I SA/Go 18/12

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 11 maja 2012 r. wniosku K.C. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K.C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towaru postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Do zażalenia na postanowienie z 8 marca 2012 r. o odmowie przywrócenia terminu do złożenia wniosku o sporządzenie i doręczenie uzasadnienia wyrku K.C. (skarżący) dołączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych (k. 79-82). Żądanie zwolnienia uzasadnił faktem uzyskiwania wynagrodzenia za pracę w wysokości ustawowego minimum (wynoszącego - jak wedle deklaracji - 1.500 zł brutto). W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że jest współwłaścicielem lokalu mieszkalnego o powierzchni 55 m. kw. oraz, że mieszka z żoną, która pracuje w szkole i zarabia ok. 2.200 zł brutto miesięcznie. Wobec uznania, że treść oświadczenia budzi wątpliwości, co do rzeczywistej sytuacji majątkowej skarżącego, na podstawie art. 255 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2012 r. poz. 270 - dalej określanej w skrócie: "p.p.s.a.") wezwano go, by w terminie 7 dni złożył dodatkowo: wyciągi z rachunków bankowych swoich i żony, oświadczenie o posiadanych samochodach, zaświadczenia o wysokości wynagrodzenia za pracę uzyskiwanego przez niego i przez jego żonę oraz oświadczenie o wysokości stałych wydatków rodziny. W treści pisma sądowego zawierającego wezwanie umieszczono jednocześnie pouczenie, że zgodnie z art. 246 § 1 p.p.s.a. ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy obciąża stronę, która ubiega się o jego przyznanie (k. 86). Powyższe wezwanie doręczono skarżącemu 11 kwietnia 2012 r. (k. 87). Do dnia posiedzenia niejawnego do tutejszego sądu nie wpłynęły żądane w wezwaniu dokumenty i oświadczenia skarżącego. W tym stanie rzeczy jego wniosek nie mógł zostać uwzględniony Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym , czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, może zostać przyznane w razie wykazania, że strona nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z cytowanego przepisu wynika, że dla przyznania prawa pomocy konieczne jest niewątpliwe wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, sąd (lub referendarz sądowy) zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu (lub referendarza sądowego) wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd (lub referendarz sądowy) nie może skorzystać ze wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do sprawdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). Z oświadczenia zawartego w złożonym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikają w sposób niewątpliwy przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący bowiem nie przedstawił żadnego dokumentu potwierdzającego deklarowany we wniosku stan posiadania oraz podnoszone tam okoliczności faktyczne. Brak bowiem potwierdzenia braku oszczędności oraz wysokości - deklarowanych jedynie w przybliżeniu - dochodów skarżącego i jego żony. Nadto z oświadczenia wynika, że skarżący i jego żona pracują uzyskując stałe dochody, których faktyczna wysokość nie jest znana. Należy przy tym zaznaczyć, że jedyną opłatą podlegającą uiszczeniu na obecnym etapie postępowania jest wpis od zażalenia, który - zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 7 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisów w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221 poz. 2193 ze zm.) wynieść winien zaledwie 100 zł. Zestawiając tę kwotę z deklarowanymi dochodami skarżącego i jego żony, trudno uznać, by jej poniesienie było w stanie spowodować niebezpieczeństwo niemożności sfinansowania podstawowych wydatków związanych z utrzymaniem rodziny. W tym stanie rzeczy, wobec uznania, że skarżący nie wykazał przesłanek uzasadniających zwolnienie go od kosztów sądowych, postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).