I SA/Go 171/17

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-08-10

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk- Wiśniewska, Krystyna Skowrońska –Pastuszko

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy wniosek o umorzenie zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług może zostać uwzględniony, gdy zaległości powstały w wyniku oszukańczych działań pracownika, a podatnik podjął zatrudnienie i osiąga dochód, choć niewielki?
Ratio decidendi
Zaległości podatkowe powstałe w wyniku działań pracownika, nawet oszukańczych, nie stanowią automatycznie podstawy do umorzenia zaległości, jeśli podatnik ponosi odpowiedzialność za prowadzoną działalność i jej rozliczenia. W przypadku, gdy podatnik posiada stały dochód, nawet minimalny, i jego egzystencja nie jest zagrożona, a jego sytuacja zdrowotna nie uniemożliwia podjęcia zatrudnienia, nie zachodzi ważny interes podatnika. Ponadto, umorzenie zaległości powstałych w wyniku nierzetelnego prowadzenia księgowości i niewystawiania faktur VAT byłoby sprzeczne z interesem publicznym, premiując zachowania niezgodne z prawem.
Stan faktyczny
Skarżący P.S. zwrócił się o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. i od stycznia do lutego 2016 r., wskazując, że zaległości te powstały w wyniku oszukańczych działań jego byłego pracownika. Organy podatkowe odmówiły umorzenia, uznając, że nie zachodzi ważny interes podatnika ani interes publiczny. Skarżący podtrzymywał swoje stanowisko, wskazując na trudną sytuację zdrowotną i rodzinną. Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę, podzielając stanowisko organów.
Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk- Wiśniewska (spr.) Sędzia WSA Krystyna Skowrońska –Pastuszko Protokolant st. sekretarz sądowy Anna Głowacka po rozpoznaniu w dniu 10 sierpnia 2017 r. na rozprawie sprawy ze skargi P. S. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. i od stycznia do lutego 2016 r. oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z [...] lutego 2017 r. nr [...] Dyrektor Izby Skarbowej (obecnie Dyrektor Izby Administracji Skarbowej) utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2016r. odmawiającą skarżącemu P.S. umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. i od stycznia do lutego 2016 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu 28 czerwca 2016 r. do Naczelnika Urzędu Skarbowego wpłynął wniosek skarżącego o udzielenie ulgi w spłacie zobowiązań podatkowych w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2016 r. W uzasadnieniu wnioskodawca podał, że jego firma była okradana przez pracownika (M.W.), przeciwko której prowadzona jest sprawa karna o sygn. akt [...] o oszustwa, kradzieże pieniędzy firmy i klientów oraz fałszowanie dokumentów i podpisów. Wszelkie powstałe zobowiązania są efektem wyłudzeń znacznych środków pieniężnych przez ww. oskarżoną. Wskazał, że ww. zajmowała się w firmie sprawami handlowo – finansowymi. Kradła pieniądze klientów, nie realizowała zamówień, a wszelką niekorzystną korespondencję mailową, pocztową i telefoniczną skrzętnie zatajała lub kasowała. Jej działania doprowadziły do upadłości firmy, a on sam został bez środków do życia. Ta sytuacja odbiła się też na jego zdrowiu. W piśmie z [...] lipca 2016 r. wnioskodawca wyjaśnił, że wnosi o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za styczeń i luty 2016 r. podtrzymując wcześniejszą argumentację dotyczącą byłego pracownika – M.W., której działania miały doprowadzić do upadłości firmy i zniszczenia dobrego imienia oraz zdrowia wnioskodawcy. W kolejnym piśmie z dnia [...] października 2016 r. doprecyzował żądanie o udzielenie ulgi w spłacie podatków, w ten sposób, iż wniósł o umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące 10-12/2015r., 01-02/2016r. w łącznej kwocie 16.088,38 zł wraz z odsetkami za zwłokę. Analizując zebrane informacje, organ ustalił, że skarżący nie osiąga dochodów, natomiast koszty związane z jego utrzymaniem w kwocie 581 zł ponoszone są przez stronę ze środków pochodzących z pomocy rodziny. I choć sytuacja finansowa strony jest trudna, to nie przesądza automatycznie o konieczności zastosowania ulgi z art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej. Odnosząc się do kwestii oszustwa, dokonanego przez pracownicę podkreślił, że zobowiązany w wyczerpujący sposób nie uwodnił, że podnoszone przez niego okoliczności mają odzwierciedlenie w stanie faktycznym choćby poprzez wskazanie, czy strona jako osoba pokrzywdzona złożyła doniesienie o popełnionym przestępstwie, czy tylko biernie oczekuje na wynik postępowania. Zdaniem organu, ponieważ dochodzenie przeciwko M.W. jest w toku, to umorzenie zaległości podatkowych byłoby przedwczesne. Ponadto istnienie takiego orzeczenia oznacza jedynie, że zobowiązany będzie mógł wystąpić z roszczeniem cywilnoprawnym wobec skazanej, a nie oznacza automatycznie obowiązku umorzenia zaległości podatkowych. Strona – w ocenie organu – winna też podejmując się prowadzenia działalności, dbać o jej prawidłowe prowadzenie, sprawować nadzór nad zatrudnionymi pracownikami, gdyż delegowanie obowiązków nie zwalnia podatnika z odpowiedzialności podatkowej. W związku z czym uznał, że w sprawie nie wystąpił ważny interes podatnika. Nie zachodzi też – jego zdaniem – interes publiczny, gdyż naczelną zasadą systemu prawa podatkowego jest powszechność opodatkowania, natomiast udzielenie przywilejów podatkowych jest wyjątkiem od tej zasady. Terminowe i rzetelne uiszczanie należności przez podatników do budżetu leży bowiem w interesie całego społeczeństwa, które nie powinno ponosić konsekwencji niezastosowania się strony do obowiązków prawa podatkowego. W związku z powyższym, Naczelnik Urzędu Skarbowego odmówił skarżącemu P.S. umorzenia zaległości w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. i od stycznia do lutego 2016 r. w kwocie 16.088,38 zł wraz z odsetkami w wysokości 719 zł. W odwołaniu strona ponownie powołała się na podejmowane bez jego wiedzy oraz zgody, niezgodne z prawem działania byłego pracownika zatrudnionego w ramach działalności gospodarczej, w następstwie których powstały zaległości w podatku od towarów i usług. Następnie wyjaśniła, że mając wiedzę o działalności pracownika, nie zachowała się biernie, zgłosiła się bowiem do Prokuratury, a obecnie jest prowadzone wobec tej osoby postępowanie karne, w której występuje w charakterze świadka. Konsekwencją działalności pracownika była upadłość firmy, a także pogorszenie się zdrowia psychicznego i fizycznego skarżącego, wobec czego aktualnie pozostaje pod opieką psychologa i psychiatry. Dyrektor Izby Skarbowej decyzją z [...] lutego 2017 r. utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu wpierw wyjaśnił, powołując się na orzecznictwo sądów, co należy rozmieć pod pojęciem ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego. Przypomniał, że z akt sprawy wynika, że P.S. prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe i zamieszkuje w wynajmowanym od KTBS lokalu mieszkalnym o pow. 35m2, położonym w [...]. W okresie od [...] sierpnia 2014r. do [...] marca 2016r. prowadził działalność gospodarczą pod nazwą P.S. A w zakresie pozostałej sprzedaży detalicznej drobnych wyrobów metalowych farb i szkła prowadzonej w wyspecjalizowanych sklepach, w ramach której powstały zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące 10-12/2015r. i 01 -02/2016r. Od [...] kwietnia 2016r. działalność została zawieszona. Podkreślił, że według złożonych do organu podatkowego zeznań podatkowych za lata 2014-2015, podatnik osiągnął z działalności gospodarczej dochód w: 2014r. w wysokości 1.310,95 zł, 2015r. w wysokości 1.067,55 zł. Ponadto w 2014r. Odwołujący osiągnął dochód z wynagrodzenia ze stosunku pracy w wysokości 13.426,83 zł, a także z innych źródeł w wysokości 4.762,40 zł. Aktualne źródło utrzymania stanowi dochód z wynagrodzenia za pracę w wysokości 1.850 zł miesięcznie brutto. Przedłożona organowi odwoławczemu umowa o pracę z dnia [...] października 2016r. potwierdza, że został zatrudniony do [...] października 2017r. i otrzymuje z tego tytułu minimalne wynagrodzenie za pracę w wysokości 1.850,00 zł brutto. Od [...] stycznia 2017r. kwota netto tego wynagrodzenia wynosi 1.459,00 zł., zgodnie z rozporządzeniem RM. W oparciu o przedłożone przez stronę rachunki oraz dane zawarte w piśmie z dnia [...] stycznia 2017r. przyjęto, że comiesięcznie koszty utrzymania wynoszą łącznie około 1.076,95 zł, a w ich skład wchodzą wydatki na: czynsz 448,61 zł; energię elektryczną 56,34 zł; gaz 34,89 zł; telefon 178,33 zł; abonament za telewizję 84,70 zł; internet 49,08 zł; opłatę za prowadzenie konta bankowego 10,00 zł; ochronę zdrowia 215,00 zł. Organ podał, że po odliczeniu od dochodu kwoty stałych miesięcznych wydatków, pozostają do dyspozycji strony środki finansowe w wysokości około 382 zł, m.in. na zakup żywności i środków czystości. Podniósł, że zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące 10-12/2015 zostały ujawnione w trakcie prowadzonej wobec skarżącego w 2016 r. kontroli podatkowej. W dniu 25 lipca 2016r. strona złożyła korekty zgodne z ustaleniami pokontrolnymi. Natomiast zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące 01-02/2016 stanowią konsekwencję niezapłacenia podatku VAT wykazanego w złożonych do organu podatkowego deklaracjach. Ustalono, że poza ww. zaległościami podatkowymi strona posiada także zadłużenie z tytułu pożyczki w wysokości 42.000,00 zł, zaciągniętej jak wskazał przez byłego pracownika w rachunku firmowym. Organ przypomniał, że strona podała, że choruje na stawy biodrowe, ma problemy z sercem, związane ze stanami przedzawałowymi. Ponadto w piśmie z dnia [...] stycznia 2017r. oświadczyła, że cierpi na depresję i załamanie nerwowe, w związku z czym aktualnie przebywa pod opieką psychologa i psychiatry. Ponadto z akt sprawy wynika, że w dniu [...] lipca 2016r. Naczelnik Urzędu Skarbowego dokonał zajęcia rachunku bankowego. Według danych organu na wskazanym rachunku bankowym nie występują środki pieniężne. Następnie w miesiącu grudniu 2016r. administracyjny organ egzekucyjny zajął wynagrodzenie za pracę na poczet zaległości w podatku od towarów i usług. W ocenie organu odwoławczego, ujawnione okoliczności nie przemawiają za uwzględnieniem wniosku strony. Odnosząc się do kwestii ważnego interesu podatnika, Dyrektor Izby Skarbowej zauważył, że aktualna sytuacja finansowa skarżącego, uległa poprawie. Przedłożona organowi odwoławczemu umowa o pracę potwierdza bowiem, że podjął z dniem [...] listopada 2016r. pracę zarobkową. Tym samym aktualnie posiada co prawda niewielki, ale stały dochód. A więc strona samodzielnie bez konieczności korzystania z pomocy społecznej jest w stanie zaspokajać podstawowe potrzeby życiowe. Potrzeby mieszkaniowe są również zabezpieczone, gdyż dysponuje tytułem najmu do lokalu mieszkalnego w [...], w którym aktualnie zamieszkuje. Powyższe okoliczności faktyczne sprawy pozwoliły organowi przyjąć, że egzystencja skarżącego jest niezagrożona. W ocenie organu podnoszone przez stronę problemy zdrowotne tj. depresja, załamanie nerwowe, choroba serca oraz stawów biodrowych, nie uniemożliwiły podjęcia jej zatrudnienia. Akta sprawy nie potwierdzają także faktu legitymowania się przez skarżącego statusem osoby niepełnosprawnej, ani też jego niezdolności do pracy, co oznacza, że nie utracił trwale możliwości zarobkowania. Wobec powyższego, Dyrektor Izby Skarbowej stwierdził, że nie zachodzi ważny interes podatnika w umorzeniu w całości zaległości podatkowych. Także interes publiczny nie uzasadnia przyznania umorzenia zaległości podatkowych w całości. Przywołane przez skarżącego oszustwo, między innymi zaciągnięcia bez jego wiedzy i zgody pożyczki bankowej, nie pozwalają przyjąć, że zaległości w podatku od towarów i usług za miesiące 10-12/2015 powstały z przyczyn od niego niezależnych. Znajdujący się bowiem w aktach sprawy protokół kontroli podatkowej nr [...] wskazuje, że zaległości podatkowe stanowią konsekwencję nienależytego wykonywania przez stronę działalności gospodarczej, polegającego między innymi na niewystawianiu faktur VAT, niedostarczaniu zamówionego towaru oraz nierzetelności prowadzonej ewidencji podatku należnego VAT. Ponadto w trakcie kontroli ustalono, że skarżący prowadził sprzedaż w formie sklepu internetowego "M" oraz poszukiwał klientów na portalu [...]. Odnosząc się z kolei do twierdzenia, iż powyższe działania popełnił na szkodę jego firmy były pracownik, zatem powinien być zwolniony z obowiązku zapłaty zaległości podatkowych organ odwoławczy zauważył, że istota prowadzenia działalności gospodarczej polega na tym, że jest prowadzona na własny rachunek i własne ryzyko. Podatnik ponosi zatem konsekwencje swoich decyzji, w tym również za działania osób przez siebie zatrudnionych lub też upoważnionych do działania w jego imieniu. Skarżący powinien mieć świadomość, że jako przedsiębiorca odpowiada w sposób wyłączny i bez ograniczeń za zobowiązania swojej firmy, także podatkowe powstałe wskutek niezgodnych z prawem działań zatrudnionego pracownika. Rzeczą pracodawcy jest takie zorganizowanie prowadzonej działalności, w tym nadzoru, by nierzetelność w prowadzeniu dokumentacji nie miała miejsca, gdyż w razie jej stwierdzenia, skutki prawne na gruncie podatkowym obciążają zawsze tego pracodawcę. W ocenie organu odwoławczego, działania byłego pracownika wskazują raczej na brak kontroli nad zatrudnionym oraz finansami firmy, co świadczy o nienależytej staranności w zakresie prowadzonej działalności gospodarczej. Bez pisemnego upoważnienia (pełnomocnictwa) o szerokim zakresie umocowania były pracownik firmy nie miałby faktycznych i prawnych możliwości realizacji wskazanych przez organ kontroli podatkowej czynności w jego imieniu. Nie można zatem na ich podstawie przyjąć, że nie ponosi winy za zaległości podatkowe, a tym samym zwolnić, poprzez zastosowanie wnioskowanej ulgi podatkowej z obowiązku ich zapłaty. Ewentualne straty jakie skarżący poniósł z tytułu działalności byłego pracownika, może dochodzić korzystając z instrumentów prawnych przewidzianych w odrębnych regulacjach. Stwierdzając, że w sprawie nie zachodzi także interes publiczny, organ odwoławczy podniósł, że odmowa umorzenia zaległości podatkowych nie spowoduje konieczności udzielenia stronie pomocy ze środków publicznych. P.S. uzyskuje obecnie bowiem stały dochód pozwalający mu na zapewnienie podstawowych potrzeb. Ponadto przeciwko umorzeniu zaległości podatkowych w całości przemawia także stwierdzona w protokole kontroli podatkowej nierzetelność strony wynikająca między innymi z faktu niewystawiania faktur VAT, zaniżania podatku należnego VAT, nie ewidencjonowania wpłat otrzymanych od klientów oraz nie dokonywania zwrotów środków pieniężnych w przypadku rezygnacji klientów ze złożonych zamówień. Udzielenie ulgi podatkowej w rozpatrywanej sprawie mogłoby być bowiem odczytane jako przejaw premiowania (akceptowania) zachowań, wskutek których doszło do uszczuplenia dochodów Państwa. Ponadto umorzenie zaległości nie poprawi sytuacji strony w sytuacji, gdy dochodzone są względem niego także inne zaległości. W złożonej skardze skarżący zakwestionował ustalenia faktyczne dotyczące nieziszczenia się ważnego interesu podatnika oraz interesu publicznego w umorzeniu zaległości w podatku od towarów i usług. Według niego ważny interes podatnika wypełnia okoliczność trudnej sytuacji zdrowotnej jego rodziny. Jako przyczynę pogorszenia się jego stanu zdrowia fizycznego i psychicznego podał upadłość prowadzonej przez niego firmy, będącej następstwem czynów (działań) o charakterze zabronionym, popełnionych przez byłego pracownika. Skarżący wskazał, że pomimo problemów zdrowotnych, podjął zatrudnienie, z tytułu którego osiąga najniższe wynagrodzenie. Natomiast choroba ojca skarżącego (udar mózgu i złamanie kręgosłupa), wystąpiła w styczniu 2017r. i spowodowała konieczność sprawowania nad nim opieki, co stanowi dodatkowe obciążenie dla jego zdrowia, a nadto utrudnia wykonywanie pracy zarobkowej. W ocenie skarżącego zachodzi również interes publiczny w udzieleniu wnioskowanej ulgi podatkowej, z powodu niezawinionych przez niego okoliczności powstania zaległości podatkowych. Skarżący zajął stanowisko, iż sprzeczne z prawem działania byłego pracownika, między innymi oszustwa oraz kradzieże, realizowane w sposób przebiegły i podstępny, w celu utwierdzenia jego oraz klientów firmy w przekonaniu, iż wywiązywał się należycie ze złożonych zamówień, doprowadziły do powstania zaległości w podatku od towarów i usług. Wskazał, że wyrok Sądu Rejonowego z dnia [...] października 2013r., sygn. akt [...] potwierdza fakt karalności byłego pracownika za podobne czyny. Następnie wyjaśnił, że złożył do organów ścigania zawiadomienia o podejrzeniu popełnienia ww. przestępstw, w oparciu o które wszczęto wobec byłego pracownika postępowania karne. Aktualnie skarżący występuje w charakterze świadka w postępowaniu toczącym się przed Sądem Rejonowym, pod sygnaturą akt [...]. Zdaniem skarżącego powyższe okoliczności wyłączają jego odpowiedzialność za zaległości podatkowe, którą powinien być obciążony były pracownik, gdyż niezależnie od tego, jakim zakresem umocowania dysponowałby, to jego nieuczciwość była bezpośrednią przyczyną ich powstania. Wobec powyższego, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonej decyzji, poprzez umorzenie zaległości w podatku od towarów i usług. W odpowiedzi na skargę, organ wniósł o jej oddalenie. W piśmie z [...] sierpnia 2017 r. P.S. poinformował, że wobec oskarżonej M.W. zapadł w Sądzie Rejonowym Wydział Karny, wyrok skazujący ją na 18 miesięcy pozbawienia wolności za popełnione oszustwa. Dodał, że obecnie jest osobą bezrobotną, bez prawa do zasiłku. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie jest decyzja Dyrektora Izby Skarbowej z [...] lutego 2017r. utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] listopada 2016 r. w przedmiocie odmowy umorzenia skarżącemu zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług za okres od października do grudnia 2015 r. oraz od stycznia do lutego 2016 r. Umorzenia zobowiązania jest jednym ze sposobów nieefektywnego wygasania zobowiązania podatkowego, co oznacza, iż wygaśnięcie zobowiązania następuje bez zaspokojenia wierzyciela. Jako jedna z ulg w spłacie zobowiązań podatkowych została ona uregulowana w art. 67a § 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2015 r., poz. 613 ze zm.) zgodnie z którym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, z zastrzeżeniem art. 67b, w przypadkach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, może umorzyć w całości lub części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. Z powyższego wynika, iż organ podatkowy "może" a nie "musi" umorzyć zaległości podatkowe, co oznacza, że zastosowanie ulgi podatkowej jest prawem a nie obowiązkiem organów podatkowych. Zatem stwierdzenie zaistnienia ważnego interesu podatnika, lub interesu publicznego (lub obu przesłanek łącznie) umożliwia organowi podatkowemu zarówno zastosowanie ulgi jak i odmowę jej zastosowania. Utrwalony jest również pogląd, że Sąd administracyjny nie właściwy do oceny, czy dokonany przez organ wybór jest słuszny, a zatem Sąd nie jest uprawniony do badania merytorycznej zasadności (celowości) decyzji administracyjnej, nie rozstrzyga on o tym, czy zaległość podatkowa ma być umorzona czy też nie. To rozstrzygnięcie należy wyłącznie do organów administracji publicznej. Wynika to z konstrukcji art. 67a § 1 pkt 3 Ordynacji podatkowej, który został oparty na uznaniu administracyjnym, które kontroli Sądu nie podlega. Z powyższego należy wywieść, że kontroli Sądu podlega do facto przeprowadzone w sprawie postępowanie dowodowe oraz dokonana na jego podstawie ocena stanu faktycznego. Poza kognicją Sądu pozostaje natomiast wyprowadzony z tej oceny wniosek dotyczącego tego, czy należy umorzyć zaległości podatkową, czy też nie. Aby jednak mówić o uznaniu niezbędne jest wcześniejsze wystąpienie sytuacji z art. 67a § 1 pkt 3 w/w ustawy odpowiadającej użytym pojęciom "ważnego interesu podatnika" oraz "interesu publicznego". Jeżeli bowiem organ podatkowy nie stwierdzi wystąpienia sytuacji odpowiadającej użytym pojęciom, wówczas w ogóle nie będzie wchodziło w grę zastosowanie przez ten organ uznania administracyjnego (por. M. Jaśkowska, Glosa do wyroku NSA z 26 września 2002 r. ,III SA 659/01, OSP 2003, nr 9, s. 481). Podkreślenia wymaga również, iż zarówno "ważny interes podatnika", jak i "interes publiczny" są pojęciami niedookreślonymi, które na gruncie indywidualnych spraw mogą przybrać różne znaczenie mimo, iż podjęte próby zdefiniowania w/w pojęć przez orzecznictwo sądowe jest coraz liczniejsze. Podkreśla się w piśmiennictwie, że o istnieniu "ważnego interesu podatnika" decydują zobiektywizowane kryteria, na podstawie których organ podatkowy rozstrzyga o umorzeniu, bądź nie zaległości podatkowych. Interesu tego nie można jednak utożsamiać z subiektywnym przekonaniem podatnika o potrzebie umorzenia zaległości podatkowych. Z kolei przy wykładni "interesu publicznego" należy uwzględniać respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa takich jak sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie do organów władzy publicznej (B. Dauter, w: S. Babiarz, B. Dauter, B. Gruszczyński, R. Hauser, A. Kabat. M. Niezgódka –Medek, Ordynacja podatkowa – Komentarz, Warszawa 2009, s. 356 - 358). W niniejszej sprawie, ponieważ Sąd nie jest władny do oceny samego uznania administracyjnego, zakres kontroli będzie sprowadzał się do oceny przeprowadzonego postępowania podatkowego, oraz tego, czy organy w tym postępowaniu zbadały szczegółowo sytuację strony pod kątem "ważnego interesu podatnika" i "interesu społecznego". Skarżący w trakcie całego postępowania konsekwentnie twierdzi, że zaległości w podatku VAT są konsekwencją oszukańczych działań jego pracownika – M.W., która kradła pieniądze klientów, i nie realizowała zamówień. Zdaniem Sądu, geneza powstania zaległości podatkowych, obok aktualnej sytuacji podatnika, ma istotne znaczenie w kontekście analizy wniosku strony. Jednakże w tym właśnie kontekście nie można nie dostrzec, że zaległości podatkowe w niniejszej sprawie powstały przede wszystkim w wyniku nienależytego wykonywania działalności gospodarczej przez skarżącego poprzez niewystawianiu faktur VAT, niedostarczania zamówionego towaru oraz nierzetelności prowadzonej ewidencji podatkowej. Zaś to, że ww. uchybień miał dopuścić się pracownik podatnika, nie oznacza, że on sam nie ponosi odpowiedzialności za te działania na gruncie podatkowym. Każda bowiem osoba prowadząca działalność gospodarczą musi się liczyć nie tylko z pozytywnymi, ale też negatywnymi skutkami, które związane są z wykonywaniem działalności na własny rachunek (por. wyrok WSA w Gliwicach z 7 lutego 2013 r., sygn. akt I SA/Gl 895/12). Strona decydując się na prowadzenie firmy powinna mieć świadomość ciążących na niej obowiązków także w zakresie prawidłowego rozliczania się ze zobowiązań podatkowych, a ewentualne zaniedbania pracowników w tym zakresie nie mogą prowadzić do udzielania ulg ich pracodawcom. Tym bardziej, że to pracodawca dokonuje wyboru swoich pracowników i za ich działania ponosi konsekwencje. Odpowiedzialność ta spoczywa zatem tylko i wyłącznie na podatniku i nie mieści się w ustawowych przesłankach umorzenia zaległości podatkowych. Zajęcie odmiennego stanowiska prowadziłoby w istocie do przerzucenia ryzyka związanego z niewłaściwym doborem pracowników na całe społeczeństwo, zaś społeczeństwo nie może uczestniczyć w niewłaściwych decyzjach podmiotu gospodarczego, także tych kadrowych. Ponadto, rację ma organ wskazując, że skarżący nie kwestionował ustaleń pokontrolnych dotyczących okoliczności powstania zaległości podatkowych. Co więcej, stosownie do nich złożył korekty deklaracji w podatku VAT za miesiące od października do grudnia 2015r., a kwestię odpowiedzialności za zaległości podatkowe zakwestionował dopiero w postępowaniu ulgowym. Tymczasem ewentualne zarzuty w tym zakresie winien podnosić przede wszystkim właśnie w postępowaniu dotyczącym prawidłowości rozliczenia w zakresie podatku od towarów i usług. Z kolei rekompensaty poniesionych strat w wyniku przestępczych działań pracownika skarżący powinien poszukiwać na drodze prawa prywatnego, nie zaś w postępowaniu dotyczącym ulg podatkowych. Zdaniem Sądu, organy trafnie przyjmując, że ważny interes podatnika należy postrzegać nie tylko przez pryzmat sytuacji nadzwyczajnych, ale także normalnej sytuacji ekonomicznej strony (por. wyr. NSA z 2.09.1999 r., SA/Sz 1753/98; wyr. WSA w Gdańsku z 18.11.2010 r. , III SA/Gd 217/10), dokonały wnikliwej analizy jego sytuacji zdrowotnej, finansowej, mieszkaniowej, rodzinnej. Słusznie zwróciły uwagę, że podnoszone przez stronę kwestie zdrowotne tj. załamanie nerwowe, konieczność korzystania z opieki psychologicznej oraz psychiatrycznej, problemy ze stawami biodrowymi, nie uniemożliwiły jej podjęcia zatrudnienia. Strona jak sama wskazała posiada od [...] listopada 2016 r. stały dochód w postaci minimalnego wynagrodzenia za pracę. Z umowy o pracę wynika, że skarżący został zatrudniony do [...] października 2017 r. Organ przeanalizował też kwotę stałych miesięcznych wydatków, oraz kwotę pozostałą po ich poniesieniu. Ustalono, że strona dysponuje także tytułem najmu do lokalu mieszkalnego, położonego w [...], a więc zaspokojone są jej potrzeby mieszkaniowe i egzystencja jest niezagrożona. Z kolei okoliczność choroby ojca i kwestia opieki nad nim została podniesiona dopiero na etapie skargi, zatem nie mogła być wzięta przez organ odwoławczy pod uwagę. Podobnie jak podniesiona przed sądem w piśmie z [...] sierpnia 2017 r. okoliczność rejestracji w urzędzie pracy jako bezrobotny, bez prawa do zasiłku. Nadmienić jednak trzeba, że wnioski o ulgi podatkowe można składać wielokrotnie, a w sprawach dotyczących przyznawania ulg w spłacie zobowiązań podatkowych nie obowiązuje zasada powagi rzeczy osądzonej. A zatem, w przypadku zmiany sytuacji skarżącego, możliwe jest wystąpienie z ponownym wnioskiem o przyznanie ulgi. Zasadnie również w ocenie Sądu organy uznały, że w sprawie nie wystąpiła dyrektywa interesu publicznego. Mając bowiem na uwadze, że skarżący uzyskuje minimalne wynagrodzenie za pracę, którego kwota wolna jest od potrąceń, ewentualne egzekucja okazałaby się bezskuteczna. Trafnie przyjęto, że odmowa udzielenia ulgi nie doprowadzi do konieczności uruchomienia pomocy ze środków publicznych. Skarżący uzyskiwał bowiem niski, wszak stały dochód, który pozwala utrzymać mu jednoosobowe gospodarstwo domowe. Nie ulega też wątpliwości, że przyznanie wnioskowanej ulgi byłoby sprzeczne z interesem publicznym, powodowałoby bowiem premiowanie działań niepożądanych przez normy prawa podatkowego takich jak niewystawianie faktur, zaniżanie podatku należnego VAT, nie ewidencjonowanie wpłat otrzymanych od klientów. Tymczasem są to działania, które nie tylko są niezgodne z prawem, ale i w odczucie społecznym naganne. Reasumując, organy – w ocenie Sądu - prawidłowo przyjęły, że nie wystąpiła w sprawie przesłanka ważnego interesu podatnika ani też interesu społecznego. Odmowa udzielania ulgi została poprzedzona wnikliwą analizą sytuacji strony pod wieloma aspektami. W sposób przekonywujący uzasadniono odmowę umorzenia zaległości podatkowych. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r., poz. 1369 ) oddalił skargę.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło