I SA/Go 178/12

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 15 października 2012 r. wniosku E.M. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych postanawia 1. Zwolnić skarżącą od uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis wyroku z uzasadnieniem. 2. W pozostałym zakresie wniosek oddalić. Skarżąca – E.M., wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2012r. nr [...], wydaną w przedmiocie zwrotu wydatków poniesionych na zakup materiałów budowlanych. Wyrokiem z 29 czerwca 2012 r. tutejszy Sąd oddalił skargę E.M.. Skarżąca wniosła o sporządzenie uzasadnienia tego orzeczenia. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia 100 zł tytułem opłaty kancelaryjnej wniosła o zwolnienie od kosztów sądowych ewentualnie o częściowe zwolnienie od kosztów sądowych w zakresie opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania. Uzasadniając wniosek skarżąca wskazała, że mieszka i utrzymuje się sama. Jej jedynym prawem majątkowym jest ekspektatywa własności strychu. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę w charakterze asystenta sędziego w sądzie okręgowym wynoszącego 3010 zł brutto miesięcznie. Oświadczyła również, iż jej bieżące wydatki wynoszą ok. 2033 zł miesięcznie (czynsz 800 zł, energia 160 zł, gaz 260 zł, leki 120 zł, rata kredytu hipotecznego 350 zł, ubezpieczenie kredytu 43 zł, spłata pożyczki remontowej 300 zł). Z dokumentów i oświadczeń zgromadzonych w toku postępowania w aktach sądowych sprawy wynika, że wynagrodzenie netto skarżącej wynosi 2136 zł. Utrzymuje się z wynagrodzenia za pracę. Dodatkowo otrzymuje ryczałt od Sądu Rejonowego za pełnioną społecznie funkcję kuratora. Jednakże ryczałt ten w całości jest wydatkowany na koszty dojazdów do podopiecznych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje: Instytucja prawa pomocy stanowi zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu, jako podstawowego standardu państwa prawnego. Umożliwia bowiem realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Zgodnie z art. 245 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. 2012, poz. 270) - dalej P.p.s.a prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Z kolei przepis art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym osobie fizycznej. Następuje ono, gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - a więc kosztów związanych ze swym udziałem w sprawie - bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zgodnie z regulacją art. 245 § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków, albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata. Zwolnienie od kosztów sądowych dopuszczalne jest wówczas, gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe, a jednocześnie strona nie posiada możliwości zgromadzenia środków niezbędnych na sfinansowanie kosztów sądowych. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy Sąd stwierdził, że przesłanki warunkujące przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od uiszczenia opłaty kancelaryjnej za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania zostały spełnione. Uzasadnia to przede wszystkim trudna sytuacja materialna skarżącej. Z oświadczenia zawartego we wniosku o przyznanie prawa pomocy wynika bowiem, że bieżące wydatki skarżącej wynoszą ok. 2033 zł miesięcznie (czynsz 800 zł, energia 160 zł, gaz 260 zł, leki 120 zł, rata kredytu hipotecznego 350 zł, ubezpieczenie kredytu 43 zł, spłata pożyczki remontowej 300 zł). Z kolei miesięczny dochód netto skarżącej z wynagrodzenia za pracę to 2.136 zł. Zatem po uiszczeniu niezbędnych comiesięcznych wydatków kwota jaka pozostaje skarżącej jest niewielka. Na uwagę zasługuje również fakt, że wydatki przedstawione przez skarżącą nie uwzględniają kosztów zakupu żywności. W ocenie Sądu za poprawieniem sytuacji finansowej skarżącej nie przemawia otrzymywany przez nią ryczałt za pełnioną funkcję kuratora społecznego, gdyż środki finansowe otrzymane z tego tytułu w całości są przeznaczane na pokrycie kosztów dojazdów do podopiecznych. W ocenie Sądu obarczenie skarżącej w obecnej sytuacji ciężarem uiszczenia opłaty kancelaryjnej, której choć wysokość nie jest znacząca (100 zł), to jednak mogłoby narazić skarżącą na uszczerbek pogarszający jej, już i tak trudną, sytuację finansową. Mając na uwadze powyższe okoliczności oraz fakt, iż jedyną opłatą podlegającą obecnie uiszczeniu jest opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem sporządzonym na skutek zgłoszonego żądania, Sąd uznał, że zasadne jest udzielenie pomocy sądowej skarżącej w postaci zwolnienia jej od uiszczenia opłaty kancelaryjnej w wysokości 100 zł. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a orzekł jak w sentencji.