I SA/Go 215/17
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2017-08-23
Skład orzekający: Anna Juszczyk - Wiśniewska, Jan Grzęda, Dariusz Skupień
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy Dyrektor Izby Administracji Skarbowej prawidłowo utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji podatkowej, opierając się na przesłance braku majątku podatnika, który mógłby stanowić zabezpieczenie spłaty zobowiązania?Ratio decidendi
Sąd uznał, że organy podatkowe prawidłowo zastosowały przepisy Ordynacji podatkowej dotyczące nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji nieostatecznej. Ustalenia organów co do braku majątku podatnika, który mógłby stanowić zabezpieczenie, a także jego trudna sytuacja finansowa, stanowiły wystarczające uprawdopodobnienie, że zobowiązanie podatkowe nie zostanie wykonane. Zarzuty skargi dotyczące braku odniesienia się do pisma o nowym terminie załatwienia sprawy oraz wniosku o postępowanie wyjaśniające zostały uznane za niezasadne.Stan faktyczny
Skarżący Z.S. złożył skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej, które utrzymało w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji określającej zobowiązanie w podatku od towarów i usług za listopad-grudzień 2013 r. Naczelnik US uzasadnił nadanie rygoru brakiem majątku skarżącego, na którym można by ustanowić zabezpieczenie, oraz zajęciem rachunków bankowych. Skarżący kwestionował wysokość zobowiązania i zarzucał organowi odwoławczemu brak odniesienia się do pisma o nowym terminie załatwienia sprawy. WSA oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Anna Juszczyk - Wiśniewska Sędziowie Sędzia NSA Jan Grzęda Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Protokolant sekretarz sądowy Danuta Chorabik po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 23 sierpnia 2017 r . sprawy ze skargi Z. S. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w Zielonej Górze z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji oddala skargę.
Skarżący Z.S. wniósł skargę na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (zw. dalej Dyrektorem IAS, organem odwoławczym, organem II instancji) z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego (zw. dalej Naczelnikiem US, organem I instancji) z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] wydane w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2016 r. nr [...] w przedmiocie określenia zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące 11-12/2013.
Powyższa skarga została wywiedziona na tle następującego stanu faktycznego.
Decyzją z [...] grudnia 2016 r. Naczelnik US określił skarżącemu zobowiązanie w podatku od towarów i usług za miesiące listopad i grudzień 2013 r. w łącznej wysokości 59.478,00 zł.
Następnie postanowieniem z [...] grudnia 2016 r. Naczelnik US nadał nieostatecznej decyzji określającej wysokość zobowiązania podatkowego
rygor natychmiastowej wykonalności, ponieważ stwierdził wystąpienie przesłanki braku majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia. Organ I instancji ustalił, że skarżący nie jest użytkownikiem wieczystym, ani też właścicielem nieruchomości oraz ruchomości – pojazdów mechanicznych. Powyższych ustaleń organ I instancji dokonał na podstawie analizy danych zawartych w systemie informatycznym urzędu oraz danych zgromadzonych w serwisie Ministerstwa Sprawiedliwości Elektroniczne Księgi Wieczyste oraz danych zgromadzonych w Centralnej Ewidencji Pojazdów
i Kierowców - CEPIK. Ponadto Naczelnik US ustalił, że skarżący za 2015 r. nie złożył zeznania w podatku dochodowym od osób fizycznych. Natomiast w latach poprzednich wykazał przychód w wysokości: za 2012 r. 383.726,00 zł, za 2013 r. 35.000,00 zł, za 2014 r. 91.200,00 zł.
Na podstawie zarządzenia zabezpieczenia wydanego w dniu [...] września
2015 r. w związku z decyzją Naczelnika US z [...] września 2015 r. nr [...] zabezpieczającą majątek podatnika na poczet przyszłego zobowiązania podatkowego z tytułu podatku od towarów i usług za listopada i grudzień 2013 r.
w dniach [...] września i [...] października 2015 r. dokonano zajęcia wierzytelności
z rachunków bankowych skarżącego w Banku [...] S.A., [...] S.A. i [...] S.A. Stwierdzono brak środków na wszystkich zajętych rachunkach.
W ocenie Naczelnika US sytuacja majątkowa skarżącego nie pozwalała na uregulowanie zobowiązania podatkowego za listopad i grudzień 2013 r., gdyż skarżący nie dysponował środkami na jego wykonanie, co uzasadniało obawę niewykonania przez niego zobowiązania.
Skarżący wniósł zażalenie, w którym zakwestionował wysokość zobowiązania podatkowego określonego decyzją Naczelnika US z [...] grudnia 2016 r. Nadto skarżący stwierdził, że przychyla się do treści postanowienia organu I instancji,
że w obecnej sytuacji finansowej jest osobą, wobec której zachodzi prawdopodobieństwo, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
Po rozpatrzeniu zażalenia skarżącego Dyrektor IAS nie znalazł podstaw zmiany lub uchylenia zaskarżonego postanowienia Naczelnika US i utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji wskazując, że zaistniała w sprawie przesłanka określona w art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej, co uzasadniało nadanie nieostatecznej decyzji Naczelnika US rygoru natychmiastowej wykonalności.
W skardze wniesionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego
w Gorzowie Wielkopolskim skarżący podniósł zarzut braku odniesienia się przez organ odwoławczy do pisma Dyrektora IAS, w którym skarżący został poinformowany
o nowym terminie załatwienia sprawy. Nadto skarżący wniósł o wszczęcie postępowania wyjaśniającego w zakresie, kto wniósł odwołanie w dniu [...] grudnia
2016 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] grudnia 2016 r.
W odpowiedzi na skargę Dyrektor IAS wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Odnosząc się do zarzutów skargi wskazał, że pismo informujące skarżącego o nowym terminie załatwienia sprawy dotyczy decyzji Naczelnika US określającej wysokość zobowiązania podatkowego w podatku od towarów i usług za listopad i grudzień 2013 r., a więc wykracza poza przedmiot postanowienia o nadaniu rygoru natychmiastowej wykonalności. W odniesieniu do żądania skarżącego o wszczęcie postępowania wyjaśniającego organ II instancji zauważył, że stwierdzono w treści zaskarżonego postanowienia oczywiste omyłki pisarskie, które zostały sprostowane postanowieniem Dyrektora IAS z [...] kwietnia 2017 r.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga okazała się niezasadna.
Na wstępie należy podkreślić, iż zakres kontroli sprawowanej
przez wojewódzkie sądy administracyjne określa ustawa z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych ( Dz. U. 2016r poz.1066), stanowiąc w art. 1 § 1 i § 2, że sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem jej zgodności z prawem,
jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. W ramach tej kontroli sąd stosuje środki przewidziane w art. 145-150 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017r. poz. 1368 – zwanej: P.p.s.a.) Powyższe oznacza, że zaskarżony akt administracyjny może zostać uchylony
przez sąd tylko wówczas, gdy narusza prawo w sposób określony w powołanej ustawie, co nie miało miejsca w niniejszej sprawie.
Skarżący Z.S. we wniesionej skardze zakwestionował postanowienie wydane przez Dyrektora IAS utrzymujące w mocy postanowienie Naczelnika US wydane w przedmiocie nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika US z dnia [...] grudnia 2016 r. określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od towarów i usług za miesiące listopad i grudzień 2013 r.
Wskazać należy, że w rozpatrywanej sprawie organy podatkowe orzekały kierując się normami zawartymi w art. 239a i 239b ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacji podatkowej (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 613 ze zm.). Stosownie do treści art. 239a wskazanej wyżej ustawy decyzja nieostateczna, nakładająca na stronę obowiązek podlegający wykonaniu w trybie przepisów o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, nie podlega wykonaniu, chyba że decyzji nadano rygor natychmiastowej wykonalności. Zgodnie z art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej decyzji nieostatecznej może być nadany rygor natychmiastowej wykonalności, gdy:
1) organ podatkowy posiada informacje, z których wynika, że wobec strony toczy się postępowanie egzekucyjne w zakresie innych należności pieniężnych lub
2) strona nie posiada majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę, na którym można ustanowić hipotekę przymusową lub zastaw skarbowy, które korzystałyby z pierwszeństwa zaspokojenia, lub 3) strona dokonuje czynności polegających na zbywaniu majątku znacznej wartości, lub 4) okres do upływu terminu przedawnienia zobowiązania podatkowego jest krótszy niż 3 miesiące.
Organ podatkowy na mocy art. 239b § 2 w zw. z art. 239 b § 3 Ordynacji podatkowej może postanowić o nadaniu nieostatecznej decyzji rygoru natychmiastowej wykonalności, jeżeli uprawdopodobni, że zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane.
W doktrynie prawa podatkowego podkreśla się, że z uprawdopodobnieniem wiąże się ustalenie jakiegoś faktu w oparciu o wiarygodne środki dowodowe, pozwalające na przekonanie się przez organ podatkowy o zgodności danych faktów
z rzeczywistością. Natomiast sama przesłanka uprawdopodobnienia, iż zobowiązanie nie zostanie wykonane, sprowadza się do tego, że samo stwierdzenie jednej z wymienionych w art. 239b § 1 Ordynacji podatkowej przesłanek pokrywa się niejako z uprawdopodobnieniem, o którym mowa w art. 239b § 2 Ordynacji podatkowej. W doktrynie wskazano także, że uprawdopodobnienie, iż zobowiązanie wynikające z decyzji nie zostanie wykonane, musi wiązać się z wykazaniem, że pomiędzy sytuacją majątkową zobowiązanego do zapłacenia określonej kwoty a brakiem możliwości wyegzekwowania należności musi istnieć związek przyczynowy, który według zasad logicznego rozumowania wskazuje na bezskuteczność egzekucji, gdy będzie ona przeprowadzana w późniejszym terminie (por. Sławomir Presnarowicz, Komentarz do art. 239(b) ustawy – Ordynacja podatkowa; nr LEX 531833).
W rozpatrywanej sprawie przesłanką nadania rygoru natychmiastowej wykonalności nieostatecznej decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2016r. było ustalenie przez organ I instancji faktu nieposiadania przez skarżącego majątku o wartości odpowiadającej wysokości zaległości podatkowych w podatku od towarów i usług w łącznej kwocie 59.478,00 zł. Nadto z systemu informatycznego urzędu skarbowego wynikało, że skarżący za 2012r. osiągnął przychód w wysokości 383.726,00 zł, za 2013 r. - 35.000,00 zł, za 2014 r. - 91.200,00 zł, a za 2015 r.
nie złożył zeznania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych. Mając na uwadze dokonane przez Naczelnika US ustalenia należy stwierdzić,
że wyczerpują one swoim zakresem wymaganą w powołanych na wstępie regulacjach przesłankę uprawdopodobnienia, że zobowiązanie wynikające z decyzji może nie zostać wykonane.
Podkreślenia wymaga, że sam skarżący nie tylko nie kwestionował
powyższych ustaleń organu I instancji, ale nawet w zażaleniu wskazał, że jego sytuacja finansowa nie pozwala na wywiązanie się z zobowiązań podatkowych określonych decyzją z [...] grudnia 2017 r., gdyż w 2015 r. utrzymywał się z zasiłku
z opieki społecznej.
Tym samym należy stwierdzić, że Naczelnik US dokonując ustaleń w zakresie sytuacji finansowej i majątkowej skarżącego, uprawdopodobnił istnienie pozytywnej przesłanki z art. 239b § 1 pkt 2 Ordynacji podatkowej.
Wskazać również należy, że niniejsza sprawa dotyczy postanowień wydanych w przedmiocie rygoru natychmiastowej wykonalności i nie obejmuje przedmiotowo decyzji określającej skarżącemu wysokość zobowiązania w podatku od towarów
i usług, której rygor natychmiastowej wykonalności nadano postanowieniem zaskarżonym przez skarżącego. Należało uznać zatem, że zasadnie organ odwoławczy wskazał na brak możliwości odniesienia się w zaskarżonym postanowieniu do pisma przesłanego skarżącemu w ramach postępowania toczącego się na skutek wniesienia przez Z.S. odwołania od decyzji Naczelnika US z [...] grudnia 2016 r.
Odnosząc się do zawartego w skardze wniosku skarżącego o wszczęcie postępowania wyjaśniającego należy wskazać, że podniesiona w nim okoliczność wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Skarbowego została zweryfikowana przez Dyrektora IAS, który [...] kwietnia 2017 r. na podstawie art. 216 i art. 215 § 1 i § 3 w zw. z art. 219 Ordynacji podatkowej wydał postanowienie o sprostowaniu oczywistych omyłek pisarskich w zaskarżonym postanowieniu. Nadmienić trzeba, że w powyższym Dyrektor IAS stwierdził, że m.in. wskazanie Naczelnika Urzędu Skarbowego zamiast Naczelnika US wynikało z oczywistej omyłki pisarskiej. Jak wynika z akt administracyjnych sprawy postanowienie w przedmiocie sprostowania zostało doręczone skarżącemu 29 kwietnia 2017 r.
Tym samym zarzuty skargi nie znalazły potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym obrazującym przebieg całego postępowania. Dodać należy, że przeprowadzona w niniejszej sprawie kontrola zaskarżonego postanowienia wykazała, że zostało ono wydane zgodnie z prawem i nie stwierdzono uchybienia przepisom ani prawa materialnego czy procesowego.
Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 P.p.s.a., skargę oddalił.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 21.07.2026. · Źródło