I SA/Go 209/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 27 października 2011 r. wniosku P.K. o zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P.K. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług za wrzesień 2008 roku postanowił: 1. zwolnić skarżącego od wpisu od zażalenia; 2. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. Do zażalenia na postanowienie z 5 października 2011 r. o oddaleniu wniosku o przywrócenie terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia skarżący dołączył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych. W oświadczeniu o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący podał, że nie ma oszczędności ani majątku. Oświadczył również, że utrzymuje się z renty w wysokości 1088,35. Jest żonaty, lecz nie podał we wniosku informacji dotyczących stanu majątkowego żony powołując się na obowiązujący w jego małżeństwie ustrój rozdzielności majątkowej. Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm. - dalej: "p.p.s.a.") prawo pomocy w zakresie częściowym, czyli takim, jakiego przyznania domagał się skarżący, przysługuje w razie wykazania przez wnioskodawcę, że poniesienie pełnych kosztów utrzymania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Ze złożonego w niniejszej sprawie wniosku nie wynikały bezpośrednio przesłanki uzasadniające przyznanie prawa pomocy w jakiejkolwiek części. Uzasadnione było zatem wezwanie skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów w trybie art. 255 p.p.s.a. obrazujących stan posiadania i dochody skarżącego i jego żony. Od wezwania takiego jednak odstąpiono, z uwagi na okoliczności faktyczne dotyczące sytuacji majątkowej skarżącego znane z urzędu z racji rozpoznawania wniosków o przyznanie prawa pomocy w innych sprawach ze skarg P.K., Opierając się o dokumenty znajdujące się w aktach sprawy I SA/Go 685/11, należy uznać, że uzasadnione jest częściowe uwzględnienie wniosku skarżącego. Oświadczenia i dokumenty zaświadczają, że skarżący i jego żona osiągają stałe dochody z renty i emerytury lecz wysokość tych świadczeń nie jest znaczna. Nadto skarżący posiada niewskazany w rozpoznawanym wniosku majątek - dwa samochody (osobowy i ciężarowy), które jednak zostały zajęte w postępowaniu egzekucyjnym. Żona skarżącego prowadzi działalność gospodarczą, która jednak - według zestawień księgowych - jest niedochodowa. Jak wynika dowodów znajdujących się w aktach sprawy I SA/Go 685/11 rachunki bankowe skarżącego miały saldo ujemne. Żona skarżącego natomiast w okresie trzech miesięcy otrzymywała znaczne kwoty, które były wpłacane na rachunki bankowe a ich saldo przekraczało łącznie 30.000 zł. Bliższa analiza zapisów wyciągów z rachunków bankowych wskazuje jednak, że kwoty o które uznawano rachunki, pochodziły z zapłat faktur oraz, że kwoty te niemal w całości przeznaczono na wydatki związane z prowadzeniem działalności gospodarczej. Konkluzję tę potwierdzają zapisy w księgach rachunkowych oraz przedstawione deklaracje miesięczne dla podatku od towarów i usług. Obecnie zatem skarżący i jego żona nie posiadają znacznych oszczędności. Oceniając wniosek skarżącego należy mieć również na względzie, że niniejsza sprawa jest jedną z wielu spraw ze skarg P.K. zawisłych przed tutejszym sądem, co powoduje, że łączna wysokość kosztów związanych z uczestnictwem w tych sprawach jest znaczna. W tym stanie rzeczy, uwzględniając jednak, że jedyną opłatą podlegającą obecnie uiszczeniu jest wpis od zażalenia, postanowiono jak w sentencji (art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a.). Należy jednak zaznaczyć, że na treści rozstrzygnięcia nie zaważył fakt, że w małżeństwie skarżącego obowiązuje ustrój rozdzielności majątkowej. W orzecznictwie wskazuje się bowiem, że pozostawanie przez osobę ubiegającą się o przyznanie prawa pomocy w rozdzielności majątkowej ze współmałżonkiem nie ma wpływu na ocenę jego zdolności ponoszenia kosztów sądowych. Z punktu widzenia oceny zasadności przyznania prawa pomocy, istotny jest natomiast obowiązek wzajemnej pomocy ciążący na małżonkach z mocy ustawy, niezależnie od istniejącego między nimi ustroju majątkowego. Majątek oraz dochody małżonka, pozostającego z wnioskodawcą we wspólnym gospodarstwie domowym muszą być wzięte pod uwagę przy badaniu zaistnienia przesłanek przyznania skarżącemu prawa pomocy (post. NSA z 23 marca 2011 r. II FZ 112/11 LEX 783803).