I SA/Go 164/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska (spr.) Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 czerwca 2021 r. sprawy ze skargi K.S., M.S., L. s.c na pismo informujące Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie protestu grantobiorcy od oceny projektu postanowił: 1. Odrzucić skargę. 2. Zwrócić skarżącym solidarnie uiszczony wpis od skargi w kwocie 200 (dwieście) złotych. Wnioskiem z dnia [...] września 2020 r. (data wpływu wniosku) nr [...] L. s.c. (powoływana dalej jako: "strona", "skarżący") zwróciła się do Organizacji [...] (beneficjenta projektu grantowego, powoływanego dalej również jako "OPZ") o przyznanie wsparcia w ramach projektu "[...] Bony Wsparcia Przedsiębiorców – OPZ". W dniu [...] listopada 2020 r. beneficjent dokonał negatywnej oceny merytorycznej ww. wniosku. W piśmie (formularzu) z dnia [...] stycznia 2021 r. strona wniosła odwołanie od powyższej oceny. W piśmie (karcie opinii do odwołania od oceny merytorycznej) z dnia [...] lutego 2021 r. (data doręczenia stronie drogą mailową) beneficjent po raz kolejny negatywnie ocenił wniosek strony. Pismem z dnia [...] lutego 2021 r. strona złożyła do instytucji zarządzającej – Zarządu Województwa za pośrednictwem beneficjenta projektu grantowego – Organizacji [...] protest od negatywnej oceny projektu o numerze ewidencyjnym wniosku [...]. Niezależnie od powyższego K.S., M.S., L. s.c wniosła skargę na ww. pismo z dnia [...] lutego 2021 r. do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim (sprawa została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Go 98/21). W piśmie z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Zarząd Województwa (powoływany dalej jako: "ZW", "organ") poinformował stronę, że nie jest organem właściwym do rozstrzygnięcia protestu grantobiorcy od negatywnej oceny jego projektu. Wskazał też, że protest na zasadach określonych w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm.) - zwanej dalej "ustawą wdrożeniową", nie przysługuje. Przywołana w proteście ustawa wdrożeniowa reguluje kwestie związane z konkursami organizowanymi oraz przeprowadzanymi przez właściwe instytucje (m.in. Instytucję Zarządzającą RPO-2020), nie zaś konkursami realizowanymi przez inne podmioty, w ustawie wdrożeniowej nie wymienione. Natomiast wniosek o numerze [...], którego protest dotyczy, został złożony w odpowiedzi na nabór wniosków o powierzenie grantów o nazwie "[...] Bony Wsparcia Przedsiębiorców - OPZ". Nabór ów realizowany był nie przez Instytucję Zarządzającą RPO-2020, lecz przez Organizację [...], która jest co prawda beneficjentem projektu grantowego objętego reżimem ustawy wdrożeniowej, ale nie jest instytucją właściwą w jej rozumieniu. Na powyższe pismo K.S., M.S., L. s.c., reprezentowani przez adwokata wnieśli skargę zarzucając mu naruszenie: 1. art. 6, art. 7 i art. 8 k.p.a. w zw. z art. 58 ust. 1 pkt 1) i 2) oraz art. 59 ust. 1 w zw. z art. 2 pkt 28) w zw. z art. 39 ust. 1 w zw. z art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej w zw. z art. 45 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej przez naruszenie zasady praworządności, prawdy obiektywnej oraz pogłębiania zaufania do organów państwa wobec rozpoznania sprawy w sposób nieuwzględniający słusznego interesu wnioskodawców, na skutek błędnego uznania, że procedura odwoławcza przewidziana w rozdziale 15 ustawy wdrożeniowej, w tym prawo złożenia protestu od negatywnej oceny, nie przysługuje skarżącemu, a to w następstwie nieprawidłowego odmówienia mu przymiotu wnioskodawcy w rozumieniu art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, co skutkowało nierozpatrzeniem protestu; 2. art. 2 pkt 1) i pkt 28) w zw. z art. 39 ust. 1 w zw. z art. 41 ust. 1 ustawy wdrożeniowej przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym nieuznaniu OPZ - organizującej konkurs za beneficjenta w rozumieniu art. 2 pkt 1) ustawy wdrożeniowej i zarazem za instytucję właściwą w rozumieniu art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz nieprawidłowym odmówieniu skarżącemu przymiotu wnioskodawcy w rozumieniu art. 53 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, co skutkowało nieprawidłowym uznaniem strony za podmiot, któremu nie przysługuje prawo wniesienia protestu na zasadach określonych w rozdziale 15 ustawy wdrożeniowej, a w efekcie zaniechaniem rozpoznania zarzutów protestu co do kwestionowanych kryteriów oceny projektu; 3. art. 10 ustawy wdrożeniowej przez ich błędną wykładnię, a w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie, polegające na nieuzasadnionym nieuznaniu OPZ - organizującej konkurs za instytucję pośredniczącą w rozumieniu ustawy wdrożeniowej; 4. art. 45 ust. 5 ustawy wdrożeniowej przez niepouczenie o możliwości wniesienia protestu, zasadach jego wniesienia i trybie; 5. art. 58 ust. 1 pkt 2) ustawy wdrożeniowej przez niepouczenie o możliwości wniesienia skargi do sądu administracyjnego na zasadach określonych w art. 61 ustawy wdrożeniowej. Wobec podniesionych zarzutów wniesiono o: uwzględnienie skargi przez stwierdzenie, że pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione i przekazanie sprawy do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1 ustawy wdrożeniowej oraz zasądzenie na rzecz skarżących zwrotu kosztów postępowania przed sądem administracyjnym, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego według norm przepisanych wraz z kwotą 17 zł tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa. W odpowiedzi na skargę ZW, reprezentowany przez radcę prawnego, wniósł o jej odrzucenie lub o umorzenie postępowania, względnie o oddalenie skargi z uwagi na jej bezzasadność. Wyjaśnił, że przedmiotowa skarga została złożona na czynność, której organ nie dokonał i dokonać nie mógł, co już czyni niniejsze postępowanie bezprzedmiotowym. Skarga została bowiem złożona na pozostawienie protestu bez rozpatrzenia, co w przedmiotowej sprawie nie miało miejsca. Organ podkreślił, że w odpowiedzi na protest udzielonej pismem z dnia [...] marca 2021 r., nie pozostawił protestu bez rozpatrzenia, lecz poinformował stronę, że protest do IZ RPO-2020 w ramach ustawy wdrożeniowej w ogóle nie przysługuje. Skoro zaś zdaniem organu protest nie przysługiwał, to organ nie mógł go ani rozpatrzyć (uwzględniając bądź nie uwzględniając), ani pozostawić bez rozpatrzenia (ustawa wdrożeniowa enumeratywnie wylicza przypadki, w których pozostawia się protest bez rozpatrzenia - art. 59 ust, 1 oraz art. 66 ust. 2 pkt 1ustawy wdrożeniowej), a tym samym nie dal swoim rozstrzygnięciem podstawy do wniesienia skargi stosownie do przepisu z art, 61 ust, 1 ustawy wdrożeniowej. Natomiast co do oceny treści samego protestu organ stwierdził, że przyjmując, iż protest nie przysługiwał, nie będąc właściwym do rozstrzygnięcia protestu złożonego na czynność beneficjenta projektu grantowego (tj. OPZ), słusznie nie podjął merytorycznej polemiki z zawartymi w proteście argumentami dotyczącymi oceny zaskarżonego kryterium. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że każde merytoryczne rozpoznanie skargi poprzedza badanie przez Sąd jej dopuszczalności. Skarga jest dopuszczalna, gdy przedmiot sprawy należy do właściwości sądu, skargę wniesie uprawniony podmiot oraz gdy spełnia ona wymogi formalne, została złożona w terminie i należycie opłacona. Stwierdzenie braku którejś z wymienionych przesłanek dopuszczalności zaskarżenia uniemożliwia nadanie skardze dalszego biegu, a w konsekwencji prowadzi do odrzucenia skargi. Stosownie do treści art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako P.p.s.a. kontrola działalności administracji publicznej przez sądy administracyjne obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1) decyzje administracyjne; 2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które przysługuje zażalenie; 4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, z wyłączeniem aktów lub czynności podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2018 r. poz. 2096 oraz z 2019 r. poz. 60, 730, 1133 i 2196), postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2019 r. poz. 900, z późn. zm.), postępowań, o których mowa w dziale V w rozdziale 1 ustawy z dnia 16 listopada 2016r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz. U. z 2019 r. poz. 768, 730, 1520, 1556 i 2200), oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw; 4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach, opinie zabezpieczające i odmowy wydania opinii zabezpieczających; 5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1-4 lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadku określonym w pkt 4a; 9) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących innych niż określone w pkt 1-3 aktów lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczących uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa podjętych w ramach postępowania administracyjnego określonego w ustawie z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego oraz postępowań określonych w działach IV, V i VI ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa oraz postępowań, do których mają zastosowanie przepisy powołanych ustaw. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach sprzeciwów od decyzji wydanych na podstawie art. 138 § 2 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (§ 2a art. 3 P.p.s.a.). Nadto, zgodnie z art. 3 § 3 omawianej ustawy sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Zaznaczyć należy, że powyższe wyliczenie stanowi katalog zamknięty. Tym samym zaskarżenie aktu lub czynności niewymienionych w ww. przepisie oznacza, że nie jest objęta właściwością sądu administracyjnego, a tym samym podlega odrzuceniu. Niewątpliwie jedną z ustaw szczególnych, o których mowa w art. 3 § 3 P.p.s.a jest ustawa wdrożeniowa. Z analizy przepisów ustawy wdrożeniowej wynika jednak, że przedmiotem skargi, w trybie tej ustawy, nie może być każdy przejaw działalności właściwej instytucji uczestniczącej w przyznawaniu wsparcia z funduszy unijnych, lecz tylko ten, który został wyraźnie określony w ustawie, jeżeli nie jest on decyzją administracyjną albo innym aktem, określonym w art. 3 § 2 P.p.s.a. (por. postanowienie WSA w Rzeszowie z dnia 12 stycznia 2021 r. sygn. akt I SA/Rz758/20; dostępne na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca wniosła skargę na pismo ZW z dnia [...] marca 2021 r. sugerując, że jest to rozstrzygnięcie, o którym mowa w art. 61 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, tj. pozostawienie protestu bez rozpatrzenia. Niemniej jednak treść ww. pisma a także okoliczności, w których pismo to zostało przez ZW sporządzone nie dają podstaw by uznać je za wskazane w skardze rozstrzygnięcie. W piśmie tym ZW pełniący rolę Instytucji Zarządzającej RPO-2020 poinformował jedynie stronę, że nie jest organem właściwym do rozstrzygnięcia protestu grantobiorcy od negatywnej oceny jego projektu oraz, że stronie nie przysługuje protest na zasadach określonych w ustawie wdrożeniowej bowiem ustawa ta reguluje kwestie związane z konkursami organizowanymi oraz przeprowadzanymi przez właściwe instytucje nie zaś konkursami realizowanymi przez inne podmioty, w ustawie wdrożeniowej nie wymienione. Co prawda organ uznając się za niewłaściwy w sprawie winien przekazać pismo do organu właściwego (art. 65 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnegojednakże zaniechanie ZW w jego przekazaniu, nie podlega ocenie Sądu w niniejszej sprawie. Na marginesie zaznaczyć jednak trzeba, że zaniechanie to nie mogło naruszyć uprawnień strony bowiem skarżący i ZW mieli świadomość, że strona domaga się ochrony swoich praw (kontroli otrzymanego [...] lutego 2021 r. drogą mailową pisma - karty opinii do odwołania od oceny merytorycznej) dwutorowo, tj. składając w dniu 19 lutego 2021 r. protest do ZW za pośrednictwem OPZ oraz skargę do sądu administracyjnego na ww. pismo OPZ (sprawa ta została zarejestrowana pod sygn. akt I SA/Go 98/21 a wyrokiem z dnia 22 czerwca 2021 r. WSA w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę strony). Zaskarżone w niniejszej sprawie pismo nie stanowi żadnego z rozstrzygnięć, od których ustawa wdrożeniowa przewiduje możliwość wniesienia skargi. Pisma tego nie można też zakwalifikować do katalogu spraw wskazanych w art. 3 § 2 i 2a.Przedmiotowe pismo ma charakter wyłącznie wyjaśniający, informacyjny. W konsekwencji sprawa zainicjowana skargą strony na pismo z dnia [...] marca 2021 r. nie należy do właściwości sądów administracyjnych. Z tego też względu Sąd, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 P.p.s.a. skargę odrzucił (pkt 1 sentencji postanowienia). Z kolei o zwrocie uiszczonego wpisu sadowego od skargi orzeczono na podstawie art. 232 § 1 pkt 1 P.p.s.a. (pkt 2 sentencji postanowienia).