I SA/Go 193/10

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2010-05-12

Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk - Wiśniewska, Jacek Niedzielski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej, rozpatrując wniosek o uchylenie lub zmianę ostatecznej decyzji celnej na podstawie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, może badać prawidłowość zastosowania prawa w tej decyzji, czy też powinien skupić się wyłącznie na przesłankach interesu publicznego lub ważnego interesu strony?
Ratio decidendi
Sąd administracyjny oddalił skargę, uznając, że Dyrektor Izby Celnej prawidłowo odmówił uchylenia ostatecznej decyzji celnej w trybie nadzwyczajnym z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Organ celny nie jest uprawniony do ponownego merytorycznego rozpoznawania sprawy ani badania prawidłowości zastosowania prawa w decyzji ostatecznej w ramach tego trybu. Skupić się należy wyłącznie na przesłankach interesu publicznego lub ważnego interesu strony, które w niniejszej sprawie nie zostały przez stronę wykazane.
Stan faktyczny
Skarżący T.K. zaskarżył decyzję Dyrektora Izby Celnej odmawiającą uchylenia ostatecznej decyzji w sprawie kwoty długu celnego i podatku VAT. Wniosek o uchylenie oparty był na art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, a skarżący argumentował, że wadliwe decyzje organów celnych doprowadziły do zniszczenia jego działalności gospodarczej. Organ celny odmówił uchylenia, uznając, że nie zostały spełnione przesłanki interesu publicznego ani ważnego interesu strony, a tryb ten nie służy do badania prawidłowości decyzji ostatecznej.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędzia WSA Jacek Niedzielski Protokolant Starszy referent Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 12 maja 2010 r. sprawy ze skargi T.K. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług oddala skargę. Skarżący T.K. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] listopada 2009 r., wydaną w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej w sprawie kwoty długu celnego oraz podatku od towarów i usług. W sprawie zaistniał następujący stan faktyczny: W dniu [...] maja 2003 r. działająca z upoważnienia skarżącego Agencja Celna dokonała zgłoszenia celnego do procedury dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym w ramach procedury uproszczonej wpis do rejestru nr [...] towaru w postaci obuwia. Na podstawie świadectwa pochodzenia nr [...] z dnia [...] kwietnia 2003 r. zadeklarowano stawkę celną konwencyjną w wysokości 17%. Po dokonanej weryfikacji zgłoszenia celnego organ l instancji w dniu [...] sierpnia 2003 r. wydał decyzję nr [...], którą uznał ww. zgłoszenie celne za nieprawidłowe w zakresie wartości celnej towaru oraz kwoty długu celnego. Organ celny korzystając z postanowień przepisów § 20 a ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 15 października 1997 roku w sprawie określenia szczegółowych zasad i ustalania niepreferencyjnego pochodzenia towarów, sposobu jego dokumentowania pochodzenia towarów, których pochodzenie musi być udokumentowane świadectwem pochodzenia (Dz. U. z 1997 r., Nr 130, póź. 851 ze zm.) przekazał ww. świadectwo pochodzenia do weryfikacji organowi wystawiającemu ten dokument, w celu sprawdzenia jego autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych. W odpowiedzi na powyższe działanie organu celnego krajowego pismem z dnia [...] grudnia 2003 r. Dyrektor Wydziału Prawnego Wietnamskiej Izby Handlowo-Przemysłowej Oddziału Miejskiego przesłał odpowiedź, iż świadectwo pochodzenia [...], załączone do przedmiotowego zgłoszenia celnego zostało sfałszowane. Biorąc powyższe pod uwagę, postanowieniem nr [...] z dnia [...] marca 2004r. Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie celne zakończone decyzją nr [...] z dnia [...].08.2003 r. Postanowieniem z [...] sierpnia 2004 r. nr [...] Naczelnik Urzędu Celnego wznowił postępowanie podatkowe, a następnie postanowieniem nr [...] połączył postępowanie celne i podatkowe. Po zakończeniu postępowania, decyzją nr [...] z dnia [...] listopada 2004 r. organ celny l instancji uchylił swoją poprzednią decyzję z [...] sierpnia 2003 r. w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, kwoty należnego cła i podatku VAT oraz ponownie dokonał określenia kwoty długu celnego i należnego podatku za sprowadzany towar. Wraz z pismem z dnia [...] listopada 2004 r. Agencja Celna złożyła odwołanie od ww. decyzji do Dyrektora Izby Celnej, który po jego rozpatrzeniu, decyzją z [...] lutego 2005r. nr [...] uchylił w całości zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia. Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] czerwca 2005 r. nr [...] uchylił swoją decyzję z dnia [...] sierpnia 2003 r. w części dotyczącej zastosowania stawki celnej, kwoty należnego cła i podatku VAT oraz ponownie dokonał określenia kwoty długu celnego i należnego podatku za sprowadzany towar. Agencja Celna ponownie złożyła w dn. [...] czerwca 2005 r. odwołanie od ww. decyzji. Osobne odwołanie w tej samej sprawie złożył pełnomocnik Agencji. Naczelnik Urzędu Celnego nie znalazł podstaw do rozpoznania sprawy w trybie art. 226 Ordynacji podatkowej i przekazał akta sprawy organowi odwoławczemu. Po rozpatrzeniu odwołań, decyzją z dnia [...] września 2005 r. nr [...] Dyrektor Izby Celnej utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. Skarżący oraz Agencja Celna zaskarżyły ww. decyzję organu celnego II instancji do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp. Po rozpoznaniu sprawy wyrokami z dnia 10 października 2006 r. sygn. akt l SA/Go 2226/05 i akt l SA/Go 2227/05 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. oddalił skargi. Począwszy od [...] września 2007 r. pełnomocnik T.K. J.C. składał pisma i wnioski, mające na celu wzruszenie ww. decyzji ostatecznych, co skutkowało wydawaniem kolejnych decyzji przez Dyrektora Izby Celnej . Postępowanie wywołane wnioskiem strony o stwierdzenie nieważności decyzji ostatecznej, Dyrektor Izby Celnej rozstrzygnął ostatecznie decyzją z dnia [...] listopada 2008 r. nr [...], która została zaskarżona przez pełnomocnika do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wlkp., który wyrokiem o sygn. akt l S.A./Go 969/08 z 5 maja 2009 r. oddalił skargę. Kolejny wniosek o uchylenie ww. decyzji ostatecznych w trybie wznowienia postępowania, Dyrektor Izby Celnej rozstrzygnął decyzją z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], odmawiającą uchylenia decyzji ostatecznej. Również tę decyzję organu pełnomocnik zaskarżył do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Następnie pismem z dnia [...] maja 2009 r. Ldz. [...] pełnomocnik skarżącego J.C. złożył wniosek o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] września 2005 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2005r., podnosząc, że w sprawie zaistniały przesłanki wynikające z art. 253 a Ordynacji podatkowej uzasadniające uchylenie decyzji. Zdaniem pełnomocnika skarżącego decyzje organu l i II instancji pozostają w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa i nie mogą pozostawać w obrocie prawnym i zasadne jest ich wycofanie. W jego ocenie brak było podstaw do obciążania strony należnościami, bowiem skarżący dokonał zgłoszenia celnego w zgodzie z posiadana wiedzą i znanymi mu normami prawnymi. Po przeprowadzeniu postępowania Dyrektor Izby Celnej decyzją nr [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r. odmówił uchylenia lub zmiany decyzji. Kolejnym pismem nr L.dz. [...] z dnia [...] sierpnia 2009 r., pełnomocnik skarżącego złożył wniosek o uchylenie decyzji Dyrektora Izby Celnej nr [...] z dnia [...] września 2005 r. oraz decyzji Naczelnika Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] czerwca 2005 r., w trybie art. 2651 § 1 ustawy z dnia 09.01.1997 r. -Kodeks celny (Dz. U. Nr 23, póz. 117 ze zmianami), powołując się na interes publiczny i ważny interes strony. Uzasadniając wniosek wskazał, że pozostawanie w obrocie prawnym w/w decyzji powoduje ciągłe i nieprzerwane trwanie sporu, co do ich zasadności i słuszności uznania stwierdzonych nieprawidłowości jako świadomie dokonanych przez stronę. Taki stan spowodował, że w prowadzonej przez skarżącego działalności gospodarczej zaistniała sytuacja, w której został on pozbawiony płynności finansowej, czego dalszą konsekwencją było znaczne ograniczenie jej prowadzenia, aż do całkowitego zaprzestania. Wydane w sprawie rozstrzygnięcia nie mogą pozostawać w obrocie prawnym, ponieważ pozostają w oczywistej sprzeczności z obowiązującymi przepisami prawa, gdyż strona dokonała zgłoszenia celnego w zgodzie z posiadaną wiedzą i znanymi jej normami prawa. Zatem zasadnym jest wycofanie z obrotu prawnego decyzji obciążającej fiskalnie skarżącego z uwagi na jego słuszny interes na podstawie składanego wniosku. Powołując przepis art. 2651 Kodeksu celnego, skarżący wskazał, że oceniając możliwość zastosowania tego przepisu organ nie może poprzestać tylko na uznaniu administracyjnym, ale również rozpatrzeć wniosek w kontekście stosowania norm prawa materialnego. W interesie publicznym leży racjonalne pojmowanie administracji publicznej i forma uznaniowa postępowanie nie może odbyć się bez dokonania analizy oczywistych naruszeń prawa jakich dopuścił się organ. Wobec zmiany polityki administracyjnej, wykładni prawa, oceny stanów faktycznych, zwykła zmiana stanowiska tego samego organu w sprawach pozostawionych uznaniu administracyjnemu następuje po wydaniu decyzji i nie stanowi o jej wadliwości, jednak oczywiste wyrażenie ważnego interesu strony w usunięciu wadliwej decyzji nakładającej na stronę obowiązek o charakterze fiskalnym, stanowi o zasadności złożonego wniosku. Za uchyleniem decyzji przemawia nie tylko słuszny interes strony, ale też względy prawne zawarte w art. 2651, którego zapisy nie mogą być rozpatrywane bez szczegółowej analizy kwestii podnoszonych przez stronę, chociażby wynikały one z norm prawa materialnego. Powyższy wniosek skarżący uzupełnił pismem z dnia [...] września 2009 r., w którym zażądał uchylenia obu w/w decyzji oraz przekazanie sprawy organowi I instancji do dalszego postępowania, bowiem z akt sprawy wynika, że możliwym jest ustalenie kraju pochodzenia towaru. Wskazał, że na żadnym etapie postępowania administracyjnego organ celny nie wykorzystał materiału dowodowego (protokół rewizji celnej, pobrane próbki towaru), a ponadto z naruszeniem przepisów art. 122 w zw. z art. 187 § 1 i art. 191 Ordynacji podatkowej, nie zostały podjęte czynności zmierzające do ustalenia kraju pochodzenia towaru w wyniku przesłuchania osób przeprowadzających rewizję celną. Nie rozpoznano także wniosku skarżącego z [...] października 2008 r. o uzupełnienie materiału dowodowego o oryginał świadectwa pochodzenia. Ogólnikowe stwierdzenia i zapisy organu weryfikującego świadectwa pochodzenia powinny spowodować wystąpienie polskiego organu celnego o dodatkowe wyjaśnienia lub przeprowadzenie suwerennego postępowania w tym zakresie. Po przeprowadzeniu postępowania, Dyrektor Izby Celnej wydał decyzję [...] z dnia [...] listopada 2009r., odmawiającą uchylenia lub zmiany zaskarżonych przez skarżącego decyzji. W uzasadnieniu decyzji organ I instancji, powołując się na art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne, wskazał że dotychczasowe przepisy (Kodeks celny) stosuje się do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług ten powstał przed dniem 1 maja 2004 r., a zgodnie z art. 262 Kodeksu celnego do postępowania w sprawach celnych stosuje się odpowiednio przepisy art. 12 oraz działu IV Ordynacji podatkowej. Podkreślił, że ustawodawca dopuszcza możliwość zaistnienia sytuacji wyjątkowych, w których będzie możliwość wyeliminowania rozstrzygnięć wadliwych, czemu służą nadzwyczajne środki wzruszania decyzji ostatecznych. Są one niekonkurencyjne, tzn. każdy z nich ma na celu usunięcie tylko określonego rodzaju wadliwości decyzji, nie mogą być stosowane zamiennie. Z dniem 20 maja 1999 r. zaczął obowiązywać przepis art. 2651 Kodeksu celnego, który wyłączył odpowiednie stosowanie art. 253a Ordynacji podatkowej w sprawach celnych, choć oba przepisy mają niemal identyczne brzmienie, a zatem przy ich wykładni można powoływać się na dotychczasowe poglądy doktryny i orzecznictwa. Dyrektor Izby Celnej wskazał, że w postępowaniu wszczętym i prowadzonym w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego organ nie rozpoznaje ponownie merytorycznie sprawy rozstrzygniętej decyzją ostateczną. Postępowanie to ma za przedmiot nową sprawę, w której organ ocenia czy istnieją podstawy prawne i faktyczne do usunięcia decyzji z obrotu prawnego. Przedmiotem tego postępowania nie są zarzuty badane w trybie odwoławczym. Z brzmienia art. 2651 § 1 Kodeksu celnego wynika, że możliwość wzruszenia decyzji ostatecznej w tym trybie powstaje jedynie z chwilą łącznego spełnienia czterech przesłanek: decyzja musi być ostateczna, na jej mocy strona nabyła prawo, za jej wzruszeniem przemawia interes publiczny lub ważny interes strony i (przesłanka negatywna) przepisy szczególne nie mogą sprzeciwiać się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji. Wymieniony w powołanym przepisie tryb służy do usuwania takich decyzji ostatecznych, które organy uważają za niecelowe bądź sprzeczne z zakreśloną linią postępowania w sprawach danego rodzaju. Badanie przesłanek z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego nie może sprowadzać się do badania prawidłowego zastosowania prawa w ocenianym akcie administracyjnym, do tego służy bowiem prawo złożenia odwołania. Dyrektor podkreślił, że ustawowe określenie "interes publiczny" należy rozumieć jako korzyść służącą ogółowi, a więc przesłanka ta w niniejszej sprawie nie występuje, gdyż uchylenie decyzji określającej kwotę długu celnego i podatku od towarów i usług, będące skutkiem działania niezgodnego z obowiązującym porządkiem prawnym, nie może być uznane za działanie w interesie publicznym, korzystne dla ogółu. Wprost przeciwnie – w interesie publicznym leży przestrzeganie przez uczestników obrotu towarowego z zagranicą ustalonych reguł tego obrotu oraz ustalenie przez organy celne obowiązków wobec podmiotów naruszających te reguły i egzekwowanie tych obowiązków. Zatem zwalnianie z odpowiedzialności osób naruszających takie normy prawne, nie leży w interesie publicznym. Ponieważ strona dąży do uchylenia decyzji wymiarowej, organ uznał, że przesłanka ważnego interesu publicznego nie została spełniona, nie ma zatem podstaw do przychylenia się do żądania strony. Odnośnie ważnego interesu skarżącego, organ celny stwierdził, że to obowiązkiem strony jest wykazanie na czym ten interes polega i dlaczego jest ważny. Dopiero wtedy organ ma podstawy do dokonania swoich ocen, w których może podzielić stanowisko strony lub nie zgodzić się z nim. Ważny interes strony nie jest równoznaczny z obciążeniem strony zobowiązaniami publicznoprawnymi, ani też ze stwierdzeniem, że dana decyzja jest obciążona wadami. Przyjmuje się, że wystąpienie takiego interesu związane jest najczęściej z sytuacjami losowymi. Oceniając wniosek skarżącego, organ uznał, że strona ważnego interesu nie wykazała, gdyż w żaden sposób nie uprawdopodobniła, aby jej sytuacja życiowa uległa zmianie. Podkreślił, że w przypadku postępowania wszczętego na wniosek strony, ciężar wykazania okoliczności, w których upatruje ona swój ważny interes lub interes publiczny, spoczywa na niej. Stwierdził, że w niniejszej sprawie nie miał możliwości zbadania ważnego interesu strony, gdyż nie przedłożyła ona jakichkolwiek dowodów mających to udokumentować. Nadto Dyrektor wskazał, że badanie przesłanek "ważnego interesu strony" i "interesu publicznego" nie może polegać na ocenie prawidłowości zastosowania przepisów prawa przez organ przy wydawaniu decyzji ostatecznej. Biorąc pod uwagę, że przewidziany w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego tryb jest trybem nadzwyczajnym, stanowiąc wyjątek od zasady trwałości decyzji ostatecznej, organ przyjął, że ów "ważny interes strony" musi być rzeczywiście na tyle ważny, aby "równoważył" i usprawiedliwiał odstępstwo od podstawowych zasad postępowania administracyjnego i uzasadniał zastosowanie trybu nadzwyczajnego. W złożonym w ustawowym terminie odwołaniu skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji, zarzucając organowi celnemu, że przeciwstawił interes Skarbu Państwa słusznemu interesowi strony. Zdaniem skarżącego wady postępowania dowodowego uzasadniają wnioski zawarte w odwołaniu, gdyż za uchyleniem decyzji przemawia nie tylko słuszny interes strony lecz także względy prawne zawarte w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. Skarżący podkreślił, że prowadził dobrze prosperującą działalność gospodarczą, zatrudniał pracowników, a przynosząca Skarbowi Państwa dochody działalność w wyniku sporów z organem celnym została całkowicie zniszczona. Legła ona w gruzach w wyniku błędnych decyzji organu celnego, który w sposób niezgodny z prawem obciążył skarżącego dodatkowymi, niemożliwymi do przewidzenia opłatami. Pełnomocnik skarżącego od powyższej decyzji złożył odwołanie. Po jego rozpatrzeniu organ wydał decyzję z dnia [...] stycznia 2010 r. nr [...], utrzymującą w mocy zaskarżoną decyzję. Na ww. decyzję skarżący wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, domagając się uchylenia zaskarżonej decyzji oraz decyzji organu I instancji, ponadto wniósł o obciążenie organu kosztami postępowania. Uzasadniając skargę T.K. wskazał, że fakty podniesione przez niego we wniosku uzasadniają słuszny interes strony w wycofaniu decyzji z obrotu prawnego, natomiast organ celny przeciwstawił interes Skarbu Państwa słusznemu interesowi strony, "zasłaniając się" uznaniem administracyjnym. Oczywiste wyrażenie ważnego interesu skarżącego w usunięciu wadliwej decyzji nakładającej na stronę obowiązek o charakterze fiskalnym, stanowi o zasadności składanego przez niego wniosku. Nadto skarżący zauważył, że uchylenie lub zmiana decyzji w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego winno być oparte na dwóch przesłankach pozytywnych – złożenie wniosku o uchylenie decyzji i wyrażenie zgody na jej uchylenie oraz jednej negatywnej – okoliczności przemawiającej za uchyleniem decyzji lub zmianą takiej decyzji, za którą przemawia interes publiczny lub ważny interes strony. Podkreślił, że badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej. Wywiódł jednak, że słuszny interes strony postrzegać należy w trybie art. 2651 § 1 Kodeksu celnego również jako wynikający bezpośrednio z wadliwego (niezgodnego z prawem) orzeczenia ostatecznego, w wyniku którego następuje fiskalne lub inne ujemne obciążenie strony, a w związku z tym w interesie strony jest wycofanie z obrotu prawnego tak wydanej decyzji, czemu nie sprzeciwia się norma prawna zawarta w art. 2651. Skarżący wskazał także, że sąd administracyjny nigdy nie poddał swojej ocenie faktu braku wykorzystania przez organy celne zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego. Nieprawidłowe działanie organu celnego doprowadziło do obciążenia strony niewspółmiernie wysokim zobowiązaniem wobec Skarbu Państwa, co w efekcie spowodowało naruszenie jej finansowego fundamentu i zaprzestanie działalności, a to wskazuje na ważny interes strony w uchyleniu decyzji, bowiem taka sytuacja spowoduje stworzenie warunków na wznowienie działalności gospodarczej, zatrudnienie pracowników i powrót do sfery przynoszenia realnych kwot podatku dla Skarbu Państwa. W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał dotychczasową argumentację i wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, zwarzył, co następuje: Skarga okazała się niezasadna. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.), sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Ocenie tego sądu podlega zgodność aktów administracyjnych z przepisami prawa materialnego i procesowego. Kontrola sądów administracyjnych ogranicza się więc do zbadania, czy organy administracji w toku rozpatrywania sprawy nie naruszyły prawa w stopniu mogącym mieć wpływ na jej wynik. Ocena ta jest dokonywana według stanu prawnego i na podstawie akt sprawy istniejących w dniu wydania zaskarżonego aktu. W zakresie tak oznaczonej kognicji w niniejszej sprawie Sąd nie stwierdził wystąpienia przyczyn skutkujących nieważnością wydanych w postępowaniu administracyjnym decyzji lub ich wydania z naruszeniem prawa w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.). Sąd dokonując oceny legalności zaskarżonej decyzji stwierdził, że nie narusza ona przepisów prawa materialnego, jak i przepisów postępowania w sposób mogący mieć wpływ na wynika sprawy (art. 145 § 1 pkt 1 lit. a, c p.p.s.a.). Na wstępie rozważań w niniejszej sprawie należy podkreślić, że zaskarżona decyzja została wydana w tzw. nadzwyczajnym trybie przewidzianym w art. 2651 § 1 ustawy z dnia 9 stycznia 1997 r. Kodeks celny (Dz. U. Nr 160, poz. 1084 ze zm.). Przepisy tej ustawy, na mocy art. 26 ustawy z dnia 19 marca 2004 r. – Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo celne (Dz. U. Nr 68, poz. 623), znajdują zastosowanie w stosunku do spraw dotyczących długu celnego, jeżeli dług ten powstał przed dniem uzyskania przez Rzeczpospolitą Polską członkostwa w Unii Europejskiej. W niniejszej sprawie dług ten powstał 14 czerwca 2003 r., a zatem przed uzyskaniem przez Polskę członkostwa w Unii Europejskiej. Przepis art. 2651 § 1 Kodeksu celnego stanowi, że decyzja ostateczna, na mocy której strona nabyła prawo, może być na jej wniosek lub za jej zgodą uchylona lub zmieniona przez organ celny, który ją wydał, jeżeli przepisy szczególne nie sprzeciwiają się uchyleniu lub zmianie takiej decyzji i przemawia za tym interes publiczny lub ważny interes strony. Decyzję w tym zakresie organ celny wydaje w oparciu o tzw. uznanie administracyjne. Treść wniosku skarżącego, złożonego w trybie cyt. wyżej przepisu, jak i uzasadnienie skargi wskazują, że T.K. błędnie interpretuje art. 2651 § 1 Kodeksu celnego. W skardze przyznał on wprawdzie, że badanie interesu publicznego i ważnego interesu strony nie może polegać na ocenie prawidłowości decyzji ostatecznej, jednakże przez całe postępowanie takiej oceny się domagał, zarzucając organom celnym, przy rozpoznawaniu sprawy w trybie zwykłym, naruszenie art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2005 r. Nr 8, poz. 60 ze zm.), podkreślając brak wykorzystania przez organy celne zebranego w sprawie materiału dowodowego, co spowodowało, jego zdaniem, wydanie decyzji niezgodnych z prawem, powodujących obciążenie go niewspółmiernie wysokim zobowiązaniem. Wniósł nawet o ponowne przeprowadzenie postępowania w tym zakresie. Takiego poglądu skarżącego zasadnie nie podzielił organ celny obu instancji. Zanim organ celny będzie mógł rozważyć czy skorzystać z uprawnienia zawartego w art. 2651 § 1 Kodeksu celnego, muszą wystąpić ustawowe przesłanki zawarte w tym przepisie: pozytywne – decyzja musi być ostateczna, na jej mocy strona nabyła prawo, za jej wzruszeniem przemawia interes publiczny lub ważny interes strony, i negatywna – uchyleniu lub zmianie decyzji nie mogą sprzeciwiać się przepisy szczególne. Błędnie uważa zatem skarżący, że negatywną przesłanką jest interes publiczny lub ważny interes strony jako okoliczność przemawiająca za uchyleniem lub zmianą decyzji. Rozpatrując wystąpienie przesłanek z art. 2651 § 1 Kodeksu celnego organ nie może rozważać czy wzruszana decyzja ostateczna ma charakter wadliwy czy też jest prawidłowa. Szeroko i wyczerpująco uzasadnił to w zaskarżonej decyzji organ celny, a Sąd w pełni pogląd organu w tym zakresie podziela. Organ celny słusznie zwrócił uwagę, że w/w przepis reguluje tryb nadzwyczajny odnoszący się do już wydanej decyzji ostatecznej, a w takim przypadku nie stosuje się wszystkich regulacji dotyczących merytorycznego rozpoznania sprawy, gdyż ona już została rozpoznana merytorycznie w trybie zwykłym. Natomiast podnoszone przez skarżącego zastrzeżenia dotyczą prawidłowości wydanej decyzji merytorycznej, co może zostać zweryfikowane jedynie w trybie odwoławczym, a następnie sądowoadministracyjnym. I taka weryfikacja w niniejszej sprawie została dokonana, skutkiem czego było oddalenie skargi. Zatem nie można przyjąć, aby za wystąpienie "interesu publicznego" lub "ważnego interesu strony" uznać żądanie przez nią ponownego merytorycznego rozpoznania sprawy z powodu kwestionowania w w/w postępowaniu nadzwyczajnym prawidłowości przeprowadzonego przez organy celne postępowania w trybie zwykłym. Dyrektor Izby Celnej słusznie stwierdził, że strona nie wykazała istnienia jej ważnego interesu, do którego nie można zaliczyć skutków finansowych wydanych decyzji. Utrata płynności finansowej, a co za tym idzie, ograniczenie czy nawet zaprzestanie prowadzonej działalności gospodarczej, mające wpływ na funkcjonowanie skarżącego, jest normalnym następstwem wydania decyzji dotyczących należności celnych i podatkowych oraz prowadzonego postępowania egzekucyjnego. Należy brać pod uwagę sytuację skarżącego, ale na moment składania przez niego wniosku a nawet wydania decyzji wniosek ten rozstrzygającej, a nie można prowadzić badania prawidłowości prowadzonego postępowania i wieńczącej je decyzji ostatecznej. Zasadnie także organ celny przyjął, iż w sprawie nie wystąpiła przesłanka interesu publicznego. Nie może być uznana za nią obietnica skarżącego ponownego podjęcia działalności gospodarczej i regulowania z tego tytułu podatków w przypadku uchylenia wydanej wobec niego decyzji ostatecznej, która należności celne i podatkowe względem niego nakładała. Przejmowanie na siebie przez Skarb Państwa ryzyka prowadzenia przez skarżącego dotychczasowej działalności gospodarczej za obietnicę płacenia przyszłych, jeszcze nie powstałych zobowiązań podatkowych, nie może być traktowane jako wystąpienie interesu publicznego. W tym stanie rzeczy, zdaniem Sądu, organ celny zasadnie przyjął, iż w niniejszej sprawie nie wystąpiły ustawowe przesłanki interesu publicznego lub ważnego interesu strony, ponieważ skarżący żadnej z nich nie wykazał. Zważywszy powyższe, Sąd na podstawie powołanych wyżej przepisów oraz art. 151 p.p.s.a., skargę oddalił. |Sędzia WSA |Sędzia WSA |Sędzia WSA | |Anna Juszczyk-Wiśniewska |Dariusz Skupień |Jacek Niedzielski |

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło