I SA/Go 192/24
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-09-26
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Alina Rzepecka, Damian Bronowicki
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo odmówił przyznania pomocy finansowej producentowi rolnemu, traktując go jako część większego gospodarstwa rolnego wraz z powiązanymi spółkami i sumując ich powierzchnie upraw, co doprowadziło do przekroczenia limitu 300 ha?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję organu I instancji, uznając, że organy obu instancji naruszyły prawo materialne i przepisy postępowania. Organy błędnie zastosowały przepisy dotyczące przyznania pomocy, opierając odmowę na niespełnieniu warunków, podczas gdy faktyczną przyczyną była wysokość pomocy związana z limitem powierzchni, a także nieprawidłowo potraktowały skarżącą spółkę jako część większego gospodarstwa rolnego. Uzasadnienia decyzji były wadliwe, nie wyjaśniały podstaw prawnych i faktycznych, a także nie opierały się na wyczerpująco zebranym materiale dowodowym.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o pomoc finansową dla rolników w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy. Kierownik Biura odmówił przyznania pomocy, powołując się na niespełnienie warunków. Dyrektor Oddziału Regionalnego utrzymał decyzję w mocy, argumentując, że spółka wraz z innymi powiązanymi spółkami stanowi jedno gospodarstwo rolne i przekroczyła łączny limit powierzchni 300 ha. Spółka wniosła skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym błędną wykładnię przepisów dotyczących traktowania jej jako części większego gospodarstwa rolnego.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w całości. Zasądził od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa na rzecz P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością kwotę 200 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 26 września 2024 r. sprawy ze skargi P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie pomocy finansowej producentowi rolnemu 1. Uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z/s w [...] z [...] nr [...], w całości. 2. Zasądza od Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...]na rzecz P. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w [...] kwotę 200 (dwieście) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Przedsiębiorstwo S. Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w B. (skarżąca, spółka) pismem z dnia [...] maja 2024 r. wniosła skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (organ odwoławczy) z dnia [...] kwietnia 2024 r. nr [...], którą utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy.
Z uzasadnienia zaskarżonej decyzji wynika następujący stan sprawy.
W dniu [...] października 2023 r. spółka złożyła wniosek o udzielenie pomocy finansowej producentowi rolnemu, który spełnił warunki przyznania pomocy związanej z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektora zbóż i nasion oleistych i mimo tego nie otrzymał tej pomocy.
Kierownik BPARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2023 r. odmówił przyznania spółce zawnioskowanej pomocy finansowej.Organ wskazał, że decyzją z dnia [...] września 2023 r. nr [...] odmówił spółce przyznania pomocy dla rolników działających w sektorze zbóż i nasion oleistych, którzy ponieśli straty gospodarcze spowodowane przywozem zbóż z Ukrainy, ze względu na brak spełnienia warunków uzyskania pomocy. Powołał§ 13zzg ust. 1 Rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobów realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. z 2015 r. poz. 187 z zm., dalej jako: "rozporządzenie RM z 27 stycznia 2015 r.") i podał, że spełnienie warunków przyznania pomocy na podstawie rozporządzenia Rady Ministeriów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencje restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, 928 i 1320, dalej jako: "RozporządzenieRM z 21 kwietnia 2023 r.")jest warunkiem koniecznym do uzyskania zawnioskowanej pomocy.
Po rozpatrzeniu odwołania Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR. Organ odwoławczy stwierdził, że w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2021ustalono, że spółka S. nie jest samodzielnym podmiotem. Razem z szeregiem powiązanych spółek stanowi jedno gospodarstwo rolne,co potwierdził Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. m.in. w sprawach o sygn. akt I SA/Go 202/23, I SA/Go 203/23, I SA/Go 204/23, I SA/Go 205/23. Dalej podał, że 12 podmiotów (w tym spółka S.), wchodzących w skład jednego gospodarstwa rolnego, zawnioskowało o pomoc do zbóż i nasion oleistych, z czego pozytywnie rozpatrzonych zostało 6 wniosków. Wnioski te zmieściły się w limicie 300 ha. Wniosek spółki S. został złożony jako 12-ty wśród powiązanych spółek i zgodnie z§ 6 ust. 1a Rozporządzenia RM z 21 kwietnia 203 r. płatność nie może zostać przyznana, ze względu na przekroczenie łącznej deklarowanej powierzchni 300 ha upraw (żyta), do której spółka ubiega się o pomoc. Konsekwencją powyższego jest brak spełnienia warunku zawartego w § 13zzg ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM 27 stycznia 2015 r .
Spółka nie zgodziła się z decyzją Dyrektora OR ARiMR i pismem z [...] maja 2024 r. wywiodła od niej skargę do tutejszego Sądu. Zarzuciła organowi odwoławczemu: I. naruszenie przepisów materialnych, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
1) § 3 ust. 1 w zw. z § 6 ust. 1a rozporządzenia RM z 21 kwietnia 2023 r. poprzez błędne uznanie przez Organ II instancji, że w niniejszej sprawie złożone przez Skarżącą oraz przez inne spółki wymienione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji wnioski o pomoc do uprawy zboża należy traktować (rozpatrywać) jako jeden wniosek z uwagi na występujące powiązania osobowe i decydująca jest kolejność wpływu poszczególnych wniosków do Organu, a zatem Skarżąca nie mogła otrzymać pomocy z uwagi na przekroczenie limitu powierzchni 300 ha upraw, podczas gdy Skarżąca jest samodzielną oraz odrębną spółką, a Organ II instancji nie mógł przyjąć, że wraz z innymi wymienionymi spółkami stanowi jedno gospodarstwo rolne (jeden podmiot);
2) § 6 ust. 1a rozporządzenia RM z 21 kwietnia 203 r. w zw. z § 13 zzg ust. 1 pkt 2 rozporządzenia RM z 27 stycznia 2015 r. poprzez jego błędną wykładnię i niewłaściwe zastosowanie skutkujące w rezultacie przyjęciem przez Organ II instancji, iż wniosek Spółki został złożony jako 12-ty (ostatni) wśród innych powiązanych spółek, a pomoc nie może być przyznana z uwagi na przekroczenie łącznej deklarowanej powierzchni 300 ha upraw, podczas gdy Skarżąca nie jest częścią składową większego gospodarstwa rolnego, a samodzielnym podmiotem i spełniła wszystkie przewidziane prawem wymogi niezbędne do otrzymania pomocy;
II. naruszenie przepisów postępowania, które miały istotny wpływ na wynik sprawy:
1) art. 107 § 1 ust. 6 i § 3 k.p.a. polegające na wadliwym uzasadnieniu Decyzji, które to nie zawiera wyjaśnienia podstaw prawnych warunkujących stwierdzenie, że Spółkę należy traktować jako część składową większego gospodarstwa rolnego;
2) art. 80 k.p.a. poprzez przekroczenie granic swobodnej oceny dowodów i arbitralne ustalenie przez Organ II instancji, że Skarżąca oraz inne spółki wymienione w zaskarżonej decyzji powinny być traktowane jako jedno gospodarstwo rolne (jeden podmiot) z uwagi na występujące powiązania osobowe wymienionych w zaskarżonej decyzji spółek;
3) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. w zw. z art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 10a ust. 1a ustawy o Agencji polegające na rozstrzygnięciu sprawy bez jej dostatecznego wyjaśnienia i bez wyczerpującego zebrania oraz rozpatrzenia całego materiału dowodowego, a w konsekwencji błędne ustalenie stanu faktycznego i nieprawidłowe uznanie, że Spółka wraz z pozostałymi 11-toma powiązanymi spółkami wskazanymi w zaskarżonej decyzji powinna być traktowana jako jedno gospodarstwo rolne (jeden podmiot), a tym samym Skarżąca nie mogła otrzymać pomocy z uwagi na przekroczenie limitu powierzchni 300 ha upraw;
4) art. 7, art. 77 § 1, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. poprzez niepodjęcie wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, niezebranie i nierozpatrzenie w sposób wyczerpujący całego materiału dowodowego, w tym w szczególności dokumentów w postaci skarg kasacyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt: I SA/Go 202/23, I SA/Go 203/23, I SA/Go 204/23 i I SA/Go 205/23 które to dokumenty są niezmiernie istotne z punktu widzenia niniejszej sprawy, bowiem z treści skarg kasacyjnych, jak również z analizy załączonych do ww. skarg dokumentów jednoznacznie wynika, że Spółka jest samodzielnym i odrębnym podmiotem. Organy administracji publicznej, wydając decyzje w przedmiocie odmowy przyznania pomocy pominęły i nie poddały analizie powyższych okoliczności, które indywidualnie odnoszą się do Strony i które potwierdzają, że Spółka jest samodzielnym, wyodrębnionym producentem rolnym, a złożone przez Skarżącą oraz przez inne spółki wymienione na stronie 8 zaskarżonej decyzji wnioski o pomoc do uprawy zboża nie należy traktować jako jeden wniosek, w związku z czym Skarżąca mogła otrzymać cyt. pomoc z uwagi na nie przekroczenie powierzchni 300 ha upraw. Organy administracji publicznej pominęły znajdujące się w aktach spraw WSA w Gorzowie WIkp. o sygn. akt: I SA/Go 202/23, I SA/Go 203/23,1 SA/Go 204/23 i 1 SA/Go 205/23 dokumenty świadczące o tym, że Spółka jest samodzielnympodmiotem prowadzącym działalność rolniczą, natomiast twierdzenie przez Organ II instancji, iż Skarżącą należy traktować jako część składową większego, zorganizowanego gospodarstwa rolnego jest całkowicie chybione i bezzasadne;
5) art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. polegające na tym, że Organ II instancji nie rozpatrzył w sposób wszechstronny materiału dowodowego i nie przeprowadził dowodu z dokumentów w postaci skarg do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt: I SA/Go 202/23,1 SA/Go 203/23,1 SA/Go 204/23 i I SA/Go 205/23 które to dokumenty są niezmiernie istotne z punktu widzenia rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, bowiem z treści skarg kasacyjnych, jak również z analizy załączonych do nich dokumentów (znanych Organowi II instancji z urzędu) jednoznacznie wynika, że Spółka jest samodzielnym i odrębnym podmiotem. Organy administracji publicznej, wydając decyzje w przedmiocie odmowy przyznania pomocy pominęły i nie poddały analizie powyższych okoliczności, które indywidualnie odnoszą się do Strony I które potwierdzają, że Spółka jest samodzielnym, wyodrębnionym producentem rolnym, a zatem Skarżącej wraz z Innymi podmiotami wskazanymi w zaskarżonej decyzji nie należy traktować jako jedno gospodarstwo rolne wykreowanymi w celu uzyskania przedmiotowej pomocy;
6) art. 7, 77 § 1 k.p.a., art. 80 k.p.a. poprzez nieprawidłowe uznanie i przyjęcie za okoliczność bezsporną, że Spółkę należy traktować jako część składową większego gospodarstwa rolnego w oparciu o ustalenia w innej sprawie tj. w sprawie płatności bezpośrednich za 2021 r., pomimo tego, że sprawa w przedmiocie odmowy wypłaty płatności za 2021 r. jest obecnie w toku -jest rozpatrywana przez Naczelny Sąd Administracyjny, a zatem nie została prawomocnie zakończona, natomiast w przedmiotowej skardze kasacyjnej złożonej przez Stronę do sądu administracyjnego, o której mowa powyżej wymieniono szereg naruszeń, których dopuściły się organy administracji publicznej takich jak:
- nieprawidłowe ustalenie, że M. J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Spółki oraz innych podmiotów wskazanych w decyzji, podczas gdy nie przywołano żadnej okoliczności popartej dowodem na to, że faktycznie to M. J. decydował w danej kwestii, co czyni ten wniosek nieuzasadnionym, ponieważ nie został poparty żadną konkretną okolicznością,
- odstąpienie przez organy administracji publicznej bez uzasadnionej przyczyny od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym, ponieważ we wszystkich latach od dnia rozpoczęcia działalności przez Spółkę, gdy sposób prowadzeniadziałalności jak również przepisy stanowiące podstawę przyznania płatności były takie same, organy administracyjne przyznawały Spółce różnego rodzaju płatności i nie kwestionowały prowadzenia działalności rolniczej przez Skarżącą,
- poprzez dokonanie ustalenia sprzecznego z materiałem dowodowym i przyjęcie, że M. J. dokonał rozdrobnienia potencjału produkcyjnego co jest sprzeczne z pozostałymi ustaleniami organów oraz materiałem dowodowym znajdującym się w szeregu sprawach dotyczących aplikowania o dopłaty z tytułu płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego oraz z tytułu płatności w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2014-2020, tj. płatności ONW, płatności PRSK i płatności RE,
- nieprawidłowe i sprzeczne ze zgromadzonym w sprawie w przedmiocie odmowy przyznania płatności oraz przepisami Kodeksu spółek handlowych ustalenie, że M. J. wywiera dominujący lub realny wpływ na działalność Strony oraz innych podmiotów, podczas gdy organy administracji publicznej nie ustaliły czy wykształcenie posiadane przez M. J. i doświadczenie zawodowe pozwala na ekonomicznie opłacalne prowadzenie spółki prawa handlowego zajmującej się produkcją rolną, a pomimo braku ustaleń w tym zakresie organy wyciągnęły bezpodstawny wniosek, że ta osoba ma realny wpływ na prowadzenie działalności przez Stronę w sytuacji, gdy tak nie jest,
- brak rozróżnienia przez organy administracji publicznej praw I obowiązków akcjonariusza i wspólnika spółki od spółki, brak dostrzeżenia, że Strona posiada osobowość prawną i jest podmiotem swoich praw i obowiązków, brak dostrzeżenia, że akcjonariusz nie odpowiada za zobowiązania spółki akcyjnej, a z pewnością nie odpowiada za zobowiązania spółek, w których wspólnikiem jest spółka, w której akcje posiada, co doprowadziło do nieuzasadnionego wniosku, że akcjonariusz wspólnika Strony posiada dominujący na nią wpływ co świadczy o stworzeniu poprzez taką konstrukcję sztucznych warunków funkcjonowania.
Powyższe okoliczności i wymienione naruszenia organów administracji publicznej w innej sprawie mają odzwierciedlenie w niniejszej sprawie i tym samym potwierdzają, że decyzja w przedmiocie odmowy przyznania pomocy w zakresie zbóż i nasion oleistych, jako wadliwa powinna zostać wyeliminowana z obrotu prawnego, bowiem Spółka wraz z innympodmiotami nie stanowi jednego gospodarstwa rolnego (jednego podmiotu);
7) art. 16 § 1 k.p.a., art. 110 § 1 k.p.a. polegające na tym, że Organ II instancji w sposób nieuprawniony rozstrzygnął, że Strona nie jest odrębnym podmiotem i razem z szeregiem powiązanych spółek stanowi jedno gospodarstwo rolne, podczas gdy powyższa kwestia (spełnianie wymogów do przyznania pomocy) została już wcześniej przesądzona m.in. na mocy decyzji o przyznaniu płatności bezpośrednich za poprzednie lata jak również decyzji o wpisie do rejestru producentów rolnych, które nie zostały wyeliminowane z obrotu prawnego I w dalszym ciągu obowiązują, wobec czego powyższa kwestia nie powinna podlegać ponownej ocenie;
8) art. 8 k.p.a. polegające na prowadzeniu postępowania w sposób niebudzący zaufania jego uczestników do władzy publicznej poprzez jednoznaczne stwierdzenie, że w sprawach o przyznanie płatności bezpośrednich za rok 2021 zostało bez wątpienia ustalone, iż Skarżąca nie jest samodzielnym podmiotem i razem z szeregiem powiązanych spółek stanowi jedno gospodarstwo rolne, podczas gdy Spółka w latach minionych otrzymywała płatności w ramach wsparcia bezpośredniego, stan faktyczny dotyczący Spółki nie ulegał zmianie, w takich samych warunkach organy administracji publicznej wypłacały finansowanie nie mając zastrzeżeń wobec działalności Strony.
Spółka wniosła o uwzględnienie skargi i uchylenie zaskarżonej decyzji organu lIinstancji w całości, oraz o uchylenie decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania przed sądem administracyjnym. Ponadto skarżąca wniosła o przeprowadzenie dodatkowego postępowania dowodowego:
1) z dokumentów znajdujących się w aktach spraw prowadzonych przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim pod sygn. akt: l SA/Go 202/23,1 SA/Go 203/23, i SA/Go 204/23 i I SA/Go 205/23;
2) skarg kasacyjnych do Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach o sygn. akt: I SA/Go 202/23, i SA/Go 203/23, i SA/Go 204/23 i I SA/Go 205/23,
- na okoliczność braku podstaw odmowy przyznania pomocy, prowadzenia przez Spółkę samodzielnego gospodarstwa rolnego, a w rezultacie spełnienia wymagań w zakresie uzyskania przedmiotowej pomocy z uwagi na nieprzekroczenie limitu powierzchni 300 ha upraw.
W odpowiedzi na skargę organ II instancji podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t. j. Dz. U. z 2023 r., poz. 1634), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei po myśli art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2023 r. poz. 1634; dalej: P.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, zzastrzeżeniemart. 57a (dotyczącym skargi na indywidualną interpretację podatkową, a zatem niemającym zastosowania w niniejszej sprawie).
W ocenie Sądu decyzje organów obu instancji naruszają prawo materialne oraz przepisy postępowania, w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Jako podstawą odmowy przyznania pomocy organy wskazały §13zzg ust. 1 rozporządzenia RM z 27 stycznia 2015 r. Zgodnie z tym przepisem w 2023 r. Agencja udziela pomocy finansowej na realizację innych zadań wynikających z polityki państwa w zakresie rolnictwa i rozwoju wsi, o której mowa w § 2 ust. 1 pkt 6, producentowi rolnemu:1)któremu zagraża utrata płynności finansowej w związku z ograniczeniami na rynku rolnym spowodowanymi agresją Federacji Rosyjskiej wobec Ukrainy;2) który spełnił warunki przyznania pomocy, o której mowa w przepisach rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, 928 i 1320), i mimo tego nie otrzymał tej pomocy.
Organ I instancji uzasadniając swoje rozstrzygnięcie wskazał na "brak spełnienia przez producenta rolnego [...] warunku kwalifikowalności". Zdaniem Kierownika BP ARiMR, "spełnienie warunków przyznania pomocy na podstawie przepisów rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych (Dz. U. poz. 762, z późn. zm.) i mimo tego nieotrzymanie tej pomocy, jest warunkiem koniecznym uzyskania pomocy na podstawie § 13zzg ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 27 stycznia 2015 r. w sprawie szczegółowego zakresu i sposobu realizacji niektórych zadań Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (Dz. U. poz. 187, z późn. zm).". Przy czym w decyzji organu I instancji, brak jakiegolowiek wyjaśnienia, których warunków, zdaniem organu, spółka nie spełniła. Uchybienie to w oczywisty sposób narusza art. 107 § 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r., poz. 775) – zwanej dalej "K.p.a.", zgodnie z którym, decyzja zawiera uzasadnienie faktyczne i prawne oraz art. 11 K.p.a., stanowiący, że organy administracji publicznej powinny wyjaśniać stronom zasadność przesłanek, którymi kierują się przy załatwieniu sprawy, aby w ten sposób w miarę możności doprowadzić do wykonania przez strony decyzji bez potrzeby stosowania środków przymusu.
Swoje rozstrzygnięcie organ oparł w istocie na innej decyzji, tj. decyzji Kierownika BP ARiMR z [...] września 2023 r. nr [...], którą "odmówił przyznania pomocy [...] ze względu na brak spełnienia warunków uzyskania tejże pomocy". Decyzji tej brak jest w aktach sprawy, co niewątpliwie utrudnia odczytanie motywów jakimi kierował się organ. Równocześnie organ nie wyjaśnił dlaczego niespełnienie warunków na dzień składania wniosku z [...] lipca 2023 r. automatycznie oznacza nie spełnienie warunków na dzień [...] października 2023 r.
Sądowi wiadomo jednak z urzędu, że decyzja z [...] września 2023 r. została utrzymania w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] stycznia 2024 r. nr [...]. Decyzja ta była bowiem przedmiotem kontroli sądowo administracyjnej w postępowaniu prowadzonym pod sygn. akt I SA/Go 101/24. Co istotne, w decyzji tej organ II instancji odmówił skarżącej przyznania pomocy nie z uwagi na niespełnienie warunków, ale z uwagi na wyczerpanie środków pomocy oraz przekroczenie przez skarżącą oraz powiązane z nią spółki, które organ potraktował jak jeden podmiot, łącznej deklarowanej powierzchni 300 ha żyta.
Powyższe oznacza, że decyzja Kierownika BP ARiMR z dnia [...] grudnia 2023 r. nr [...] została wydana z oczywistym naruszeniem art. § 13zzg ust. 1 rozporządzenia RM z 27 stycznia 2015 r., bowiem nie tylko nie wyjaśniono, których warunków przyznania pomocy skarżąca nie spełniła, ale wbrew jej treści, ostateczną przyczyną odmowy przyznania pomocy nie było niespełnienie warunków jej przyznania (o której mowa w przepisach rozporządzenia RM z 21 kwietnia 2023 r.). Podstawą odmowy był bowiem § 6 ust. 4 (wyczerpanie limitu środków) oraz 6 ust. 1a (przekroczenie wysokościdopuszczalnej pomocy z uwagi na limit powierzchni upraw) rozporządzenia RM z 21 kwietnia 2023 r., które to przepisy regulują wysokość dopuszczalnej pomocy, a nie formalne warunki jej otrzymania.
Tym samym decyzja ta nie powinna zostać utrzymana w mocy przez Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, a uchylona stosownie do art. 138 § 1 pkt 2 K.p.a.
Organ odwoławczy, utrzymując decyzję organu I instancji w mocy powołał tę samą, nieprawidłową podstawę prawną odmowy przyznania pomocy co organ I instancji, tj. art. § 13zzg ust. 1 rozporządzenia RM z 27 stycznia 2015 r., mimo wskazania w treści uzasadnienia art. 6 ust. 1a rozporządzenia RM z 21 kwietnia 2023 r. Zdaniem organu ze względu nawystępujące powiązania z podmiotem [...] S.A. należy uznać wszystkie wskazane w decyzji spółki zajedno gospodarstwo rolneoraz w konsekwencji zsumować powierzchnie zadeklarowane przezwszystkie podmioty w celu ustalenia limitu 300 ha, wg. kolejności złożenia wniosków.
Nie przesądzając o prawidłowości tej oceny, zauważyć jednak należy, że przepisów dotyczących ustalenia wysokości pomocy, zamieszczonych w §6 rozporządzenia RM z 21 kwietnia 2023 r., nie można uznać za przepisy warunkującejej uzyskanie. Prawidłową podstawą prawną odmowy przyznania pomocy zawnioskowanej na podstawie §13zzg rozporządzenia RM z 27 stycznia 2015 r., w sytuacji przekroczenia dopuszczalnej powierzchni upraw, o której mowa w §6 ust. 1a rozporządzenia RM z 21 kwietnia 2023 r., powinien być §13zzg ust. 4 Rozporządzenia RM z 27 stycznia 2015 r., który stanowi, że wysokość pomocy, o której mowa w ust. 1, ustala się zgodnie z przepisami rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 21 kwietnia 2023 r. w sprawie realizacji przez Agencję Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa zadań związanych z ustanowieniem środka wsparcia w sytuacjach nadzwyczajnych dla sektorów zbóż i nasion oleistych.
Powyższe oznacza, że organy obu instancji rozpoznały tę samą sprawę w odmienny sposób, posługując się inną argumentacją oraz nieprawidłową podstawą prawną. Równocześnie jedynie decyzja organu II instancji, pomimo błędnej podstawy prawnej, zawiera wszystkie elementy składowe wymienione w art. 107 § 1 K.p.a., w tym przede wszystkim uzasadnienie. Taki sposób procedowania narusza również art. 15 K.p.a., zgodnie z którym postępowanie administracyjne jest dwuinstancyjne, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Istota zasady dwuinstancyjności sprowadza się bowiem do dwukrotnego rozpoznania i rozstrzygnięcia sprawy administracyjnej. Oznacza ona również, że strona postępowania ma prawo do dwukrotnego rozpoznania sprawy, w tym dwukrotnego otrzymania decyzji spełniających odpowiednie wymogi, aktórych treść umożliwia złożenie prawidłowego środka zaskarżenia.
Na marginesiezauważyć również należy, że w swojej decyzji organ II instancji powołuje się na ustalenia dokonane w innych postępowaniach nie precyzując o jakie postępowania chodzi, nie wskazując np. numerów i dat wydanych decyzji. Decyzji tych nie ma również w aktach sprawy. Taki sposób uzasadnienia decyzji należy uznać za naruszający wspomniane już art. 107 § 1 pkt 6 oraz art. 11 K.p.a.
Suma powyższych naruszeń przepisów uzasadnia konieczność wyeliminowania z obrotu prawnego decyzji organów obu instancji. Ponieważ opisane uchybienia dotyczą podstawowych zasad postępowania przed organami administracji publicznej, odniesienie się do zarzutów skargi należy uznać za przedwczesne.
W trakcie ponownego rozpoznawania sprawy organy uwzględnią treść niniejszego orzeczenia.
Z uwagi na powyższe, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) i c) oraz art. 135 P.p.s.a. orzeczono jak w pkt 1 sentencji. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 205 § 1 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło