I SA/Go 177/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Alina Rzepecka po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 20 września 2016 r. wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 31 sierpnia 2016 r. wydanego w sprawie ze skargi "G" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. postanawia: odmówić przywrócenia terminu. Wyrokiem z dnia 31 sierpnia 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił skargę "G" spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] marca 2016 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób prawnych za 2009 r. Na rozprawę, na której wydano ww. wyrok, za stronę skarżącą - jak wynika z protokołu rozprawy - stawili się członkowie zarządu spółki tj. H.K. i R.P.. Oświadczyli oni, że ich tłumacz miał się stawić, ale go nie ma. Jednocześnie wyrazili zgodę na prowadzenie postępowania bez udziału tłumacza wnosząc i wywodząc jak w skardze oraz w piśmie procesowym. Po zamknięciu rozprawy Sąd pouczył stronę m.in. o trybie i terminie wniesienia wniosku o pisemne uzasadnienie wyroku. Pismem z [...] września 2016 r. skarżąca spółka reprezentowana przez ww. członków zarządu wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku i doręczenie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. H.K. i P.R. wskazali, że do uchybienia terminu doszło na skutek niedostatecznej znajomości przez nich języka polskiego (są obywatelami francuskimi). Dodali, że na rozprawie nie korzystali z usług tłumacza, co spowodowało niedostateczne zrozumienie instrukcji co do dalszego postępowania. Nadmienili, że przyczyna opóźnienia ustała 12 września 2016 r. Jednocześnie dokonali czynności, której nie dokonali w terminie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 86 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. j. Dz. U. z 2016 r., poz. 718; zwanej dalej "P.p.s.a."), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, Sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Z kolei w myśl art. 87 § 1 i 2 cyt. ustawy, pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu, uprawdopodobniając okoliczności wskazujące na brak winy w tym uchybieniu. Równocześnie z wnioskiem strona powinna dokonać czynności, której nie dokonała w terminie. Nie ulega wątpliwości, że instytucja przywrócenia terminu ma charakter wyjątkowy i uzależniona jest od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., VSA 793/03). W konsekwencji, dla przyjęcia winy wystarcza nawet niewielkie zaniedbanie. Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna i istniała przez cały czas, aż do wniesienia prośby o przywrócenie terminu. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Zaś ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie strona skarżąca – reprezentowana przez H.K. (prezesa zarządu skarżącej spółki) oraz P.R. (członka zarządu) – wniosła o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia i doręczenie jego odpisu. Uzasadniając niedochowania terminu członkowie zarządu wskazali na niedostateczną znajomość języka polskiego, jako, że są obywatelami francuskimi. Ponieważ zaś na rozprawie nie korzystali z usług tłumacza, spowodowało to nieostateczne zrozumienie instrukcji co do dalszego postępowania. Tak uzasadniony wniosek w ocenie Sądu nie zasługuje na uwzględnienie. W ocenie Sądu w sprawie nie można przyjąć, że niedochowanie terminu było przez stronę niezawinione. Już bowiem w zawiadomieniu o rozprawie z 23 czerwca 2016 r. , a następnie w zawiadomieniu z 21 lipca 2016 r. spółka zostało pouczona o terminie wymaganym do złożenia wniosku o sporządzenia uzasadnienia orzeczenia w przypadku ewentualnego oddalenia skargi przez Sąd. Co więcej, na rozprawie w dniu 31 sierpnia 2016 r. reprezentanci spółki oświadczyli, że choć nie stawił się ich tłumacz, który miał być obecny, to wyrażają zgodę na prowadzenie postępowania bez jego udziału. W takiej sytuacji zdaniem Sądu, zaprezentowana przez stronę we wniosku o przywrócenie terminu argumentacja, nie mogła przynieść oczekiwanego przez nią skutku. Nie niweluje bowiem ona okoliczności wynikającej z zapisu protokołu rozprawy a więc zgody strony na prowadzenie postępowania bez udziału tłumacza. A to strona przecież posiada najlepszą wiedzę co do tego, w jakim stopniu zna język dla niej obcy. W tym miejscu Sąd w pełni podziela stanowisko zaprezentowane przez NSA w wyroku z 6 września 2001 r. (sygn. akt V SA 165/01) zgodnie z którym, nieznajomość języka polskiego nie może być uznana za okoliczność usprawiedliwiającą uchybienie terminu. Taka sytuacja powinna natomiast skłonić stronę do skorzystania z pomocy tłumacza. Tymczasem w sprawie strona nie tylko nie wykazała się należytą starannością w zabezpieczeniu swoich interesów oświadczając, że tłumacz miał się stawić, ale go nie ma, ale również wyraziła zgodę na prowadzenie sprawy bez jego udziału. Tym samym, należy przyjąć, że w dniu 31 sierpnia 2016 r. strona została skutecznie poinformowana o terminie do wniesienia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku oddalającego skargę. Nie może bowiem być tak, że niedostateczna znajomość języka polskiego przez obcokrajowca na którą się powołuje, w każdym przypadku sanuje jego zaniechania i niweluje złożone oświadczenia. Nie sposób również nie dostrzec, że rozprawa miała miejsce 31 sierpnia 2016 r. Wniosek o przywrócenie terminu nadano zaś 12 września 2016 r. wskazując, że w tym dniu przyczyna opóźnienia ustała. Spółka nie podała jednak, w jaki sposób – który w terminie 7 dni od ogłoszenia orzeczenia byłby nie osiągalny – uzyskała wiedzę o prawidłowym terminie wymaganym do wniesienia wniosku o uzasadnienie orzeczenia. Tak więc strona nie tylko nie uprawdopodobniła braku winy, ale i to, że niedostateczne zrozumienie instrukcji co do dalszego postępowania, na które się powołuje, istniało aż do momentu wniesienia prośby o przywrócenie terminu. Na marginesie należy zwrócić uwagę, że skarżąca spółka posiada siedzibę w Polsce, tu też prowadzi produkcję. W tej sytuacji trudno przyjąć, by w przypadku pojawienia się jakichkolwiek wątpliwości, dotyczących terminu do dokonania czynności procesowej, strona nie miała możliwości ich rozwiania, poprzez chociażby zapoznanie się z wcześniej wymienionymi zawiadomieniami o rozprawie korzystając na przykład z pomocy posługującego się językiem polskim pracownika spółki. Osobą taką mogła być choćby ta która, jak wynika ze zwrotnych potwierdzeń odbioru korespondencji, podejmowała przesyłki kierowane przez Sąd do skarżącej. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że skarżąca spółka uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku. Z tego też względu Sąd, działając na postawie art. 86 § 1 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.