I SA/Go 187/08
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2008-06-12
Skład orzekający: Jacek Jaśkiewicz, Joanna Wierchowicz, Anna Juszczyk-Wiśniewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną towaru i wysokość należności celnych oraz zobowiązania w podatku od towarów i usług, jeśli skarżąca twierdzi, że dokonane płatności nie przekraczały kwot wynikających z faktur, uwzględniając całość rozliczeń z kontrahentem?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy celne prawidłowo ustaliły wartość celną towaru i wysokość należności celnych oraz zobowiązania w podatku od towarów i usług. Organy celne wykazały, na podstawie dokumentów bankowych i wyjaśnień pracownika skarżącej, że skarżąca dokonała płatności na kwotę wyższą niż wynikało to z faktury załączonej do zgłoszenia celnego. Twierdzenia skarżącej o pomyłce lub specyficznym sposobie rozliczeń nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, a załączone dokumenty były niewiarygodne lub nieadekwatne do przedmiotu sporu.Stan faktyczny
Skarżąca spółka T S.A. kwestionowała decyzję Dyrektora Izby Celnej utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego, która określiła spółce należności celne przywozowe oraz zobowiązanie w podatku VAT z tytułu importu towarów. Organy celne ustaliły, że skarżąca dokonała płatności za importowane towary na kwotę wyższą niż wynikało to z faktury załączonej do zgłoszenia celnego, co miało wpływ na ustalenie wartości celnej. Skarżąca zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego, twierdząc, że ustalenia organów są błędne i nie uwzględniają całości rozliczeń z kontrahentem.Rozstrzygnięcie
Sąd oddalił skargę jako niezasadną.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Jaśkiewicz Sędziowie Sędzia WSA Joanna Wierchowicz (spr.) Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant sekr. sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 czerwca 2008 r. sprawy ze skargi T S.A. na decyzję Dyrektor Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie wartości celnej towaru oddala skargę.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] czerwca 2007r. nr [...] określającą skarżącej "T" S.A. kwotę należności celnych przywozowych oraz wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług z tytułu importu.
Rozstrzygnięcia organów celnych zapadły na podstawie stanu faktycznego ustalonego przez organy w następujący sposób.
W dniu [...] marca 2005r. reprezentująca skarżącą Agencja Celna zgłosiła do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym towary importowane z Dubaju, tkaninę bawełnianą (zgłoszenie [...]). Do zgłoszenia załączono między innymi fakturę nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r. na ogólną wartość 5448,65 USD.
W okresie od maja do lipca 2006r. w siedzibie skarżącej przeprowadzona została kontrola postimportowa, którą objęto zgłoszenia celne w procedurze dopuszczenia do wolnego obrotu, dokonane w 2005r. Kontrola dokumentacji bankowej wykazała, że płatności za towar sprowadzany w 2005r. były realizowane na podstawie przelewów bankowych dokonywanych na konta bankowe różnych firm, które zostały wskazane przez firmę "[...]" ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. W trakcie kontroli ujawniono faktury "proforma" o nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r., nr [...] z dnia [...] lutego 2005r., nr [...] z dnia [...] marca 2005r., nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r. Wszystkie faktury wystawione zostały przez firmę "[...]" ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. W odpowiedzi na pismo dotyczące tych faktur pracownik skarżącej [...] dokonał przyporządkowania do poszczególnych faktur proforma odpowiadających im faktur importowych.
W przypadku towaru objętego zgłoszeniem [...] organy ustaliły, że płatność za fakturę dołączoną do powyższego zgłoszenia dokonana została przelewem z dnia 4 kwietnia 2005r. na kwotę 60010,29 USD, którym skarżąca uregulowała w części swoje zobowiązania wynikające z faktury [...]. W trakcie kontroli został ujawniony przelew z dnia [...] października 2005r. w kwocie 44035,41 USD dotyczący wskazanej faktury. Na tej podstawie organy ustaliły, że na poczet zobowiązania określonego fakturą [...] dokonano płatności w łącznej kwocie 5775,12 USD.
Ustalenia z kontroli zawarte zostały w protokole pokontrolnym z [...] lipca 2006r. podpisanym przez prezesa zarządu skarżącej E.R.. Skarżąca nie wniosła do protokołu zastrzeżeń, nie złożyła również dodatkowych wyjaśnień.
Postanowieniem z dnia [...] listopada 2006r. organ I instancji wszczął z urzędu postępowanie w celu ustalenia prawidłowej wartości celnej towaru oraz kwoty należności celnych i podatkowych. Decyzją z dnia [...] czerwca 2007r. Naczelnik Urzędu Celnego określił skarżącej kwotę należności celnych przywozowych oraz wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług.
Organ I instancji wskazując na uregulowania zawarte w art. 78 ust. 1 rozporządzenia Rady (EWG nr 2913/92 z dnia 12 października 1992r. ustanawiającego Wspólnotowy Kodeks Celny, Dz. Urz. WE nr L 253, ze zm. zwanego dalej WKC) wskazał, że po zwolnieniu towarów, organ celny może z urzędu lub na wniosek zgłaszającego, dokonać sprostowania zgłoszenia celnego. W celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu organ celny może przystąpić do kontroli dokumentów i danych handlowych dotyczących operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych samych towarów. Jeżeli z kontroli zgłoszenia lub kontroli "a posteriori" wynika, że przepisy regulujące procedurę celną, której to dotyczy zostały zastosowane w oparciu o nieprawidłowe lub niekompletne dane, organ celny podejmuje, zgodnie z wydanymi w danym przypadku przepisami, niezbędne czynności w celu uregulowania sytuacji, biorąc pod uwagę nowe dane, którymi dysponuje.
Organ I instancji wskazał nadto, że zgodnie z art. 29 ust. 1 WKC, wartością celną przywożonych towarów, jest wartość transakcyjna, to znaczy cena faktycznie zapłacona lub należna za towar wtedy, jeżeli zostały one sprzedane w celu wywozu na obszar celny Wspólnoty, ustalona, o ile jest to konieczne na podstawie artykułów 32 i 33. Stosownie natomiast do art. 32 ust. 1 pkt e WKC, w celu określenia wartości celnej z zastosowaniem art. 29 WKC, do ceny faktycznie zapłaconej lub należnej za przywożone towary dodaje się koszty transportu i ubezpieczenia przywożonych towarów oraz opłaty załadunkowe i manipulacyjne związane z transportem przywożonych towarów do miejsca wprowadzenia na obszar celny Wspólnot.
Naczelnik Urzędu Celnego podkreślił, że w wyniku dokonanej w 2006r. kontroli celnej ujawniono m. in., iż w przedmiotowej sprawie płatności za towar dokonano dwukrotnie na łączną kwotę 5775,12 USD.
Skarżąca odwołała się od wskazanej decyzji organu I instancji wnosząc o uchylenie zaskarżonej decyzji w całości i uznanie zgłoszenia celnego za prawidłowe, ewentualnie o uchylenie decyzji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania przez organ I instancji. Skarżąca zarzuciła zaskarżonej decyzji naruszenie prawa materialnego w szczególności art. 29 WKC przez błędne ustalenie, iż zapłaciła zagranicznemu kontrahentowi kwotę wyższą, niż to wynika z kwoty faktury przyjętej do odprawy celnej, podczas gdy po uwzględnieniu całości rozliczeń między firmami wniosek taki jest błędny. Dodatkowo skarżąca wskazała, że organ celny nieprawidłowo uznał, iż protokół kontroli może stanowić wyłączną podstawę do wydania decyzji w niniejszej sprawie, co stanowi naruszenie art. 121, 122, 123 i 187 Ordynacji podatkowej.
Uzasadniając swoje stanowisko podkreśliła, że ustalenia faktyczne kontroli celnej są nieprawidłowe i zostały oparte na złożonym w toku kontroli oświadczeniu pracownika skarżącej [...], który przyporządkował poszczególne przelewy do konkretnych faktur w wyniku czego uzasadnionym stało się podejrzenie, iż niektóre faktury za importowane towary były płacone kilkukrotnie. Skarżąca podkreśliła, że nie zachowała wymaganego terminu do złożenia zastrzeżeń do ustaleń faktycznych przeprowadzonej kontroli, ale okoliczność ta nie może być traktowana jako pełna akceptacja ustaleń kontroli.
Podniosła także, że łączna suma dokonanych płatności za importowane w 2005r. od spółki "[...]" towary nie przewyższała kwot faktur handlowych na te towary. Suma wszystkich faktur za importowane przez w 2005r. towary wynosiła 1.471.270,59 USD. Suma zaś wszystkich płatności w 2005r. dokonanych przez skarżącą za importowane od Indu towary wynosiła 2.531.695,94 USD. Nadwyżka zatem wszystkich płatności za towary w 2005r. wynosiła 1.060.425,35 USD. Z uwagi jednak na zadłużenie Skarżącej z tytułu rozliczeń w 2004r. w wysokości 1.108.424,31 USD, na koniec roku 2005 rozliczenie było ujemne i wynosiło – 47.998,96 USD.
Nieprawdziwe jest, zdaniem skarżącej, twierdzenie, że nadwyżka płatności w 2005r. oznaczała zwiększenie ceny faktycznie zapłaconej za towary importowane.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] listopada 2007r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego.
Podtrzymując stanowisko wyrażone w uzasadnieniu decyzji Naczelnika Urzędu Celnego oraz ustosunkowując się do zawartych w odwołaniu zarzutów organ odwoławczy podkreślił, że w analizowanej sprawie bardzo ważnym materiałem dowodowym były dokumenty ujawnione w toku kontroli oraz wyjaśnienia osób odpowiedzialnych za rozliczenia finansowe skarżącej. W dokumentacji finansowej spółki nie stwierdzono żadnej korespondencji z kontrahentem zagranicznym dotyczącej nadpłaty za importowane w 2005r. towary lub określającej sposób dokonywania wzajemnych rozliczeń. Tym samym brak było okoliczności potwierdzających stanowisko skarżącej, że nastąpiła pomyłka.
Organ II instancji wskazał również, że z faktu pomyłki pracownika spółki skarżąca wyprowadziła określone skutki, ale okoliczności tych nie udowadniła. Podkreślił również, że oświadczenie spółki "[...]" zostało sporządzone w dniu [...] czerwca 2007r. a więc po dokonaniu kontroli, ponad dwa lata po zrealizowaniu płatności, co czyni je mało wiarygodnym. Pogląd ten organ odwoławczy wzmocnił stwierdzeniem, że owe pomyłki dotyczyły zapłaty za towary importowane w 100 zgłoszeniach celnych. O dokonanych przez skarżącą płatnościach świadczą wprost przelewy bankowe potwierdzone wyciągami bankowymi.
W ocenie organu II instancji organ I instancji podjął w sprawie wszelkie czynności w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego spray. Organ celny zapewnił przestrzeganie wszystkich wskazanych w ustawie reguł postępowania dowodowego i zgodnie z treścią art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej w sposób wyczerpujący rozpatrzył cały materiał dowodowy. W ocenie organu odwoławczego organ I instancji nie naruszył również art. 191 Ordynacji podatkowej, z którego wynika zasada swobodnej oceny dowodów.
Skarżąca, z zachowaniem terminu, wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skargę podnosząc zarzuty oraz argumentację wskazaną już w odwołaniu od decyzji organu I instancji.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził co następuje:
Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpoznawanej sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu.
W zakresie tak oznaczonej kognicji Sąd nie dopatrzył się wymienionych w art. 145 § 1 pkt 1 lit a, b i c ustawy z 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm. zwanej dalej P.p.s.a.), naruszenia prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania oraz innych naruszeń o charakterze proceduralnym, jeżeli mogły one mieć wpływ na wynik sprawy.
Nie stwierdził także przyczyn skutkujących nieważnością wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji lub ich wydania z naruszeniem prawa (145 § 1 pkt 2 i 3 P.p.s.a). Tym samym także nie podzielił zarzutów skargi w takim zakresie, w jakim prowadziłyby one do uchylenia zaskarżonej decyzji lub też czynności ją poprzedzających prowadzonych w granicach sprawy.
Skarga we wskazanych granicach okazała się niezasadna. Sąd w pierwszej kolejności dokonał oceny zarzutów naruszenia przepisów postępowania, ponieważ dotyczą one ustalenia stanu faktycznego sprawy. Prawidłowe zaś ustalenie stanu faktycznego jest przesłanką niezbędną do prawidłowego zastosowania przepisów prawa materialnego.
Podkreślić należy, że istotą sporu między stronami jest ustalenie organów celnych, z którego wynika, iż skarżąca zapłaciła zagranicznemu kontrahentowi kwotę wyższą niż to wynika z kwoty faktury załączonej do zgłoszenia celnego. W ocenie skarżącej wniosek taki jest nieuprawniony i nie uwzględnia całości i sposobu rozliczeń między firmami. Na poparcie swojej tezy wskazała, między innymi, na załączone do odwołania oświadczenie zagranicznego kontrahenta oraz dwa polecenia zapłaty w obrocie dewizowym. Wskazane zarzuty uznać należy za dowodowego.
Organ II, tak jak I, Instancji, wskazał w uzasadnieniu decyzji jakie ustalenia faktyczne legły u podstaw jego rozstrzygnięcia. Wskazał również jakie okoliczności i z jakich przyczyn uznał za udowodnione oraz jakim dowodom odmówił wiarygodności, uzasadniając również w tym względzie swoje stanowisko. Podkreślono, że w toku kontroli ujawniono m. in. faktury proforma o nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r., nr [...] z dnia [...] lutego 2005r., nr [...] z dnia [...] marca 2005r., nr [...] z dnia [...] stycznia 2005r. Wszystkie faktury wystawione zostały przez firmę "[...]" ze Zjednoczonych Emiratów Arabskich. Ustalenia poczynione przez organy wynikają wprost ze wskazanych w decyzji dokumentów bankowych i poparte są wyjaśnieniami pracownika skarżącej. W postępowaniu nie zostały ani ustalone przez organ fakty temu przeczące, tym bardziej, że nie wystąpiły dowody przeciwne.
Podkreślić należy, co uczynił organ II instancji w odpowiedzi na skargę, że załączone do odwołania dwa polecenia wypłaty w obrocie dewizowym z dni [...] stycznia 2005r. na podstawie, których dokonano wypłat odpowiednia 156.530,28 USD oraz 76.081,79 USD zawierają w polu dotyczącym szczegółów płatności numery faktur, których numery porządkowe sugerują, że wystawione zostały w 2004r. Jednak polecenia dotyczą dwóch różnych kontrahentów zagranicznych ("[...]". z Chin oraz "[...]" z Korei).
Trafne jest w tym względzie stwierdzenie organu odwoławczego, że skoro w przypadku rozliczeń z dwoma innymi kontrahentami w płatnościach dokonywanych w 2005r. wskazano na konkretne faktury z 2004r., to działanie to przeczy całkowicie twierdzeniom skarżącej o utrwalonej praktyce handlowej "bilansowania" całej kwoty należności. W kontekście twierdzeń o braku znaczenia faktu, iż tytuły przelewów wskazywały na faktury zapłacone już innym przelewem, uprawniony jest również pogląd podniesiony przez organ celny w odpowiedzi na skargę, iż stosownie do art. 22 ustawy z 29 września 1994r. o rachunkowości (tj. Dz. U. z 2002 r. nr 76, poz. 694 ze zm.) dowody księgowe powinny być m. in. rzetelne, to jest zgodne z rzeczywistym przebiegiem operacji gospodarczej, którą dokumentują, kompletne oraz wolne od błędów rachunkowych. Prawidłowo okoliczność tą oceniły organy celne w kontekście oceny całego zgromadzonego materiału dowodowego. Trudno bowiem uznać, że tego typu przypadki wynikały z pomyłek skoro zjawisko to dotyczyło zapłaty za towary w 100 zgłoszeniach celnych.
Podkreślenia wymaga również fakt, iż suma wszystkich faktur za importowane przez skarżącą od spółki "[...]" w 2005r. towary wyniosła 1.471.270,59 USD. Suma zaś wszystkich płatności w 2005r. dokonanych przez skarżącą za importowane towary wyniosła 2.531.695,94 USD. Nadwyżka zatem wszystkich płatności za towary w 2005r. wyniosła 1.060.425,35 USD.
Trudno uznać w świetle przedstawionych okoliczności oraz w oparciu o doświadczenie życiowe, że skala niefrasobliwości, omyłek dokonanych przez pracowników skarżącej odpowiadających za rozliczenia finansowe, mogła być aż tak znaczna. Konstatacji tej nie zmienia również wskazany przez skarżącą bilansowy sposób rozliczeń między stronami oraz załączone od odwołania oświadczenie spółki "[...]". Zaznaczyć bowiem należy, że z materiału dowodowego zgromadzonego w toku kontroli nie wynika, aby taki sposób rozliczeń znalazł odzwierciedlenie w jakimkolwiek dokumencie. Załączone do odwołania oświadczenie firmy Indu sporządzone zostało [...] czerwca 2007 r., dwa lata po dokonaniu płatności. Należy zatem uznać, że organy nie przekroczyły granic swobodnej oceny dowodów określonej art. 191 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. Ordynacja podatkowa tekst jednolity Dz.U. z 2005r. Nr 8 poz. 60, zwanej dalej Ordynacją podatkową). Dokonały także tej oceny w kontekście całości zgromadzonego materiału dowodowego (art. 187 § 1 Ordynacji podatkowej) z uwzględnieniem zasad doświadczenia życiowego. Wnioski wyprowadzone z tak dokonanej oceny uznać należy za uzasadnione, spójne i przekonywujące, czyli odpowiadające kryterium prawdy z art. 122 Ordynacji podatkowej.
Sąd nie stwierdził również, aby zaskarżona decyzja naruszała przepisy prawa materialnego w szczególności w zakresie wskazanym przez skarżącą – naruszenie art. 29 WKC– zwłaszcza, że zarzut ten sformułowany został w kontekście ustaleń w zakresie stanu faktycznego sprawy, który został ustalony w sposób prawidłowy, bez naruszenia przepisów postępowania.
Z tych też przyczyn, na podstawie art.151 P.p.s.a., Sąd oddalił skargę jako niezasadną.
/-/A. Juszczyk-Wiśniewska /-/ J. Jaśkiewicz /-/ J. Wierchowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło