I SA/Go 198/21

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim – Katarzyna Kołodziej-Kobierowska po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2022 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku radcy prawnego K.S. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu w sprawie ze skargi J.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020 p o s t a n a w i a : odmówić radcy prawnemu K.S. przyznania wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu tj. za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Wyrokiem z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Go 198/21 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim, po rozpoznaniu sprawy w trybie uproszczonym, oddalił w całości skargę J.R. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2021 r. w przedmiocie płatności w ramach systemów wsparcia bezpośredniego na rok 2020. Ustanowiony na zasadzie prawa pomocy pełnomocnik skarżącego - radca prawny A.K. złożyła do tut. Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od powyższego wyroku, za co prawomocnym postanowieniem z dnia 9 listopada 2021 r. przyznano jej wynagrodzenie w kwocie 120 zł, podwyższone o obowiązującą stawkę podatku od towarów i usług. Na skutek wniosku skarżącego o zmianę pełnomocnika, pismem z dnia [...] grudnia 2021 r. Okręgowa Izba Radców Prawnych poinformowała o wyznaczeniu dla skarżącego nowego pełnomocnika w osobie radcy prawnego K.S. (karta 99 akt sądowych). W dniu 24 stycznia 2022 r. ww. pełnomocnik złożył do tut. Sądu opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Go 198/21, wnosząc jednocześnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej skarżącemu z urzędu oraz oświadczając, że wynagrodzenie to nie zostało opłacone w całości ani w części. Na skutek zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z dnia 25 stycznia 2022 r., odpis opinii radcy prawnego K.S. doręczono skarżącemu informując go przy tym, że jej doręczenie nie skutkuje ponownym otwarciem terminu, o którym mowa w art. 177 § 4 zd. 3 P.p.s.a.; termin ten rozpoczął bowiem bieg od doręczenia skarżącemu odpisu opinii z dnia [...] października 2021 r. o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej sporządzonej przez radcę prawnego A.K. Wyznaczony pełnomocnik ma prawo do wynagrodzenia za podjęte czynności w zakresie nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych wydatków na podstawie art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019r. poz. 2325 ze zm. - dalej w skrócie "P.p.s.a.). Do czynności tych należy m.in. sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej (postanowienie NSA z 15 czerwca 2004 r., OSK 93/04, ONSAiWSA z 2004 r. z. 2, poz. 23). W przypadku uwzględnienia wniosku strony o ustanowienie w postępowaniu przed sądem administracyjnym pełnomocnika z urzędu sąd zwraca się do właściwego organu samorządu zawodowego, przekazując stosowne orzeczenie, o wyznaczenie pełnomocnika. Kwestie dotyczące imiennego wskazania adwokata czy też radcy prawnego należą do kompetencji właściwej korporacji prawniczej, co wynika z treści art. 253 § 1 i § 2 P.p.s.a. Sąd nie ma wpływu na decyzję samorządu zawodowego w tym zakresie; nie może również wnioskować o zmianę pełnomocnika. Jeśli zaś strona, której przyznano prawo pomocy ma zastrzeżenia do sposobu reprezentowania jej interesów przez wyznaczonego pełnomocnika, powinna je zgłosić właściwej korporacji zawodowej, a nie sądowi, gdyż nie może on wydać ponownego rozstrzygnięcia o przyznaniu prawa pomocy w postaci ustanowienia innego pełnomocnika, bowiem prawo pomocy w tym zakresie zostało już skonsumowane. Wyznaczenie adwokata (radcy prawnego) z urzędu przez korporację prawniczą i podjęcie przez niego czynności procesowych stanowi o skorzystaniu przez stronę z prawa pomocy przyznanego postanowieniem sądu (postanowienie NSA z 28 maja 2013 r. sygn. akt II FZ 303/13). W rozpatrywanej sprawie opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku WSA w Gorzowie Wlkp. z dnia 26 sierpnia 2021 r. sygn. akt I SA/Go 198/21 sporządzona i złożona w dniu 24 stycznia 2022 r. przez radcę prawnego K.S. była drugą przedłożoną do akt opinią dotyczącą braku przesłanek do kwestionowania powyższego wyroku. Pierwszą opinię w tym samym przedmiocie przedłożyła w dniu 29 października 2021 r. radca prawny A.K. - pierwotnie wyznaczona przez Okręgową Izbę Radców Prawnych na pełnomocnika strony w niniejszej sprawie, za co prawomocnym postanowieniem z dnia 9 listopada 2021 r. otrzymała przewidziane przepisami prawa wynagrodzenie. W orzecznictwie sądowym ukształtowało się stanowisko, w myśl którego wyznaczenie w tej samej sprawie przez organ samorządu zawodowego kolejnego pełnomocnika z urzędu, który podjął tożsamą czynność co pierwszy pełnomocnik i wydał kolejną opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, nie uzasadnia przyznania mu kosztów z tytułu zastępstwa procesowego. W przypadku ustanowienia pełnomocnika z urzędu koszty związane z jego wynagrodzeniem obciążają bowiem Skarb Państwa. Nieusprawiedliwione jest zatem przyznawanie ze środków publicznych wynagrodzenia dwóm pełnomocnikom ustanowionym z urzędu, którzy podejmowali w sprawie te same działania, w tym sporządzili dwie podobne w treści opinie o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. W istocie oznaczałoby to bowiem nieuzasadnione i nadmierne obciążenie Skarbu Państwa (postanowienia NSA: z 13 grudnia 2007r. sygn. akt II OZ 1287/07, z 28 maja 2013r. sygn. akt II FZ 303/13, z 3 grudnia 2014r. sygn. akt II FZ 1873/14). W świetle powyższego brak jest podstaw do przyznania radcy prawnemu K.S. - kolejnemu wyznaczonemu przez izbę radców prawnych pełnomocnikowi z urzędu wynagrodzenia za tożsamą czynność procesową tj. sporządzenie drugiej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, tym bardziej, że opinia ta została złożona po terminie do wniesienia skargi kasacyjnej określonym w art. 177 § 3 P.p.s.a., który biegnie od momentu zawiadomienia pierwszego pełnomocnika o jego wyznaczeniu. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w świetle art. 177 § 3 P.p.s.a. nie można przyjąć, że dokonanie zmiany pełnomocnika wyznaczonego z urzędu przez Okręgową Radę Adwokacką powoduje ponowne rozpoczęcie biegu 30-dniowego terminu do wniesienia skargi kasacyjnej (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2017 r. sygn. akt II GZ 656/17). Tym samym, na podstawie art. 250 P.p.s.a. orzeczono jak na wstępie.