I SA/Go 209/18

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Dariusz Skupień po rozpoznaniu w dniu 15 maja 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi w sprawie ze skargi M.M. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu programu rolnośrodowiskowego postanawia: przywrócić termin do wniesienia skargi. M.M. wniósł do tut. Sądu skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] lutego 2018 r. nr [...] wraz z wnioskiem o przywrócenie terminu do jej wniesienia. W uzasadnieniu wskazał, że wniosek motywuje własnym stanem zdrowia i chorobą najstarszego syna. Podkreślił, że w lutym dowiedział się, że choruje na nowotwór i ma liczne zmiany w kręgosłupie wymagające operacji. Po uzyskaniu informacji szukał alternatywnych metod leczenia m.in. w [...]. Zaplanowaną operację musiał odwołać z powodu infekcji. W tym czasie był w amoku, w trudnym stanie psychicznym, spowodowanym przyjmowanie leków. Dodał, że w dniach 18 – 20 marca 2018 r. przebywał w szpitalu z uwagi na operację syna. Wskazał, że syn jest pod jego wyłączną opieką, gdyż z jego matką nie ma do chwili obecnej kontaktu. W załączeniu przedłożył zaświadczenie lekarskie z [...] lutego 2018 r. z którego wynika, że choruje na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, ma dyskopatię; wynik badania kręgosłupa z [...] stycznia 2018 r., kartę informacyjną poświadczającą zakwalifikowanie do leczenia operacyjnego z [...] lutego 2018 r.; orzeczenie lekarza rzeczoznawcy KRUS z którego wynika, że w wyniku przy pracy w dniu [...] marca 2014 r., skarżący doznał 15% długotrwałego uszczerbku na zdrowiu; kartę informacyjną leczenia szpitalnego M.M. w dniach 18 - 20 marca 2018 r.; postanowienie Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] stycznia 2014 r. o powierzeniu skarżącemu władzy rodzicielskiej nad małoletnim M.M. oraz postanowienie tego sądu z [...] lipca 2017 r. o pozbawieniu władzy rodzicielskiej A.B. nad jej małoletnim synem. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 poz. 1369 ze zm.– dalej cyt. jako P.p.s.a.) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 P.p.s.a. - jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi o przywróceniu terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona wystąpi z takim wnioskiem w terminie 7 dni od dnia ustania przyczyny uchybienia terminu; równocześnie ze złożeniem wniosku dokona czynności, dla której określony był termin oraz uprawdopodobni okoliczności wskazuję na brak winy w uchybieniu terminu (art. 87 § 2 przypadku wniosku o przywrócenie terminu do wniesienia skargi, powinien być on nadto złożony za pośrednictwem organu (art. 87 § 3 cyt. ustawy). Podkreślić należy, że jeżeli z okoliczności faktycznych sprawy nie da się jednoznacznie ustalić, czy termin określony w art. 87 § 1 ustawy został zachowany, Sąd ma obowiązek wydać rozstrzygnięcie merytoryczne w przedmiocie uchybienia terminu na podstawie art. 86 § 1. Sąd nie ma prawa bowiem domniemywać, że strona uchybiła terminowi w tej, czy innej dacie (por. postanowienie WSA w Warszawie z 13 lipca 2015 r. sygn. akt III SA/Wa 1943/14). Ponieważ w niniejszej sprawie nie da się jednoznacznie ustalić, kiedy ustała przyczyna uchybienia terminu, z uwagi na różne dolegliwości chorobowe strony i ich przewlekłych charakter, wniosek należało rozpoznać merytorycznie skupiając się na kwestiach dotyczących winy jego uchybieniu. W tym kontekście należy wskazać, że kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. Podkreślanie wymaga równie, że w art. 87 § 2 P.p.s.a. mowa jest o uprawdopodobnieniu, co oznacza złagodzenie rygorów dowodowych odnośnie okoliczności usprawiedliwiających niedopełnienie czynności procesowej w terminie (vide: postanowienie NSA z 18.04.2018 r., sygn. akt II OZ 350/18). Mając powyższe na uwadze, Sąd doszedł do przekonania, że w sprawie zostały spełnione warunki wskazujące na brak winy strony w uchybieniu terminowi. Sąd w szczególności ma na uwadze fakt, że skarżący legitymuje się złym stanem zdrowia. Z przedstawionej dokumentacji wynika bowiem, że choruje na cukrzycę, nadciśnienie tętnicze, dyskopatię. W terminie do wniesienia skargi dowiedział się również o chorobie nowotworowej, co zmusiło go do poszukiwania alternatywnych metod leczenia. W tym czasie przebywał także z synem w szpitalu, który w dniach 18 – 20 marca 2018 r. został poddany zabiegowi. Nie może umknąć uwadze też fakt, że skarżący jest jedynym opiekunem małoletniego syna - M.M.. Matka chłopca została bowiem pozbawiona władzy rodzicielskiej, co wynika z postanowienia Sądu Rejonowego Wydział Rodzinny i Nieletnich z [...] lipca 2017 r. W ocenie Sądu, ww. okoliczności w pełni uprawdopodabniają, że skarżący bez winy nie dopełnił czynności procesowej w terminie. Trudno bowiem wymagać od skarżącego, by w sytuacji w której się znalazł, w pierwszej kolejności podjął czynności celem dochowania ustawowych terminów. Kumulacja okoliczności dotyczących stanu zdrowia skarżącego jak i jego syna w terminie otwartym do wniesienia skargi, a także związany z zaistniałą sytuacją stan zdrowia psychicznego strony, usprawiedliwia w ocenie Sądu niedochowanie tego terminu. W tym stanie rzeczy, Sąd na podstawie art. 86 § 1 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.