I SA/Go 164/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Protokolant: specjalista Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 04 sierpnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia odwołania 1. uchyla zaskarżone postanowienie, 2. stwierdza, że zaskarżone postanowienie nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 355,00 zł (trzysta pięćdziesiąt pięć) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego 1 Sygn. akt I SA/Go 164/05 UZASADNIENIE W dniu 02 października 2001 roku przez przejście graniczne Terminal wprowadzono na polski obszar celny towar w postaci sprzętu gospodarstwa domowego o łącznej wadze 12.897 kg przewożonego pod osłoną karnetu TIR o numerze [...] i zarejestrowanego według ewidencji- [...]. Przedmiotowy towar miał być dostarczony w ciągu dwóch dni do Oddziału Celnego. Jak ustalono, towaru i dotyczących go dokumentów nie przedstawiono zgodnie z przepisami procedury tranzytu we wskazanym terminie i w miejscu przeznaczenia, ponieważ towar ten został skradziony. W związku powyższym, Urząd Celny Referat Postępowania Celnego wszczął z urzędu wobec Spółki Transportowej [...]" postanowieniem z dnia [...] września 2002 roku o numerze [...] postępowanie celne w sprawie nie zakończenia procedury tranzytu związanej z towarem wymienionym w karnecie TIR. Kolejnym postanowieniem z dnia 10 maja 2003 roku spółce wyznaczono termin do wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Dnia [...] lipca 2003 Urząd Celny Referat Postępowania Celnego wydał decyzję numer [...] na mocy której wymierzył spółce [...] należności celne wraz z odsetkami na łączną kwotę 144.588,00 zł. Rozstrzygnięcie zostało przesłane stronie na adres jej siedziby, listem poleconym numer 43499 nadanym w Urzędzie Pocztowym dnia 18 lipca 2003 roku. Dnia 29 września 2003 roku pełnomocnik spółki powołując się na udzielone mu umocowanie do reprezentowania strony, wystąpił do Naczelnika Urzędu Celnego o doręczenie mu decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku. Powyższą otrzymał 27 października 2003 roku. Od orzeczenia wydanego przez organ celny pierwszej instancji, pełnomocnik strony złożył w dniu 12 listopada 2003 roku odwołanie, w którym wnosił o uchylenie wyżej wymienionej decyzji i umorzenie postępowania w sprawie. W związku z faktem, iż w aktach sprawy organu celnego brakowało zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji z dnia [...] lipca 2003 roku, wszczęto postępowanie reklamacyjne w urzędzie pocztowym. W odpowiedzi, Poczta Polska Rejonowy Urząd Poczty pismem z dnia 21 stycznia 2004 roku [...] powiadomił Naczelnika Urzędu Celnego, iż decyzja z dnia [...] lipca 2003 roku przesłana listem poleconym o numerze [...] została doręczona stronie 02 sierpnia 2003 roku. Na dowód przedstawiono duplikat tego potwierdzenia. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej w dniu [...] lutego 2004 roku wydał postanowienie o numerze [...] doręczone pełnomocnikowi 16 lutego 2004 roku stwierdzające, iż odwołanie od decyzji organu I instancji zostało złożone z uchybieniem terminu i nie podlega rozpatrzeniu. 2 Dnia 20 lutego 2004 przesłano pełnomocnikowi strony, zgodnie z jego wnioskiem, uwierzytelnione dokumenty organu pocztowego oraz duplikatu zwrotnego potwierdzenia odbioru decyzji. Pełnomocnik strony wniósł dnia 19 marca 2004 roku skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej, w której zarzucił administracji celnej błąd w ustaleniach faktycznych. Według skarżących, decyzja z dnia [...] lipca 2003 roku nie została doręczona stronie dnia 02 sierpnia 2003 roku, a dopiero w dniu 27 października 2003 roku. Jako dowód na poparcie tego argumentu strona skarżąca dostarczyła uwierzytelnione zaświadczenie Oddziału Łączności stwierdzające, że przesyłka o numerze [...] została przez ten oddział przejęta, ale z winy poczty list został zgubiony i przesyłka nie dotarła do adresata. Podważono podpis złożony na zwrotnym potwierdzeniu odbioru, który zdaniem strony jest zupełnie nieczytelny i nie pochodzi od osoby upoważnionej do jego reprezentacji. Zarzucono również brak oznaczenia podpisującej się osoby, które pośrednio pozwoliłoby na jej zidentyfikowanie. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę zgodził się z argumentem strony dotyczącym nieczytelnego podpisu i braku oznaczenia identyfikującego osobę, która przesyłkę odebrała. Jednocześnie wysunął argument, że wcześniejsze przesyłki także były potwierdzane przez osoby o nieczytelnym podpisie, i strona nie kwestionowała tego doręczenia. Organ II instancji pod wątpliwość poddał fakt nie doręczenia przez tamtejszy urząd przesyłki, skoro z treści pisma wynika, że 29 lipca 2003 roku na pewno przesyłka została przejęta przez oddział. Ponadto, zdaniem organu o doręczeniu przesyłki może świadczyć fakt, że pełnomocnik na etapie włączania się do postępowania znał sygnaturę decyzji, która przecież nie była doręczona. Strona skarżąca w odpowiedzi złożyła dnia 18.10.2004 roku pismo, w którym ustosunkowała się do odpowiedzi na zarzuty skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje. Działając w granicach swojej właściwości, badając legalność zaskarżonego postanowienia, a więc jego zgodności z prawem uznał, że skardze nie można odmówić słuszności. Sąd podzielił zarzuty skarżącej spółki, co do naruszenia prawa przez organ celny przy rozstrzyganiu badanej sprawy. Zdaniem sądu organ ustalając stan faktyczny sprawy, nie dokonał właściwej oceny zebranego w sprawie materiału, i z oceny tej nie wyciągnął właściwych wniosków. Wśród wielu czynności o charakterze materialno-technicznym doniosłe znaczenie spełnia doręczenie. Ta z pozoru prosta czynność ma jednakże ogromne znaczenie ze względu na skutki prawne jakie wywołuje także w postępowaniu celnym. Od właściwej realizacji doręczenia zależy prawidłowość postępowania, co ma wpływ na treść stosunku materialno-prawnego. Normy prawne regulujące doręczenia są normami bezwzględnie obowiązującymi, a to oznacza, że ich realizacji podmioty postępowania nie mogą uzgodnić w sposób odmienny niż przewidziany w przepisach prawa. Problematyka doręczeń w sprawach celnych uregulowana została w przepisach kodeksu celnego i ordynacji podatkowej( art. 144 - art. 154 ) 3 Organy celne zobowiązane są z urzędu do dokonania doręczeń. Jest to tzw. zasada oficjalności, wyrażona w art. 144 ordynacji podatkowej zgodnie z którą, pisma doręcza się za pokwitowaniem przez pocztę, przez swoich pracowników lub upoważnione osoby. Ponieważ, pisma doręczane są za pokwitowaniem, dlatego niezbędnym warunkiem jest właściwe poświadczenie ich odbioru. Własnoręczny podpis powinien wyraźnie wskazywać komu doręczono pismo. Odbierający winien więc użyć co najmniej nazwiska. Podpis powinien być zwyczajowo używany przez odbiorcę pisma i złożony z zachowaniem powszechnie przyjętych zasad języka pisanego. W przypadku osób prawnych, oraz jednostek organizacyjnych niemających osobowości prawnej pisma doręcza się zgodne z art. 151 ordynacji podatkowej, to jest albo w lokalu ich siedziby, albo w miejscu prowadzenia działalności przy czym nie może to nastąpić do rąk przypadkowo napotkanego pracownika, lecz musi to być osoba upoważniona przynajmniej do odbioru korespondencji . W przedmiotowej sprawie strona konsekwentnie twierdzi, że nie otrzymała decyzji numer [...] z dnia [...] lipca 2003 roku w dacie przyjętej przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonym postanowieniu. Skarżący zaprzecza, by podpis, który widnieje na duplikacie zwrotnego potwierdzenia odbioru przesyłki nr [...], w miejscu przeznaczonym na podpis osoby upoważnionej do odbioru przesyłki, pochodził od osoby wyznaczonej do jego reprezentacji. Jest to podpis nie dający się zupełnie zidentyfikować. Brak też jakichkolwiek oznaczeń podpisującej osoby, które pozwoliłyby na ustalenie ewentualnej funkcji jaką ta osoba mogła pełnić w firmie. W ocenie sądu, już te argumenty dowodzą wadliwości doręczenia przedmiotowej przesyłki. Ponadto, skarżący na potwierdzenie swoich racji, dołączył do akt sprawy zaświadczenie oddziału Łączności, z treści którego wynika, że przedmiotowa przesyłka zaadresowana do Spółki z o. o [...] owszem dotarła do siedziby moskiewskiej poczty w dniu 29 lipca 2003 roku, lecz nie została dostarczona adresatowi w związku z zagubieniem jej przez listonosza. Jednocześnie, należy zgodzić się z argumentem pełnomocnika skarżącej, że kwestia powzięcia przez stronę informacji o wydanej decyzji, jej numerze i sygnaturze nie powinna budzić wątpliwości organu, gdyż została wyjaśniona już w samej skardze. W ocenie sądu trafnym jest także spostrzeżenie pełnomocnika, iż poczta polska pełniła role urzędu nadawczego, rosyjska zaś- odbiorczego. Tym samym tylko ten ostatni mógł mieć bezpośredni kontakt z adresatem przesyłki i tylko od tego ostatniego tutejsza poczta mogła czerpać wiedzę w zakresie skutecznego doręczenia. W tych okolicznościach trudno jest uznać rację organu, który na potwierdzenie swojego stanowiska wysnuwa jedynie domniemania faktyczne, a jedyną okolicznością, którą jest w stanie udowodnić, to fakt dostarczenia przesyłki do urzędu pocztowego. Generalnie, brak doręczenia decyzji stronie, lub ewentualne ustalenie, że zostało ono dokonane z naruszeniem przepisów prawa o doręczeniu jest równoznaczne z tym, iż termin do złożenia odwołania nie rozpoczął swego biegu. W sytuacji istnienia wątpliwości co do prawidłowości doręczenia, należy przeprowadzać postępowanie wyjaśniające. 4 Fakt doręczenia nie może budzić zastrzeżeń, a niejasności lub wątpliwości dotyczące oceny stanu faktycznego nie mogą być rozstrzygane na niekorzyść podatnika, tym samym nie mogą być tłumaczone na korzyść urzędu. Mając na uwadze wszystkie powyższe okoliczności, na podstawie art. 145 §1, pkt 1 litera c oraz art. 200 Ustawy z 30 sierpnia 2002r. - prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz. U. Nr 153, poz. 1270.) należało orzec jak w sentencji. Asesor WSA Sędzia WSA Sędzia WSA Alina Rzepecka Jacek Niedzielski Krystyna Skowrońska - Pastuszko