I SA/Go 171/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska - Pastuszko asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: specjalista Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 04 sierpnia 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi [...] na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności celnych oddala skargę Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] października 2003r. wydaną na podstawie art. 207 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. - Ordynacja podatkowa (Dz.U. nr 137, poz.926 ze zm.) oraz art. 262, art. 2621, art. 252 § l, art. 246 § l oraz 248 § l i 2 ustawy z dnia 9 stycznia 1997r.- Kodeks celny (jednolity tekst z 2001 r. Dz.U. nr 75, póz. 802 ze zm.)oraz § 2 i § 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 września 2003r. w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych (Dz.U. nr 170, póz. 1653) odmówił skarżącej spółce umorzenia należności celnych określonych decyzją z dnia [...] lutego 2002r. Nr [...]. Uzasadniając swoje stanowisko organ celny wskazał, że umorzenie należności celnych regulują art. 246 § l i art. 248 §1 Kodeksu celnego oraz § 2 i 4 rozporządzenia Rady Ministrów w sprawie zwrotu lub umarzania należności celnych. W ocenie organu celnego umorzenie należności celnych jest instytucją nadzwyczajną, ponieważ skarżąca spółka nie spełniła warunków określonych w wyżej wskazanych przepisach, dlatego też brak jest podstaw do ich umorzenia. Od powyższej decyzji skarżąca spółka wniosła odwołanie wnosząc o umorzenie należności oraz odsetek. W uzasadnieniu swojego stanowiska skarżąca zwraca uwagę, że z orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego, można wyprowadzić zasadę, iż niczym nie uzasadniona bezczynność organu celnego nie może służyć do naliczania odsetek za zwłokę. W ocenie skarżącej postępowanie celne zostało niewątpliwie nadmiernie przedłużone a przyczyną tego była wyłącznie opieszałość funkcjonariuszy celnych. To właśnie wzgląd na nadmierną przewlekłość postępowania przemawia za zasadnością wniosku o umorzenie należności w części dotyczącej odsetek za zwłokę. Dyrektor Izby Celnej decyzją z dnia [...] lutego 2004r. utrzymał w mocy decyzję organu celnego pierwszej instancji. Organ celny drugiej instancji uzasadniając swoje stanowisko wskazał, że instytucja umorzenia należności celnych oraz odsetek od tych należności jest instytucją nadzwyczajną. Należności celne mogą być umarzane tylko w ściśle wskazany w przepisach okolicznościach. Umarzanie należności celnych pociąga za sobą umorzenie odsetek za zwłokę. Kodeks celny oraz przepisy wykonawcze nie przewidują uprawnienia organu celnego do umarzania samych odsetek za zwłokę, jeżeli nie nastąpiło umorzenie należności celnych. Uiszczenie należności celnych po upływie terminu do ich zapłaty, nie może nastąpić w oderwaniu od spłaty należnych odsetek, ponieważ odsetki nie stanowią samoistnej kwoty zadłużenia. Organ drugiej instancji stwierdza w uzasadnieniu decyzji, że umorzenie należności celnych byłoby możliwe tylko wtedy, gdyby w istniejącym stanie prawnym funkcjonował przepis prawa materialnego, pozwalający na takie rozstrzygnięcie. Takim przepisem był do dnia 31 grudnia 1997r. art. 87 ust. l pkt l i 2 Prawa celnego. Jednak przepis ten nie może mieć w sprawie zastosowania z uwagi na treść art. 289 Kodeksu celnego. Kodeks celny nie zawiera przepisów, które pozwalałyby na uwzględnienie żądania skarżącej, ponieważ przepisy Kodeksu celnego pozwalają na umorzenie należności celnych w związku z sytuacją prawną to waru celnego a nie osobistą, majątkową lub rodzinną zobowiązanego. Także wskazane rozporządzenie Rady Ministrów w sprawie określenia wypadków, w których należności celne przywozu lub wywozu są zwracane lub umarzane, oraz trybu i warunków dokonania zwrotu lub umorzenia, nie stanowi J w ocenie organu celnego podstawy do ich umarzania w tej sprawie, ponieważ przepisy te określają, przesłanki zwrotu cła lub jego umorzenia ze względu na szczególne sytuacje dotyczące towaru celnego. Natomiast w § la rozporządzenia znajdują się przesłanki umorzenia cła ze względu na sytuację majątkową dłużnika, ale tylko w przypadku zawarcia układu z dłużnikiem w postępowaniu układowym w granicach przewidzianych w układzie oraz w wyniku przeprowadzenia postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego, po zakończeniu których to postępowaniach organ celny mógłby dokonać stwierdzenia, że wymierzone należności celne wraz z odsetkami nie zostaną ściągnięte. Odnośnie zarzutu przewlekłości postępowania organ celny drugiej instancji wskazuje, że biorąc pod uwagę datę wprowadzenia towaru 4ia polski obszar celny tj. 9 czerwca 2000r. oraz datę wydania decyzji przez Dyrektora Urzędu Celnego określającą dług celny - 26 lutego 2002r. nie może być mowy o przekroczeniu 3-letniego terminu do wydania decyzji. Dług celny w powyższej sprawie powstał na mocy art. 211 Kodeksu celnego w wyniku nie przedstawienia w urzędzie celnym przeznaczenia towaru. Źródłem tego był fakt usunięcia towaru spod dozoru celnego, co w niniejszej sprawie związane było z T dokonaniem czynu zabronionego- kradzieży w następstwie czego towar nie został dostarczony do urzędu granicznego wywozu. Na powyższą decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, wnosząc o jej uchylenie oraz zasądzenie kosztów postępowania. i Zaskarżonej decyzji skarżąca spółka zarzuciła rażące naruszenie przepisów Kodeksu celnego w szczególności art. 246 § l Kodeksu celnego w zw. z art. 65 § 5 Kodeksu celnego i art. 139 Ordynacji podatkowej w zw. z art. 262 Kodeksu celnego przez ich niewłaściwą interpretację i niezastosowanie. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazuje ponownie, że w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyrażony jest pogląd, iż. zwłoka organu celnego w wydaniu decyzji będąca następstwem bezczynności organu nie może powodować powstania dodatkowych obciążeń finansowych podmiotu zobowiązanego. Decyzja wymierzająca cło i obliczająca podatek wydana została dopiero w dniu 26 lutego 2002r. Przy czym organy celne dysponowały informacją w dniu wszczęcia postępowania, że towar objęty procedurą został skradziony. Dlatego też naliczenie odsetek za zwłokę, za okres w którym organy celne dopuściły się bezczynności nie jest w żaden sposób uzasadnione. Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę wniósł ojej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zarzuty skarżącej spółki w zakresie naruszenia przepisów prawa materialnego i procesowego są nietrafne i nieuzasadnione. Wskazany przez skarżącą zarzut naruszenia art. 246 § l Kodeksu celnego jest całkowicie błędny. Zgodnie ze wskazanym przepisem należności celne są umarzane, jeżeli w chwili zarejestrowania kwota należności nie była prawnie należna lub gdy kwota ta została zarejestrowana pomimo zaistnienia wypadków określonych w art. 229 § 3 Kodeksu celnego. Żadna z powyższych przesłanek nie zaszła w niniejszej sprawie. Jak wykazały to organy celne dług celny w powyższej sprawie powstał na mocy art. 211 Kodeksu celnego- usunięcie towaru spod dozoru celnego. Zgodnie z art. 211 §2 Kodeksu celnego z chwilą usunięcia towaru spod dozoru celnego powstał dług celny w przywozie a dłużnikami są osoby wskazane w art. 211 § 3 ustawy m.in. osoby zobowiązane do wykonania obowiązków wynikających z czasowego składania towarów wynikających ze stosowania procedury celnej, którą towar został objęty. W wypadku powstania długu celnego w sposób wyżej określony, Usunięcie towaru spod dozoru celnego nakłada na organ celny, zgodnie z art. 275 § 4 pkt 2 Kodeksu celnego , obowiązek poboru opłaty manipulacyjnej dodatkowej. Należy przy tym wskazać, że bez znaczenia dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, jest okoliczność, iż usunięcie towaru spod dozoru celnego nastąpiło wskutek jako kradzieży. Organy celne nie naruszyły również art. 139 Ordynacji podatkowej zgodnie, z którym załatwienie sprawy wymagającej przeprowadzenia postępowania dowodowego powinno nastąpić bez zbędnej zwłoki nie później jednak niż w ciągu miesiąca, a sprawy szczególnie skomplikowanej nie później niż w ciągu 2 miesięcy od chwili wszczęcia postępowania. Sąd nie dopatrzył się, aby postępowanie organów celnych zarówno pierwszej jak i drugiej instancji było prowadzone niezgodnie ze wskazanym przepisem. Należy wskazać, że przedmiotem oceny Sądu są decyzje organów celnych w zakresie umorzenia należności celnych, a nie w zakresie określenia długu celnego. W tym też zakresie należy dokonywać oceny prawidłowości postępowania organów celnych. Zarzuty strony skarżącej skierowane w stosunku do decyzji określającej wysokość długu celnego nie mogą być w tym postępowaniu przedmiotem oceny Sądu. Wobec nie stwierdzenia przez Sąd naruszeń przepisów prawa procesowego i materialnego w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik rozstrzygnięcia organów podatkowych Sąd działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r.- Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. nr 153, póz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji.