I SA/Go 161/09
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2009-05-12
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Krystyna Skowrońska – Pastuszko, Anna Juszczyk Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne, weryfikując autentyczność świadectwa pochodzenia towaru, wyczerpały możliwości dowodowe i prawidłowo oceniły zebrany materiał, w szczególności czy mogły zastosować autonomiczną stawkę celną podwyższoną o 100%?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy celne nie wyczerpały możliwości dowodowych w zakresie ustalenia pochodzenia towaru, naruszając tym samym przepisy Ordynacji podatkowej. Brak było podstaw do zastosowania autonomicznej stawki celnej podwyższonej o 100%, gdyż nie przeprowadzono pełnej oceny dowodów i nie zbadano wszystkich okoliczności mogących wpłynąć na ustalenie pochodzenia towaru.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Dyrektora Izby Celnej utrzymującej w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i kwoty długu celnego, a także o zastosowaniu autonomicznej stawki celnej w wysokości 120%. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania, w szczególności niezastosowanie przepisów dotyczących ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów i zaniechanie przeprowadzenia koniecznych czynności dowodowych. W toku postępowania organy celne zakwestionowały autentyczność przedłożonych świadectw pochodzenia.Rozstrzygnięcie
Uchyla zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej, określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, oraz zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 240,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Krystyna Skowrońska – Pastuszko Sędzia WSA Anna Juszczyk Wiśniewska (spr.) Protokolant Referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2009 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie wznowienia postępowania w sprawie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe oraz określenie kwoty podatku od towarów i usług 1. uchyla zaskarżoną decyzję, 2. określa , że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz skarżącego kwotę 240,00 (dwieście czterdzieści) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] września 2005r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...].06.2005r. W uzasadnieniu wskazał, iż w dniu [...].05.2003r. działająca z upoważnienia Strony agencja celna dokonała w ramach procedury uproszczonej zgłoszenia celnego nr [...], wnosząc o objęcie procedurą dopuszczenia do obrotu bluzek damskich przedstawiając świadectwo pochodzenia nr [...] z dnia [...].04.2003r, wystawione w Chinach oraz inne niezbędne dokumenty wymagane przepisami prawa celnego. Z tytułu udokumentowania pochodzenia towaru wskazano, iż towar podlega stawce celnej konwencyjnej w wysokości 18 % wartości celnej towaru.
W toku postępowania weryfikacyjnego, po dokonaniu rewizji towaru oraz pobraniu jego próbek, w celu ustalenia wartości celnej, wydano dniu [...] sierpnia 2003r. decyzję nr [...] uznającą zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru i kwoty długu celnego, dokonując ponownego ich obliczenia. Orzeczenia tego nie zaskarżono, stąd stało się ostateczne.
W dniu [...] marca 2004r. wydano postanowienie o wznowieniu z urzędu postępowania celnego zakończonego wyżej wymienioną decyzją, bowiem ustalono, że przedłożone świadectwa pochodzenia nie są autentyczne. Strona przysłała w międzyczasie kolejne świadectwa pochodzenia, które po weryfikacji również okazały się nie autentyczne. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. wznowiono także postępowanie podatkowe zakończone decyzją z dnia [...] stycznia 2004 r. nr [...]. Postanowieniem z dnia [...] sierpnia 2004 r. połączono te sprawy celem łącznego rozpatrzenia i rozstrzygnięcia.
Decyzją nr [...] z dnia [...].06.2005r. Naczelnik Urzędu Celnego przy ponownym rozpatrzeniu sprawy uchylił decyzję ostatecznie nr [...] orzekając, iż w sprawie należy zastosować autonomiczną stawkę celną w wysokości 120 % wartości celnej towaru, w związku z czym dokonał określenia kwoty długu celnego oraz należnego podatku. Decyzję tę, w imieniu Strony, zaskarżyła Agencja Celna pismem z dnia [...].05.2005r.
Orzeczeniem nr [...] z dnia [...].09.2005r. Dyrektor Izby Celnej odnosząc się do wszystkich zarzutów podniesionych w odwołaniu, w tym wskazując przesłanki, które uniemożliwiają zastosowanie stawki celnej konwencyjnej w wysokości 18 % wartości celnej towaru, utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wniósł importer T.K., zarzucając naruszenie przepisów postępowania, a w szczególności art.180 § 1 ordynacji podatkowej poprzez niezastosowanie w toku postępowania przepisu § 12 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 r. w sprawie określenia szczególnych zasad i trybu ustalenia niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia i w ten sposób zaniechania przeprowadzenia wszystkich koniecznych czynności dowodowych w sprawie, co miało istotny wpływ na wynik postępowania.
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i wyjaśnił, że cło określono zgodnie z art.13 §1 Kodeksu celnego, na podstawie taryfy celnej, która obejmuje m.in. stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania oraz ustalenie pochodzenia towaru stosownie do art.19 §1 Kodeksu celnego, na podstawie dowodu pochodzenia. W myśl § 11 ust.1 rozporządzenia RM towary wymienione w Wykazie nr 3 przywożone na polski obszar celny muszą być udokumentowane świadectwem pochodzenia prawidłowo wystawionym w kraju, z którego dokonano wywozu towaru.
W wyniku sprawdzenia autentyczności świadectw przedłożonych przez importera okazało się, że nie są one autentyczne.
Dyrektor Izby Celnej nie podzielił argumentów skargi, iż wystąpiła przesłanka do skorzystania z przepisu art.19 §2 Kodeksu celnego, mocą którego w wypadku wątpliwości co do pochodzenia towaru, organ celny może zażądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. W wyniku weryfikacji został przeprowadzony przeciwdowód w rozumieniu art.194 § 1 Ordynacji podatkowej, zatem administracja celna była uprawniona do nieuznania faktów stwierdzonych w dokumentach urzędowych - świadectwach pochodzenia dołączonych do zgłoszenia celnego, na podstawie których zastosowano stawkę celną konwencyjną, zamiast autonomiczną. Dyrektor Izby Celnej stwierdził również, bezzasadność zarzutu importera dotyczącego naruszenia: §12 ust.2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15.10.1997r. w sprawie określenia szczególnych zasad i trybu ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz.U. nr 130, póz. 851) – zwanego dalej rozporządzeniem RM - poprzez jego niezastosowanie, przez co zaniechano przeprowadzenia wszystkich koniecznych czynności dowodowych w sprawie, co w konsekwencji miało istotny wpływ na wynik postępowania. W ocenie organu, okoliczności sprawy i unormowania prawne mające w sprawie zastosowanie dowodzą, iż na organie w żadnej mierze nie spoczywała powinność zastosowania §12 tegoż rozporządzenia.
Pismem z dnia [...] września 2007 r. skarżący T.K. dodatkowo rozszerzył zarzuty względem zaskarżonej decyzji. Z jego treści wynika, że organ celny pierwszej instancji prowadził postępowanie celne bez wydania i doręczenia Stronie postanowienia o wszczęciu postępowania celnego, co oznacza, że funkcjonujące w obrocie prawnym rozstrzygniecie pierwszej instancji zostało wydane z naruszeniem art.165 §2 i §3 ustawy Ordynacja podatkowa. Tym samym wszelkie dowody zebrane przez organy celne przed datą wydania i doręczenia postanowienia o wszczęciu nie powinny być uwzględnione w procesie rozstrzygania. W konsekwencji, w ocenie strony naruszona została zasada postępowania określona w art.120 Ordynacji podatkowej.
Ponadto zarzucono zaskarżonej decyzji nieprecyzyjne wskazanie podstawy prawnej, polegające na tym, że Dyrektor Izby Celnej w swoim rozstrzygnięciu powołując się na art.15 Kodeksu celnego wskazał jedynie §1, mimo iż przepis ten składa się z 3 punktów. Prawo, doktryna i orzecznictwo wymagają, by podstawa prawna decyzji była podana w sposób dokładny, umożliwiający ustalenie podstawy prawnej decyzji. Wyraził pogląd, iż nie można stworzyć prawidłowego uzasadnienia bez świadomości jakie przepisy powołuje się w decyzji. W jego ocenie takie działanie narusza dyspozycję art.210 §1 pkt 4 ustawy Ordynacja podatkowa.
W dalszej kolejności autor pisma odniósł się do kwestii odsetek wyrównawczych. Zarzucił organom obu instancji dokonanie ich wymiaru w oparciu o rozporządzenie Ministra Finansów w sprawie odsetek wyrównawczych z dnia [...] sierpnia 2003 roku , to jest o przepis który nie istniał jeszcze w dniu dokonania zgłoszenia celnego. Nadto podniósł, iż mimo, że zgodnie z treścią art.222 §4 Kodeksu celnego (w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia towaru) odsetki wyrównawcze pobiera się, jeżeli importer uzyskiwał korzyści finansowe, organy tej okoliczności nie dowiodły. Dodatkowo, w jego przekonaniu kwalifikowanemu naruszeniu prawa dowodzi zastosowanie w sprawie art. 222 § 4 Kodeksu celnego w brzmieniu obowiązującym od 10 sierpnia 2003 roku, zamiast w brzmieniu obowiązującym w dniu zgłoszenia towaru. Zarzucił również, iż zgodnie ze sformułowaniem zawartym w decyzji, organy określiły wysokość odsetek od kwot nie uiszczonych w terminie, co ma dowodzić, że tak obliczone i określone odsetki są typowymi odsetkami za zwłokę, a nie odsetkami wyrównawczymi. Nie wiadomo też, czy są one obliczone od cła, czy od podatku, czy też od obu tych kwot łącznie.
Kolejny zarzut dotyczył zakresu kompetencji organu w procesie weryfikacji świadectw pochodzenia. Pełnomocnik zarzucił organom celnym brak ustawowego upoważnienia do występowania do zagranicznych organów, instytucji o weryfikację świadectw pochodzenia. Ponieważ upoważnienie takie ma jedynie minister finansów, pozyskane przez organy wyniki weryfikacji świadectw pochodzenia są dowodami pozyskanymi nielegalnie i nie mogą być wykorzystane jako dowód. Podkreślił, iż niedopuszczalnym jest zarówno lakoniczna odpowiedź organu zagranicznego, jak i brak wyjaśnienia w decyzji na czym polega nieautentyczność świadectwa pochodzenia. Za kontrowersyjny uznał pogląd wyrażony w wyroku NSA z 8.09.1998 roku sygnatura akt ISA/Łd 777/97, na który powołują się organy w swoich decyzjach, a dotyczący wiążącego charakteru otrzymanego wyniku weryfikacji i braku możliwości jego oceny. W jego ocenie w/w orzeczenie jest sprzeczne z treścią art.270 §1 Kodeksu celnego, art.180 §1 Ordynacji podatkowej, a przyjęcie wyniku weryfikacji w sposób jaki tego dokonały organy godzi w art. 7 i 22 Konstytucji RP.
W dniu 9 października 2007r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargę. Na powyższy wyrok złożona została skarga kasacyjna. Naczelny Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 18 grudnia 2008r. wydanym w sprawie I GSK 95/08 uchylił wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie z dnia 9 października 2007r. i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania.
W uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż w niniejszej sprawie brak było podstaw do traktowania pisma podmiotu działającego na terenie Chińskiej Republiki Ludowej jako dokumentu urzędowego korzystającego z domniemania zgodności z rzeczywistym stanem rzeczy. Art. 270 § 1 Kodeksu celnego pozwala na wykorzystywanie w postępowaniu celnym dokumentów wystawianych przez organy celne lub inne uprawnione podmioty państwa obcego. W niniejszej sprawie polskie organy celne nie twierdzą by podmiot udzielający informacji w kwestii autentyczności świadectwa pochodzenia był organem celnym. Brak też podstaw do przyjęcia, że badano zakres uprawnień tego podmiotu do sporządzania dokumentów o podwyższonej mocy dowodowej. Co najistotniejsze jednak, pochodzącym z państwa obcego dokumentom, nawet sporządzonym przez organy celne i inne uprawnione podmioty, nie można przypisać mocy dokumentów urzędowych przyznanej polskim dokumentom z mocy art. 194 § 1 i 2 Ordynacji podatkowej. Dalej jednak Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, że istnieją podstawy do przyjęcia, że nie została podważona wiarygodność pisma podmiotu działającego na teranie Chińskiej Republiki Ludowej traktowanego jako dowodu podlegającego ocenie w ramach zasad obowiązujących w postępowaniu celnym chociaż niekorzystającego z podwyższonej mocy.
Naczelny Sąd Administracyjny uznał za słuszny zarzut, iż brak było podstaw do stosowania stawki autonomicznej podwyższonej o 100%. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych wynikało bowiem, że przedmiotem rewizji celnej była odzież, której skład ustalono na podstawie oryginalnej metki na towarze. Do zgłoszenia celnego dołączono natomiast fakturę z dnia [...] kwietnia 2003r., wystawioną przez chińskiego dostawcę (eksportera) potwierdzającą m.in. zawarcie transakcji dotyczącej takiej samej ilości bluzek, tego samego konteneru i na tych samych warunkach dostawy. Pismem z dnia [...] października 2003r. władze chińskie zakwestionowały jedynie podpis i pieczęć widniejące na świadectwie, nie kwestionując jednak tego, że wymieniony w tym świadectwie eksporter (wystawca załączonej do SAD faktury) na jego terenie istnieje. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego okoliczności te potwierdzają tezę, że z naruszeniem art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej organy celne nie wyczerpały możliwości prowadzenia dowodów na okoliczność pochodzenia towarów.
Naczelny Sąd Administracyjny nie podzielił zarzutów co do konieczności badania uprawnień podmiotu zagranicznego w zakresie wydawania świadectw pochodzenia i udzielania odpowiedzi polskim organom celnym. Wskazał, iż o udzielenie informacji co do autentyczności świadectw pochodzenia towarów zwracać się należy, o ile to możliwe, do podmiotu wskazywanego jako ten, który świadectwo wydał. Wymienione wcześniej zasady dopuszczalnego badania wiarygodności uzyskanej odpowiedzi nie są zależne od pozycji tak wybranego podmiotu. Możliwość żądania legalizacji świadectw pochodzenia na podstawie art. 270 § 2 Kodeksu celnego pozostaje bez związku z zagadnieniem oceny mocy dowodowej odpowiedzi uzyskanej w trybie § 20 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997r. w sprawie określenia szczegółowych zasad i trybu dokumentowania oraz listy towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia.
Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Na mocy art. 190 p.p.s.a., Sąd, któremu sprawa została przekazana, związany jest wykładnią prawa dokonaną w tej sprawie przez Naczelny Sąd Administracyjny.
Związanie w sprawie wykładnią prawa dokonaną przez Naczelny Sąd Administracyjny dotyczy nie tylko prawa materialnego, ale również wiążącą dla sądu I instancji jest wykładnia prawa procesowego.
Przenosząc powyższe na grunt niniejszej sprawy wskazać należy, iż Naczelny Sąd Administracyjny w niniejszej sprawie dokonał wykładni prawa procesowego – poprzez wskazanie, że organ naruszył art. 122, art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej poprzez niewyczerpanie możliwości prowadzenia dowodów na okoliczność pochodzenia towarów. W odniesieniu natomiast do pozostałych zarzutów skargi, uznane one zostały za bezzasadne.
Z uwagi, iż pismu pochodzącemu od podmiotu działającego na terenie Chińskiej Republiki Ludowej nie można było przypisać podwyższonej mocy dowodowej, należało dokonać oceny tego dowodu na zasadach ogólnych. Podmiot udzielający odpowiedzi wyjaśnił przyczyny (sfałszowane pieczęcie i podpisy), skutkiem których sformułował tezę co do autentyczności świadectw z tymi, jakie używane są przez podmioty wystawiające świadectwa, dysponując wiedzą i materiałem porównawczym w tym zakresie. Równocześnie z treści pisma wynika, że podmiot zagraniczny prosi o kontakt, jeżeli mógłby być pomocny we wspólnym zapobieganiu dalszym fałszerstwom. Powyższe pismo mogło stanowić podstawę do powzięcia wątpliwości co do pochodzenia towaru.
Zgodnie z brzmieniem przepisu art. 19 § 2 Kodeksu celnego w przypadku wątpliwości co do pochodzenia towarów, organ celny może żądać dodatkowych dowodów potwierdzających pochodzenie towarów. Z materiału dowodowego zgromadzonego w aktach administracyjnych wynika, że przedmiotem rewizji celnej była odzież, której skład ustalono na podstawie oryginalnej metki na towarze (k-7 akt adm.). Do zgłoszenia celnego dołączono natomiast fakturę z dnia [...] kwietnia 2003 r. (kopia: k-12 akt adm.), wystawiona przez chińskiego dostawcę (eksportera), tj. firmę "C Corp.", potwierdzająca m.in. zawarcie transakcji dot. takiej samej ilości bluzek, tego samego konteneru (nr [...]) i na tych samych (jak wskazano w poz. 20 ww. SAD) warunkach dostawy, tj. CIF. Pismem z dnia [...] października 2003 r. władze chińskie zakwestionowały jedynie podpis i pieczęć widniejące na świadectwie, nie kwestionując jednak tego, że wymieniony w tym świadectwie eksporter (wystawca załączonej do SAD faktury) na jego terenie istnieje. W niniejszej sprawie organ nie tylko nie przeprowadził postępowania w zakresie pochodzenia towaru ale również nie dokonał pełnej oceny dowodów już zebranych w sprawie.
Jak wskazał w niniejszej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny możliwe jest także prowadzenie dowodu z zeznań świadków - osób mających kontakt z próbkami towaru pobranymi na potrzeby np. wykonania ekspertyzy (na którą strona powołuje się w odwołaniu od decyzji (k-55 akt adm.), a która była podstawą złożenia przez nią wniosku o uznanie zgłoszenia celnego za nieprawidłowe), celem ustalenia czy towar miał cechy świadczące o jego pochodzeniu. Ustalenia we wskazanym zakresie mają istotny wpływ na wynik sprawy, jeśli zważyć, że ewentualne ustalenie pochodzenia towaru przy braku świadectwa pochodzenia rzutuje na to, czy zastosowanie znajduje ust. 11 w zw. z ust. 7 czy ust. 10 części A Taryfy celnej, to jest czy stosować należy stawkę celną autonomiczną podwyższoną o 100%.
Wskazać należy, że brak lub nieautentyczność świadectwa nie wyłącza ustalenia, że towar pochodzi z określonego kraju lub regionu ze skutkami określonymi w części A Postanowień wstępnych do Taryfy celnej.
Odnosząc się do pozostałych zarzutów skargi wskazać należy, że są bezzasadne. W postępowaniu celnym prowadzonym na podstawie Kodeksu celnego i stosowanych za pośrednictwem art. 262 tej ustawy przepisów działu IV Ordynacji podatkowej obowiązują zasady sprzeciwiające się traktowaniu jako odrębne postępowanie czynności prowadzonych w okresie po zwolnieniu towaru i zmierzających do sprawdzenia danych zawartych w zgłoszeniu celnym czy też we wpisie do rejestru. Niestanowiące decyzji administracyjnej przyjęcie zgłoszenia celnego i równorzędny wpis do rejestru z mocy prawa powodują objęcie towaru procedurą celną i określenie kwoty wynikającej z długu celnego (art. 65 § 3 Kodeksu celnego). Zgodnie z art. 83 § 1 i § 2 Kodeksu celnego możliwe jest sprawdzenie danych zawartych w zgłoszeniu celnym, w tym w drodze kontroli dokumentów dotyczących operacji przywozu. Stwierdzenie niezgodności umożliwia wydanie na podstawie art. 65 § 4 i 83 § 3 Kodeksu celnego decyzji w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe lub prawidłowe. Zgodnie z art. 65 § 7 Kodeksu celnego nie wszczyna się postępowania w przedmiocie uznania zgłoszenia celnego za nieprawidłowe lub prawidłowe, datą wszczęcia postępowania jest data przyjęcia zgłoszenia celnego. Jak z tego wynika, wszystkie wymienione działania prowadzone są w ramach jednego postępowania rozpoczętego przyjęciem zgłoszenia celnego. Tezę tę potwierdza treść art. 165 § 6 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym nie wymaga wydania postanowienia o wszczęciu postępowania rozpatrzenie kwestii podatku VAT i podatku akcyzowego z tytułu importu towaru. Również i w tym przypadku datą wszczęcia postępowania jest data przyjęcia zgłoszenia celnego, co odpowiada przedstawionej koncepcji jednolitości postępowania celnego. Do postępowania celnego, jak wynika z art. 262 Kodeksu celnego, nie mają przy tym zastosowania przepisy Ordynacji podatkowej o czynnościach sprawdzających i kontroli podatkowej, wobec czego ewentualne posługiwanie się analogiami nie byłoby uprawnione. Nadto, sprawdzenie autentyczności świadectw pochodzenia w drodze przedstawienia odpowiedniego pytania podmiotowi działającemu na terenie państwa eksportera stanowi czynność o charakterze dowodowym, podobnie jak pozyskiwanie różnego rodzaju wywiadów czy informacji. Nie może być traktowane jako przedmiot odrębnego postępowania względnie jako przedstawianie przez inny organ stanowiska w trybie art. 209 § 1 Ordynacji podatkowej lub zbliżonym. Brak podstaw do przyjęcia, że czynności związane z weryfikacją świadectwa pochodzenia odbywały się w ramach pomocy prawnej, to jest by przed organem państwa obcego toczyło się postępowanie o charakterze jurysdykcyjnym czy też odpowiadające pojęciu współdziałania. Oczywiste też jest, że zbieranie i ocena dowodów należy do kompetencji organu prowadzącego postępowanie celne. Wobec tego, nie jest zasadna teza co do braku kompetencji organu celnego do występowania do podmiotu wystawiającego świadectwo pochodzenia o potwierdzenie lub zaprzeczenie jego autentyczności.
W ocenie Sądu jednolitego charakteru postępowania celnego nie zmienia występująca w niniejszej sprawie okoliczność, że przed weryfikacją świadectw pochodzenia wydano decyzję w przedmiocie uznania wpisu do rejestru za nieprawidłowy. Decyzją tą, wydaną skutkiem wniosku strony, rozstrzygnięto jedynie niektóre aspekty prawidłowości zgłoszenia bez oceny autentyczności świadectw pochodzenia towarów. Tym samym nie została zamknięta droga do dalszej weryfikacji w zakresie autentyczności świadectw. Tylko to, że skutkiem weryfikacji konieczne było, przy przyjęciu nowych założeń, rozstrzygnięcie w pokrywających się z wcześniejszą decyzją zakresie wartości celnej i kwoty długu celnego, przemawiało za użyciem trybu wznowienia postępowania.
Z wymienionych powodów nie są również zasadne zarzuty zmierzające do wykazania, że narusza art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego zaniechanie wydania postanowienia o wszczęciu postępowania, którego przedmiotem jest kontrola autentyczności świadectw pochodzenia towarów. Jak wykazano, nie można przyjąć by czynności związane z weryfikacją zgłoszenia celnego lub wpisu do rejestru stanowiły element odrębnego postępowania, które powinno być wszczęte w trybie art. 165 § 1 Ordynacji podatkowej. Dopiero ujawnienie się przyczyny wznowienia jest przesłanką wydania postanowienia o wznowieniu postępowania na podstawie art. 243 § 1 Ordynacji podatkowej.
W niniejszej sprawie nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy uchybienie organu odwoławczego polegające na nieprecyzyjnym wskazaniu podstawy prawnej przez pominięcie jednostek redakcyjnych składających się na art. 15 § 1 Kodeksu celnego. Rzeczywiście art. 15 § 1 Kodeksu celnego nie był, ani jedyną, ani zasadniczą podstawą prawną wydanej decyzji a rozumowanie organu odwoławczego w kluczowych kwestiach zostało należycie wyjaśnione z powołaniem przepisów prawa.
Nie jest trafny zarzut dotyczący wadliwego sformułowania rozstrzygnięcia w przedmiocie odsetek. Wbrew stanowisku skarżącego nie może budzić wątpliwości, że przedmiotem rozstrzygnięcia są odsetki wyrównawcze, określone w art. 222 § 4 Kodeksu celnego, a nie odsetki za zwłokę. Odsetki obliczono wyłącznie od należności celnych. W uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego wyraźnie mowa o odsetkach wyrównawczych. Przytoczona też jest właściwa podstawa prawna w tym zakresie. Użycie w treści rozstrzygnięcia określeń dotyczących odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych jest prostą konsekwencją zastosowania § 4 ust. 2 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych odsyłającego w zakresie wysokości odsetek do stawek odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych. Poza tym odsetki określone są w decyzji organu I instancji kwotowo co dodatkowo usuwa wątpliwości.
Przepis § 5 ust. 3 rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 29 sierpnia 2003 r. w sprawie odsetek wyrównawczych (Dz.U. Nr 155, poz. 1515) wyraźnie stanowi, że ciężar udowodnienia szczególnych okoliczności uzasadniających odstąpienie od pobrania odsetek, wymienionych w tym przepisie, spoczywa na dłużniku. Skarżący natomiast nie wykazał w toku postępowania przed organami celnymi by takie szczególne okoliczności rzeczywiście występowały.
Przy ponownym rozstrzyganiu organ winien ustalić stan faktyczny w zakresie pochodzenia towaru, mając na uwadze zgromadzony materiał dowodowy, jak również możliwość przeprowadzenia dodatkowych dowodów mających na celu wyjaśnienie pochodzenia tego towaru. Dopiero po przeprowadzeniu postępowania w tym zakresie możliwa będzie ocena czy można ustalić kraj lub region pochodzenia tego towaru, co w konsekwencji umożliwi stwierdzenie czy w sprawie zachodzą przesłanki do zastosowania stawki autonomicznej czy też stawki autonomicznej podwyższonej o 100%.
Z tego też względu na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. "c" orzeczono jak w sentencji. O zakazie wykonywania uchylonej decyzji orzeczono na podstawie art.152 p.p.s.a. O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 oraz art. 205 p.p.s.a. w związku z § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz. 1349 ze zm.).
|Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA |
|Anna Juszczyk -Wiśniewska |Jacek Niedzielski |Krystyna Skowrońska-Pastuszko |
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło