I SA/Go 1848/05

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie: sędzia WSA Jacek Niedzielski sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant: Aleksandra Kosiecka po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi I.T. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej Ośrodek Zamiejscowy z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2001r. uchyla zaskarżoną decyzję. Skarżąca I.T. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej dnia [...] maja 2005r. utrzymującą w mocy decyzję organu I instancji odmawiającej umorzenia zaległości w podatku dochodowym od osób fizycznych z tytułu dochodów osobistych za 2001r. Zaskarżonej decyzji zarzuciła naruszenie prawa materialnego, a w szczególności art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez jego błędną wykładnię i przyjęcie, że skarżąca nie spełnia przesłanek uzasadniających umorzenie zaległości podatkowych, mimo że zebranego w sprawie materiału dowodowego jednoznacznie wynika, że sytuacja materialno-finansowa skarżącej i jej rodziny jest skrajnie trudna. W rozpoznawanej sprawie organy podatkowe po ustaleniu sytuacji rodzinnej i majątkowej uznały, iż niepowodzenia finansowe działalności gospodarczej nie mogą skutkować obowiązkiem umorzenia zaległości podatkowych. Finansowanie prowadzonych inwestycji nie może odbywać się kosztem podatnika. Sytuacja materialno-finansowa jest trudna, jednak nie obliguje ona organu do umorzenia zaległości. Organ odwoławczy wydając decyzję uznał, iż skarżąca nie przedstawiła zasługujących na uwzględnienie przyczyn nie zapłacenia podatku. Z posiadanego materiału dowodowego wynika wprawdzie, że sytuacja finansowa podatnika jest trudna, jednakże udzielenie ulgi stałoby w sprzeczności z interesem publicznym. Interes ten nakazuje stać na straży realizacji obowiązków podatkowych organu II instancji stwierdził, że choć skarżąca nie posiada aktualnie środków do uregulowania zobowiązania podatkowego, to należy przyjąć, że nie będzie to stan o trwałym charakterze, bowiem jest osobą młodą, zdolną do zarobkowania i możliwości rozwiązania swojej sytuacji materialnej oraz płatniczej strona winna szukać bez udziału budżetu państwa. Zdaniem organu odwoławczego wszelkie ulgi i zwolnienia w systemie prawa polskiego są wyjątkiem, istotnym odstępstwem od zasady sprawiedliwości podatkowej (powszechność i równość), w chwili gdy podatnik nie wywiązuje się w terminie ze zobowiązań podatkowych, a następnie wnosi o zastosowanie ulgi podatkowej, dochodzi do kolizji interesu indywidualnego oraz społecznego w szerokim tego słowa znaczeniu. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Skarbowej wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację oraz wskazuje, że kwestia choroby dziecka na którą powołała się w skardze I.T. nie były znane i przedstawione w postępowaniu przed organem I i II instancji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje: Skarga jest zasadna. Zgodnie z treścią art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej, a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270), zwana dalej P.p.s.a., sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, ze skarga, może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub inne naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 - 150 ustawy). Zgodnie z treścią art. 67§ 1 Ordynacji podatkowej, w przypadku uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym organ podatkowy, na wniosek podatnika może umorzyć w całości lub w części zaległość podatkową, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną. W rozpoznawanej sprawie organ odwoławczy w sposób nieprawidłowy dokonał wykładni wyżej wskazanego przepisu albowiem przyjął, " iż z posiadanego materiału dowodowego wynika wprawdzie, że aktualna sytuacja finansowa podatnika jest trudna, jednakże udzielenie ulgi stałoby w sprzeczności z interesem publicznym" (str. 4 uzasadnienie decyzji). Oznacza to, że organ odwoławczy dokonał przeciwstawienie "ważnego interesu podatnika" z "interesem publicznym" co jest sprzeczne z regulacją art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej zgodnie z konstrukcją tego przepisu odnoszącą się do uznaniowego charakteru decyzji o umorzeniu zaległości podatkowej, użyte w nim zwroty "ważny interes podatnika" i "interes publiczny", odnoszą się do hipotezy normy i wskazują sytuację faktyczną, w której można dokonać umorzenia zaległości podatkowej. Podkreślić jednak należy, iż użyte zwroty nie są względem siebie przeciwstawne, co oznacza, iż nie dokonuje się oceny, który interes ma w danej sprawie decydujące znaczenie "prywatny" czy "publiczny". Otóż wbrew stanowisku organu odwoławczego przesłanki te mają charakter alternatywny albowiem "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" zostały połączone spójnikiem "lub", co skutkuje uznaniem, iż stwierdzenie przez organ podatkowy jednej z tych przesłanek lub obu łącznie, które nie mają charakteru wyłączającego, powoduje konieczność rozważenia czy zaległość podatkowa może być umorzona. Podkreślić także należy, iż przy podejmowaniu decyzji dotyczącej umorzenia zaległości podatkowej nie wolno kierować się wiekiem podatnika albowiem jest to sprzeczne z art. 32 Konstytucji RP Zauważyć również należy, iż art. 67 Ordynacji podatkowej jest samodzielną instytucją, którą należy stosować zgodnie z jego przesłankami a nie jako "odstępstwo od zasady sprawiedliwości podatkowej", co zrobił organ odwoławczy, podkreślając powszechność i równość opodatkowania. W tym miejscu należy zwrócić uwagę, iż nie na wszystkich jest nałożony podatek dochodowy od osób fizycznych, ponadto w nim ustawione progi podatkowe zaprzeczają tezie równości podatkowej. Mając powyższe na uwadze należało zaskarżoną decyzję uchylić albowiem dokonano nieprawidłowej interpretacji art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, spowodowała naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy - art. 145§ 1 pkt 1 lit a. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy organ odwoławczy ustalając stan faktyczny uwzględni w nim również nową okoliczność wskazaną w skardze a dotyczącą choroby dziecka skarżącej jak również dokonano prawidłowej interpretacji art. 67 § 1 Ordynacji podatkowej, mając na uwadze, iż użyte w nim zwroty "ważny interes podatnika" i "interes publiczny" są alternatywnymi a nie przeciwstawnymi przesłankami po ustaleniu których organ może podjąć decyzję o umorzeniu zaległości podatkowej. Zauważyć należy, iż jakkolwiek uznaniowy charakter decyzji oznacza, że organ podatkowy może ale nie musi umorzyć zaległości podatkowej, to jednak decyzja wydana w tym trybie nie może być dowolna. Wymaga uzasadnienia odpowiadającego rygorom z art. 210§ 4 Ordynacji podatkowej. Negatywne rozstrzygnięcie powinno być szczególnie przekonująco jasno uzasadnione, zarówno co do faktów jak co do prawa, tak aby nie było wątpliwości, że wszystkie okoliczności sprawy zostały głęboko rozważone i ocenione, a ostateczne rozstrzygnięcie jest logiczną jego konsekwencją. Sędzia WSA Sędzia WSA Sędzia WSA Jacek Niedzielski Krystyna Skowrońska - Pastuszko Dariusz Skupień