I SA/Go 201/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-09-06
Skład orzekający: Jacek Niedzielski, Dariusz Skupień, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Celnej prawidłowo odmówił zastosowania obniżonej stawki celnej, mimo potwierdzenia przez niemieckie władze celne autentyczności świadectwa przewozowego EUR 1, powołując się na brak wystarczających informacji i podrobienie faktury stanowiącej podstawę do jego wystawienia?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, stwierdzając naruszenie przepisów proceduralnych przez organy celne. Wskazano na niezawiadomienie o zakończeniu postępowania dowodowego, brak urzędowego tłumaczenia obcojęzycznych dokumentów, nieprecyzyjne uzasadnienie decyzji oraz przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów. Organy nie wykazały w sposób należyty, jakie konkretnie informacje były niezbędne do ustalenia autentyczności dokumentu i dlaczego odmówiono wiarygodności dowodom.Stan faktyczny
Skarżący A.U. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej, która utrzymała w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego o uznaniu zgłoszenia celnego za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowania obniżonej stawki celnej. Sprawa dotyczyła dopuszczenia do obrotu naczepy, dla której zastosowano obniżoną stawkę celną na podstawie deklaracji eksportera. Organy celne zakwestionowały tę stawkę, powołując się na podrobioną fakturę i niepełne informacje w świadectwie przewozowym EUR 1, mimo jego retrospektywnego wystawienia i potwierdzenia autentyczności przez niemieckie władze celne. Skarżący zarzucił naruszenie przepisów Ordynacji podatkowej dotyczących wyjaśnienia stanu faktycznego i postępowania dowodowego.Rozstrzygnięcie
Uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz stwierdzenie, że nie podlega ona wykonaniu. Zasądzenie na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.), Sędziowie Sędzia WSA Dariusz Skupień, Asesor WSA Alina Rzepecka, Protokolant Magdalena Bernacka, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 06 września 2005 r. sprawy ze skargi A.U. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego 1. Uchyla zaskarżoną decyzję; 2. Stwierdza, że wymieniona w punkcie 1 decyzja nie podlega wykonaniu; 3. Zasądza na rzecz Skarżącego od Dyrektora Izby Celnej kwotę 223 złote (dwieście dwadzieścia trzy) tytułem zwrotu kosztów postępowania.
I SA/Go 201/05
UZASADNIENIE
Skarżący A.U. wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej Nr [...] z dnia [...] grudnia 2003r., utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2003r., dotyczącą uznania zgłoszenia celnego z dnia [...] grudnia 2000r. za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowania stawki celnej obniżonej oraz dokonującą określenia kwoty długu celnego.
W rozpatrywanej sprawie ustalono następujący stan faktyczny:
Z akt sprawy wynika, że przedmiotem dopuszczenia do obrotu na polski obszar celny wg zgłoszenia celnego nr [...] z dnia [...].12.2000 r. był towar tj. naczepa m-ki [...] o numerze nadwozia [...] w stosunku do którego zastosowano stawkę celną obniżoną na podstawie deklaracji upoważnionego eksportera stanowiącą załącznik do ww. zgłoszenia celnego.
Postanowieniem z dnia [...].04.2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego wszczął z urzędu postępowanie celne dotyczące zastosowania stawki celnej obniżonej na podstawie deklaracji upoważnionego eksportera nr faktury [...] z dnia [...].10.2000 r.
Organ celny w dniu [...].05.2003 r. postanowieniem nr [...] wyznaczył Stronie 7 dniowy termin do wypowiedzenia się co do zebranego w sprawie materiału dowodowego.
W dniu [...].07.2003 r. Naczelnik Urzędu Celnego wydał decyzję nr [...], w której uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...].12.2000r. za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowania stawki celnej i określił dług celny z uwzględnieniem braku preferencji.
Od powyższej decyzji Strona w dniu [...].07.2003 r. złożyła odwołanie do Dyrektora Izby Celnej .
Decyzją Nr [...] z dnia [...].12.2003 r. Dyrektor Izby Celnej rozpatrując odwołanie utrzymał zaskarżoną decyzję organu celnego I instancji w mocy. Uzasadniając swoje stanowisko Dyrektor Izby Celnej wskazał, że zgodnie z treścią art. 65 § 3 ustawy Kodeks celny przyjęcie zgłoszenia celnego powoduje z mocy prawa
1) objęcie towaru procedurą celną,
2) określenie kwoty wynikającej z długu celnego,
chyba że w sprawie zostanie wydana decyzja rozstrzygająca inaczej o przeznaczeniu celnym
towaru lub o kwocie wynikającej z długu celnego.
Strona 1 z 12
I SA/Go 201/05
Ponieważ zgłoszenie celne odpowiadało wymogom formalnym określonym w art. 64 § l Kodeksu celnego tj. zostało złożone w formie pisemnej na właściwym formularzu zgodnym ze wzorem, zostało podpisane i zawierało wszystkie elementy niezbędne do objęcia towaru procedurą celną organ celny, działając na zasadzie art. 70 § l Kodeksu celnego, objął towar procedurą dopuszczenia do obrotu na polskim obszarze celnym.
Zgodnie z art. 83 § 2 Kodeksu celnego po zwolnieniu towarów organ celny, w celu upewnienia się o prawidłowości danych zawartych w zgłoszeniu celnym, może w szczególności kontrolować dokumenty i dane handlowe dotyczące operacji przywozu lub wywozu towarów objętych zgłoszeniem, jak również późniejszych operacji handlowych dotyczących tych towarów. Kontrole te mogą zostać przeprowadzone u zgłaszającego bądź u każdej innej osoby bezpośrednio lub pośrednio związanej z tymi operacjami, jak również u każdej innej osoby posiadającej takie dokumenty i dane.
Stosownie do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 07.09.2001 r. w sprawie deklaracji skróconych i zgłoszeń celnych ( Dz. U. Nr 117, póz. 1250 z późn. zm.) podmiot dokonujący obrotu towarowego z zagranicą towarem, którego rodzaj lub ilość wskazuje na przeznaczenie handlowe, jest zobowiązany złożyć zgłoszenie celne na formularzu SAD stanowiącym załącznik nr 6 do w/w rozporządzenia, zgodnie z którym zgłaszający jest zobowiązany do prawidłowego wypełniania poszczególnych pól dokumentu SAD.
Zgodnie z § 233.1. w/w rozporządzenia do zgłoszenia celnego o objęcie towarów procedurą dopuszczenia do obrotu należy dołączyć w szczególności:
4) dokument potwierdzający pochodzenie towarów, określony w załączniku 49 do rozporządzenia, z wyjątkiem gdy stosuje się stawki celne ryczałtowe powinien zostać złożony w oryginale. Zgodnie z pkt. 5 załącznika nr 49 do w/w rozporządzenia, w celu zastosowania stawek celnych autonomicznych lub konwencyjnych można nie żądać przedstawienia dokumentu potwierdzającego pochodzenie, gdy na towarach zamieszczono w sposób trwały oznaczenie kraju pochodzenia, a z innych przepisów nie wynika wymóg przedłożenia świadectwa pochodzenia.
W myśl przepisu art. 13 § l ustawy- Kodeks celny, cła określone są na podstawie Taryfy lub innych środków taryfowych. Zgodnie z art. 13 § 3 pkt.2 tej umowy Taryfa celna obejmuje stawki celne, sposób, warunki i zakres ich stosowania. Stawki celne są stosowane na wniosek zgłaszającego, o ile towary, do których się to odnosi, spełniają warunki do ich zastosowania. Taryfa celna określa stawki celne:
• a) konwencyjne
• b) autonomiczne
Strona 2 z 12
I SA/Go 201/05
• c) preferencyjne
• d) obniżone
• e) ryczałtowe
Stawki celne obniżone stosuje się po przedłożeniu prawidłowo wystawionego dowodu
pochodzenia tj. świadectwa przewozowego EUR-1 lub deklaracji eksportera złożonej
na fakturze, których wzór i treść musi odpowiadać wzorom podanym w załączniku Nr III i IV
Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego stanowiącego załącznik do Dz. U. Nr 104 póz. 662
z 1997 r.
Protokół nr 4 do Układu Europejskiego zmieniony Porozumieniem między Rzeczpospolitą
Polską, a Wspólnotami Europejskimi, podpisany w Brukseli w dniu 24.06.1997r.dotyczący
pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej (załącznik do Dz.U.
z 1997r. Nr 104. póz. 662 z 4 września 1997r.z późniejszymi zmianami), określa między
innymi wymogi, których spełnienie jest niezbędne dla uzyskania przez polskiego importera
preferencji celnych w postaci stawek celnych obniżonych.
Zgodnie z art. 16 tego Protokołu, produkty pochodzące ze Wspólnoty korzystają w imporcie
do Polski, a produkty pochodzące z Polski korzystają w imporcie do Wspólnoty z postanowień Umowy pod warunkiem przedłożenia:
• Świadectwa przewozowego EUR-1, którego wzór jest zamieszczony w załączniku III, lub
• W przypadkach określonych w art. 21(1), deklaracji, której tekst jest zamieszczony w załączniku IV, złożonej przez eksportera na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym, który opisuje produkty, o których mowa, w sposób wystarczający do ich identyfikacji(zwanej dalej "deklaracją na fakturze"). Warunki sporządzania deklaracji na fakturze określa art.21 Protokołu 4.
1. Deklaracja na fakturze, o której mowa w art. 16(l)(b), może zostać sporządzona:
a) przez upoważnionego eksportera w rozumieniu art. 22 lub
b) przez każdego eksportera dla każdej przesyłki składającej się z jednego lub wielu opakowań zawierających produkty pochodzące, których łączna wartość nie przekracza 6 000 EUR.
2. Deklaracja na fakturze może zostać sporządzona, jeżeli produkty, których dotyczy można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski lub z jednego z krajów wymienionych w artykule 4 i spełniaj ą inne warunki niniejszego Protokołu.
3. Eksporter sporządzający deklarację na fakturze zobowiązany jest do przedłożenia, na żądanie władz celnych eksportu, wszystkich odpowiednich dokumentów potwierdzających status pochodzenia produktów, jak również wypełnienia innych wymogów tego Protokołu.
Strona 3 z 12
I SA/Go 201/05
4. Deklaracja na fakturze może być złożona przez eksportera w formie pisma maszynowego, stempla bądź nadruku na fakturze, specyfikacji wysyłkowej lub innym dokumencie handlowym. Deklaracja, której tekst zamieszczony został w załączniku IV, musi zostać sporządzona w jednej z wersji językowych określonych w tym załączniku oraz zgodnie z przepisami prawa krajowego państwa eksportu. Jeżeli deklaracja jest napisana ręcznie, to powinna być napisana atramentem i drukowanymi literami.
5. Deklaracje na fakturze powinny posiadać oryginalny, własnoręczny podpis eksportera. Jednakże upoważniony eksporter, w rozumieniu art. 22, nie jest zobowiązany do podpisywania takich dokumentów, pod warunkiem, że dostarczy on władzom celnym kraju eksportu pisemne zobowiązanie , że przyjmuje wszelką odpowiedzialność za każdą deklarację, która identyfikuje go, tak jakby była podpisana przez niego własnoręcznie.
6. Deklaracja na fakturze może zostać sporządzona przez eksportera, kiedy produkty, do których się odnosi, są eksportowane lub po wyeksportowaniu, pod warunkiem że zostanie przedłożona w kraju importera nie później niż dwa lata po dokonaniu importu produktów, do których się odnosi. Niezależnie od powyższego, art. 24 Protokołu, podaje przypadki zwolnienia od formalnych dowodów pochodzenia, dotyczą one:
Produktów przesyłanych jako małe paczki od osób prywatnych do osób prywatnych lub
będące częścią bagażu podróżnego, pod warunkiem, że produkty te nie są importowane
w celach handlowych i zostały zadeklarowane jako spełniające warunki niniejszego
Protokołu, i jeżeli nie ma wątpliwości, co do prawdziwości takiej deklaracji.
• Przywozu, który jest okazjonalny i dotyczy jedynie produktów przeznaczonych
do osobistego użytku odbiorców, podróżnych lub ich rodzin, nie jest uważany za przywóz
w celach handlowych, jeżeli rodzaj produktów i ich ilości nie świadczą o handlowym
przeznaczeniu
Łączna wartość tych produktów nie może przekraczać 500 ECU w przypadku małych paczek lub 1200 ECU w przypadku produktów stanowiących część osobistego bagażu podróżnego.
Art. 18 Protokołu Nr 4 do Układu Europejskiego mówi, że świadectwa przewozowe EUR l mogą być wystawione retrospektywnie także po wyeksportowaniu produktów do których się odnosi, jeżeli nie zostało wystawione w momencie dokonywania eksportu z powodu błędów, nieumyślnych pominięć lub specjalnych okoliczności lub
władze celne zostały w sposób wystarczający zapewnione, że świadectwo przewozowe EUR l zostało wystawione, ale nie zostało przyjęte przy imporcie z przyczyn technicznych.
Strona 4 z 12
I SA/Go 201/05
W przedmiotowej sprawie Organ I instancji słusznie uznał, iż powyższy artykuł nie może mieć zastosowania, pomimo wystawionego retrospektywnie i przedłożonego świadectwa przewozowego EUR l, gdyż w wyniku przeprowadzonej kontroli w/w zgłoszenia celnego przez Urząd Skarbowy oraz Ministerstwo Finansów stwierdzono, iż przedstawiona do odprawy celnej faktura nr [...] z [...].05.2000 r zawierająca deklarację eksportera, została podrobiona, co potwierdził Sąd Rejonowy dn. 12.08.2002r. (sygn. akt IIK 259/02).
Wynika z tego jednoznacznie, iż powód dla którego Strona zmuszona była uzyskać świadectwo przewozowe EUR l w formie retrospektywnej nie jest wyżej wymieniony, a nawet pozostaje w sprzeczności z prawem.
W swoim odwołaniu Strona zarzuca organowi celnemu naruszenie artykułu 122 Ordynacji podatkowej poprzez niewyjaśnienie stanu faktycznego sprawy oraz artykułu 180 Ordynacji podatkowej, poprzez pominięcie dowodów złożonych przez skarżącego. W ocenie organu II instancji nietrafnym jest wskazanie odwołującego się na art. 180, gdyż nieuznanie świadectwa przewozowego EUR l, nie może oznaczać pominięcia w postępowaniu, a jest jedynie decyzją negatywną dla Strony.
Ponadto należy zauważyć, iż przepis art. 122 Ordynacji Podatkowej, jest zapisem, w którym ustawodawca określił jako jedną z zasad ogólnych postępowania nakazującej podejmowanie wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego. Zgodnie z art.32 Protokołu 4 dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości, co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprowadzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego protokołu.
W omawianym przypadku pomimo tego, iż przedmiotowy dowód pochodzenia jest wystawiony na towar, który był uprzednio przywieziony nielegalnie (podrobione faktury) odmawia się preferencyjnego traktowania bez weryfikacji, przedłożone świadectwo przewozowe EUR l Nr [...] zostało w dniu [...].09.2003r przesłane do niemieckich władz celnych w celu przeprowadzenia weryfikacji pod kątem autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych. W dniu [...].10.2003r. organ celny otrzymał odpowiedź, w której niemieckie władze celne potwierdziły fakt wystawienia świadectwa przewozowego EUR l Nr [...] z dnia [...]7.06.2003r.
W związku z tym, iż otrzymana odpowiedź nie zawierała wystarczających informacji, niezbędnych do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów, Dyrektor Izby Celnej
Strona 5 z 12
I SA/Go 201/05
nie znalazł podstaw do zastosowania preferencji oraz uznania, że zaistniały
jakiekolwiek wyjątkowe okoliczności do zastosowania tych preferencji.
Świadectwo pochodzenia wystawiane jest w oparciu o wszelkie dokumenty mogące świadczyć o pochodzeniu.
W przypadku wystawiania retrospektywnych świadectw pochodzenia niezbędnym dokumentem jest między innymi faktura oraz zgłoszenie celne wywozowe poświadczające dokonanie transakcji handlowej oraz potwierdzające wywóz towaru.
W przedmiotowej sprawie faktura nr [...] z dnia [...].10.2000r. będąca dowodem dokonania
transakcji między podmiotem polskim a niemieckim, została sfałszowana, co zostało
jednoznacznie potwierdzone przez Sąd Rejonowy dnia [...] sierpnia 2002r., (sygn.
akt. IIK 259/02).
Biorąc powyższe pod uwagę niemożliwe jest uznanie świadectwa przewozowego EUR Nr
[...] wystawionego w oparciu o fałszywe dokumenty ( faktura ) za podstawę
do zastosowania preferencji.
Stawki celne obniżone są przywilejem, rodzajem szczególnego traktowania, z którego można
korzystać, jedynie w przypadku spełnienia ściśle określonych warunków.
Ponadto Strona w odwołaniu podnosi również kwestię, iż w chwili odprawy naczepy
przedłożone dokumenty nie budziły żadnych zastrzeżeń organów celnych.
Dyrektor Izby Celnej , odnosząc się do zarzutów Strony wyjaśnia, iż organ celny
w momencie przyjmowania zgłoszenia celnego ocenia jego poprawność formalną pod
względem przepisów ustawy Kodeks Celny i nie ma możliwości oceny rzetelności danych
deklarowanych przez Stronę, dotyczących kraju bądź obszaru pochodzenia towaru; dane
te przyjmowane są jako deklaracja zgłaszającego, potwierdzona odpowiednim zapisem
w przedkładanych do zgłoszenia celnego dokumentach, które w okresie późniejszym mogą
zostać poddane bardziej szczegółowej kontroli merytorycznej, opartej w przepisach zarówno
ustawy Kodeksu celnego jak i przepisach właściwej umowy międzynarodowej.
Zakończenie postępowania wydaniem decyzji, jaką podjął organ I instancji należy uznać,
gdyż Naczelnik Urzędu Celnego dysponował takim materiałem dowodowym, który pozwolił
podjąć takie rozstrzygnięcie.
Należy również zauważyć, iż Organ l instancji dochował zasady ogólnej Ordynacji Podatkowej art. 139 - zasady szybkości postępowania, czyli rozpatrzył sprawę niezwłocznie, na podstawie zgromadzonych dowodów.
Strona 6 z 12
I SA/Go 201/05
Nietrafnym jest wskazanie odwołującego się na błędy popełnione w trakcie prowadzonego postępowania, gdyż żądania zawarte w przedmiotowym piśmie zostały przez Organ rozpatrzone w całości, choć negatywnie dla Strony.
Po ponownej analizie nadesłanych dokumentów Dyrektor Izby Celnej stwierdza: Po zapoznaniu się z aktami sprawy oraz argumentami Strony zawartymi w w/w odwołaniu Dyrektor Izby Celnej uznał, iż nie istnieją przesłanki pozwalające na zmianę decyzji organu celnego I instancji. Należy uznać, iż organ I instancji prawidłowo i zgodnie z art. 191 Ordynacji podatkowej ocenił cały materiał dowodowy oraz orzekł w spornej sprawie.
Od decyzji organu celnego II instancji Strona pismem z dnia [...].01.2004r. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając wskazanej decyzji:
- naruszenie przepisów art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja Podatkowa poprzez nie podjęcie w toku przeprowadzanego postępowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy,
- naruszenie przepisów realizujących zasady prawdy obiektywnej, której służą postanowienia art. 180- 200 Ordynacji podatkowej dotyczące dowodów i postępowania dowodowego poprzez nie uznanie dokumentu przewozowego EUR l i związanych z nim preferencji dla sprowadzonego przeze skarżącego z zagranicy towaru.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej oraz organu I instancji w całości, a także zasądzenie kosztów postępowania. W uzasadnieniu skargi skarżący podniósł, że w dniu [...]-07-2003 Naczelnik Urzędu Celnego Rzepinie decyzją Nr [...] uznał zgłoszenie celne nr [...] z dnia [...]-12-2000 r. za nieprawidłowe w części dotyczącej zastosowania stawki celnej uwzględniając brak preferencji ze względu na deklarację upoważnionego eksportera wy stawioną na podrobionej fakturze. Przedmiotem dopuszczenia do obrotu był towar naczepa marki [...].
Od powyższej decyzji skarżący odwołał się do Dyrektora Izby Celnej pismem z dnia [...]-07-2003, dostarczając świadectwo pochodzenia EUR l NR [...] wystawione retrospektywnie w dniu [...]-06-2003.
Dyrektor Izby Celnej postanowieniem zawiesił postępowanie, ponieważ postanowił w dniu [...]-09-2003 przesłać przedmiotowe świadectwo do weryfikacji niemieckim władzom celnym (eksportu), w celu ustalenia (potwierdzenia) autentyczności oraz prawidłowości danych w nim zawartych zgodnie z przepisami prawa porozumienia w formie wymiany listów między Rzeczpospolitą Polską a Wspólnotami Europejskimi w sprawie zmiany Protokołu nr 4
Strona 7 z 12
I SA/Go 201/05
do Układu Europejskiego ustanawiającego stowarzyszenie między Rzeczpospolitą Polską,
z jednej strony, a Wspólnotami Europejskimi i ich państwami członkowskimi, z drugiej
strony, dotyczącego definicji pojęcia "produkty pochodzące" i metod współpracy administracyjnej, podpisanego w Brukseli w dniu 24-06-1997 (Dz. U. z dnia 4 września 1997r.)
Artykuł 32 Weryfikacja dowodów pochodzenia
1. Dodatkowa weryfikacja dowodów pochodzenia jest przeprowadzana wyrywkowo lub wtedy, gdy władze celne kraju importu mają uzasadnione wątpliwości co do autentyczności tych dokumentów, statusu pochodzenia sprawdzanych produktów lub wypełnienia innych wymogów tego Protokołu,
2. W celu realizacji punktu l władze celne kraju importu zwracają świadectwo przewozowe EUR. l i fakturę, jeśli była przedłożona, deklarację na fakturze lub fotokopie tych dokumentów władzom celnym kraju eksportu, podając w razie potrzeby przyczyny wnioskowania o weryfikację. Każdy dokument i każda informacja zawierające sugestię, że informacje podane w świadectwie przewozowym EUR. l iub deklaracji na fakturze są nieprawidłowe, dostarczone zostaną wraz z wnioskiem o weryfikację.
3. Weryfikacji dokonują władze celne kraju eksportu. W tym celu mają prawo zażądać każdego dowodu, przeprowadzić kontrolę ksiąg rachunkowych eksportera oraz każdą inną kontrolę, którą uznaj ą za właściwą.
4. Jeżeli władze celne kraju importu zdecydują się zawiesić preferencyjne traktowanie w odniesieniu do sprawdzanych produktów w oczekiwaniu na wyniki weryfikacji, to zaproponują one zwolnienie produktów importerowi, z uwzględnieniem wszelkich środków zapobiegawczych uznanych za konieczne,
5. Władze celne występujące z wnioskiem o weryfikację będą informowane o wynikach weryfikacji najszybciej, jak to możliwe. Wyniki te muszą być takie, żeby umożliwiły wyraźne ustalenie, czy dokumenty są autentyczne i czy sprawdzane produkty można uznać za pochodzące ze Wspólnoty lub Polski iub z innego kraju wymienionego w artykule 4 i czy spełniaj ą inne wymogi niniejszego Protokołu.
6. Jeżeli w przypadkach uzasadnionej wątpliwości brak jest odpowiedzi w ciągu dziesięciu miesięcy od dnia złożenia wniosku o dokonanie sprawdzenia albo jeżeli odpowiedź nie zawiera wystarczających informacji do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów lub rzeczywistego pochodzenia produktów, to władze wnioskujące o weryfikację odmawiają, jeśli nie zaistnieją wyjątkowe okoliczności, wszelkich preferencji.
Strona 8 z 12
I SA/Go 201/05
W dniu [...]-10-2003 Dyrektor Izby Celnej otrzymuje odpowiedź od władz celnych niemieckich, która potwierdza wystawienie i autentyczność dokumentu EUR1 Nr [...]. Pomimo stwierdzenia autentyczności świadectwa Dyrektor Izby Celnej uznał, że nie otrzymał wystarczających (nie napisał jakich) informacji niezbędnych do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów.
Jest to działanie, które rażąco narusza prawo, bowiem w dokumencie EUR l były wszystkie dane do stwierdzenia pochodzenia towaru - naczepy do ciągnika siodłowego marki [...]. W przypadku, naczepy, ciągnika siodłowego, samochodu, wystarczy tylko producent i numer nadwozia, ramy itp. by stwierdzić pochodzenie. Można odnieść wrażenie, że II instancja w swojej decyzji świadomie nie chce pogodzić się z faktami działającymi na moją korzyść pisząc, że wyniki weryfikacji nie pozwoliły na ustalenie czy dokument EUR jest autentyczny i dlaczego sprowadzany towar nie można uznać za pochodzący. Brak jakichkolwiek wyjaśnień tej kwestii, ze strony Dyrektora Izby Celnej godzi wyraźnie w przepis art.122 Ordynacji.
Dyrektor Izby Celnej mówi, że towar został przywieziony nielegalnie, ponieważ podrobiono fakturę i dlatego nie można uznać preferencji. Jest to kolejne naruszenie prawa, gdyż określenie nielegalny przywóz określają przepisy Kodeksu Celnego art. 9 § 1. Nielegalnym wprowadzeniem towaru jest wprowadzenie dokonane z naruszeniem przepisów art. 35 § 2, art. 36, art.37, art.39 i art. 180 § 2. Żaden z przytoczonych art. nie zawiera w swojej definicji pojęcia nielegalności przywozu z powodu podrobienia faktury. Faktura była i zawsze będzie dokumentem, który przede wszystkim służy ustaleniu wartości celnej towaru i nie świadczy o legalności jego przywozu. Kolejnym naruszeniem prawa jest stwierdzenie, że strona zmuszona była uzyskać świadectwa EUR l w formie retrospektywnej z powodu, który jest w sprzeczności z prawem i nie jest wymieniony w art. 18 Protokołu 4. artykuł 18 Świadectwo przewozowe EUR l wystawione retrospektywnie:
1. Niezależnie od postanowień artykułu 17(7), w wyjątkowych okolicznościach świadectwo przewozowe EUR. l może być wystawione także po wyeksportowaniu produktów, do których się odnosi, jeżeli nie zostało ono wystawione w momencie dokonywania eksportu z powodu błędów, nieumyślnych pominięć lub specjalnych okoliczności, lub władze celne zostały w sposób wystarczający zapewnione, że świadectwo przewozowe EUR.l zostało wystawione, ale nie zostało przyjęte przy imporcie z przyczyn technicznych.
2. Dla celów realizacji postanowień punktu l eksporter musi we wniosku podać miejsce i datę wywozu produktów, do których odnosi się świadectwo przewozowe EUR.l, i uzasadnić przyczyny swojego wystąpienia z wnioskiem.
Strona 9 z 12
I SA/Go 201/05
3. Władze celne mogą wystawić świadectwo przewozowe EUR.1 z mocą wsteczną tylko po sprawdzeniu, że informacje podane we wniosku eksportera są zgodne z informacjami znajdującymi się w odpowiednich dokumentach źródłowych.
Jak wynika z przedstawionych przepisów to nie polska strona decyduje o wystawieniu świadectwa i nie może stwierdzać, że władze celne eksportu wystawiły dokument niezgodnie z prawem. Jeśli wystawienie świadectwa nie byłoby zgodne z przepisami prawa niemieckie władze celne nie wystawiłyby go. (jeśli Dyrektor uznał, że wystawienie świadectwa jest w sprzeczności z prawem to dlaczego w ogóle wysyłał dokument do weryfikacji) Również powód, dla którego świadectwo nie zostało wystawione w momencie eksportu jest jasny - naczepę kupiłem w kraju od osoby, która przekraczając granice RP nie miała jeszcze zamiaru dokonywać transakcji sprzedaży i dlatego nie było wystawionego świadectwa.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim zważył, co następuje:
Skarga okazała się zasadna.
Zgodnie z treścią art. l § l i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153 póz. 1269) - sąd administracyjny sprawuje wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej (§1), a kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Nadto zgodnie z art. 3 § l ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi(Dz. U. nr 153, póz. 1270 z późn. zm.), zwanej dalej P.p.s.a. - sądy te sprawują kontrolę działalności administracji publicznej i stosują środki określone ustawą. Oznacza to, że skarga może zostać uwzględniona jedynie, gdy sąd stwierdzi naruszenie prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, naruszenie prawa dające podstawę do wznowienia postępowania administracyjnego lub mnę naruszenie przepisów postępowania, jeżeli mogło ono mieć wpływ na wynik sprawy (art. 145 - 150 ustawy).
W ocenie Sądu postępowanie organów celnych w rozpoznawanej sprawie naruszyło szereg przepisów proceduralnych, co mogło mieć wpływ na sposób rozstrzygnięcia sprawy.
Strona 10 z 12
I SA/Go 201/05
I tak Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] września 2003r. wydanym na podstawie art. 201 § l pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa zawiesił postępowanie celne dotyczące zastosowania stawki celnej w zgłoszeniu celnym z dnia [...] grudnia 2000r. Uzasadniając swoje stanowisko organ celny wskazał, że z uwagi na wątpliwości dotyczące autentyczności przedstawionego świadectwa - EUR l nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. zobowiązany jest do dokonania weryfikacji przedmiotowego świadectwa za granicą w celu ustalenia prawdziwości danych w nim zawartych. Po wymianie korespondencji z niemieckimi organami celnymi organ celny nie podjął zawieszonego postępowania, czym naruszył art. 205 § l Ordynacji podatkowej. Organ celny II instancji dokonał ustaleń dowodowych o kluczowym dla sprawy znaczeniu w oparciu o obcojęzyczny materiał dowodowy, co stoi w sprzeczności z art. 122, 180 § l i art. 187 § l Ordynacji podatkowej w związku z art. 4 pkt 3 i art. 5 ust. l ustawy z dnia 7 października 1999r. o języku polskim (Dz. U. nr 90, póz. 999 ze zm.). Z treści art. 5 ust. l tej ustawy wynika, że organy administracji publicznej dokonują wszelkich czynności urzędowych w języku polskim. Do czynności urzędowych zalicza się również zbieranie i analizowanie materiału dowodowego (wyrok WSA z dnia 16 stycznia 2004r. sygn. akt III SA 2719/02). Obcojęzyczne dokumenty, bez ich urzędowego przetłumaczenia na język polski, nie mogą być uznane w świetle art. 180 § l Ordynacji podatkowej - za dowód w sprawie, ponieważ posługiwanie się nimi w postępowaniu prowadzonym przez organ administracji publicznej jest sprzeczne z prawem (wyrok WSA z dnia 17 marca 2004r. sygn. akt III SA 2512/02).
W ocenie Sądu decyzja organu celnego II instancji naruszyła również przepisy zawarte w art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej, zgodnie z którym uzasadnienie faktyczne decyzji winno zawierać w szczególności wskazanie faktów, które organ uznał za udowodnione, dowodów, którym dał wiarę, oraz przyczyn, dla których innym dowodom odmówił wiarygodności. Oceniana decyzja nie zawiera wszystkich wskazanych w tym przepisie elementów a użyte przez organ celny sformułowania są nieostre i nieprecyzyjne, co uniemożliwia Sądowi ich ocenę. I tak organ celny II instancji pisze w uzasadnieniu decyzji "iż otrzymana odpowiedź nie zawierała wystarczających informacji niezbędnych do ustalenia autentyczności weryfikowanych dokumentów". Z tej wypowiedzi nie wynika, jakie informacje były niezbędne do ustalenia autentyczności dokumentu zwłaszcza, że niemieckie władze celne potwierdziły fakt wystawienia świadectwa przewozowego EUR l nr [...] z dnia [...] czerwca 2003r. W ocenie Sądu brak jednoznacznego wskazania przez organ celny, które elementy (dane) zawarte w świadectwie przewozowym są nie wy starczające dla uznania jego wiarygodności powoduje, iż organ celny przekroczył wyrażoną w art. 191 Ordynacji
Strona 11 z 12
I SA/Go 201/05
podatkowej zasadę swobodnej oceny dowodów. Sąd nie jest bowiem w stanie ocenić jakimi przesłankami kierował się organ celny dokonując takiego a nie innego rozstrzygnięcia.
Mając, więc na uwadze powyższe należy stwierdzić, iż doszło do naruszenia regulacji art. 122, 180 § l , 187 § l, 191 i 210 § 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997r. -Ordynacja podatkowa (tekst jednolity Dz. U. z 1999r, nr 137, póz. 926 ze zm.) dlatego też na podstawie art. 145 § l pkt l lit c P.p.s.a. należało uchylić zaskarżoną decyzję.
O kosztach orzeczono na podstawie art. 200 wyżej wskazanej ustawy zasądzając uiszczony wpis sądowy.
Strona 12 z 12
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło