I SA/Go 1861/05

Svgn. akt I SA/Go 1861/05 WYROK W IMIENIU RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ Dnia 4 kwietnia 2006r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędziowie: asesor WSA Barbara Rennert asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: Damian Bronowicki po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2006r. na rozprawie sprawy ze skargi S.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia nadpłaty w podatku rolnym za okres od l grudnia 2001r. do 30 września 2002r. 1. uchyla zaskarżoną decyzją, 2. określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu, 3. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżącego kwotę 218,95 (dwieście osiemnaście złotych dziewięćdziesiąt pięć groszy) tytułem zwrotu kosztów postępowania. ISA/Go 1861/05 UZASADNIENIE Przewodniczący Zarządu Miejskiego decyzją z dnia [...] lutego 2002r. dokonał ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za rok 2002r. dla S.G. w kwocie 311,80 zł. Podatnik złożył odwołanie od decyzji wskazując, że w dniu [...] listopada 2001 r. Zarząd Miasta rozwiązał z nim umowę dzierżawy na 1,21 ha gruntów a z decyzji wymiarowej wynika, że powierzchnia ta nie została odliczona w zobowiązaniu pieniężnym. Wskazując na powyższą okoliczność podatnik żąda zwrotu nadpłaty kwoty podatku. Rozpoznając odwołanie Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] marca 2002r. uchyliło zaskarżoną decyzję w całości i przekazało sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Uzasadniając swoje stanowisko Kolegium wskazało, że zgodnie z art. 121 §1 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa /Dz. U. nr 137, póz. 926 ze zm./ zwaną dalej Ordynacją podatkową, postępowanie podatkowe winno być prowadzone w sposób budujący zaufanie do organu podatkowego. W ocenie Kolegium , organ l instancji nie ustalił w sposób właściwy stanu faktycznego sprawy (brak umowy dzierżawy na rozwiązanie, której wskazał podatnik). Organ II instancji wskazał, że w celu ustalenia stanu sprawy organ l instancji winien dokonać oględzin nieruchomości. Nadto Kolegium wskazało na obowiązek zapewnienia stronie prawa czynnego udziału w postępowaniu - art. 123 §1 Ordynacji podatkowej. Postanowieniem z dnia [...] maja 2002r. Przewodniczący Zarządu Miejskiego działając na podstawie art. 201 § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej zawiesił postępowanie podatkowe do czasu wydania przez Sąd Rejonowy wyroku w sprawie l C 273/01 o unieważnienie aktu notarialnego, dotyczącego sprzedaży przez podatnika do zasobu gminy dwóch działek. Z akt sprawy wynika, że podatnik wniósł zażalenie na postanowienie, które zostało rozpoznane w dniu [...] czerwca 2002r. przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze. Kolegium utrzymało w mocy postanowienie podzielając stanowisko organu l instancji o celowości zawieszenia postępowania. Decyzją z dnia [...] października 2002r. Przewodniczący Zarządu Miejskiego zmienił wymiar Łącznego zobowiązania pieniężnego ustalonego decyzją z dnia [...] lutego 2002r., obniżając je o kwotę 30, 70 zł. Wojewódzki Sąd Administracyjny wyrokiem z dnia 16 marca 2004r. sygn. akt 1652/02 uchylił zaskarżone postanowienie i poprzedzające je postanowienie Przewodniczącego Zarządu Miejskiego z dnia [...] maja 2002r. (w sprawie zawieszenia postępowania). W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że organy podatkowe bezzasadne zawiesiły postępowanie podatkowe w sytuacji, gdy kwestia będąca przedmiotem postępowania sądowego, wszczętego z powództwa S.G., nie ma istotnego znaczenia dla sprawy ustalenia podatku rolnego za rok 2002r. Burmistrz postanowieniem z dnia [...] maj 2004r. wszczął postępowanie w sprawie zwrotu podatku rolnego i należnych odsetek za okres od 1 grudnia 2001 r. do 30 września 2002r. Decyzją z dnia [...] listopada 2004r. Burmistrz odmówił podatnikowi zwrotu podatku rolnego za okres od 1 grudnia 2001 r. do 31 września 2002r. Uzasadniając swoje stanowisko organ l instancji wskazał, że z wyroków sądów wskazanych w uzasadnieniu sprawy, wynika że umowa dzierżawy trwała do [...] września 2002r. i nie została rozwiązana. W wyniku zakończonego postępowania nieprawomocnym wyrokiem z dnia 27 września 2004r. uznano, że brak jest podstaw do zwrotu podatku rolnego. Podatnik odwołał się od powyższej decyzji pismem z dnia [...] listopada 2004r. W aktach sprawy znajduje się postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia 7 grudnia 2004r, w którym Kolegium postanowiło uznać ponaglenie za uzasadnione, odstąpić od wyznaczenia organowi l instancji dodatkowego terminu do załatwienia sprawy w związku z wydaniem przez organ decyzji oraz zarządziło wyjaśnienie przyczyn i ustalenie osób winnych nie załatwienie sprawy w terminie. Postanowieniem z dnia [...] stycznia 2005r. Burmistrz w związku z prowadzonym postępowaniem w sprawie ustalenia podatku rolnego za 2001 r. i 2002r. zawiadomił podatnika, że sprawa zostanie załatwiona do dnia [...] lutego 2005r. Decyzją z dnia [...] marca 2005r. Burmistrz stwierdził brak nadpłaty w podatku rolnym za okres od [...] grudnia 2001 r. do dnia [...] września 2002r. od gruntów o pow. 1.2268 ha. W uzasadnieniu Burmistrz stwierdził, że podatnik był dzierżawcą nieruchomości rolnej w okresie od [...] kwietnia 2000r. do [...] czerwca 2002r. Z tych też przyczyn opodatkowania podatkiem rolnym było prawidłowe. Pismem z dnia 4 kwietnia 2005r. podatnik wniósł odwołanie wskazując w nim na błędne określenie stanu faktycznego przez organ l instancji. Samorządowe Kolegium Odwoławcze decyzją z dnia [...] maja 2005r. uchyliło zaskarżoną decyzją w całości i przekazało sprawę organowi podatkowemu l instancji do ponownego rozpoznania. Organ odwoławczy stwierdził w uzasadnieniu, że w sprawie jest bezsporne, iż strona w dniu [...] marca 2002r. złożyła odwołanie od decyzji podatkowej z dnia [...] lutego 2002r w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002r. Wobec strony wydano również decyzję w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2001 r., ale z akt nie wynika czy i kiedy decyzja ta została doręczona. Organ odwoławczy stwierdził, że pismo podatnika z [...] marca 2002r. jako odwołanie powinno być przez organ podatkowy rozpoznane. Kolegium wskazało, że zaskarżone decyzja z dnia [...] marca 2005r. w sprawie stwierdzenie nadpłaty w podatku rolnym nie może się ostać albowiem ewentualna kwestia nadpłaty może zostać rozstrzygnięte dopiero po rozpoznaniu odwołania od decyzji wymiarowej z dnia [...] lutego 2002r. W przypadku, gdy organ podatkowy l instancji nie uwzględni odwołania strony z dnia [...] marca 2002r. w trybie art. 226 Ordynacji podatkowej winien niezwłocznie przekazać odwołanie wraz z aktami sprawy do Kolegium w trybie art. 227 Ordynacji podatkowej, a dopiero po rozstrzygnięciu tej kwestii rozpatrzyć wniosek strony o stwierdzenie nadpłaty w łącznym zobowiązaniu pieniężnym. Skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wskazując w niej na błędne ustalenie stanu faktycznego przez organy obu instancji w zakresie klasyfikacji gruntów jak i w zakresie okoliczności rozwiązania umowy dzierżawy. Dodatkowo skarżący na rozprawie w dniu 4 kwietnia 2006r. przedłożył decyzją Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2006r., z której wynika, że Kolegium po rozpatrzeniu odwołania skarżącego od decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2005r. w przedmiocie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego za 2002r. w kwocie 281, 10 zł, uchyliło zaskarżoną decyzją w całości i przekazało sprawę do ponownego rozpatrzenia. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynika, że organ l instancji nie ustalił w jakim okresie i jakim rozmiarze skarżący posiadał dzierżawione grunty. Nadto wbrew wymogom art. 210§ 4 Ordynacji podatkowej organ l instancji nie wskazał faktów, które uznał za uzasadnione, dowodów, którym dał wiarę oraz przyczyn dla których innym dowodem odmówił wiarygodności. Uchylona decyzja nie wyjaśniała również podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w odpowiedzi na skargę wniosło ojej oddalenie. Wojewódzki sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Zgodnie z przepisem art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, póz. 1270 ze zm)-dalej P.p.s.a rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozpoznając sprawę Sąd uznał za właściwe uchylić zaskarżoną decyzję z innych przyczyn niż wskazanych przez skarżącego w skardze. Na wstępie należy podkreślić, że postępowanie podatkowe było prowadzone w sprawie w sposób wyjątkowo niedbały i niekonsekwentny i to przez organ l jak i II instancji. Ma rację organ odwoławczy stwierdzając w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, że jedyną bezsporną okolicznością ustaloną w sprawie jest fakt złożenia przez skarżącego odwołania z dnia [...] marca 2002r. od decyzji wymiarowej z dnia [...] lutego 2002r. ustalającej łączne zobowiązania pieniężne za 2002r. Organ odwoławczy zapomniał jednak, że swoją decyzją z dnia [...] marca 2002r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę organowi l instancji do ponownego rozpatrzenia. Umknęło również uwadze organu odwoławczego, że decyzją z dnia [...] października 2002r. a więc po uchyleniu przez Kolegium decyzji za 2002r. organ l instancji zmienił swoją decyzję obniżając kwotę zobowiązania o 30, 70 zł. Warto zaznaczyć, że decyzja ta została wydana przez organ l instancji w okresie zawieszenia postępowania (postanowienie z dnia 6 maja 2002r.) Z akt sprawy nie wynika aby organ odwoławczy rozpoznał odwołanie skarżącego od decyzji Burmistrza z dnia [...] listopada 2004r. odmawiającej zwrotu podatku rolnego za okres od [...].12.2001 r. do [...].09.2002r. W aktach sprawy znajduje się odwołanie od tej decyzji oraz pismo Burmistrza przekazujące odwołanie do organu II instancji (pismo z dnia [...] listopada 2004r.), brak jest natomiast dokumentów wskazujących na rozpoznanie odwołania. Tym samym należy stwierdzić, że decyzja Burmistrza z dnia [...] marca 2005r. stwierdzająca brak nadpłaty w podatku rolnym za okres od [...].12.2001 r. do [...].09.2002r. jest drugą decyzją wydaną w sprawie co zgodnie z art. 247§ 1 pkt 4 Ordynacji podatkowej, powinno skutkować stwierdzeniem nieważności przez organ odwoławczy. Błędy w postępowaniu organów obu instancji mają swoje źródło w nieprecyzyjnie sformułowanym odwołaniu skarżącego z dnia [...] marca 2002r. Należy jednak stwierdzić, że to rolą organów podatkowych było sprecyzowanie zakresu odwołania. W tym celu należało wystąpić do skarżącego o doprecyzowania swojego wniosku. Art. 222 Ordynacji podatkowej zawiera wymogi co do treści odwołania. Organy podatkowe miały więc środek prawny, aby zdopingować skarżącego do sprecyzowania żądania. Brak sprecyzowania odwołania doprowadził do sytuacji, w której organy obu instancji "pogubiły się" w zakresie prowadzonego postępowania i nie wiedziały czy jest to postępowanie odwoławcze czy postępowanie w sprawie stwierdzenia nadpłaty. Należy zatem stwierdzić, że organy obu instancji naruszyły art. 122 Ordynacji podatkowej, ponieważ nie podjęły wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, co wpłynęło na sposób i zakres zapadłych rozstrzygnięć. Dopiero należyte i staranne wyjaśnienie wszystkich okoliczności w tym również zakresu odwołania może stanowić podstawę ewentualnych merytorycznych rozstrzygnięć. Sąd wskazuje również, że w postępowaniu podatkowym obowiązuje zasada dwuinstancyjności (art. 127 Ordynacji podatkowej). Oznacza ona, że podatnik ma prawo do tego, aby jego sprawa została dwukrotnie rozpoznana przez organ l instancji i następnie II instancji w pełnym zakresie. Dlatego też organ odwoławczy nie może ograniczyć się jedynie do oceny decyzji organu l instancji. Zobowiązany jest bowiem do przeprowadzenia postępowania odwoławczego czyli przeprowadzenia ponownego postępowania w drugiej instancji. W tym stanie rzeczy Sąd uznał, że organ II instancji wydając zaskarżoną decyzję naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Mając na uwadze powyższe Sąd uznał, że organ II instancji naruszył przepisy postępowania w stopniu mogącym mieć wpływ na wynik sprawy. Wskazując na powyższe naruszenia oraz zgodnie z art. 145 § 1 pkt 1 lit. C P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji wyroku. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 wskazanej ustawy.