I SA/Go 169/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi R. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. R. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością wniosła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Skarbowej Administracji z dnia [...] stycznia 2021 r. nr [...] w przedmiocie określenia wysokości nieprzekazanej organowi egzekucyjnemu wierzytelności. W skardze tej strona skarżąca na podstawie art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") zawarła wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Powyższy wniosek uzasadniła trudną sytuacją finansową Spółki i problemami z utrzymaniem płynności finansowej w sytuacji skutecznych zajęć kont bankowych. W takiej sytuacji Spółka utraciłaby bowiem środki niezbędne do finansowania bieżącej działalności i zobowiązań leasingowych, jak też możliwości pozyskania finansowania. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Zgodnie z art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325, powoływanej dalej jako p.p.s.a.), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu lub czynności. Jednakże w myśl art. 61 § 3 zd. 1 p.p.s.a. po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 p.p.s.a. Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego samo powołanie się na przesłankę ustawową niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, czyli powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ocena, czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 p.p.s.a. należy do sądu z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak bowiem szczegółowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 253/15 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku Sąd nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14). Ciężar wykazania okoliczności świadczących o spełnieniu przynajmniej jednej z przedstawionych powyżej przesłanek spoczywa na stronie, która zainicjowała postępowanie w tym przedmiocie. Bez poparcia wniosku stosownymi twierdzeniami, dokumentami i argumentacją świadczącymi, że wykonanie decyzji wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia stronie znacznej szkody lub może spowodować trudne do odwrócenia skutki, sąd nie może poczynić koniecznych ustaleń w zakresie podstawy faktycznej rozstrzygnięcia (por. m.in. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 12 października 2010 r., sygn. akt I GZ 316/10, z dnia 18 marca 2010 r., sygn. akt II FSK 502/09, z dnia 1 października 2009 r., sygn. akt I FSK 1312/08, z dnia 30 lipca 2009 r., sygn. akt I OZ 754/09, z dnia 19 czerwca 2009 r., sygn. akt II GSK 466/09, z dnia 29 maja 2009 r., sygn. akt I FZ 148/09, z dnia 16 kwietnia 2009 r., sygn. akt II GSK 257/09). W rozpoznawanej sprawie strona skarżąca domagając się wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia podniosła, że Spółka znajduje się w trudnej sytuacji finansowej, a ewentualne zajęcie kont bankowych wiązałoby się z problemami z utrzymaniem płynności finansowej. W takiej sytuacji Spółka utraciłaby bowiem środki niezbędne do finansowania bieżącej działalności i zobowiązań leasingowych, jak też możliwości pozyskania finansowania. Wobec powyższego Sąd stwierdził, że skarżąca nie uprawdopodobniła, że wykonanie zaskarżonego postanowienia może sprowadzić niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Powoływanie się przez skarżącą jedynie na ewentualność zajęcia kont bankowych i w konsekwencji na utratę płynności finansowej nie stanowi wystarczającej przesłanki zastosowania instytucji wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Skarżąca nie przedstawiła żadnych dowodów na poparcie podnoszonych przez nią okoliczności, ani nie zobrazowała swojej sytuacji majątkowo-finansowej. Na podstawie samych twierdzeń strony, niepopartych żadnym dodatkowym materiałem źródłowym, nie jest możliwa ocena faktycznego wpływu wykonania zaskarżonego postanowienia na sytuację finansową skarżącej. Stwierdzić zatem należy, że skarżąca nie wykazała, aby w sprawie zachodziła realna możliwość zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. Podkreślenia także wymaga, że wykonanie postanowienia nakładającego na stronę obowiązek uiszczenia należności pieniężnej, tylko w wyjątkowych przypadkach jest źródłem niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Zapłata oznaczonej w postanowieniu należności ma charakter odwracalny. W przypadku zaś uchylenia zaskarżonej do sądu administracyjnego postanowienia, uiszczona należność podlega zwrotowi. Z tej też przyczyny strona domagająca się wstrzymania wykonania aktu nakładającego obowiązek zapłaty należności pieniężnej obowiązana jest wykazać, że występują szczególne okoliczności uzasadniające uwzględnienie jej wniosku (por. postanowienie NSA dnia 18 września 2015 r. sygn. akt II GZ 481/15). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. postanowił jak w sentencji.