I SA/Go 183/09

Dnia 7 października 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 7 października 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie stwierdzenia nieważności decyzji ostatecznej w sprawie weryfikacji zgłoszenia celnego postanawia zwolnić skarżącego od wpisu od skargi kasacyjnej. Wojewódzki Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 27 maja 2009 r. zwolnił skarżącego od wpisu od skargi. W skardze kasacyjnej od wyroku Sądu z dnia 25 sierpnia 2009r. w sprawie l SA/Go 183/09, złożony został ponowny wniosek o przyznanie prawa pomocy. W uzasadnieniu skarżący wskazał, że z uwagi na egzekucję należności celnych i podatkowych znalazł się na progu bankructwa. W treści wniosku skarżący oświadczył, że mieszka wspólnie z żoną i dwoma synami w wieku 17 i 19 lat. Z prowadzonej działalności gospodarczej nie uzyskuje żadnych dochodów, a jego żona nie pracuje, nie uzyskuje żadnych dochodów. Wskazał, że miesięczne koszty utrzymania jego rodziny wynoszą 3000 zł. Stanowią je należności za mieszkanie, telewizję, radio i telefon, żywność oraz "inne opłaty". Utrzymuje się z finansowego wsparcia ojca i teściów. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Przepis art.246 §1 p.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej (a taką jest skarżący). W zakresie całkowitym następuje ono, gdy osoba fizyczna wykaże, iż nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, iż nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku koniecznego dla utrzymania siebie i rodziny. Prawo pomocy w istocie swej ma stanowić zabezpieczenie konstytucyjnej zasady prawa do sądu. Ma bowiem umożliwiać realizację swoich praw na drodze sądowej podmiotom nie posiadającym dostatecznych środków na ponoszenie niezbędnych kosztów postępowania. Z drugiej jednak strony, Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z dnia 10 stycznia 2005roku, FZ 478/04 (niepubl.) podkreślił, że opłaty sądowe, do których także zalicza się wpis, stanowią rodzaj danin publicznych. Zwolnienia od ponoszenia tego rodzaju danin stanowią odstępstwo od konstytucyjnego obowiązku ich powszechnego i równego ponoszenia, wynikającego z art.84 ustawy zasadniczej. Dlatego też mogą być stosowane w sytuacjach wyjątkowych, gdy istnieją uzasadnione powody do przerzucenia ciężaru dotyczącego danej osoby na współobywateli. Mając na względzie powyższe rozważania, w oparciu o okoliczności sprawy, sytuację materialną i rodzinną wnioskodawcy Sąd doszedł do przekonania, że sytuacja majątkowa strony od czasu poprzedniego wniosku o przyznanie prawa pomocy nie uległa poprawie. W ocenie Sądu strona zasługuje na przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym obejmującym zwolnienie od wpisu od skargi kasacyjnej. Sąd wziął pod uwagę, iż przedmiotowa sprawa nie jest jedyną w której skarżący złożył skargę kasacyjną, a tym samym zobowiązany jest do uiszczenia należnego wpisu. W takiej sytuacji ocena kondycji majątkowej strony powinna opierać się na analizie kosztów postępowania sądowego i aktualnej sytuacji finansowej strony. Niewątpliwie w tej mierze należało zważyć na czynnik prowadzenia licznych postępowań sądowych, pomoc otrzymywaną od rodziny jako jedyne źródło pokrycia jego potrzeb związanych z utrzymaniem siebie i rodziny oraz brak dochodów z działalności gospodarczej. Tym samym, zważywszy na całokształt okoliczności sprawy, oraz z uwagi na niebezpieczeństwo pozbawienia skarżącego i jego najbliższych możliwości zaspokojenia podstawowych potrzeb życiowych, bądź ograniczenia prawa do kontroli wydanej w jego sprawie decyzji administracyjnej Sąd na podstawie art.246 §1 pkt 2 p. p. s. a. orzekł jak w sentencji.