I SA/Go 212/08

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Krystyna Skowrońska-Pastuszko Sędziowie Asesor WSA Alina Rzepecka (spr.) Asesor WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska Protokolant Marta Surmacz-Buszkiewicz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 10 kwietnia 2008 r. sprawy ze skargi K.I. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku od nieruchomości oraz podatku leśnego za 2007 r. oddala skargę. W dniu 7 stycznia 2008 roku K.I. (zw. dalej Skarżący Strona) wniósł skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego (zw. dalej Kolegium) nr [...] z dnia [...] listopada 2007r. utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy (zw. dalej Wójt Gminy, organ I instancji) z dnia [...] września 2007 roku nr [...] w przedmiocie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007r. W sprawie został ustalony następujący stan faktyczny: W wyniku przeprowadzonego przez Wójta Gminy wszczętego z urzędu postanowieniem z dnia [...] czerwca 2007r. /Nr [...]/ postępowania ustalono, iż Skarżący posiada na terenie Gminy nieruchomość - budynki i grunty. W dniu [...] lipca 2007r. przeprowadzono w obecności Strony oględziny i pomiary obiektów budowlanych z udziałem powołanego przez Wójta Gminy biegłego. Tego samego dnia, do protokołu Skarżący zgłosił ogólne zastrzeżenie co do uznania któregokolwiek z obiektów za budynek oraz określił, iż szczegółowe uwagi wraz z dokumentacją zdjęciową, czy też innymi ekspertyzami dołączy do akt sprawy. Pismem z dnia 22 sierpnia 2007r. organ wezwał Skarżącego do zapoznania się z zebranym materiałem dowodowym. Strona nie zgłosiła żadnych uwag. Organ stanął na stanowisku, iż przedmiotem opodatkowania podatkiem od nieruchomości objęte winny być 4 budynki o powierzchni 5.529,82m2 (pozostałych obiektów w liczbie 7-miu nie zakwalifikowano jako budynki). Organ podkreślił, iż zły stan techniczny budynków nie zwalnia z obowiązku płacenia podatku. Podlegają one opodatkowaniu wg stawek dotyczących "budynków pozostałych", a więc nie związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej. Ponadto organ ustalił, iż przedmiotem opodatkowania były też grunty "pozostałe" oraz las. Strona na powyższą decyzję złożyła odwołanie do Kolegium. Zarzuciła naruszenie przepisów prawa materialnego - art.2 ust.1 pkt2 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych oraz uchwały Gminy z dnia [...].12.2006r. w sprawie wysokości stawek podatków i opłat lokalnych oraz zwolnień z tych podatków poprzez błędne przyjęcie, że opodatkowaniu podlegają 4 budynki o powierzchni 5.529,82m2, gdy w istocie nie są to budynki w rozumieniu przepisów prawa budowlanego. Ponadto Skarżący wskazał na całkowicie dowolne i błędnie zakwalifikowanie jego gruntów jako "grunty pozostałe", oraz na błędne naliczenie podatku leśnego, jak też podał, że poza sporem jest również i to, że nieruchomość nie jest przez niego użytkowana gospodarczo. Uzasadniając swoje stanowisko Strona podkreśliła, że budynki będące przedmiotem opodatkowania nie mają aktualnie jakichkolwiek instalacji i urządzeń technicznych, bo zostały rozszabrowane, oraz że żaden z 4 budynków nie ma dachu stanowiącego pokrycie na całej powierzchni. Z tych też przyczyn, nie są to budynki w rozumieniu prawa budowlanego. Jednocześnie Skarżący podkreślił, iż nieruchomość jest częścią Parku, który od [...] lipca 2004r. został wpisany na listę światowego dziedzictwa UNESCO, dlatego też do wymiaru podatku powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy o podatku leśnym, a cała nieruchomość winna być zakwalifikowana jako grunty zadrzewione i zakrzewione, zwolnione od podatku. Kolegium w wyniku rozpatrzenia zarzutów odwołania utrzymało w mocy decyzję Wójta Gminy z dnia [...] września 2007r. w sprawie ustalenia wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2007r. w kwocie 41.859,00zł. W motywach uzasadnienia wskazało, iż Skarżący wezwany do złożenia wykazu nieruchomości, złożył taki wykaz w dniu [...].03.2007r., lecz nie wykazał w nim żadnego przedmiotu opodatkowania. Z tej przyczyny organ podatkowy I instancji przeprowadził w dniu [...] lipca 2007r. oględziny nieruchomości Skarżącego w miejscowości [...]. Czynności tych dokonano z udziałem Skarżącego, a także biegłego powołanego przez Wójta Gminy w celu wydania opinii. Ich celem było ustalenie, czy na nieruchomości podatnika są budynki, tj. obiekty budowlane w rozumieniu prawa budowlanego. Z przeprowadzonych oględzin sporządzono protokół podpisany również przez podatnika. Do protokołu załączono: a/ zastrzeżenia Skarżącego zawarte w osobnej notatce co do złożenia w terminie późniejszym dodatkowych dokumentów i ekspertyz oraz b/ opinię biegłego, w której stwierdzono, że dokonano wizji 11 budynków, spośród których 4 obiekty budowlane są obiektami w rozumieniu prawa budowlanego (7 obiektów nie zakwalifikowano jako budynków z uwagi na całkowity brak dachu lub ścian). Opinię udokumentowano zdjęciami budynków, które były przedmiotem oględzin. Mimo zawiadomienia Skarżącego o możliwości wypowiedzenia się w sprawie zebranego materiału dowodowego, nie skorzystał on z tego prawa. Nadto, od dnia oględzin nie złożył on też żadnej dodatkowej dokumentacji. Kolegium w powołaniu na treść art.1a ust.1 pkt1 ustawy z 12 stycznia 1991r. o podatkach i opłatach lokalnych [Dz. U. z 2006 r. Nr 121, poz.844 ze zm. – zw. dalej PodLokU] według którego, przez budynek należy rozumieć obiekt budowlany w rozumieniu prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiadający fundamenty i dach, stwierdziło, że nie ma wątpliwości co do tego, że do uznania obiektu jako budynek nie jest konieczne, by miał on jakiekolwiek instalacje. Z kolei w powołaniu na brzmienie art.3 ust.1 pkt1 w/w ustawy wskazało, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne [...] będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Za bezsporne organ uznał, że przedmiot opodatkowania jest własnością podatnika. Podkreślił, iż prawidłowo organ I instancji zastosował stawki podatkowe takie jak dla gruntów pozostałych i obiektów pozostałych -zgodnie z uchwałą Rady Gminy z dnia [...] czerwca 2006 w sprawie wysokości stawek podatków i opłat lokalnych oraz zwolnień z tych podatków oraz uchwałą z dnia 23 lutego 2007 w/s zmiany tej pierwszej. Ponieważ do opodatkowania przyjęto tylko te budynki, które zakwalifikowano w opinii powołanego biegłego jako budynki, za bezpodstawne uznał zarzuty podatnika, iż do opodatkowania przyjęto budynki bez dachów i ścian. Za nieuzasadnione uznano dowodzenie Skarżącego co do tego, iż nieruchomość nie jest przez niego użytkowana gospodarczo, albowiem organ I instancji dokonując wymiaru podatku od nieruchomości nie zastosował stawek dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą, lecz stawki z kategorii "budynki pozostałe" i "grunty pozostałe". Odnośnie argumentacji Skarżącego co do tego, iż nieruchomość będąca przedmiotem opodatkowania jest częścią Parku, organ odwoławczy na podstawie zebranego materiału uznał ją za bezzasadną, albowiem sporne grunty nie są położone, ani na terenie parku narodowego, ani też rezerwatu przyrody. Tym samym nie ma podstaw do zastosowania zwolnień z podatku w trybie art.7 ust.1 pkt8 PodLokU. W skardze na decyzję Kolegium Strona wniosła o uchylenie zaskarżonej decyzji jako naruszającej prawo, a w szczególności przepisy postępowania. Skarżący zarzucił naruszenie art.197 §1 i §3 w zw. z art.130 §1 Ordynacji podatkowej podnosząc, że powołanym przez organ I instancji w postępowaniu podatkowym biegłym była pracownica Urzędu Gminy. Ponadto zarzucił, że przytaczana przez Kolegium definicja "budynek" zawarta w art.1a ust.1 pkt1 ustawy o podatkach i opłatach lokalnych nie jest pełna, albowiem w tej kwestii należy brać również pod uwagę przepisy prawa budowlanego - art.3 pkt1. Przez obiekt budowlany należy więc rozumieć budynek wraz z instalacjami i urządzeniami technicznymi. Strona skarżąca podkreśliła również, że przyjęte do opodatkowania 4 budynki to ruiny, które nie są w całości pokryte dachem, a ponadto z decyzji Wójta nie sposób zorientować się, które budynki zostały opodatkowane, a które nie. Strona zarzuciła również, że Kolegium nie odniosło się do zarzutu niewłaściwego zakwalifikowania gruntów podlegających opodatkowaniu. Odpowiadając na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i argumenty jej uzasadnienia. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Skarga nie jest zasadna. Zaskarżona decyzja nie narusza prawa materialnego ani przepisów postępowania w stopniu uzasadniającym jej uchylenie. W rozpatrywanej sprawie ocenie Sądu poddana została decyzja podatkowa dotycząca ustalenia Skarżącemu K.I. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. Jak słusznie wskazał organ odwoławczy, zgodnie z art.1a ust.1 pkt1 PodLokU, pod pojęciem budynku należy rozumieć obiekt budowlany, w rozumieniu przepisów Prawa budowlanego, który jest trwale związany z gruntem, wydzielony z przestrzeni za pomocą przegród budowlanych oraz posiada fundamenty i dach. Przepis art.3 ust.1 pkt1 w/w ustawy stanowi, że podatnikami podatku od nieruchomości są osoby fizyczne, osoby prawne [...] będące właścicielami nieruchomości lub obiektów budowlanych. Bezspornym jest, że przedmiot opodatkowania jest własnością podatnika. Organ I instancji dokonując wymiaru podatku od nieruchomości nie zastosował stawek dla budynków i gruntów związanych z działalnością gospodarczą, lecz stawki z kategorii "budynki pozostałe" i "grunty pozostałe" – zgodnie z uchwałą Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2006 w sprawie wysokości stawek podatków i opłat lokalnych oraz zwolnień z tych podatków oraz uchwałą z dnia [...] lutego 2007 w/s zmiany tej pierwszej. Faktem jest, że do opodatkowania przyjęto tylko te cztery budynki spośród jedenastu poddanych oględzinom, które w opinii powołanego biegłego zakwalifikowano jako budynki. Z przedłożonego materiału w sprawie ewidentnie wynika, iż biegły posługując się odpowiednimi wyliczeniami, jak też zdjęciami, wyraźnie wskazał, które budynki zostały opodatkowane podatkiem od nieruchomości. Ponieważ w materiale dowodowym fotografie te oznaczono numerami od 1 do 4, nie znajduje potwierdzenia zarzut Skarżącego, że nie wiadomo, które spośród jedenastu budynków opodatkowano. Należy też podkreślić, iż Strona uczestniczyła w oględzinach i mimo zapowiedzi nie wypowiedziała się co do opinii wydanej przez biegłego. Nie wniosła do sprawy nic, co by czyniło ustalenia organu błędnymi lub co najmniej wątpliwymi. Trzeba mieć na uwadze, że stan techniczny budynku w aspekcie omawianej sprawy nie ma znaczenia. Jego ocena miałaby sens, tylko wówczas gdyby przedmiot opodatkowania (tj. budynek) był wykorzystywany w prowadzeniu działalności gospodarczej. Z taką sytuacją w przedmiotowej sprawie nie mamy jednakże do czynienia. Dopóki budynek istnieje konstrukcyjnie, dopóty wyliczenia organów są prawidłowe i odpowiadają definicji budynku. W tym miejscu należy podkreślić, iż skład orzekający w sprawie podziela poglądy prezentowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, których przykładem jest między innymi prawomocny wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z 18 maja 2007r. sygnatura akt ISA/Po 1299/06. Zgodnie z tym orzeczeniem, jeżeli w obiekcie budowlanym zachowana jest konstrukcja ochraniająca od góry obiekt przed opadami atmosferycznymi (tj. "dach"), to chociażby konstrukcja ta była uszkodzona to i tak można przyjąć, że jest to budynek posiadający dach. Materiał dowodowy przedstawiony Sądowi dowodzi, iż nie znajduje potwierdzenia zarzut Skarżącego, że do opodatkowania przyjęto budynki bez dachów i ścian. Za bezzasadny należy uznać zarzut strony stawiany w przedmiocie naruszenia art.197 §1 i §3 w zw. z art.130 §1 Ordynacji podatkowej. Został on sformułowany dopiero na etapie postępowania sądowoadministracyjnego. Stosownie do brzmienia art.130 §1 pracownik urzędu skarbowego, urzędu gminy (miasta), starostwa, urzędu marszałkowskiego, izby skarbowej, funkcjonariusz celny lub pracownik urzędu celnego, izby celnej, urzędu obsługującego ministra właściwego do spraw finansów publicznych oraz członek samorządowego kolegium odwoławczego podlegają wyłączeniu od udziału w postępowaniu w sprawach dotyczących zobowiązań podatkowych oraz innych spraw normowanych przepisami prawa podatkowego, w których: 1) są stroną; 2) pozostają ze stroną w takim stosunku prawnym, że rozstrzygnięcie sprawy może mieć wpływ na ich prawa lub obowiązki; 3) stroną jest ich małżonek, rodzeństwo, wstępny, zstępny lub powinowaty pierwszego stopnia; 4) stronami są osoby związane z nimi z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 5) byli świadkami lub biegłymi, byli lub są przedstawicielami podatnika albo przedstawicielem podatnika jest jedna z osób wymienionych w pkt 3 i 4; 6) brali udział w wydaniu zaskarżonej decyzji; 7) zaistniały okoliczności, w związku z którymi wszczęto przeciw nim postępowanie służbowe, dyscyplinarne lub karne; 8) stroną jest osoba pozostająca wobec nich w stosunku nadrzędności służbowej. Przepis ten wskazuje więc na osiem przesłanek uzasadniających wyłączenie pracownika od udziału w postępowaniu. Skarżący, stawiając przedmiotowy zarzut nie wskazał, na którą z w/w przesłanek się powołuje. Stwierdził jedynie, że powołanie biegłego spośród pracowników narusza zasadę bezstronności. W ocenie sądu argumentację tę należy uznać za zbyt ogólnikową. Skarżący chcąc skutecznie powołać się na naruszenie tych regulacji zobowiązany był do powiązania zarzutów ich naruszenia z naruszeniem przepisów konkretyzujących ich treść, jak też z okolicznościami, które wskazywałyby, iż w sprawie pominięto fakty istotne z punktu widzenia prawidłowości rozstrzygnięcia, przez co materiał faktyczny albo nie był kompletny, albo też nie był właściwie ustalony. Zarzut tej miary należało więc w sposób szczegółowy wyjaśnić, z przytoczeniem konkretnych okoliczności, które by potwierdzały, iż w istocie doszło do naruszenia zasady bezstronności. Nie bez znaczenia dla oceny tego aspektu sprawy jest również fakt, iż organ podatkowy I instancji powiadamiał Skarżącego o zamiarze przeprowadzania każdej czynności, w tym również o terminie dokonania oględzin, w których, co należy podkreślić, Skarżący uczestniczył czynnie, co z kolei potwierdzają jego (ogólnikowe) zastrzeżenia wniesione do protokołu spisanego z ich przeprowadzenia. Reasumując tę część rozważań, Sąd dokonując kontroli zaskarżonej decyzji z urzędu, nie dopatrzył się przesłanek uzasadniających zastosowanie instytucji wyłączenia. W kwestii zarzutu nie odniesienia się przez Kolegium do niewłaściwego zakwalifikowania gruntów podlegających opodatkowaniu, należy stwierdzić, że organ odwoławczy wyjaśnił, iż Wójt Gminy wymierzając podatek od nieruchomości zastosował stawki takie jak dla gruntów pozostałych i obiektów pozostałych - zgodnie z uchwałą Rady Gminy z dnia [...] grudnia 2006r. Zdaniem Strony Skarżącej uzasadnienie to jest niewystarczające. Natomiast w ocenie składu orzekającego, w istocie można je uznać za zbyt zwięzłe, niemniej jednak uchybienie to nie może być przyczyną uchylenia zaskarżonej decyzji, albowiem nie jest to naruszenie przepisów prawa w stopniu mającym istotny wpływ na treść rozstrzygnięcia. W aspekcie omawianej okoliczności należy mieć bowiem na uwadze, że podstawą wymiaru podatku leśnego, czy podatku od gruntów pozostałych były dane powzięte przez organ z wypisu z rejestru gruntów. Dla potrzeb podatku od nieruchomości zapisy dokonane w ewidencji gruntów i budynków mają zasadnicze znaczenie. Prowadzenie ewidencji jak i aktualizacja znajdujących się w niej danych należy do kompetencji starosty. Organy podatkowe nie mogą dokonywać samodzielnych ustaleń, co do klasyfikacji gruntu. Dane zawarte w ewidencji gruntów mają walor dokumentu urzędowego, o którym mowa w art.194 Ordynacji podatkowej i stanowią one dowód tego, co zostało w nich stwierdzone. W związku z tym, organy podatkowe nie mają podstaw do pomijania tych danych w postępowaniu podatkowym. Jedynie w przypadku wprowadzenia zmian w ewidencji, organy podatkowe zobowiązane będą do ich uwzględnienia w postępowaniu w sprawie ustalenia wysokości podatku należnego z tytułu własności nieruchomości. Materiał dowodowy potwierdza, iż organ I instancji poczynił starania w kwestii pozyskania jak najbardziej aktualnego wypisu z rejestru gruntów. Ostatni załączony do akt nosi datę 27.04.2007 roku. Należy podkreślić, iż zgodnie z ustawą, opodatkowaniu podatkiem leśnym podlegają jedynie lasy oznaczone symbolem "Ls". Nie są przedmiotem podatku grunty zadrzewione i zakrzewione, oznaczone symbolem "Lz ". Treść decyzji Wójta Gminy ewidentnie dowodzi, iż jego rozstrzygnięcie czyni zadość tym wymaganiom (s. 2 rozstrzygnięcia). W uzupełnieniu powyższego należy dodatkowo podkreślić, iż Skarżący mimo oświadczenia się (pismo z [...].04.2007 roku) co do chęci ustosunkowania się w terminie do [...] maja 2007 roku w przedmiocie "klasyfikacji gruntów określonej w wypisie z rejestru gruntów Starosty z dnia [...].04.007 roku", nie wniósł do zakończenia postępowania podatkowego żadnego pisma w tym przedmiocie. Reasumując, organy dokonały ustalenia Skarżącemu K.I. łącznego zobowiązania pieniężnego za 2007r. na podstawie materiału zgromadzonego w postępowaniu podatkowym, w tym opinii biegłego i danych z ewidencji gruntów i budynków Starostwa Powiatowego. Działanie takie należy uznać za prawidłowe. W ocenie Sądu, kontrola sądowoadministracyjna wykazała, iż organy podjęły wszelkie niezbędne działania w celu wyjaśnienia stanu faktycznego, oraz że zagwarantowały Skarżącemu wszystkie prawa wynikające z przepisów Ordynacji podatkowej. Biorąc pod uwagę powyższe ustalenia i wnioski należy stwierdzić, iż brak jest przesłanek do uwzględnienia skargi i w związku z tym należało ją oddalić na podstawie art.151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr153, poz.1270). (-)Alina Rzepecka (-)Krystyna Skowrońska-Pastuszko (-)Anna Juszczyk-Wiśniewska