I SA/Go 203/18

WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2018-06-27

Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Niedzielski, Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska, Asesor WSA Zbigniew Kruszewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy nieruchomość wykorzystywana przez część roku, posiadająca cechy budynku mieszkalnego, ale faktycznie służąca celom rekreacyjno-wypoczynkowym, podlega opłacie ryczałtowej za gospodarowanie odpadami komunalnymi?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organy administracji nie wykazały w sposób wystarczający i zgodny z prawem, iż nieruchomość skarżących była wykorzystywana wyłącznie na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Ustalenie to zostało oparte na arbitralnej ocenie dowodów, w szczególności protokołu z oględzin, który nie zawierał wystarczających obserwacji do takiej kwalifikacji. Organy naruszyły przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące postępowania dowodowego i oceny materiału dowodowego.
Stan faktyczny
Skarżący zostali zobowiązani do uiszczenia opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w podwyższonej, ryczałtowej stawce za lata 2016 i 2017 od swojej nieruchomości, którą organy zakwalifikowały jako domek letniskowy lub nieruchomość wykorzystywaną na cele rekreacyjno-wypoczynkowe. Skarżący twierdzili, że nieruchomość jest ich miejscem zamieszkania przez część roku i opłacali wywóz śmieci jak za nieruchomość zamieszkałą. Organy obu instancji nie uwzględniły ich stanowiska, opierając się na złożonych deklaracjach i oględzinach nieruchomości.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżoną decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w całości i zasądził od SKO na rzecz skarżących zwrot kosztów postępowania.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 27 czerwca 2018 r. sprawy ze skargi H.F., W.F. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi za 2016 i 2017 rok. 1. uchyla zaskarżoną decyzję w całości, 2. zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz skarżących H.F. i W.F. solidarnie 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. 1. Decyzją z [...] stycznia 2018 r. nr [...] Samorządowe Kolegium Odwoławcze (SKO, organ odwoławczy, organ II instancji) orzekło o utrzymaniu w mocy decyzji Związku Międzygminnego [...] (Związek Międzygminny, organ I instancji) z [...] października 2017 r. nr [...] wydanej w przedmiocie określenia H.F. (Skarżąca) i W.F. (Skarżący) wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 170,00 zł za 2016 r. oraz w kwocie 210,00 za 2017 r. od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe. Z uzasadnienia decyzji SKO wynikało, co następuje: 1.2. Związek ustalił, że Skarżący wykorzystują na cele rekreacyjno – wypoczynkowe nieruchomość położoną przy ul. [...]. 1.3. W dniu 18 kwietnia 2016 r. W.F. złożył deklarację o wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi na ww. nieruchomość, obowiązującą od maja 2016 r. Zadeklarował w niej 2 osoby, odpady zbierane w sposób selektywny, składając deklarację jak dla nieruchomości zamieszkałej. Natomiast 23 września 2016 r. złożono deklarację z zerową liczną osób, obowiązującą od października 2016. W dniu 13 kwietnia 2017 r. również wpłynęła deklaracja dotycząca nieruchomości w [...], obowiązującą od maja 2017 r., jak dla nieruchomości zamieszkałej. 1.4. Następnie pismem z [...] maja 2017 r. Związek Międzygminny wezwał Skarżącego do złożenia deklaracji na nieruchomość niezamieszkałą, wykorzystywaną przez część roku oraz wyjaśnień w tym przedmiocie. 1.5. Ponieważ ww. pismo pozostało bez odpowiedzi ze strony Skarżących, Związek Międzygminny postanowieniem z [...] czerwca 2017 r. wszczął z urzędu wobec Skarżących postępowanie w zakresie ustalenia zobowiązania w opłacie za gospodarowanie odpadami komunalnymi rocznie od domku letniskowego lub innej nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe: ul. [...]. W uzasadnieniu postanowienia Związek Międzygminny powołał się na zapisy uchwały nr XXXV/241/13 Rady Miejskiej z 23 maja 2013 r. oraz Nr XXVIII/158/17 Rady Miejskiej z dnia 22 września 2016 r. w sprawie regulaminu utrzymania czystości i porządku na terenie Gminy. Stwierdził, że właściciele nieruchomości o charakterze letniskowym zobowiązani są do gromadzenia odpadów komunalnych i uiszczania opłat za odbiór i zagospodarowanie odpadów komunalnych w latach 2016 i 2017. Związek Międzygminny ocenił, że w przypadku nieruchomości, dla której składali deklaracje Skarżący, deklaracja powinna być złożona jak dla nieruchomości o charakterze letniskowym i powinna być uiszczana roczna opata ryczałtowa ze względu na charakterze nieruchomości. Ponieważ w ocenie Związku Międzygminnego do dnia wydania postanowienia nie została złożona prawidłowa deklaracja, uzasadnionym było wszczęcie postępowania w przedmiocie określenia wysokości opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z brzmieniem art. 6q w zw. z art. 6o ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2016 r. poz. 250 ze zm. - dalej: u.c.p.g). 1.6. Dnia [...] sierpnia 2017 r. Związek Międzygminny przeprowadził dowód z oględzin nieruchomości Skarżących. W ich wyniku stwierdzono, że na zadbanej działce znajduje się dom murowany, wykorzystywany w celach rekreacyjno – wypoczynkowych. 1.7. Następnie 18 sierpnia 2018 r. Związek Międzygminny wezwał Skarżących do złożenia wyjaśnień, jaki tytuł prawny posiadają do ww. nieruchomości i dlaczego na nieruchomość o charakterze letniskowym nie została złożona deklaracja roczna na opłatę ryczałtową. W odpowiedzi Skarżący wyjaśnili, że tytuł prawny został określony w pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego z garażem i zbiornika bezodpływowego na ścieki w [...] z realizacją na działce nr [...]. Skarżący poinformował, że nieruchomość wybudowana na ww. działce ma charakter budynku mieszkalnego jednorodzinnego, w której Skarżący przebywa wraz z żoną z zamiarem stałego pobytu. Do pisma Skarżący załączył kopię decyzji nr [...] wydaną przez Starostę [...] maja 2011 r. 1.8. Decyzją z [...] października 2017 r. Związek Międzygminny określił Skarżącym wysokość rocznej ryczałtowej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi w kwocie 180 zł za 2016 r. i 210 zł za 2017 r. W uzasadnieniu wydanego rozstrzygnięcia Związek Międzygminny ocenił jako będącą bez znaczenia dla sprawy okoliczność, czy Skarżący w miesiącach letnich (a nawet dłużej) przebywa tam na stałe. Kontynuując wskazał, że nie kwestionuje, że w dokumentach jest to budynek mieszkalny, lecz przekonany jest, że nieruchomość jest wykorzystywana w celach rekreacyjno – wypoczynkowych. Dalej wywiódł, że z faktu, że nieruchomość jest przystosowana do zamieszkania i takie przeznaczenie wynika z dokumentów nie przesądza, że nie jest wykorzystywana na cele rekreacyjne i tym samym podlega opłacie ryczałtowej. Związek Międzygminny wskazał, że ocenie podlega faktyczne wykorzystanie nieruchomości w danym okresie. Jednocześnie wyjaśnił, że właściciel nieruchomości, który zamieszkuje w domku letniskowym przez większą część roku, zobowiązany jest do złożenia deklaracji jak dla nieruchomości niezamieszkałej, na której powstają odpady komunalne (np. w marcu) – deklarując stosowne objętości pojemników, a następnie powinien złożyć (w dogodnym dla siebie momencie, wtedy kiedy przestaje użytkować nieruchomość) deklarację zerową (np. w listopadzie). W takim przypadku opłata obowiązuje przez 9 miesięcy i zależy tylko i wyłącznie od korzystania z nieruchomości. Mając na uwadze całokształt okoliczności sprawy, Związek Międzygminny naliczył opłatę ryczałtową za gospodarowanie odpadami komunalnymi zgodnie z podjętą uchwałą nr III/21/2015 Zgromadzenia Związku z [...] marca 2015 r. i uchwałą nr VIII/45/2016 z [...] sierpnia 2016 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno – wypoczynkowe wykorzystywane jedynie przez część roku. 1.9. Po rozpatrzeniu wniesionego przez Skarżących odwołania SKO decyzją z [...] stycznia 2018r. utrzymało w mocy decyzję Związku Międzygminnego. W uzasadnieniu wydanej decyzji po omówieniu obowiązującego stanu prawnego w zakresie ponoszenia opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi SKO podkreśliło bezsporną okoliczność, że Skarżący 14 kwietnia 2016 r. złożyli za pośrednictwem poczty organowi I instancji deklarację w przedmiocie opłat za gospodarowanie odpadami komunalnymi, składaną przez właścicieli nieruchomości zamieszkałych, obowiązującą od maja 2016 r., a dotyczącą należącej do odwołujących nieruchomości. Następnie skorygowały deklarację, ale każdorazowo oświadczając w jej treści, że przedmiotowa nieruchomość jest nieruchomością zamieszkałą przez część roku a odpady są segregowane. Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji, że przedmiotowa nieruchomość spełnia kryteria nieruchomości wykorzystywanej na cele rekreacyjno – wypoczynkowe, a w konsekwencji podlega opłacie ryczałtowej tytułem gospodarowania odpadami komunalnymi. SKO nie dało wiary oświadczeniom stron, że przez wskazany w złożonych deklaracjach okres roku nieruchomość stanowi ich centrum życiowe, gdyż w ocenie organu odwoławczego wciąż owym centrum życiowym pozostawała w 2016 i 2017 roku dla odwołujących należąca do nich nieruchomość mieszkalna położona w [...]. W ocenie organu odwoławczego powyższe znajduje również pośrednio potwierdzenie w okoliczności braku uczestnictwa Skarżących w oględzinach nieruchomości. 2.0. Skarżący wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której zarzucili naruszenie: 1. art.187 w zw. z art. 122 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 roku Ordynacja podatkowa (Dz. U. Z 2012 r., poz. 749 ze zm.) poprzez oparcie stanu faktycznego sprawy o niepełny i szczątkowy materiał dowodowy w postaci jednych oględzin, o których Skarżący nie zostali poinformowani, które w żadnym stopniu nie wskazują na faktyczne wykorzystanie nieruchomości położonej w [...], 2. art. 192 w związku z art. 190 Ordynacji podatkowej poprzez dopuszczenie dowodu z " oględzin" nieruchomości, gdy Skarżący nie byli o ich terminie poinformowani, 3. art.191 Ordynacji podatkowej poprzez brak wskazania, dlaczego organ nie dał wiary oświadczeniom Skarżących o zamieszkiwaniu nieruchomości, zaś uznał, iż na nieruchomości znajduje się domek letniskowy, a co za tym idzie nie dokonał jakiejkolwiek oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego i nie orzekł o istocie sprawy, 4. art.6b i 6c w zw. z art.6 w zw. z art.5 Ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach poprzez niewłaściwą ich wykładnię i uznanie, że Skarżący chce wyłączyć się z obowiązku określonego w przedmiotowych przepisach, gdy jak wynika ze zgromadzonego materiału dowodowego w sprawie Skarżący opłacają wywóź śmieci ze swojej nieruchomości regularnie co miesiąc jako mieszkańcy za dwie osoby. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji i zasądzenie kosztów postępowania. W obszernym uzasadnieniu wniesionej skargi zakwestionowali prawidłowość rozstrzygnięć organów obu instancji. Podkreślili, że w 2016 r. dom w Radzyniu zaspokajał ich potrzeby mieszkaniowe i w okresie od maja do września zamieszkiwali tam w sposób ciągły. Opłacali wywóz śmieci za 2 osoby wg stawki 17,60 za 1 miesiąc od 1 osoby. W 2017 r. zamieszkiwali w ww. domu w sposób ciągły w okresie od maja do listopada i również opłacali wywóz śmieciu za 2 osoby wg stawki 21 zł za 1 miesiąc od 1 osoby. Kwestionując ustalenie organów, że sporna nieruchomość jest domkiem letniskowym, Skarżący podkreślili, że budynek ten jest mieszkalny, został ocieplony i wybudowany z zamiarem zamieszkiwania w nim na stałe. Posiada kominek i ogrzewanie podłogowe na paliwo stałe (węgiel). Z bryłą budynku połączony jest również garaż. W ocenie Skarżących o charakterze budynku decyzją zapisy w decyzji o dopuszczeniu do użytkowania oraz decyzji pozwolenia na budowę wydaną w oparciu o plan zagospodarowania przestrzennego. Niezrozumiała dla Skarżących jest ocena organów, że okoliczność stałego przebywania w nieruchomości w okresach letnich jest bez znaczenia. Skarżący argumentowali również, że nie byli obecni podczas oględzin nieruchomości z powodu przebywania na wczasach w [...], o czym informowali organ I instancji. Skarżący wnieśli o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie zwrotu kosztów postępowania. 2.1. W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje dotychczasowe stanowisko w sprawie i wniosło o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: 3.1. Na podstawie art.1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2017 r., poz. 2188 ze zm.), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei stosownie do art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.- powoływanej dalej jako "p.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie. Rozpoznając sprawę w tak zakreślonych granicach kognicji Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem przepisów prawa procesowego, które mogło mieć wpływ treść rozstrzygnięcia. 3.2. Zaskarżoną decyzją SKO utrzymało w mocy decyzję Związku Międzygminnego, którą z kolei określono Skarżącym opłatę z tytułu gospodarowania odpadami komunalnymi dla ich nieruchomości położonej w [...] wobec przyjęcia, iż Skarżący winni byli ponosić opłatę właściwą dla nieruchomości na których znajdują się domki letniskowe oraz dla innych nieruchomości wykorzystywanych na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, odmawiając im prawa do korygowania deklaracji poprzez wskazywanie, iż nieruchomość jest zamieszkiwana przez 2 osoby. 3.3. Nie przesądząjąc, iż stanowisko SKO jest błędne, musi być one jednak uznane przynajmniej za przedwczesne, a już z pewnością za niewystarczająco umotywowane. 3.4. Początkowo jednak należy uznać, iż Związkowi Międzygminnemu przysługiwało, co do zasady, prawo do wydania decyzji określającej opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Podstawę prawną po temu zawierał art. 6o ust. 1 u.c.p.g. stanowiący, iż kompetencja taka przysługuje w przypadku uzasadnionych wątpliwości co do danych zawartych w deklaracji, zaś art. 6q ust. 1 u.c.p.g. przyznawał ją zarządowi związku międzygminnego. 3.5. Odnosząc się już do meritum rozstrzygnięcia należy zauważyć, że organy oparły swoje rozstrzygnięcia co do kwalifikacji spornego domu o treść § 1 lit. a) uchwały Zgromadzenia Związku Międzygminnego [...] Nr VIII/45/2016 z [...] sierpnia 2016 r. w sprawie ustalenia ryczałtowej stawki opłaty za gospodarowanie odpadami komunalnymi dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, wykorzystywane jedynie przez część roku (Dz. Urz. Woj. z 2016 r. poz. 1740) oraz § 1 ust. 1 lit. a) poprzedzającej ją uchwały z [...] marca 2015 r. nr III/21/2015 o tym samym tytule, które wprawdzie w innych wysokościach lecz określały stawki opłaty dla nieruchomości, na których znajdują się domki letniskowe lub inne nieruchomości wykorzystywane na cele rekreacyjno - wypoczynkowe. 3.6. Podobieństwo treściowe co do określenia przedmiotu tzn. zdefiniowania cech nieruchomości, dla których określały opłatę, uzasadnia wspólną wykładnię obu tych przepisów. Oba przepisy zgodnie rozróżniają: (a) nieruchomości na których znajdują się domki letniskowe, (b) inne nieruchomości. W obu wszakże przypadkach, obok wyróżniających kryteriów przedmiotowych (nieruchomość z domkiem, inna nieruchomość), relewantną cechą, stanowiącą przesłankę zastosowania opłaty, jest ich wykorzystywanie na cele rekreacyjno - wypoczynkowe w okresie od 1 maja do 30 września, co stanowi kryterium funkcjonalne odnoszące się do sposobu i okresu używania nieruchomości. Należy przy tym uznać, iż oba te kryteria muszą zostać spełnione łącznie. Nie można bowiem uznać, iż kryterium funkcjonalne odnosi się wyłącznie do "innych" nieruchomości", czyli takich, które nie są gruntami na których znajdują się domki letniskowe, ponieważ wówczas zbędne w treści przepisu byłoby słowo "inne". Z powyższego wynika, iż dla oceny czy winna zostać określona opłata w wysokości ustalanej ww. uchwałami, obowiązkiem organu było niewątpliwe stwierdzenie, czy w przypadku nieruchomości spełnione jest jedno z kryteriów przedmiotowych oraz ustalenie, czy spełnione jest kryterium funkcjonalne. 3.7. Organy w swych decyzjach przyjęły, iż nieruchomość skarżących stanowi nieruchomość zabudowaną budynkiem letniskowym, co z kolei wywiedziono z potwierdzonej kolejnymi deklaracjami stron okoliczności, iż nieruchomość jest wykorzystywana tylko przez część roku, a co - zdaniem organów - odpowiada potocznemu rozumieniu prawnie niezdefiniowanego pojęcia "dom letniskowy". Przyjęto jednocześnie, iż nieruchomość jest wykorzystywana na cele rekreacyjno - wypoczynkowe, co z kolei - jak należy rozumieć wywody uzasadnienia w szczególności decyzji organu I instancji - wywiedziono zasadniczo z cyklicznego korygowania przez Skarżących deklaracji i płynącego z tego wniosku o wykorzystywaniu nieruchomości w okresie typowym dla użytkowania domków letniskowych (od późnej wiosny do wczesnej jesieni). 3.8. Oceniając taką kwalifikację stwierdzić należy, że zasadnie przyjęto, że o tym czy dany budynek można zakwalifikować jako dom letniskowy nie przesądzają - jakby tego chcieli Skarżący - jego cechy techniczne, lecz sposób wykorzystania, na co wskazuje właśnie użycie w przepisach uchwał wyrażenia "używanych do celów rekreacyjno - wypoczynkowych". 3.9. Tym niemniej już samo ustalenie, że nieruchomość Skarżących takim celom służyła było nieuzasadnione. Nie przekonuje o tym sam fakt użytkowania nieruchomości wyłącznie przez część roku, ponieważ jest to jeden tylko z elementów opisanego wcześniej kryterium funkcjonalnego. Obie uchwały bowiem obowiązek uiszczania opłaty w niej określonej wiązały nie tylko z okresowym wykorzystywaniem nieruchomości, lecz również z celem jej wykorzystywania (cel rekreacyjno - wypoczynkowy). Rozróżniały więc dwie relewantne cechy używania nieruchomości. Dlatego nie można uznać, że wypełnienie jednej z nich automatycznie przesądza o spełnieniu drugiej. Takie rozumowanie nie uwzględnia całości brzmienia regulacji i jest sprzeczne z zakazem wykładni przepisu z pominięciem części jego tekstu (zakaz wykładni per non est). 3.10. Odnosząc się natomiast do ustalenia o wykorzystywaniu spornej nieruchomości w celach rekreacyjno - wypoczynkowych, Sąd wskazuje, iż ustalenie takie w świetle zgromadzonych dowodów oraz uzasadnienia takiej konkluzji w decyzjach organów obu instancji, musi być uznane za arbitralne. W tym kontekście należy wskazać, iż odesłanie do przepisów Ordynacji podatkowej (art. 6q ust. 1 u.c.p.g.) narzuca organom stosowanie wszystkich przepisów tego aktu prawnego - w tym: dotyczących zasad postepowania (zawartych w Dziale IV). Organy przede wszystkim związane są zasadą prawdy obiektywnej która nakłada na nie obowiązek podejmowania wszelkich niezbędnych działań w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz załatwienia sprawy w postępowaniu (art. 122 o.p.) zasadą swobodnej oceny materiału dowodowego nakazującą ocenę na podstawie całego materiału dowodowego czy dana okoliczność została udowodniona (art. 191 o.p.). Organy winny jednocześnie, zgodnie z zasadą przekonywania (art. 124 o.p.), sporządzić formalnie zupełne (art. 210 § 4 o.p.) oraz zawierające wyczerpujące i przekonujące uzasadnienie faktyczne i prawne wskazujące na przesłanki jakimi kierowały się wydając określonej treści rozstrzygnięcie. Organy, ustalenie o tym, iż nieruchomość jest wykorzystywana w celach rekreacyjno - wypoczynkowych oparły o dowód z jej oględzin. Wedle treści protokołu z [...] sierpnia 2017 r., którym dowód ten utrwalono, oględziny ograniczyły się do stwierdzenia, iż na "na terenie ogrodzonej działki znajduje się budynek murowany wykorzystywany w celach rekreacyjno - wypoczynkowych" (k. 24 akt adm.). Taka kwalifikacja wykracza jednak poza zakres czynności podejmowanych w toku oględzin. Wskazuje się bowiem, iż oględziny to oglądanie, obejrzenie kogoś, czegoś, lustracja, przegląd. Polegają one na bezpośrednim zbadaniu osoby, nieruchomości, miejsca bądź rzeczy ruchomej przez właściwy organ podatkowy, w celu dokonania spostrzeżeń mających znaczenie dla ustalenia stanu faktycznego w sprawie (P. Pietrasz [w:] Ordynacja podatkowa. Komentarz aktualizowany, LEX/el. 2018, uwagi do art. 198). Zasadniczym celem oględzin jest więc odnotowanie cech fizycznych i właściwości przedmiotu, nie zaś formułowanie ustaleń faktycznych, a tym bardziej czynienie prawnej kwalifikacji poczynionych w toku oględzin spostrzeżeń. Te bowiem pozostają domeną organu na etapie rozstrzygnięcia sprawy. Tym samym niepoparte żadną konkretną obserwacją stwierdzenie, iż dom jest wykorzystywany w celach rekreacyjno - wypoczynkowych nie mogło zostać uznane za dopuszczalne ani za miarodajne i nie mogło stanowić podstawy oparcia o nie ustaleń faktycznych. Należy też wskazać, iż spostrzeżenie to za podstawę swych rozstrzygnięć organy przyjęły bezrefleksyjnie. Opartego o nie ustalenia nie poparły go żadnym rzeczowym argumentem. W toku postępowania nie zgromadzono również żadnego innego dowodu służącego zbadaniu sposobu oraz celu wykorzystywania nieruchomości. W szczególności nie przesłuchano Skarżących, a ograniczono się wyłącznie do wezwania ich do złożenia wyjaśnień dotyczących: tytułu prawnego do nieruchomości i przyczyn niezłożenia deklaracji o oczekiwanej przez organ treści. Tym samym organy nie dysponowały żadnym dowodem potwierdzającym ustalony cel wykorzystywania nieruchomości. W konsekwencji ustalenie w tej kwestii należało uznać za dowolne. Charakteru jego arbitralności dopełnia, trafnie wytknięte przez Skarżących, stwierdzenie organu I instancji o tym iż "jest przekonany, że nieruchomość jest wykorzystywana w celach rekreacyjno - wypoczynkowych". Tymczasem uzasadnienie zaskarżonej decyzji służy przedstawieniu ustaleń faktycznych i oceny prawnej, nie zaś niepopartych dowodami przekonań. 3.11. Z powyższych względów Sąd uznał, iż zaskarżona decyzja zapadła z naruszeniem art. 122, art. 124, art. 191 i art. 210 § 4 o.p. w zw. z art. 6q ust. 1 u.c.p.g. i z tej przyczyny ją uchylił na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. (pkt 1. wyroku). 3.12. Jednocześnie, na podstawie art. 200 p.p.s.a., Sąd zasądził od SKO na rzecz Skarżących solidarnie, kwotę 100 zł czyli równowartość poniesionego przez nich wpisu od skargi (pkt 2. wyroku). 3.13. Przy ponownym rozpoznaniu sprawy, SKO, kierując się naprowadzonymi w niniejszym uzasadnieniu wskazaniami, uzupełni materiał dowodowy dla ustalenia celu i sposobu wykorzystywania nieruchomości skarżących i dopiero wtedy wyda ponowne rozstrzygnięcie. Uznając zaś, że konieczne będzie przeprowadzenie postępowania dowodowego w zakresie o jakim mowa w art. 233 § 2 o.p., wyda decyzję kasacyjną formułując precyzyjne wytyczne wiążące Związek Międzygminny.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło