I SA/Go 189/15

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 8 maja 2015 r. wniosku A.R. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A.R. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie umorzenia odsetek za zwłokę od zaległości podatkowych w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2005 i 2006 rok postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 500 zł, skarżący wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych twierdząc, że nie stać go na poniesienie wpisu. Z treści wniosku oraz z przedstawionych przez skarżącego dokumentów wynika, co następuje. Skarżący mieszka z żoną i dwudziestoczteroletnim synem. Jest współwłaścicielem, wraz z żoną, domu mieszkalnego o pow. 130 m. kw., działki budowlanej oraz wyodrębnionego lokalu o pow. 55 m. kw. służącego jako biuro. Żona skarżącego nie pracuje i zawiesiła prowadzoną działalność gospodarczą, natomiast syn skarżącego studiuje pozostając na utrzymaniu rodziców. Rodzina skarżącego utrzymuje się z dochodów z prowadzonej przez niego działalności gospodarczej. Za pierwsze trzy miesiące bieżącego roku skarżący zadeklarował dochód brutto w wysokości 20.383 zł. W 2014 roku skarżący wykazał dochód brutto w wysokości 36.589,24 zł. Skarżący jest zobowiązanym w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Wedle jego oświadczenia kwota egzekwowanych zaległości podatkowych przekracza 400.000 zł. Skarżący nie ma oszczędności, a jego rachunki bankowe mają być zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. W tak ustalonej sytuacji majątkowej skarżącego jego wniosek nie mógł zostać uwzględniony. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim jakiego domagał się skarżący, przysługuje gdy osoba występująca z wnioskiem wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Zasadą jest jednak ponoszenie przez strony całości kosztów związanych z ich udziałem w postępowaniu sądowym (art. 214 § 1 p.p.s.a.), zaś odstępstwo od tej zasady poprzez zwolnienie z kosztów sądowych może mieć miejsce w sytuacjach szczególnych - uzasadnionych sytuacją majątkową strony - przy uwzględnieniu oczywiście wysokości kosztów postępowania. Przyjmuje się, że koszty sądowe, jako należności Skarbu Państwa, winny mieć prymat wśród tych wydatków stron, które nie służą koniecznemu utrzymaniu. Nadto, zgodnie z przytoczonym art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ciężar wykazania przesłanek prawa pomocy spoczywa na osobie, która ubiega się o jego przyznanie. Skarżący nie wykazał tych przesłanek, ponieważ nie udowodnił, że poniesienie kosztów sądowych przekracza jego możliwości finansowe. Z dokumentów i oświadczeń przedstawionych przez skarżącego wynika bowiem, że prowadzona przezeń działalność gospodarcza jest dochodowa i że dochody te są stałe, a ich średnia kwota musi zostać uznana za wystarczającą na sfinansowanie nie tylko kosztów bieżącego utrzymania ale również udziału w postepowaniu przed sądem administracyjnym. Skarżący bowiem, jak wynika z całokształtu przedstawionych przez niego informacji, w tym: z oświadczenia o wysokości stałych wydatków, nie może zostać uznany za osobę znajdującą się w niedostatku. Nie zmienia tej oceny okoliczność prowadzenia przeciwko skarżącemu egzekucji administracyjnej, ponieważ skarżący nie wykazał by spłacanie zaległości podatkowych pochłaniało jego dochody w stopniu uniemożliwiającym finansowanie wydatków innych niż służące bieżącemu koniecznemu utrzymaniu. Ostatecznie należało uznać, że zapłata 500 zł wpisu od skargi - stanowiącego jedyną opłatę na obecnym etapie postępowania, nie wykracza poza możliwości finansowe skarżącego. Dlatego postanowiono o odmowie przyznania prawa pomocy (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).