I SA/Go 167/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 22 lipca 2025 r. sprawy ze skargi T. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności postanowienia w przedmiocie zawieszenia wznowionego postępowania w sprawie podatku od nieruchomości za 2015 rok postanawia: odrzucić skargę. T. M. (dalej: Strona, Skarżący), działając przez profesjonalnego pełnomocnika wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: organ, SKO) wskazane w sentencji niniejszego rozstrzygnięcia. Z akt postępowania wynika następujący stan faktyczny sprawy. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2024 r. Burmistrz Miasta i Gminy [...] (dalej: Burmistrz) zawiesił postępowanie dotyczące wniosku Strony o wznowienie postępowania zakończonego decyzją ostateczną z dnia [...] lutego 2015 r. w sprawie wymiaru podatku od nieruchomości za 2015 rok. Pismem z dnia [...] stycznia 2025 r. pełnomocnik Strony złożył wniosek o stwierdzenie nieważności ww. postanowienia z [...] grudnia 2024 r. Postanowieniem z dnia [...] marca 2025 r. SKO odmówiło stwierdzenia nieważności postanowienia Burmistrza z [...] grudnia 2024 r. Mimo zawartego w ww. postanowieniu pouczenia odnośnie możliwości złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, w dniu 4 kwietnia 2025 r. pełnomocnik Strony złożył zażalenie na ww. postanowienie. Wezwaniem z dnia [...] maja 2025 r. SKO wezwało pełnomocnika do sprecyzowania charakteru pisma z dnia [...] kwietnia 2025 r., w szczególności do złożenia oświadczenia czy pismo stanowi zażalenie czy też wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy, pod rygorem uznania pisma za wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Pismem z dnia [...] maja 2025 r. pełnomocnik Skarżącego oświadczył, że pismo z dnia [...] kwietnia 2025 r. należy rozumieć jako "podanie złożone w ramach dopuszczalnego prawem środka weryfikacji rozstrzygnięcia zawartego w postanowieniu z dnia [...] marca 2025 r., znak [...]w ramach postępowania wszczętego zażaleniem bądź wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, którego celem jest eliminacja z obrotu prawnego postanowienia Burmistrza (...) oraz umożliwienie wydania przez ten organ merytorycznego rozstrzygnięcia w sprawie wznowienia postępowania podatkowego". Postanowieniem z dnia [...] czerwca 2025 r. SKO utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie z dnia [...] marca 2025 r. Postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony w dniu 20 czerwca 2025 r. Natomiast pismem z dnia [...] czerwca 2025 r. pełnomocnik złożył skargę na postanowienie SKO z dnia [...] marca 2025 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zgodnie z art. 52 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm.), zwanej dalej: "p.p.s.a.", skargę można wnieść po wyczerpaniu środków zaskarżenia, jeżeli służyły one skarżącemu w postępowaniu przed organem właściwym w sprawie, chyba że skargę wnosi prokurator, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka. W myśl art. 52 § 3 p.p.s.a. jeżeli stronie przysługuje prawo do zwrócenia się do organu, który wydał decyzję z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy, strona może wnieść skargę na tę decyzję bez skorzystania z tego prawa. Przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. dopuszcza możliwość zaskarżenia do sądu administracyjnego decyzji nieostatecznego w administracyjnym toku instancji, od której stronie przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Zatem z dniem doręczenia decyzji stronom zaczyna równolegle biec termin do wniesienia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy lub skargi do sądu administracyjnego. Ustawodawca pozostawił stronie wybór formy ochrony prawnej. Ustawodawca tym samym przyjął, iż w sytuacji, gdy środkiem zaskarżenia - wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy - można uruchomić wyłącznie tzw. poziomy tok instancji, strona może wedle własnego uznania zdecydować, czy z tego środka skorzystać, czy też zainicjować sądową kontrolę decyzji wydanego w pierwszej instancji. W świetle powołanego art. 52 § 3 p.p.s.a. strona alternatywnie może skorzystać z dopuszczalnych form aktywności procesowej składając w organie wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy lub wnosząc skargę do sądu. Ustawodawca przewiduje możliwość wniesienia skargi do sądu w miejsce złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie przewiduje jednak, aby strona mogła jednocześnie złożyć wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy oraz skargę do sądu administracyjnego na rozstrzygnięcie organu I instancji. Skargę do sądu wnosi więc strona, gdy nie korzysta ze złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Jedynym warunkiem ustawowym pozostaje nieskorzystanie z prawa złożenia tego wniosku. Przyjęcie odmiennej wykładni prowadziłoby do sytuacji, w której strona mogłaby wnosić skargę niejako na wypadek gdyby wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy nie został wniesiony skutecznie. Taka argumentacja byłaby jednak wprost niezgodna z literalnym brzmieniem art. 52 § 3 p.p.s.a., który wymaga od strony jasnego wyboru, w jakim trybie będzie domagała się ochrony, a więc w toku postępowania administracyjnego, czy na drodze sądowej (por. postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 11 grudnia 2023 r., sygn. akt III SA/Kr 1258/23). Zaznaczyć również trzeba, że przepis art. 52 § 3 p.p.s.a. dopuszczający jako wyjątek możliwość złożenia skargi do sądu administracyjnego na decyzję wydaną w I instancji zgodnie z zasadami wykładni prawa nie może być interpretowany rozszerzająco tym bardziej, że w przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy akt administracyjny wydany po rozpatrzeniu tego środka zaskarżenia może być przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej. Dodatkowo należy zauważyć, że zaakceptowanie stanowiska skarżącego stawiałoby go w sytuacji uprzywilejowanej w stosunku do stron postępowań w których art. 52 § 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania. Zyskiwałby on bowiem dodatkowy środek ochrony na wypadek nieskutecznego złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy w postaci skargi. Tymczasem, wprowadzając art. 52 § 3 p.p.s.a. ustawodawcy chodziło wyłącznie o przyznanie stronie uprawnienia do dokonania wyboru czy chce wyczerpać drogę administracyjną (przez złożenie wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy) czy chce z niej zrezygnować i z pominięciem wniosku od razu wnieść skargę. Konsekwencje tego wyboru obciążają skarżącego. Wykluczone jest, aby ta sama strona korzystała z prawa do zaskarżania niejako "dwutorowo" tj. z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy i skargi wniesionej na decyzję nieostateczną (por. wyrok NSA z 13 listopada 2019 r., sygn. akt I OSK 2727/19). W świetle zatem art. 52 § 1 p.p.s.a., wyczerpanie środków zaskarżenia, poprzedzające złożenie skargi do sądu administracyjnego, stanowi jedną z podstawowych przesłanek decydujących o dopuszczalności skargi. Tym samym nie jest możliwym dokonanie przez sąd administracyjny kontroli zgodności z prawem decyzji lub postanowienia organu I instancji bez uprzedniej weryfikacji tego orzeczenia przez organ II instancji w ramach postępowania odwoławczego, jeżeli przepisy prawa przewidują środek odwoławczy w ramach danej sprawy administracyjnej. Natomiast jeżeli skarżący wniósł odwołanie, zażalenie lub wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy od orzeczenia organu I instancji i w wyniku postępowania odwoławczego organ II instancji wydał decyzję lub postanowienie, to wniesienie skargi do sądu administracyjnego jest dopuszczalne wyłącznie na akt prawa organu II instancji, wydany w wyniku rozpoznania odwołania, zażalenia lub wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy (por. postanowienie WSA we Wrocławiu z dnia 15 grudnia 2017 r., sygn. akt IV SA/Wr 644/17). Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd uznał, iż w niniejszej sprawie Skarżący zobowiązany był zwrócić się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego z wnioskiem o ponowne rozpatrzenie sprawy objętej postanowieniem tego organu z dnia [...] marca 2025 r., o czym Strona była słusznie pouczona w treści ww. postanowienia. Co prawda Skarżący złożył pismo zatytułowane "zażalenie", które organ w rubrum postanowienia z dnia [...] czerwca 2025 r. określił również jako zażalenie, mimo że SKO pouczyło Stronę o prawidłowym środku zaskarżenia jakim był wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy. Nie zmienia to faktu, iż Strona złożyła środek odwoławczy od postanowienia z dnia [...] marca 2025 r., a następnie złożyła skargę na ten sam akt do tut. Sądu. Należy mieć na uwadze, że w przypadku skorzystania przez stronę z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy Sąd nie może rozpoznać skargi, która dotyczy rozstrzygnięcia organu l instancji. Z powyższych względów Sąd uznał przedmiotową skargę za niedopuszczalną, z powodu braku wyczerpania środków zaskarżenia w postępowaniu administracyjnym. Bez wpływu na rozstrzygnięcie niniejszej sprawy jest rozpoznanie środka odwoławczego przez SKO i wydanie postanowienia w dniu [...] czerwca 2025 r., gdyż ww. postanowienie zostało doręczone pełnomocnikowi Strony skarżącej w dniu 20 czerwca 2025 r., natomiast skarga została nadana wcześniej, tj. w dniu 15 czerwca 2025 r. Mając powyższe na uwadze Sąd w oparciu o treść art. 58 § 1 pkt 6 w zw. z art. 52 § 2 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.