I SA/Go 207/05
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2005-09-01
Skład orzekający: Krystyna Skowrońska-Pastuszko, Joanna Wierchowicz, Alina Rzepecka
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ celny prawidłowo dokonał klasyfikacji taryfowej importowanego tytoniu, opierając się na dowodach z postępowań prowadzonych przez inne organy oraz na niejednoznacznych ekspertyzach, bez należytego ustalenia stanu faktycznego towaru?Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję, uznając, że organ celny naruszył przepisy postępowania, w szczególności zasady dotyczące postępowania dowodowego. Organ nie zastosował zasady bezpośredniości, opierając się głównie na dowodach z innego postępowania (śledztwa) bez wykazania niemożności ich przeprowadzenia przez siebie. Ponadto, ekspertyza CLPT, na której oparto decyzję, była niepełna i nie dawała jednoznacznych odpowiedzi, a jej uzupełnienie nie usunęło wad. Organ nie ustalił też należycie stanu faktycznego towaru, opierając się na analogii do innych partii towaru bez odpowiedniego uzasadnienia.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła klasyfikacji taryfowej importowanej przez BAT S.A. krajanki tytoniowej. Po serii postępowań i decyzji organów celnych, w tym uchylenia przez NSA decyzji Prezesa Głównego Urzędu Ceł z powodu wadliwości postępowania dowodowego, Dyrektor Izby Celnej wydał kolejną decyzję zmieniającą klasyfikację taryfową towaru. BAT S.A. zaskarżyła tę decyzję do WSA, zarzucając naruszenie przepisów postępowania i prawa materialnego, w szczególności poprzez nieustalenie stanu faktycznego i oparcie się na niepełnych dowodach. WSA uznał skargę za zasadną.Rozstrzygnięcie
Uchylił zaskarżoną decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2004 r. Zasądził od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 470,00 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Orzekł, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia Krystyna Skowrońska-Pastuszko (spr.) Sędziowie: sędzia WSA Joanna Wierchowicz asesor WSA Alina Rzepecka Protokolant: pom.sekr.sąd. Agnieszka Baczuń po rozpoznaniu w dniu 1 września 2005r. na rozprawie sprawy ze skargi BAT S.A. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie określenia kwoty długu celnego I. Uchyla zaskarżoną decyzję; II. Określa, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana; III. Zasądza od Dyrektora Izby Celnej na rzecz strony skarżącej kwotę 470,00 zł (czterysta siedemdziesiąt złotych) tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
Sygn. akt I SA /Go 207/ 05
U Z A S A D N I E N I E
Zaskarżoną decyzją Dyrektor Izby Celnej powołując się na art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Ordynacja podatkowa (Dz. U. Nr 137, poz. 926 , ze zm.), art. 23 ust. 1 ustawy z dnia 28 grudnia 1989 r. Prawo celne (Dz. U. z 1994 r. Nr 71, poz. 312, ze zm.) , § 1 ust. 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 3 grudnia 1996 r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy (Dz.U. Nr 145 , poz. 670 , ze zm.) po ponownym rozpatrzeniu odwołania BAT S.A. (dalej zwanej BAT) z dnia [...] sierpnia 1999 r. uchylił decyzję organu I instancji – Dyrektora Urzędu Celnego nr [...] z dnia [...] sierpnia 1999 r. w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej mieszanki krajanek tytoni o nazwie handlowej "[...] " orzekając zmianę klasyfikacji taryfowej z kodu PCN 2403 99 90 9 na kod PCN 2403 10 90 0 , a w pozostałej części utrzymał decyzję I instancji w mocy .
Rozstrzygnięcie powyższe zostało podjęte w następującym stanie faktycznym:
W dniu 2 sierpnia 1997 r. , w ramach dokonywanego od 1993 r. przez BAT przywozu z Niemiec tytoniu krojonego do papierosów [...], działająca z upoważnienia skarżącej Agencja Celna w zgłoszeniu celnym SAD nr [...] zgłosiła do odprawy celnej towar określony jako krajanka krótkowłóknista do papierosów "[...] ", deklarując kod PCN 2401 20 90 0 ze stawką celną autonomiczną w wysokości 30%. Funkcjonariusz celny w dniu zgłoszenia dokonał rewizji sprowadzonego towaru , stwierdził krajankę tytoniową i nie kwestionując deklaracji zgłaszającego dopuścił towar do obrotu na polskim obszarze celnym . Przy innych , dokonywanych później , odprawach celnych , odnoszących się do towaru o identycznej nazwie handlowej , identycznej cenie jednostkowej za kilogram zaimportowanego przez BAT tytoniu , pochodzącego od tego samego eksportera , organ celny pobrał dziesięć prób , które zostały przesłane do Centralnego Laboratorium Przemysłu Tytoniowego, celem wykonania ekspertyz mających na celu ustalenie składu mieszanki tytoniowej wykorzystywanej do produkcji papierosów [...] oraz stopnia jej przetworzenia.
Sygn. akt I SA /Go 207/05
W ekspertyzie CLPT z dnia [...] lutego 1999 r. , znak [...] stwierdzono , iż badane próby w sześciu przypadkach stanowiły mieszaninę krajanek różnych typów tytoni , natomiast w czterech pozostałych mieszaninę krajanek różnych typów tytoni z dodatkiem krajanki z żył tytoniowych . Ponadto w ekspertyzie wskazano również procesy , którym badane próbki zostały poddane .
Postanowieniem z dnia [...] lipca 1999r. nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego wznowił z urzędu postępowanie celne w sprawie zakończonej decyzją zawartą w SAD nr [...]. Następnie decyzją z dnia [...] lipca 1999r. Nr [...] Dyrektor Urzędu Celnego uchylił decyzję zawartą w wymienionym wyżej jednolitym dokumencie administracyjnym SAD w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej, stawki celnej i kwoty należnego cła uznając , że zaimportowany towar to mieszanka krajanek tytoniowych objęta kodem PCN 2403 99 90 9 ze stawką celną w wysokości 295 % . Postępowanie organu celnego pozostawało również w związku z wynikami kontroli przeprowadzonej w siedzibie importera w okresie od [...] kwietnia do [...] maja 1999 r. przez funkcjonariuszy Urzędu Celnego.W wyniku dokonanych czynności kontrolnych ustalono , że importowane mieszanki tytoni przeznaczone do produkcji papierosów [...] zostały zużyte do wyrobu tych marek papierosów po uprzednim poddaniu ich procesowi aromatyzowania .
Po rozpatrzeniu odwołania strony właściwy wówczas Prezes Głównego Urzędu Ceł
wydał decyzję z dnia [...] maja 2001 r. , nr [...], w której uchylił zaskarżoną decyzję w części dotyczącej klasyfikacji taryfowej , zmieniając pozycję kodu Taryfy celnej z kodu PCN 2403 99 90 9 (pozostały przetworzony tytoń) na kod PCN 2403 10 90 0 (pozostały przetworzony tytoń do palenia) , a w pozostałej części utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszej instancji. Prezes GUC wydając decyzję wziął pod uwagę również dowody zgromadzone przez Delegaturę UOP, w szczególności protokoły przesłuchania świadków , opinie CLPT , opinię biegłego M.P.. Po dokonaniu analizy procesu technologicznego , któremu był poddawany tytoń przed przywozem do Polski a następnie w należącej do BAT fabryce Prezes GUC przyjął , iż był to tytoń na tyle przetworzony , że nadawał się do palenia, co uzasadniało zmianę kodu PCN przez organ odwoławczy.
Sygn. akt I SA /Go 207/05
Decyzja Prezesa GUC zaskarżona została przez BAT do Naczelnego Sądu Administracyjnego . NSA Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu uznał skargę za zasługującą na
uwzględnienie i wyrokiem z dnia 20 grudnia 2002 r. , sygn. akt I SA /Po 1444/01 uchylił zaskarżoną decyzję oraz zasądził od organu celnego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów sądowych. Sąd przyjął , iż zasadny jest zarzut BAT co do występowania wad w postępowaniu dowodowym . W orzeczeniu NSA w szczególności zwrócono uwagę , że ekspertyza z dnia [...] lutego 1999 r. [...] nie dotyczy towaru odprawionego w dniu [...] sierpnia 1997 r. na podstawie SAD nr [...], bowiem badaniu przez CLPT poddano inne próbki towaru pobranego przy dziesięciu innych wymienionych zgłoszeniach celnych SAD . Jak wskazał NSA dowodami w sprawie były także dokumenty ze śledztwa w sprawie zaniżenia należności celnych i podatkowych przez BAT w imporcie tytoniu oraz poświadczenia nieprawdy w dokumentach odprawy celnej co do klasyfikacji taryfowej importowanego towaru , niemniej przeprowadzenie dowodów z ekspertyzy jak i z dokumentów zgromadzonych w czasie śledztwa nastąpiło bez bezpośredniego uczestnictwa strony w tych czynnościach . Sąd stwierdził , iż przyjęcie dowodu przeprowadzonego przez inny organ należy uznać za dopuszczalne , jednak tylko wówczas , gdy jego przeprowadzenie przez organ celny okazałoby się niemożliwe . Odnośnie ekspertyzy CLPT z dnia [...] lutego 1999 r. NSA stwierdził ponadto, iż pod względem merytorycznym nie jest zadawalająca, ponieważ nie daje jednoznacznych odpowiedzi na postawione przez organ celny tezy dowodowe. Jak wskazał Sąd w uzasadnieniu wyroku ostateczne konkluzje takiej ekspertyzy powinny być w zasadzie kategoryczne i uzasadnione w sposób, który pozwoli organowi na sprawdzenie logicznego toku rozumowania biegłego. Ekspertyza wykorzystana przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji wymagała uzupełnienia pod względem merytorycznym, zwłaszcza przez staranne porównanie zakresu procesu przetworzenia tytoniu przed i po imporcie, bowiem brak w omawianym dokumencie wniosków końcowych uniemożliwiał prawidłową ocenę jej mocy dowodowej, powodując, że wydanie orzeczenia w oparciu o taką opinię, następowałoby z naruszeniem zakreślonych w art. 191 Ordynacji podatkowej granic swobodnej oceny dowodów. Jak podkreślił przy tym NSA w omawianym wyroku, istotą sprawy, mimo zasadności zarzutów dotyczących reguł postępowania , pozostaje kwestia klasyfikacji towaru i w ty zakresie Sąd stwierdził , iż nie został należycie ustalony stan towaru(tytoniu), który dawałby podstawę do ustalenia prawidłowego kodu , do którego towar
Sygn. akt I SA /Go 207/05
należałoby zakwalifikować, w związku z czym przedwczesne okazało się stanowisko organów celnych, iż na skutek poddania go procesom opisanym w dokumentach eksportera utracił on charakter tytoniu nieprzetworzonego, o którym mowa w pozycji 2401 taryfy celnej.
Po wydaniu wyżej omówionego wyroku NSA , sygn. akt I SA /Po 1444/01 , w okresie od [...] stycznia do [...] października 2003r. zawieszone było postępowanie w sprawie , co pozostawało w związku z wystąpieniem , również na wniosek BAT, do Komisji Europejskiej DG TAXUD o podjęcie ostatecznych i stosownych ustaleń dotyczących klasyfikacji taryfowej podobnych tytoni . Po podjęciu zawieszonego postępowania Dyrektor Izby Celnej, prowadzący wówczas już jako właściwy organ odwoławczy postępowanie II instancji , zwrócił się m.in. do Centralnego Laboratorium Przemysłu Tytoniowego o uzupełnienie opinii nr [...] z dnia [...] lutego 1999 r. , wnosząc o udzielenie jednoznacznej odpowiedzi na postawione pytania organu celnego. Z zachowaniem reguł postępowania dowodowego, w szczególności co do uczestnictwa strony w przeprowadzaniu dowodu , opinię uzupełniającą włączono do materiałów dowodowych sprawy. Stanowiącym uzupełnienie poprzedniej opinii pismem z dnia [...] września 2003 r. , nr [...] potwierdziło , że w lutym 1999 r. dokonało oceny stanu próbek pod względem technologicznym oraz określiło jakim procesom technologicznym musiał być poddany tytoń przemysłowy i żyły tytoniowe, aby uzyskać materiał przedstawiony do oceny . Jak wynika z nowej opinii w przypadku papierosów [...] wymagany był proces aromatyzowania, stąd krajanki do produkcji wymienionych papierosów należało poddać temu procesowi, niemniej do produkcji papierosów stosuje się obecnie zarówno aromatyzowane jak i niearomatyzowane krajanki . Stąd importowana przez BAT krajanka może być użyta do bezpośredniej produkcji papierosów , jakkolwiek nie będą to papierosy [...] oraz [...].
W wyniku przeprowadzonego ponownie postępowania odwoławczego Dyrektor Izby Celnej wydał w dniu [...] lutego 2004 r. decyzję nr [...] orzekając na podstawie przepisów przywołanych na wstępie niniejszego uzasadnienia tak samo , jak w decyzji z dnia [...] maja 2001 r . Prezesa Głównego Urzędu Ceł , to jest uchylając decyzję organu I instancji dotyczącej klasyfikacji taryfowej mieszanki krajanek tytoni o nazwie handlowej [...]
Sygn. akt I SA /Go 207/05
i orzekając w tym zakresie zmianę klasyfikacji taryfowej towaru z kodu PCN 2403 99 90 9 na kod PCN 2403 10 90 0 , jak również utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję w pozostałej części . Co do istoty sporu dotyczącego klasyfikacji taryfowej zaimportowanego przez BAT tytoniu, wprowadzonego na polski obszar celny w dniu [...] sierpnia 1997 r. na podstawie jednolitego dokumentu administracyjnego SAD nr [...] odwoławczy organ celny wyszedł od założenia , iż przy tworzeniu klasyfikacji towarów przyjęto ogólną zasadę uszeregowania według stopnia przetworzenia , zaczynając od surowców , produktów nieprzetworzonych , półproduktów , aż do wyrobów gotowych. Organ celny wskazał ponadto , że oprócz wyszczególnienia towarów Zharmonizowany System Oznaczania i Kodowania Towarów, tzw. System Zharmonizowany , na którym oparta jest Taryfa celna , zawiera również Ogólne Reguły interpretacji oraz uwagi do sekcji i działów , a także uwagi do pozycji i podpozycji i przestrzeganie powyższych uregulowań ma na celu zapewnienie jednolitej interpretacji prawnej Systemu i właściwą identyfikację towarów, warunkującą poprawne ich zaklasyfikowanie do konkretnych pozycji lub podpozycji taryfowych . Jak twierdzi organ celny , w swoim zgłoszeniu celnym BAT dokonała klasyfikacji spornego towaru do pozycji 2401 tylko w oparciu o zakres przedmiotowy tej pozycji . Nie wzięto natomiast pod uwagę wszystkich warunków określających zasady klasyfikacji taryfowej . W tej sytuacji według organu celnego nie można zgodzić się z ustaloną przez importera klasyfikacją taryfową towaru w postaci niearomatyzowanej mieszanki tytoniowej [...]. Struktura działu 24 Taryfy celnej uzasadnia według Dyrektora Izby Celnej bezspornie , iż dla niearomatyzowanej mieszanki tytoni o nazwie handlowej [...], otrzymanej w procesie przetworzenia poprzez zmieszanie odpowiednich składników różnych tytoni , również i takich z dodatkiem krajanki z żył tytoniowych , dobranych proporcjonalnie według ściśle określonej receptury dla papierosów [...], który wykracza poza zakres pozycji 2401 – właściwą pozycją według Taryfy celnej jest pozycja 2403 10 90 0 – jako tytoniu gotowego do palenia . Produkt objęty działem 24 Taryfy celnej poddany dalszemu przetworzeniu zawsze bowiem klasyfikowany będzie w pozycji lub podpozycji następnej w kolejności , nigdy zaś do pozycji poprzedniej . W konkluzji tej części uzasadnienia decyzji organ celny podał , że opierając się na całości akt sprawy , a w szczególności na :
Sygn. akt I SA /Go 207/05
▪ protokole kontroli z dnia [...] maja 1999 r. wraz z załącznikami w postaci wyjaśnień pracownika BAT (M.M.) upoważnionego do składania wyjaśnień,
▪ ekspertyzie (pismo z dnia [...] lutego 1999 r. , znak [...]) Centralnego Laboratorium Przemysłu Tytoniowego i jej
uzupełnieniu zawartym w piśmie z dnia [...] września 2003 r. , znak
[...],
▪ dokumentach udostępnionych organom celnym przez Prokuraturę , a nadesłanych przy piśmie z dnia [...] lutego 2000r . (wyjaśnienia CLPT, zeznania świadków : A.W., J.C., J.R., R.K., M.M., W.K., J.D. i Z.R., opinie : M.P. z CLPT z dnia [...] listopada 1999 r. oraz D.Ż. z Ośrodka Klasyfikacji Produktu z dnia [...] stycznia 2000 r. oraz protokół przesłuchania biegłego M.P. z dnia [...] grudnia 1999 r. )
ustalono , iż mieszanka o podanej powyżej nazwie handlowej jest mieszanką różnych odmian tytoni , przeznaczonych do produkcji papierosów [...]. Organ celny podał przy tym szczegółowe dane z badań próbek przekazanych CLPT , dotyczące etapów , z jakich zdaniem ekspertów co najmniej składał się proces przetworzenia badanej krajanki tytoniu, jak również oddzielnie krajanki z żył tytoniowych . Powołując się na dodatkową ekspertyzę biegłego
z CLPT organ podał , iż należy stwierdzić , że wymienione wcześniej etapy technologiczne , tj. złożenie zestawu recepturalnego , podawanie , rozcinanie i nawilżanie tytoniu , sosowanie , mieszanie , krojenie i suszenie w przerobie spornego tytoniu miały zastosowanie , natomiast w części próbek stwierdzono obecność krajanki z żył tytoniowych . Odnośnie aromatyzowania przyjęto za opiniami fachowców tezę , iż element ten nie ma istotnego znaczenia dla oceny stopnia przetworzenia produktu , bowiem aromatyzowanie służy jedynie poprawieniu walorów smakowych papierosów i wynika z receptury określonej marki . Organ odwoławczy analizując wyjaśnienia pochodzące z zeznań świadków przesłuchanych w postępowaniu prowadzonym przed Prokuraturą stwierdził , że czynności dokonywane na importowanym towarze przez BAT w jej fabryce mają charakter pomocniczy lub wynikający jedynie ze specyfiki danego towaru , np. rozbrylenie
Sygn. akt I SA /Go 207/05
(rozluźnianie) krajanki sprasowanej na okres przewozu. W ocenie organu celnego w prowadzonym postępowaniu zostało udowodnione ,że sporny produkt jest mieszanką różnych odmian tytoni , przeznaczonych do produkcji papierosów marki [...], a sposób jego przetworzenia wykracza poza zakres pozycji 2401. Biorąc pod uwagę tak ustalony stan importowanego towaru organ odwoławczy stwierdził , iż przedmiotowa mieszanka powinna
być klasyfikowana w pozycji 2403 obejmującej pozostały przetworzony tytoń i przetworzone namiastki tytoniu ; tytoń homogenizowany i odtworzony ; ekstrakty i esencje tytoniowe , w podpozycji 2403 10 obejmującej tytoń do palenia , nawet zawierający namiastki tytoniu w dowolnej proporcji , a według kodu PCN 2403 10 90 0 właściwego dla pozostałych , tzn. innych niż zdefiniowane kodem PCN 2403 10 10 0 , tj. w bezpośrednich opakowaniach o zawartości netto nie przekraczającej 500g .
Wobec zastrzeżenia zgłoszonego przez BAT, iż towary oznaczone tą samą nazwą handlową nie zawsze były tymi samymi towarami , których dotyczy ekspertyza CLPT Dyrektor Izby Celnej oświadczył w pierwszej kolejności , że podstawowym dowodem świadczącym o stanie towaru jest opinia wymienionej instytucji badawczej. Ponadto organ celny stanowczo podkreślił , że nowe okoliczności faktyczne określające stan (rodzaj) spornego towaru zostały ujawnione w trakcie analizy prób towarowych , wprawdzie niepochodzących z tej konkretnej odprawy , ale identycznych oraz w wyniku kontroli przeprowadzonej w siedzibie BAT. Przeprowadzenie dowodu z dokumentów uzyskanych z prokuratury nie stanowi wadliwości proceduralnej , bowiem wykorzystywanie wyników postępowania dowodowego przeprowadzonego w innej sprawie powinno być oceniane na tle stanu faktycznego konkretnej sprawy , a udostępnione przez Prokuraturę Okręgową w Suwałkach protokoły zostały sporządzone zgodnie z prawem i nie ma podstaw do twierdzenia , że zeznania w nich zawarte są nieprawdziwe . Według organu celnego nie ma też podstaw , aby domniemywać , iż w postępowaniu administracyjnym ci sami świadkowie złożyliby odmienne zeznania niż przed organami ścigania . W niniejszej sprawie brak było konieczności ponownego przeprowadzenia tych dowodów ; tym bardziej , że wymienione dowody zostały przez organ celny ocenione zgodnie z regułami określonymi treścią przepisów art. 122 , 180 , 186 , 187 i 197 Ordynacji podatkowej .
Rozpatrując odwołanie Dyrektor Izby Celnej nie znalazł zatem podstaw do stwierdzenia , iż zaskarżona decyzja I instancji wydana została z naruszeniem przepisów
Sygn. akt I SA /Go 207/05
proceduralnych , tj. art. 121 , art. 12 , art. 123, art. 187 § 1 , art. 188 , art. 191 , art. 192
i art. 210 § 4 Ordynacji podatkowej . Nie zgadzając się z zarzutami Strony w tym zakresie w uzasadnieniu swojej decyzji organ odwoławczy podniósł przede wszystkim , iż istotne okoliczności mające wpływ na ustalenie stanu towaru w całym toku postępowania wyjaśniającego przed , jak i po uchyleniu zaskarżonej decyzji przez NSA , zostały na nowo
wyjaśnione i udowodnione . Dlatego bezpodstawne jest twierdzenie BAT, iż ustalenie stanu faktycznego w chwili obecnej nie jest już możliwe z przyczyn czysto obiektywnych (brak próbek towarowych , inne właściwości , itp. ) , ponieważ organ odwoławczy dołożył wszelkich starań , by szczegółowo i dokładnie wyjaśnić okoliczności faktyczne określające stan i rodzaj towaru .
Powyższą decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] lutego 2004 r. BAT zaskarżyła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucając :
- naruszenie przepisów postępowania , które mogło mieć wpływ na wynik sprawy ,
tj. art. 121 ,122, 123, 124, 187, 190 Ordynacji podatkowej poprzez nieustalenie stanu
faktycznego w sprawie , po przeprowadzeniu niepełnego i niewyczerpującego postępowania
dowodowego , co w efekcie doprowadziło do rozstrzygnięcia pozbawionego oparcia
w materialnych dowodach ;
- naruszenie prawa materialnego , które miało wpływ na wynik sprawy , tj. art. 23 ust. 1
ustawy z dnia 28 grudnia 1989r. Prawo celne w związku z § 1 rozporządzenia Rady
Ministrów z dnia 3 grudnia 1996r. w sprawie ceł na towary przywożone z zagranicy
(Dz.U. Nr 145 , poz. 670) poprzez ich błędne zastosowanie.
Skarżąca wnioskowała o uchylenie decyzji organów celnych obu instancji , wnosząc również o zasądzenie na jej rzecz kosztów postępowania według norm przepisanych .
Argumenty uzasadniające skargę wywiedzione zostały w szczególności w kontekście oceny prawnej wyrażonej przez Naczelny Sąd Administracyjny Ośrodek Zamiejscowy
w Poznaniu w wyroku z dnia 20 grudnia 2002 r. , sygn. akt I SA /Po 1444/01 . Skarżąca twierdzi , że ustalenie stanu towaru w postępowaniu zakończonym wydaniem zaskarżonej decyzji odbyło się na podstawie tych samych dowodów oraz dodatkowo uzupełniającej opinii CLPT z dnia [...] września 2003 r. , co jest niewystarczające. Jak twierdzi strona skarżąca skorzystanie z opinii CLPT odbyło się bez przeprowadzenia gruntownej analizy stanu faktycznego , pomimo istnienia różnic pomiędzy próbami będącymi przedmiotem
Sygn. akt I SA /Go 207/05
opracowania specjalistów , bez sprawdzenia , czy istotnie przedmiotem importu jest zawsze ten sam towar . Jak zarzuca strona skarżąca w sprawach , w których próbek nie pobrano , rozstrzygnięcie podjęto zakładając analogię stanu faktycznego , przy braku warunków co do takiej analogii ze względu na nieudowodnienie bądź chociażby uprawdopodobnienie ,
że przedmiot badany jest identyczny czy podobny do występującego w sprawie . Strona
skarżąca utrzymuje także , iż uzyskana opinia uzupełniająca CLPT zawiera wszystkie wady opinii pierwotnej a ekspert wręcz przyznał , że nie jest w stanie odpowiedzieć na pytania stawiane przez organ celny , co powinno prowadzić do nieuznania tej opinii jako dowodu. Wady postępowania dowodowego nie zostały też usunięte w zakresie przyjęcia dowodu przeprowadzonego przez inny organ , bowiem według strony skarżącej jedyną próbą wykazania przez organ celny , że przeprowadzenie dowodu przez ten organ było niemożliwe , jest założenie , iż nie ma podstaw , by domniemywać , że w postępowaniu celnym świadkowie , których zeznania "przejęto" z prokuratury , złożyliby zeznania odmienne .
W części uzasadnienia skargi , określonej przez skarżącą jako "Zarzuty merytoryczne " podniesiono przede wszystkim kwestie związane z występującym pod pozycją 2403 10 klasyfikacji taryfowej pojęciem tytoń do palenia . Według strony istotnym wyznacznikiem klasyfikacyjnym jest w tym przypadku ostateczna gotowość do palenia , powodująca , że jest to produkt przetworzony w rozumieniu taryfy celnej , co w przypadku tytoniu przetworzonego oznacza tytoń , w stosunku do którego proces przetwarzania został zakończony. W świetle przytoczonych argumentów odnoszących się do gotowości tytoniu do palenia skarżąca oświadczyła stanowczo , iż BAT nigdy i nigdzie nie wprowadzała na rynek krajanki tytoniowej [...] w stanie w jakim była importowana w tym konkretnym przypadku , jako tytoniu gotowego do palenia przez konsumentów . BAT nie zgadza się przy tym zupełnie z tezą przyjętą w zaskarżonej decyzji , iż proces aromatyzowania jest bez znaczenia , wskazując też , że jak wynika z opinii CLPT , bez aromatyzowania nie można uzyskać krajanki [...].
Dyrektor Izby Celnej w odpowiedzi na skargę podtrzymał w pełni stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji , wnosząc o oddalenie skargi w całości .
Sygn. akt I SA /Go 207/05
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył , co następuje :
W rozpatrywanej sprawie kontrola legalności zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej uwzględniać musi wcześniej wydane w tej sprawie orzeczenie sądu administracyjnego , to jest wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego Ośrodek Zamiejscowy w Poznaniu z dnia 20 grudnia 2002 r. , sygn. akt I SA /Po 1444/01 .
Zgodnie bowiem z art. 99 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo o ustroju sądów administracyjnych i ustawę – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153 , poz. 1271 , ze zm.) ocena prawna wyrażona w orzeczeniu Naczelnego Sądu Administracyjnego , wydanym przed dniem 1 stycznia 2004 r. , wiąże w sprawie wojewódzki sąd administracyjny oraz organ , którego działanie lub bezczynność były przedmiotem zaskarżenia .
Jak wynika z uzasadnienia cyt. wyroku NSA z dnia 20 grudnia 2002 r. uchylenie ówcześnie zaskarżonej decyzji nastąpiło wobec stwierdzenia przez Sąd wydania decyzji przez organy celne z naruszeniem zasad określonych w przepisach Ordynacji podatkowej ,
w szczególności dotyczących postępowania dowodowego. Wskazania NSA dotyczyły również należytego ustalenia stanu towaru (tytoniu) , od czego zależało rozstrzygnięcie istoty sprawy , czyli klasyfikacji taryfowej sprowadzonego przez BAT towaru .
Mając na względzie powyższe stwierdzić należy , że skarga zasługuje na uwzględnienie , bowiem zasadne okazały się zarzuty strony skarżącej co do niewypełnienia przez Dyrektora Izby Celnej wskazań NSA dotyczących dalszego postępowania w celu usunięcia stwierdzonych uchybień , przede wszystkim proceduralnych .
Jak wynika z akt sprawy materiał dowodowy mający znaczenie w sprawie nadal w większości stanowią dowody przeprowadzone przez inny organ , na użytek śledztwa . Nie zastosowano więc zasady bezpośredniości , oznaczającej przeprowadzenie dowodu przez organ prowadzący postępowanie , co wiąże się z zapewnieniem stronie udziału w przeprowadzaniu dowodu , stosownie do art. 190 § 2 Ordynacji podatkowej. Należy przy tym stwierdzić , że organ celny nie wykazywał nawet , iż powodem niedochowania powyższych
wymogów okazała się niemożliwość przeprowadzenia przez niego dowodów , np. przesłuchania świadków , a tylko na taką okoliczność uzasadniającą odstępstwo wskazał NSA w swoim wyroku . Jak wynika z uzasadnienia zaskarżonej decyzji organ celny przyjął , iż nie ma potrzeby przeprowadzania przez niego dowodów , skoro udostępnione przez Prokuraturę Okręgową protokoły zostały sporządzone zgodnie z prawem i nie ma podstaw
Sygn. akt I SA /Go 207/05
do twierdzenia , iż zeznania w nich zawarte są nieprawdziwe . Dodatkowo wskazać można , że organ celny kierował się nieznajdującą żadnych podstaw formalnoprawnych zasadą postępowania , przyjmując że nie ma podstaw , by domniemywać, iż w postępowaniu administracyjnym ci sami świadkowie złożyliby odmienne zeznania niż przed organami
ścigania . Niezrealizowane zostały także wskazania NSA dotyczące ekspertyzy Centralnego Laboratorium Przemysłu Tytoniowego. Jak stwierdził Sąd ekspertyza ta pod względem merytorycznym wymagała uzupełnienia . Słuszny jest zarzut strony skarżącej , że uzupełnienie opinii - pismo [...] z dnia [...] września 2003 r. nie usuwa wad formalnych pierwotnej opinii CLPT. Wobec niewyodrębnienia w tekście opinii uzupełniajacej części dotyczącej wniosku/ów końcowego/ych trudno za konkluzję przyjąć następujące stwierdzenie znajdujące się pod koniec omawianego pisma w brzmieniu : Nadmienić jednak należy , że do produkcji papierosów stosuje się obecnie zarówno aromatyzowane jak i niearomatyzowane krajanki. Dlatego też krajanka ta może być użyta do bezpośredniej produkcji papierosów z tym jednak , że nie będą to papierosy [...]. Dowodową wartość powyższego uzupełnienia opinii w zasadzie unicestwia stwierdzenie końcowe , w którym autor opracowania wręcz oświadcza , że wyjątkowo nieprecyzyjne zapisy taryfy celnej nie pozwalają na udzielenie jednoznacznych odpowiedzi na postawione pytania , zatem poprzestano jedynie na opisaniu procesów technologicznych jakim poddano tytoń z dostarczonych prób.
Organ celny nie dokonał też należycie ustalenia stanu towaru objętego zgłoszeniem celnym z dnia [...] października 1997 r. SAD nr [...]. Z partii towaru zgłoszonego w wymienionym dokumencie nie pobrano próbki do badań CLPT , a inne próbki pobrane przez organ celny nie mogą stanowić bezpośredniego dowodu , określającego stan towaru w dniu jego importu . Natomiast bez jakiegokolwiek umotywowania , zatem należy uznać , że całkowicie bezpodstawnie , w zaskarżonej decyzji organ celny , przyznając , że nowe okoliczności faktyczne określające stan (rodzaj) spornego towaru zostały ujawnione w trakcie analizy prób towarowych niepochodzących z tej konkretnej odprawy , przyjął identyczność poszczególnych partii towaru . Potwierdzeniem owej identyczności miałyby być ogólnikowo powołane wyniki kontroli przeprowadzonej w firmie BAT. Niemniej nie przytoczono żadnych okoliczności , które potwierdzają lub chociażby uprawdopodabniają to twierdzenie , np. analiza dokumentów dotyczących wszystkich partii
Sygn. akt I SA /Go 207/05
towaru (tytoniu ) sprowadzonych w przyjętym okresie . Z uwagi na powyższe zmiana klasyfikacji taryfowej towaru , który nie był przedmiotem badań , orzeczona na podstawie wyników innych badań , nie może być przyjęta jako odpowiadająca prawu .
W tym stanie rzeczy Sąd stwierdził wydanie zaskarżonej decyzji z naruszeniem przepisów postępowania mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) oraz art. 152 i art. 200 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi ( Dz.U. Nr 153 , poz 1270 , ze zm. ) w związku z cyt. art. 99 ustawy Przepisy wprowadzające orzekł jak w sentencji .
asesor WSA sędzia WSA sędzia WSA
Alina Rzepecka Krystyna Skowrońska-Pastuszko Joanna Wierchowicz
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło