ze zm. ). Przepis ten określa zamknięty katalog kosztów i sytuacji, w których strona może zostać obciążona kosztami postępowania. Organ podatkowy nie może obciążyć strony wszystkimi wydatkami składającymi się na koszty postępowania podatkowego, a jedynie tymi, które wymienia przepis. Zaliczają się do nich następujące koszty: - które zostały poniesione w jej interesie albo na jej żądanie, a nie wynikają z ustawowego obowiązku organów prowadzących postępowanie; - stawiennictwa uczestników postępowania na rozprawę, która nie odbyła się w wyniku nieusprawiedliwionego niestawiennictwa strony, która złożyła wniosek o przeprowadzenie rozprawy; - sporządzania odpisów lub kopii, o których mowa w art. 178; - przewidziane w odrębnych przepisach; - powstałe z jej winy strony. Do grupy kosztów przewidzianych w odrębnych przepisach zaliczają się również koszty sporządzenia opinii przez biegłego. Przepisy podatkowe zawierają szczegółowe uregulowania dotyczące obciążania stron postępowania kosztami opinii biegłego. Stosownie do art. 82a ustawy o podatku akcyzowym w brzmieniu ustalonym przez art. 8 ustawy z dnia 9 maja 2008 r. o zwrocie nadpłaty w podatku akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego albo importu samochodu osobowego ( Dz. U. nr 118, poz. 745 ), jeżeli wartość opodatkowania w przypadku sprzedaży na terytorium kraju albo nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego, bez uzasadnionej przyczyny, znacznie odbiega od średniej wartości rynkowej tego samochodu osobowego, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej wzywa podatnika do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub wskazania przyczyn uzasadniających podanie jej wysokości w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej samochodu osobowego ( ust. 1 ). W razie nieudzielenia odpowiedzi, niedokonania zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub niewskazania przyczyn, które uzasadniają podanie jej wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej, organ podatkowy lub organ kontroli skarbowej określi wysokość podstawy opodatkowania ( ust.2 ). Jeżeli wysokość podstawy opodatkowania ustalona z uwzględnieniem opinii biegłego odbiega o 33 % od zadeklarowanej podstawy opodatkowania, koszty opinii biegłego lub biegłych ponosi podatnik (ust. 3 ). Stosownie do art. 269 Ordynacji podatkowej organ podatkowy ustala, w drodze postanowienia, wysokość kosztów postępowania, które obowiązana jest ponieść strona, oraz termin i sposób ich uiszczenia. Wskazany przepis otrzymał nowe brzmienie nadane nowelą z 2002r. Organ podatkowy ma obecnie możliwość rozstrzygnięcia o wysokości kosztów, które strona jest obowiązana ponieść w każdym stadium postępowania. W poprzednim stanie prawnym organ podatkowy ustalał wysokość kosztów postępowania jednocześnie z wydaniem decyzji. Oznaczało to, że przed, czy też po wydaniu decyzji, rozstrzygnięcie o kosztach nie było już możliwe. Obecnie te ograniczenia czasowe zostały wyeliminowane, co daje organom podatkowym pełną swobodę w podejmowaniu rozstrzygnięć w przedmiocie kosztów. Intencją ustawodawcy było uwzględnienie faktu, że koszty powstają nie tylko w fazie postępowania podatkowego, ale również w toku czynności sprawdzających, czy kontroli podatkowej, które nie kończą się wydaniem decyzji. W pełni uzasadniają natomiast obciążenie niektórymi kosztami stronę takiego postępowania. Postanowienie w sprawie kosztów dotyczy kwestii incydentalnej, niezwiązanej i istotą sprawy. Pozostaje ona bez wpływu na wykonalność decyzji podatkowej. Ze stanu faktycznego sprawy jednoznacznie wynika, że skarżący zadeklarował podstawę opodatkowania samochodu w wysokości znacznie odbiegającej od średniej wartości rynkowej. W związku z tym, organ podatkowy pismem z dnia [...] grudnia 2008 r., działając na podstawie art. 274a § 2 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 82a ust. 1 ustawy o podatku akcyzowym wezwał skarżącego do zmiany wysokości podstawy opodatkowania lub pisemnego wskazania przyczyn uzasadniających podanie wysokości podstawy opodatkowania w kwocie znacznie odbiegającej od średniej wysokości rynkowej samochodu osobowego. Skarżący pismem z dnia [...] stycznia 2009r. wskazał, że samochód posiada uszkodzenia silnika i karoserii. Postanowieniem z [...] lutego 2009r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie podatkowe w sprawie określenia wysokości podstawy opodatkowania podatkiem akcyzowym z tytułu nabycia wewnątrzwspólnotowego samochodu osobowego. Postanowieniem z [...] kwietnia 2008r. organ powołał biegłego w celu sporządzenia opinii w zakresie wartości rynkowej pojazdu. Stowarzyszenie Rzeczoznawców Techniki Samochodowej i Ruchu Drogowego za wykonanie opinii, obciążyło organ podatkowy kwotą 258, 30 zł. Organ I instancji, decyzją z [...] lipca 2011r. określił skarżącemu wysokość podstawy opodatkowania w oparciu o sporządzoną przez biegłego opinie. Różnica pomiędzy wysokością podstawy opodatkowania, ustaloną przez organ w kwocie 11689,00 zł, a wskazaną przez skarżącego w deklaracji w kwocie 3791,00 zł, wyniosła 67,57 %. Spełnione zostały zatem wszystkie przesłanki, wskazane w wyżej wymienionych przepisach, umożliwiające organowi podatkowemu obciążenie skarżącego kosztami sporządzonej w toku postępowania opinii biegłego. Tym samym uznać należy podnoszone przez skarżącego zarzuty jako całkowicie niezasadne. Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 P.p.s.a. Sąd oddalił skargę. /-/ J. Niedzielski /-/ J. Wierchowicz /-/ S. Kowalczyk