I SA/Go 208/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w dniu 25 maja 2009 r. sprawy ze skargi E.J. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. p o s t a n a w i a odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Wraz ze skargą na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] stycznia 2009 r. nr [...], utrzymującą w mocy decyzję Dyrektora Urzędu Kontroli Skarbowej z dnia [...] września 2008 r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2005 r. skarżący złożył dodatkowe pismo procesowe, adresowane do organu, którego decyzja została zaskarżona do Sądu , z wnioskiem o wstrzymanie wykonania tej decyzji. W uzasadnieniu skarżący podał, że nie posiada bieżących środków na zapłatę zobowiązania podatkowego określonego skarżoną decyzją. Argumentował ponadto, że realizacja tego zobowiązania na drodze egzekucji administracyjnej spowoduje całkowity paraliż organizacyjno-finansowy podatnika, utratę płynności finansowej, a w konsekwencji niemożność regulowania zobowiązań publicznoprawnych, cywilnoprawnych oraz wobec pracowników, co zdaniem strony w ostateczności spowoduje konieczność likwidacji firmy i zwolnienie z pracy 24 pracowników, jak też powstanie dalszych zobowiązań z umów kredytowych i leasingu. Skarżący wskazał przy tym , że na jego wcześniejszy wniosek, złożony po wydaniu decyzji przez organ pierwszej instancji, postanowieniem z dnia [...] października 2008 r. organ odwoławczy dokonał wstrzymania wykonania tamtej decyzji. Dodatkowo wskazał też , że należności wynikające z decyzji podatkowej Dyrektora UKS zostały zabezpieczone hipoteką przymusową na nieruchomościach podatnika. W końcu skarżący podniósł, iż [...] września 2008 r. złożył wniosek o rozłożenie na raty zapłaty przedmiotowej należności podatkowej, który do chwili składania skargi nie został jednak rozpoznany przez Naczelnika Urzędu Skarbowego. Sąd zważył: Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie. Wprawdzie adresatem tego wniosku literalnie był Dyrektor Izby Skarbowej, niemniej wniosek związany był z wniesieniem skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, a organ, do którego był skierowany nie rozpoznał go do czasu przekazania Sądowi skargi – zatem wraz z tym przekazaniem, rozpoznanie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu należy już do sądu administracyjnego. Na wstępie należy też zaznaczyć, że wniesienie skargi do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania zaskarżonego aktu, jednakże w myśl art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przez sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm. ), zwanej P.p.s.a., sąd może na wniosek strony skarżącej wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Przepis ten zawiera więc dwie i tylko dwie alternatywne przesłanki wstrzymania wykonania zaskarżonego aktu. Mogą one wystąpić łącznie lub oddzielnie. Według poglądu prezentowanego w orzecznictwie (np. postanowienie NSA z dnia 20 grudnia 2004 r. w sprawie GZ 138/04), który w pełni podziela Sąd rozpoznający niniejszą sprawę, przez pojęcie szkody należy rozumieć szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Natomiast spowodowanie trudnych do odwrócenia skutków mogłoby ewentualnie nastąpić, gdyby rzeczywiście doszło do likwidacji działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącego. Z art. 61 § 3-5 P.p.s.a. wynika niewątpliwie, iż wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu ma charakter wyjątkowy i może nastąpić tylko na wniosek strony skarżącej, w którym uprawdopodobnione zostanie, że zaistniały przesłanki wymienione w przywołanym powyżej § 3 omawianego przepisu. Sąd jest uprawniony ("może"), choć nie zobowiązany, do uwzględnienia wniosku tylko jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. W rozpoznawanej sprawie Sąd uznał, że skarżący nie wykazał, iż przesłanki te zaistniały. Podniesione we wniosku argumenty są bowiem ogólnikowe i nie wskazują, by zachodziło realne niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Uzasadnienie złożonego w niniejszej sprawie wniosku odwołuje się także do postanowienia Dyrektora Izby Skarbowej, który na etapie odwołania uwzględnił wniosek strony o wstrzymanie wykonania decyzji. Skarżący podniósł też, że organy podatkowe podjęły działania zmierzające do wyegzekwowania należności podatkowych (zabezpieczenie hipoteczne). Egzekucja tychże należności może doprowadzić, zdaniem strony, do likwidacji działalności gospodarczej podatnika. Odnosząc się do powyższego należy wskazać , że przyznanie ochrony tymczasowej na etapie postępowania sądowego jest uzależnione od wystąpienia okoliczności świadczących, że spełnione zostały przesłanki z art. 61 § 3 P.p.s.a. Przepisy regulujące wstrzymanie wykonania aktu w postępowaniu sądowym nie warunkują natomiast przyznania ochrony tymczasowej od faktu, czy we wcześniejszym, administracyjnym etapie postępowania, ochrona ta została przyznana. Z cytowanego przepisu wynika, że jedynie okoliczności faktyczne przesądzają o tym, czy przyznanie stronie ochrony tymczasowej jest uzasadnione w toku postępowania przed sądem. Wnosząc o wstrzymanie wykonania decyzji strona powinna w każdym przypadku wykazać konkretnymi okolicznościami zasadność przyznania ochrony tymczasowej, nie poprzestając m.in. na powoływaniu się na orzeczenie organu, który w toku podatkowego postępowania administracyjnego uwzględnił jej wniosek. Także kolejny z podnoszonych we wniosku argumentów - ryzyko likwidacji działalności gospodarczej podatnika - nie zasługuje na uwzględnienie. Egzekucja ze składników majątku wykorzystywanego do prowadzenia działalności może wprawdzie doprowadzić do likwidacji działalności gospodarczej podatnika, a w konsekwencji do powstania szkody znacznych rozmiarów i trudnych od odwrócenia skutków, jednakże w ocenie Sądu, w niniejszej sprawie okoliczności świadczące, iż zachodzi niebezpieczeństwo likwidacji działalności gospodarczej, zostały przedstawione w sposób zdawkowy i hipotetyczny. Ogólne wskazanie strony, o podjęciu przez organy skarbowe działań zmierzające do wyegzekwowania należności podatkowych, w ocenie Sądu nie pozwalają ocenić, czy może to doprowadzić do szkody znacznych rozmiarów bądź trudnych do odwrócenia skutków. Z wniosku nie wynika chociażby, czy dokonane zabezpieczenie w drodze ustanowienia hipoteki dotyczy nieruchomości skarżącego wykorzystywanych do działalności gospodarczej. Podkreślić należy, że uzasadnienie wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu powinno koncentrować się wokół okoliczności związanych z osobą skarżącego, jego sytuacją majątkową i nie może ograniczać się do ogólnikowych wskazań bądź hipotez co do ewentualnych skutków realizacji zobowiązania podatkowego w drodze postępowania egzekucyjnego. Według Sądu również wysokość określonego przez organy podatkowe zobowiązania nie stanowi samodzielnej okoliczności uzasadniającej wstrzymanie wykonania decyzji. Nietrafna jest przy tym argumentacja skarżącego, z której wynika, że ponad obowiązek zapłaty należności podatkowej większą troskę zdaje się przykładać on do groźby (całkowicie hipotetycznej) utraty płynności finansowej i m.in. powstania "dalszych zobowiązań z umów kredytowych i leasingu". Mając na uwadze, że w uzasadnieniu wniosku nie wskazano konkretnych, przekonujących, a związanych z aktualną sytuacją strony, argumentów uzasadniających przyznanie ochrony tymczasowej – w istocie nie wykazując, co należało do skarżącego, wystąpienia przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a., na podstawie tego przepisu Sąd orzekł zatem jak w sentencji.