I SA/Go 194/19

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-06-05

Skład orzekający: Anna Juszczyk-Wiśniewska, Jacek Niedzielski, Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego uznające za nieuzasadnione zarzuty skarżącej dotyczące wadliwości tytułów wykonawczych i nieistnienia obowiązku opłaty abonamentowej RTV?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżone postanowienie, uznając, że organy egzekucyjne nie wykazały w sposób niebudzący wątpliwości faktu rejestracji odbiornika RTV przez skarżącą, co jest podstawą do powstania obowiązku opłaty abonamentowej. Brak dowodów rejestracji, powiadomienia o nadaniu numeru identyfikacyjnego oraz dowodów wpłat uniemożliwia zweryfikowanie istnienia egzekwowanego obowiązku.
Stan faktyczny
Skarżąca M.K. wniosła zarzuty w postępowaniu egzekucyjnym dotyczącym opłat abonamentowych RTV, kwestionując wadliwość tytułów wykonawczych i nieistnienie obowiązku. Organy egzekucyjne, opierając się na stanowisku wierzyciela (P. S.A.), uznały zarzuty za nieuzasadnione. Skarżąca podnosiła brak dowodu posiadania zarejestrowanego odbiornika. Sąd uznał, że organy nie wykazały w sposób wystarczający faktu rejestracji odbiornika, co skutkowało uchyleniem zaskarżonego postanowienia.
Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżone postanowienie w całości.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 5 czerwca 2019 r. sprawy ze skargi M.K. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie zarzutów w postępowaniu egzekucyjnym uchyla zaskarżone postanowienie w całości. Zaskarżonym postanowieniem z [...] stycznia 2019 roku nr [...], Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z [...] września 2018 r. uznające za nieuzasadnione zarzuty skarżącej M.K. w sprawie prowadzenia postępowania egzekucyjnego. Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny: Naczelnik Urzędu Skarbowego przyjął do realizacji tytuły wykonawcze z dnia [...] września 2013 r. o numerach [...], wystawione przez Dyrektora P. S.A., w celu wyegzekwowania z majątku M.K. zaległości z tytułu opłat abonamentowych RTV za miesiące od stycznia 2009 r. do sierpnia 2013 r. W oparciu o ww. tytuły wykonawcze, organ egzekucyjny w dniu [...] czerwca 2014 r. wystawił zawiadomienie nr [...], dokonując zajęcia wierzytelności z tytułu przysługującej zobowiązanej nadpłaty w podatku dochodowym od osób fizycznych, wykazanej w zeznaniu rocznym PIT-37. W piśmie z [...] czerwca 2014 r. M.K. zarzuciła wadliwość wystawionych tytułów wykonawczych wnosząc jednocześnie o umorzenie postępowania egzekucyjnego. Uzasadniając powyższe podniosła, że wierzyciel nie wykazał dowodu posiadania przez nią odbiornika, a tym samym powstania obowiązku, na który powołuje się w tytule wykonawczym. Zaznaczyła, że zgodnie z § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych, dowodem posiadania odbiornika jest wniosek o rejestrację odbiorników lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników. Organ egzekucyjny uznał ww. pismo za zarzut w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej i przekazał wierzycielowi tj. P. S.A. celem zajęcia stanowiska w sprawie, zawieszając zarazem postępowanie egzekucyjne do czasu wydania ostatecznego postanowienia. Postanowieniem z [...] października 2015 r. Wierzyciel - Dyrektor P. S.A. orzekł o uznaniu zarzutów za nieuzasadnione stwierdzając, że rejestracja odbiornika radiowego i telewizyjnego została dopełniona na książeczce o nr [...], obecnie INI nr [...]. Podał, że załącza do pisma duplikat zawiadomienia zobowiązanej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z [...] lipca 2008 r. Podkreślił, że nie odnotował zwrotu przesłanego w dniu 17 lipca 2008 r. zawiadomienia o nadaniu indywidulanego numeru Ponieważ ww. postanowienie stało się ostateczne, Naczelnik Urzędu Skarbowego odniósł się do zarzutu nieistnienia obowiązku w postanowieniu z [...] stycznia 2016 r., uznając go za niezasadny. Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącej wniesionego na ww. postanowienie, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej uchylił zaskarżone postanowienie w całości przekazując sprawę do ponownego rozpatrzenia. Stwierdził, że w sytuacji, gdy z uwagi na treść podania strony istnieją wątpliwości w zakresie kwalifikacji złożonego środka, zasadnym jest podjęcie czynności wyjaśniających z udziałem strony. Dyrektor P. S.A. postanowieniem z [...] września 2017 r. orzekł ostwierdzeniu nieważności postanowienia z dnia [...] października 2015 r. dostrzegając, że nie rozpatrzył zarzutu strony w zakresie wadliwości tytułu wykonawczego (art. 33 § 1 pkt 10 ustawy z 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji – Dz. U z 2017 r. poz. 1201 ze zm.) dalej zwana: upea. Następnie postanowieniem z [...] grudnia 2017 r. orzekł o uznaniu za nieuzasadnione zarzuty zobowiązanej tj. nieistnienia obowiązku oraz niespełnienia w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27 upea. M.K. wniosła zażalenie na ww. rozstrzygnięcie Wierzyciela w którym wniosła o umorzenie postępowania egzekucyjnego oraz przesłanie uwierzytelnionych kopii dokumentów tj. zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego z potwierdzaniem odbioru oraz upomnienia z potwierdzeniami odbioru. Postanowieniem z [...] lutego 2018 r. P. S.A. utrzymała w mocy zaskarżone postanowienie. Wezwaniem z [...] kwietnia 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego zobowiązał Dyrektora P. S.A. do dostarczenia dodatkowych informacji i dokumentów,niezbędnych do wydania rozstrzygnięcia w sprawie tj. uwierzytelnionych kserokopii upomnienia wraz z potwierdzeniem odbioru przez M.K.; uwierzytelnionej kserokopii dokumentu potwierdzającego rejestracje odbiorników i wyrejestrowanie jeżeli nastąpiło; potwierdzeń zapłaty należności z tytułu abonamentu RTV. Wezwanie zostało ponowione pismami z [...] czerwca 2018 r. , [...] lipca 2018 r. , [...] sierpnia 2018 r. W piśmie z [...] sierpnia 2018 r. P. S.A. wyjaśniła, że była zobowiązania jedynie do powiadomienia użytkownika o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym, co wypełniła nadając w dniu w dniu 17 lipca 2008 r. listem zwykłym przesyłkę zawierającą zawiadomienie o nadanym numerze. Jednocześnie poinformowała, że nie posiada dowodów wpłat wnoszonych przez zobowiązaną z uwagi na upływ terminu przechowywania dokumentów finansowych. W załączeniu przesłała kopię upomnienia z [...] stycznia 2013 r. wraz z dowodem doręczenia zobowiązanej. Postanowieniem z [...] września 2018 r. Naczelnik Urzędu Skarbowego uznał za niezasadny zarzut strony nieistnienia obowiązku oraz niespełnienia w tytułach wykonawczych wymogów określonych w art. 27 upea. Uznając zarzut nieistnienie obowiązku za nieuzasadniony przypomniał, że P. S.A. wyjaśniła, że wykonała ciążący na niej obowiązek zawiadomienia użytkownika tzn. posiadacza imiennej książeczki opłat RTV, o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Ponadto obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych wynika z ustawy abonamentowej, a nie wydanego na jej podstawie rozporządzenia Ministra Transportu, w związku z czym rozporządzenie nie anulowało zgłoszonych wcześniej wniosków rejestracyjnych, a jedynie zastąpiło dotychczasowe książeczki opłat. Odnosząc się z kolei do zarzutu wadliwości tytułów wykonawczych uznał, że na dzień ich wystawienia tj. [...] września 2013 r. , zawierały wszystkie elementy opisane w art. 27 upea. W zażaleniu skarżąca podniosła, że zarzuca przede wszystkim wadliwość wystawionych przez P. S.A. tytułów wykonawczych, a nie doręczenia, czy też nie, zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru abonenta. Wadliwość ta według zobowiązanej polegać ma na niepodaniu przez Wierzyciela w tytule wykonawczym treści podlegającego egzekucji obowiązku jako podstawy prawnej prowadzenia egzekucji. Według skarżącej , Wierzyciel jako treść obowiązku powinien wskazać decyzje lub postanowienie o rejestracji odbiornika. Jej zdaniem tytuł wykonawczy powinien być również wystawiony także wobec małżonka, ponieważ egzekucja prowadzona jest z majątku wspólnego. Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu podał, że związanie organu egzekucyjnego stanowiskiem wierzyciela w kwestii zasadności zarzutów zgłoszonych w postępowaniu oznacza, że przed organem egzekucyjnym nie bada się ponownie zasadności obowiązku objętego tytułem wykonawczym. Odnosząc się do zarzutu, że wystawca tytułu wykonawczego nie wykazał dowodu posiadania odbiornika, a tym samym powstania obowiązku, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej zauważył, że obowiązek rejestracji odbiorników telewizyjnych i uiszczania opłat za ich użytkowanie wynika z ustawy o opłatach abonamentowych. W następstwie rejestracji odbiornika telewizyjnego na dane osobowe zobowiązanej, została wydana książeczka rtv o numerze [...], a następnie został nadany indywidualny numer identyfikacyjny: [...]. Dodał, że informacja o nadaniu ww. numeru, została skierowana w dniu 17 lipca 2008 r. na adres M.K. Tym samym spełniony został obowiązek, o którym mowa w ww. rozporządzeniu Ministra Transportu z 25 września 2007 r. Podkreślił, że duplikat zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkownikowi odbiorników radiofonicznych/telewizyjnych z dnia [...] lipca 2008r., został załączony przez wierzyciela zarówno do postanowienia z [...] października 2015 r., jak i do utrzymującego w mocy powyższe postanowienie ostatecznego postanowienia z [...] grudnia 2017 r. Powołując się na orzecznictwo sądów administracyjnych podniósł, że dla skuteczności nadania numeru identyfikacyjnego nie jest konieczne zwrotne potwierdzenie odbioru ww. zawiadomienia, skoro prawodawca nakazał operatorowi pocztowemu przesłanie, a nie doręczenie ww. przesyłki. Co do zarzutu wadliwości tytułów wykonawczych podkreślił, że w jego ocenie w ww. tytułach wykonawczych zawarto prawidłowo informacje dotyczące treści podlegającego egzekucji obowiązku, podstawy prawnej tego obowiązku oraz jego wymagalności. W odniesieniu do argumentu M.K., że przedmiotowe tytuły wykonawcze powinny być również wystawione wobec jej małżonka wyjaśnił, że zgodnie z art. 27c upea, jeżeli egzekucja ma być prowadzona zarówno z majątku wspólnego zobowiązanego i jego małżonka, jak i z ich majątków osobistych, tytuł wykonawczy wystawia się na oboje małżonków. Zobowiązanym za zobowiązanie w postaci niepłaconego abonamentu RTV jest osoba rejestrująca odbiornik RTV. Natomiast zgodnie z art. 30 § 1 Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego (Dz. U. z 2017 r., poz. 682 ze zm.) oboje małżonkowie są odpowiedzialni solidarnie za zobowiązania zaciągnięte przez jednego z nich w sprawach wynikających z zaspokajania zwykłych potrzeb rodziny. Jednym z takich zobowiązań jest opłata abonamentowa RTV. Zgodnie natomiast z art. 31 § 1-2 ww. ustawy z chwilą zawarcia małżeństwa powstaje między małżonkami z mocy ustawy wspólność majątkowa (wspólność ustawowa), obejmująca przedmioty majątkowe nabyte w czasie jej trwania przez oboje małżonków lub przez jednego z nich (majątek wspólny). Przedmioty majątkowe nieobjęte wspólnością ustawową należą do majątku osobistego każdego z małżonków. W skardze skarżąca wniosła o uchylenie postanowień organów obu instancji zarzucając naruszenie przepisów postępowania tj. art. 27 § 1 pkt 3 upea. W uzasadnieniu wskazała, że po otrzymaniu zawiadomienia z Urzędu Skarbowego o wszczęciu wobec niej egzekucji administracyjnej, wniosła zarzut nieistnienia zobowiązania, w związku z wadliwie wystawionymi tytułami wykonawczymi. Jak wynika bowiem z art. 2 ust. 3 ustawy o opłatach abonamentowych, obowiązek uiszczania opłaty abonamentowej powstaje z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Tak więc do powstania zobowiązania konieczne jest zdarzenie w postaci zarejestrowania odbiornika. P. S.A. w celu prawidłowego wystawienia tytułu wykonawczego, winna więc jako podstawę zobowiązania podać indywidualny numer identyfikacyjny. Wystawione przez P. S.A. tytuły wykonawcze takiej informacji nie zawierają. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Skarga okazała się zasadna. Biorąc pod uwagę stanowisko strony prezentowane od początku postępowania, należy wywieść, że spór w sprawie w głównej mierze sprowadza się do odpowiedzi na pytanie, czy organy egzekucyjny zasadnie uznały, że istniał wymagalny obowiązek z tytułu opłaty abonamentowej ciążący na skarżącej, a tym samym, czy trafnie przyjęto, że zarzut strony zgłoszony w trakcie postępowania egzekucyjnego na podstawie art. 33 §1 pkt 1 upea jest nieuzasadniony. Skarżąca twierdziła bowiem od samego początku postępowania, że wierzyciel nie przedstawił dowodu posiadania przez nią zarejestrowanego odbiornika, a tym samym powstania obowiązku, na który powołuje się w tytule wykonawczym. Zakreślając ramy prawne sprawy wpierw należy wskazać, że zarzuty w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej to sformalizowany środek obrony zobowiązanego w postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Zgodnie z art. 33 § 1 upea podstawą zarzutu w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej może być: 1) wykonanie lub umorzenie w całości albo w części obowiązku, przedawnienie, wygaśnięcie albo nieistnienie obowiązku; 2) odroczenie terminu wykonania obowiązku albo brak wymagalności obowiązku z innego powodu, rozłożenie na raty spłaty należności pieniężnej; 3) określenie egzekwowanego obowiązku niezgodnie z treścią obowiązku wynikającego z orzeczenia, o którym mowa w art. 3 i 4; 4) błąd co do osoby zobowiązanego; 5) niewykonalność obowiązku o charakterze niepieniężnym; 6) niedopuszczalność egzekucji administracyjnej lub zastosowanego środka egzekucyjnego; 7) brak uprzedniego doręczenia zobowiązanemu upomnienia, o którym mowa w art. 15 § 1; 8) zastosowanie zbyt uciążliwego środka egzekucyjnego; 9) prowadzenie egzekucji przez niewłaściwy organ egzekucyjny; 10) niespełnienie w tytule wykonawczym wymogów określonych w art. 27, a w zagranicznym tytule wykonawczym - wymogów określonych w art. 102 ustawy o wzajemnej pomocy. Z kolei zgodnie z art. 34 upea, zarzuty zgłoszone na podstawie art. 33 § 1 pkt 1-7, 9 i 10, a przy egzekucji obowiązków o charakterze niepieniężnym - także na podstawie art. 33 § 1 pkt 8, organ egzekucyjny rozpatruje po uzyskaniu stanowiska wierzyciela w zakresie zgłoszonych zarzutów, z tym że w zakresie zarzutów, o których mowa w art. 33 § 1 pkt 1-5, wypowiedź wierzyciela jest dla organu egzekucyjnego wiążąca (§ 1). Organ egzekucyjny, po otrzymaniu ostatecznego postanowienia w sprawie stanowiska wierzyciela lub postanowienia o niedopuszczalności zgłoszonego zarzutu, wydaje postanowienie w sprawie zgłoszonych zarzutów, a jeżeli zarzuty są uzasadnione – o umorzeniu postępowania egzekucyjnego albo o zastosowaniu mniej uciążliwego środka egzekucyjnego (§ 4). Zatem o ile stanowisko wierzyciela wiązało organy egzekucyjne obu instancji co do treści ich rozstrzygnięcia, to Sąd, rozpoznając skargę na postanowienia tych organów, w ramach swojej kognicji, dokonuje samodzielnej oceny zgłoszonych przez skarżącego zarzutów, a więc winien zbadać, czy wierzyciel prawidłowo uznał, że będące przedmiotem postępowania egzekucyjnego zobowiązanie istniało, czy podawało się egzekucji administracyjnej, a następnie przejść do oceny prawidłowości rozstrzygnięć organów egzekucyjnych (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2012 r., II GSK 1490/10, Lex nr 1113723; wyrok NSA z dnia 11 marca 2011 r., II FSK 1904/09, Lex nr 992243; wyrok NSA z dnia 28 października 2008 r., II FSK 1006/07, Lex nr 515958; wyrok NSA z dnia 4 lutego 2011 r., II GSK 216/10, Lex nr 992340; postanowienie NSA z dnia 26 stycznia 2011 r., Lex nr 952777; wyrok NSA z dnia 18 sierpnia 2009 r., II FSK 466/08, Lex nr 549018). Odnosząc się do podnoszonego zarzutu nieistnienia obowiązku z tytułu opłaty abonamentowej (zarzut określony w art. 33 § 1 pkt 1 upea), konieczne było odwołanie się do przepisów ustawy z 21 kwietnia 2005 o opłatach abonamentowych. Stosownie do art. 2 ust. 1 i 3 ww. ustawy, za używanie odbiorników radiofonicznych oraz telewizyjnych pobiera się opłaty abonamentowe. Obowiązek uiszczenia opłaty postaje zaś z pierwszym dniem miesiąca następującego po miesiącu, którym dokonano rejestracji odbiornika radiofonicznego lub telewizyjnego. Dowodem zrejestrowania odbiorników – zgodnie z § 3 ust. 1 i 2 rozporządzenia ministra Transportu z 25 września 2007 r. w sprawie warunków i trybu rejestracji odbiorników radiofonicznych i telewizyjnych jest wniosek o rejestrację odbiornika, lub zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego użytkowników odbiorników radiofonicznych lub telewizyjnych. W § 5 ww. rozporządzenia stwierdza się, że dotychczasowe dowody zarejestrowania odbiorników w formie imiennej książeczki opłaty abonamentowej za używanie odbiorników stanowią dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia (ust. 1). Operator publiczny w terminie dwunastu miesięcy od dnia wejścia w życie rozporządzenia z urzędu nadaje posiadaczom imiennych książeczek, o których mowa w ust. 1, indywidualny numer identyfikacyjny. O nadaniu numeru operator publiczny powiadamia użytkownika, przesyłając zawiadomienie określone w załączniku nr 2 do rozporządzenia (ust. 2). Z powyższego wynika jednoznaczny wniosek, że obowiązek uiszczenia opłaty abonamentowej wypływa z faktu używania zarejestrowanego odbiornika. Po zarejestrowaniu odbiornika rtv uiszczenie opłaty abonamentowej jest bowiem obowiązkiem, który wynika z mocy samego prawa (por. wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 16 marca 2010 r., K 24/08, OTK-A z 2010r. Nr 3, poz. 22 - część VI, pkt 3.3.4. uzasadnienia). W świetle powyższego, w sprawie koniecznym było dokonanie ustaleń potwierdzających okoliczność rejestracji odbiornika, w szczególności w sytuacji, gdy skarżąca konsekwentnie kwestionuje, że posiada zarejestrowany odbiornik. Bo choć wierzyciel jak i organy egzekucyjne powołują się na wydanie skarżącej książeczki rtv o nr [...], to w aktach sprawy brak na to dowodów. Poza tym należy zauważyć, że imienne książeczki opłaty abonamentowej jak – wynika z ww. § 5 ust. 1 rozporządzenia – stanowiły dowód zarejestrowania odbiorników nie dłużej niż przez okres dwunastu miesięcy od dnia wejścia życie rozporządzenia, czyli do dnia [...] grudnia 2008 r. Po tym dniu, dowodem zarejestrowania odbiornika jest zawiadomienie o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, który powinien zostać nadany dotychczasowym posiadaczom imiennych książeczek w terminie 12 miesięcy od wejścia w życie rozporządzenia. O tym fakcie użytkownik powinien zostać powiadomiony. Sąd nie kwestionuje, a na co powołują się organy za wierzycielem, że rozporządzenie nie anulowało zgłoszonych wcześniej wniosków rejestracyjnych. Jednak w niniejszej sprawie poza sformułowaniami zawartymi w skarżonych rozstrzygnięciach, brak w zgromadzonym materiale dowodowym, dokumentów potwierdzających fakt rejestracji przez Skarżącą odbiornika jak i powiadomienia skarżącej o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Znamienne jest w sprawie, że organ pierwszej instancji pięciokrotnie wzywał P. S.A. m.in. o dostarczenie uwierzytelnionej kserokopii dokumentu potwierdzającego rejestrację odbiorników i wyrejestrowanie jeżeli nastąpiło oraz potwierdzeń zapłaty należności z tytułu abonamentu RTV. W odpowiedzi wierzyciel poinformował, że był zobowiązany jedynie do powiadomienia zwykłym listem użytkownika o nadanym indywidualnym numerze identyfikacyjnym oraz, że nie posiada dowodów wpłat wnoszonych przez zobowiązaną z uwagi na upływ terminu przechowywania dokumentów finansowych. Nie wskazał również kiedy nastąpiła rejestracja, czy też jakiegokolwiek dowodu, że rejestracja nastąpiła. W ocenie Sądu, poza twierdzeniami organów o posiadaniu przez stronę imiennej książeczki rtv czy też wysłania do niej zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, brak w aktach realnych dowodów potwierdzających fakt rejestracji. To powoduje, że Sąd nie może zweryfikować tej okoliczności. Z akt sprawy nie wynika bowiem, kiedy miało dojść do zarejestrowania odbiornika. W szczególności istotny jest brak wniosku o rejestrację. Tymczasem, jak wskazał NSA w wyroku z dnia 9 kwietnia 2013 r. (sygn. akt II GSK 92/12), obowiązek wnoszenia opłat abonamentowych został w ustawie z 2005 r. o opłatach abonamentowych powiązany z obowiązkiem rejestracji odbiorników i ta konstrukcja umożliwia określenie kręgu podmiotów zobowiązanych. Powyższa ustawa jest adresowana do wszystkich podmiotów, które posiadają i używają odbiorniki telewizyjne lub radiofoniczne, a obowiązek rejestracji odbiorników, który ma umożliwić zidentyfikowanie zobowiązanych do wnoszenia opłaty abonamentowej, tak samo jak sama opłata, ma charakter powszechny i dotyczy wszystkich obywateli. Skoro zatem obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to rolą wierzyciela jest wykazanie tego faktu w sposób nie budzący wątpliwości, gdyż to rejestracja przesądza o istnieniu/lub nieistnieniu egzekwowanego obowiązku. Wierzyciel, a za nimi organy egzekucyjne twierdzą, że dowodem zarejestrowania odbiornika rtv jest wysłanie do skarżącej zwykłym listem zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego abonenta w dniu [...] lica 2008 r. Trzeba jednak zauważyć, że tego rodzaju zawiadomienie – jak wynika z ww. rozporządzenia - jest dowodem rejestracji dla abonentów, którzy wniosek o rejestrację złożyli po dniu wejścia w życie rozporządzenia (§ 2 ust. 4 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 25 września 2007 r.) jak i dowodem rejestracji zastępującym dotychczasowe imienne książeczki opłaty abonamentowej (§ 5 ust. 1 ww. rozporządzenia). W sytuacji, gdy w aktach sprawy brak wniosku o rejestrację, brak imiennej książeczki opłat, czy też potwierdzeń opłacania abonamentu (co pośrednio mogłoby potwierdzić, że Skarżąca dokonała wcześniej rejestracji odbiornika rtv), to wątpliwym dowodem na zarejestrowanie odbiornika rtv staje się nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Co więcej, nie można także uznać, że P. zrealizowała obowiązek poinformowania Strony o nadaniu tego numeru. Brak na to jakiegokolwiek dowodu. Wierzyciel twierdzi, że zawiadomienie zostało przesłane zwykłą przesyłką listowną i to wyczerpywało działania, które wierzyciel zobowiązany był podjąć. Wbrew twierdzeniu P., z akt sprawy nie wynika, że skarżąca została powiadomiona o nadaniu ww. numeru. Wynika z nich jedynie, że wierzyciel dysponuje dokumentem nadania numeru identyfikacyjnego, co nie oznacza, że operator powiadomił o tym fakcie abonenta. Bo choć wierzyciel nie ma obowiązku doręczenia abonentowi takiego zawiadomienia listem poleconym lub za zwrotnym potwierdzeniem odbioru, to powinien przedstawić jakikolwiek dowód nadania pisma, gdyż w przeciwnym razie nie można uznać, że je wysłano (por. wyrok WSA w Szczecinie z 23 maja 2018 r. , I SA/Sz 73/18). Tym bardziej, że strona skarżąca w zażaleniu na postanowienie wierzyciela z [...] grudnia 2017 r. wniosła o przesłanie zawiadomienia o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego, na którego istnienie powoływała się P. w tymże kwestionowanym postanowieniu. Organ z okoliczności posiadania w swoich rejestrach (systemach) informacji o nadaniu indywidualnego numeru identyfikacyjnego wywodzi, że Skarżąca zarejestrowała odbiornik rtv. W ocenie Sądu, wobec stanowiska zajętego przez Stronę należy uznać powyższe za niewystarczające. Argumentacja podnoszona przez P., że skoro Stronie został nadany indywidualny numer identyfikacyjny, to oznacza, że miała zarejestrowany odbiornik jest w swoich podstawach równa twierdzeniu Strony, że rejestracji odbiornika nie dokonała (bo nie ma na to dowodu). Zdaniem Sądu, skoro obowiązek wnoszenia opłat został powiązany z obowiązkiem rejestracji – to obowiązkiem wierzyciela, tj. P. jest udowodnienie w sposób nie budzący wątpliwości, że dany odbiornik rtv został zarejestrowany w zgodzie z prawem, co dopiero stanowi podstawę żądania uiszczenia opłaty abonamentowej od jego posiadacza. Tym bardziej w sytuacji, gdy fakt rejestracji odbiornika rtv jest kwestionowany, jak w niniejszej sprawie. Stanowisko wierzyciela w zakresie istnienia obowiązku nie zostało w wystarczający sposób udokumentowane. W okolicznościach w których: brak jest jakiegokolwiek dowodu dokonania wcześniejszej rejestracji odbiornika, brak jakiegokolwiek dowodu świadczącego, że Skarżąca kiedykolwiek dokonała płatności abonamentu (co mogłoby świadczyć o wcześniejszym zarejestrowaniu), czy też brak jakiegokolwiek dowodu o poinformowaniu skarżącej o nadaniu jej numeru – jako niewystarczające w zakresie wykazania istnienia obowiązku należy uznać nadanie indywidualnego numeru identyfikującego. Jak podkreśla P. w postanowieniu z [...] grudnia 2017 r. – "użytkownicy odbiorników rtv, którzy dokonali rejestracji odbiorników na podstawie przepisów poprzedzającej ustawę abonamentową pozostali nadal abonentami zobowiązanymi do uiszczania opłat (...)". Tym samym należało wykazać, że Skarżąca dokonała rejestracji odbiornika. Dalej w przywołanym postanowieniu wskazano, że "wierzyciel na podstawie analizy danych stwierdza, że dokonała Pani formalności dotyczących rejestracji odbiorników rtv i otrzymała książeczkę radiofoniczną do dokonywania opłat abonamentowych (...)". Z treści tego postanowienia nie wynika natomiast po analizie jakich "danych" organ dokonał tego stwierdzenia. Wbrew twierdzeniom wierzyciela takim dowodem w niniejszej sprawie nie jest tylko nadanie indywidualnego numeru identyfikacyjnego. Oznacza to w ocenie Sądu, że P. w żadnej mierze w stanowisku wierzyciela nie wykazała, że taki obowiązek istniał. Na podstawie dowodów znajdujących się w aktach Sąd zweryfikował stanowisko wierzyciela i stwierdza, że wierzyciel nie przedstawił dowodów, które uzasadniałyby, że jego stanowisko wyrażone w postanowieniu z dnia [...] lutego 2018 r. (oraz we wcześniejszym z [...] grudnia 2017 r.) co do istnienia obowiązku Skarżącej w zakresie uiszczania opłaty abonamentowej rtv jest zgodne z prawem. Braki postępowania dowodowego w powyższym zakresie naruszają zdaniem Sądu art. 7, art. 77 §1 oraz art. 80 Kpa w związku z art. 18 upea i skutkują wyeliminowaniem zaskarżonego postanowienia. Skarżąca zarzuciła również wadliwość tytułu wykonawczych poprzez brak wskazania w nich indywidualnego numeru identyfikacyjnego (art. 33 § 1 pkt 10 upea). Rozstrzyganie jednak tego zarzutu na obecnym etapie postępowania należy uznać za przedwczesne, w sytuacji, gdy brak jednoznacznych ustaleń w zakresie dowodów potwierdzających fakt rejestracji odbiornika, a co za tym idzie, że obowiązek z tytułu opłaty abonamentowej w ogóle powstał. Sąd sygnalizuje jedynie, że w orzecznictwie sądowym wyraża się pogląd, że gdy egzekwowany obowiązek wynika z mocy prawa, powołanie jako podstawy prawnej aktu normatywnego z którego obowiązek wynika, spełnia wymóg określony w art. 27§ 1 kt 3 upea (por. wyrok NSA z 3 lipca 2013 r., sygn. akt II FSK 2229/11). Jednak szczegółowa ocena tego zarzutu uzależniona jest od udowodnienia faktu rejestracji przez skarżącą odbiornika. Ponowne rozpoznając sprawę, organ egzekucyjny zobowiązany będzie do ponownej weryfikacji zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie pod kątem oceny twierdzenia wierzyciela w zakresie istnienia egzekwowalnego obowiązku. Mając na uwadze powyższe, Sąd na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 22.07.2026. · Źródło