I SA/Go 226/19

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 16 kwietnia 2019 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji w sprawie ze skargi G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo – akcyjna na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z tytułu importu towaru postanawia: odmówić wstrzymania wykonania decyzji. G. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowo – akcyjna wniosła skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] lutego 2019 r. wydaną w przedmiocie podatku od towarów i usług oraz podatku akcyzowego z tytułu importu towaru. W złożonej skardze na podstawie art. 61 § 2 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2018 r., poz. 1303 ze zm.) - zw. dalej P.p.s.a. skarżąca wniosła o wstrzymanie przez organ wykonania zaskarżonej decyzji w całości, a w razie odmowy wstrzymania przez organ albo nierozpoznania przez organ wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. wniosła o wstrzymanie wykonania w całości zaskarżonej decyzji przez Sąd. Postanowieniem z [...] kwietnia 2019 r. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej odmówił wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku skarżąca spółka wskazała, że poza niniejszą sprawą dotyczącą kwoty łącznie 342.811,00 zł należności podatkowych, aktualnie wobec niej funkcjonują ostateczne decyzje w czterech innych sprawach. Powyższe w ocenie skarżącej oznacza, że w krótkim czasie zostanie ona postawiona wobec konieczności zapłaty danin w łącznej wysokości 1.132.488,00 zł wraz z odsetkami. Skarżąca podała, że nie jest w stanie wygospodarować środków finansowych na natychmiastowe pokrycie zobowiązania wynikającego z decyzji, a konieczność spłaty mogłaby skutkować zaprzestaniem działalności gospodarczej, redukcją zatrudnienia i utratą płynności finansowej czy wręcz jego likwidacją. Dodała, że w 2017 r. osiągnęła zysk w kwocie 253.639,77 zł, zaś w roku 2018 stratę w kwocie 56.118,61 zł. Wprawdzie osiąga znaczne przychody, a wartość stanu jej majątku wynosi około 18.000.000.00 zł, jednak ze względu na specyfikę branż w jakich działa nie może w prosty sposób kwot tych przeznaczyć na pokrycie nałożonych na nią zobowiązań. Doprowadzenie do przedwczesnego wykonania decyzji w wymiarze przekraczającym kilkukrotnie osiągane zyski i sięgającym około 1/3 ponoszonych kosztów publicznoprawnych, czy 1/4 kosztów paliwa, może jedynie doprowadzić skarżącego do efektu kuli śnieżnej uniemożliwiając mu zakup towarów i usług niezbędnych do dalszego prowadzenia działalności (paliwa, raty czynszów leasingowych), co z kolei doprowadzi do braku uzyskiwania przychodów, wstrzymania kolejnych pojazdów, ponoszenia kosztów przymusowego ich przestoju wraz z towarem oraz do kar za nierealizowanie zleceń. W konsekwencji do całkowitego zakończenia działalności i pozbawienia 77 osób pracy. Może też uniemożliwić uiszczanie innych danin a w konsekwencji doprowadzić do strat również Skarb Państwa i jednostki samorządu terytorialnego. Skarżąca podniosła, że z drugiej strony stale prowadzi działania na rzecz zawierania nowych umów i zwiększania osiąganych przychodów, zatem odroczenie wykonania decyzji w stosunku do skarżącego do czasu prawomocnego ukończenia postępowania przed sądami nie zaszkodzi a wręcz może pomoc również Skarbowi Państwa w całkowitym zaspokojeniu należności. Zdaniem spółki, okoliczności uzasadniające wnioskowane wstrzymanie wykonania decyzji są uprawdopodobnione poprzez przedstawienie aktualnej sytuacji finansowej spółki na bazie dostępnych dowodów - sprawozdania finansowego za rok 2016 i 2017, bilansu za rok 2018 (sprawozdanie za ten rok jest w trakcie przygotowywania z terminem do końca czerwca 2019), oświadczenia w zakresie zobowiązań oraz wykazu nieruchomości i majątku. Skarżąca wskazała też, że skoro w styczniu 2019 r. jej sytuacja uprawniała do skorzystania z ulgi podatkowej (rozłożenia należności akcyzowych na raty), to tym bardziej taka sytuacja istnieje obecnie, gdy do obrotu weszło dodatkowych 5 decyzji zobowiązujących do uiszczenia kwoty ponad miliona złotych. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuję: Zgodnie z art. 61 § 1 P.p.s.a. wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Jednakże, w myśl § 3 ww. przepisu, po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności traci moc z dniem wydania przez sąd orzeczenia uwzględniającego skargę (art. 61 § 6 pkt 1 P.p.s.a.) albo uprawomocnienia się orzeczenia oddalającego skargę (art. 61 § 6 pkt 2 P.p.s.a.). Wskazać należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków, i to wnioskodawca - strona postępowania obciążona została obowiązkiem ich przedstawienia. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. W orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że wniosek o wstrzymanie wykonania decyzji powinien być wnikliwie oraz w odpowiedni sposób uzasadniony, a zawarta w nim argumentacja powinna być spójna, poparta faktami i odnoszącymi się do nich dowodami uzasadniającymi jego rozpoznanie. I to strona powinna wskazać konkretny stan faktyczny oraz materiał dowodowy na jego poparcie (por. postanowienie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gdańsku z dnia 5 września 2008r. sygn. akt II SA/Gd 652/08, LEX nr 477258). Uzasadnienie wniosku winno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) świadczących o tym, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest uzasadnione. W szczególności nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego samo powołanie się na przesłankę ustawową niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków czyli powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ocena czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak bowiem spełniającego powyższe warunki uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. W rozpoznawanej sprawie skarżąca spółka uzasadniając wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej przedstawiła obszerną argumentację na jego poparcie wskazując między innymi, że łączna kwota zobowiązań podatkowych wymuszających konieczność ich zapłaty z uwagi na wydanie decyzji ostatecznych wynosi aktualnie 1.132.488,00 zł. Skarżąca argumentowała ponadto, że przymusowe wykonanie zaskarżonej decyzji może doprowadzić do sytuacji, że spółka nie będzie uzyskiwała przychodów, gdyż nie będzie w stanie realizować zleceń z powodu braku środków na zakup towarów i usług koniecznych do dalszego prowadzenia działalności. Będzie zmuszona wstrzymać działalność transportową, a w konsekwencji całkowicie ją zakończyć, przez co pozbawionych pracy zostanie 77 osób. Oznacza to jej zdaniem, że zaistniała przesłanka niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Sąd tego stanowiska nie podziela. Oczywiście wykonanie zaskarżonej decyzji może mieć wpływ na sytuację finansową skarżącej. Jednakże wpływ ten nie jest równoznaczny z powstaniem trudnych do odwrócenia skutków, czy też wyrządzeniem znacznej szkody. Kwestia wysokości zobowiązania określonego w zaskarżonej decyzji nie może być bowiem sama w sobie przesłanką do wstrzymania zaskarżonego aktu, a wyegzekwowanie należności pieniężnej z samej swej istoty nie może być uznane za okoliczność powodującą trudne do odwrócenia skutki (por. postanowienie WSA w Warszawie z 9 listopada 2017 r., III SA/Wa 1286/16). Dopiero mając do dyspozycji dane liczbowe dotyczące sytuacji finansowej skarżącej, jej możliwości płatniczych i stanu posiadania, Sąd może ocenić, czy faktycznie wykonanie kwestionowanej decyzji określającej zobowiązanie podatkowe w stosownej wysokości będzie miało dla skarżącej skutek, na który wskazuje we wniosku. Skarżąca wraz z wnioskiem przedłożyła sprawozdanie finansowe za lata 2016, 2017, bilans i rachunek zysków i strat za 2017 i 2018 r. Sąd podziela pogląd wyrażony już w sprawach strony skarżącej przez Naczelny Sad Administracyjny (postanowienia z 26 lipca 2018 r. sygn. akt I GZ 188/18, I GZ 192/18, I GZ 208/18), że przedstawienie bilansu oraz rachunku zysków i strat wyłącznie obrazuje posiadane aktywna i pasywa oraz ogólny rachunek zysków i poniesionych strat w tych okresach. Nie można na ich podstawie dokonać oceny, w jaki sposób kształtuje się obecnie faktyczna płynność finansowa skarżącej i jakie są jej aktualne rzeczywiste możliwości płatnicze, tym bardziej, że w niniejszej sprawie znaczna część tych dokumentów dotyczy lat minionych np. roku 2016. Do wniosku nie dołączono natomiast dokumentów, w oparciu o które możliwe byłoby ustalenie wartości środków pieniężnych będących w posiadaniu spółki np. wyciągów z rachunków bankowych, które spółka jako prężnie działający przedsiębiorca w branży transportowej z pewnością posiada. Trzeba też zauważyć, że spółka zarówno na koniec 2016, 2017 jak i 2018 r. wykazuje dysponowanie znacznymi aktywami. Na koniec 2018 r. wartość aktywów wyniosła 29 408 929,42 zł. Ponadto skarżąca sama oświadczyła, że nie posiada żadnych zaległości z różnych tytułów, posiada nieruchomość w postaci działki nr [...], ruchomości m.in. środki transportu o wartości bilansowej 6.252.300,73 zł, co również świadczy o tym, że znajduje się w dobrej kondycji finansowej. Także fakt wydania w stosunku do niej decyzji ratalnej nie przemawia za przyznaniem ochrony tymczasowej w niniejszej sprawie. Nie sposób bowiem nie dostrzec, że przesłanki za udzieleniem ochrony tymczasowej przez sąd administracyjny, wbrew temu co twierdzi strona skarżąca, są odmienne od tych, które bierze pod uwagę organ w postępowaniu o udzielenie ulgi podatkowej. Skarżąca podała również, że w roku 2018 r. zanotowała stratę w wysokości 56.118,61 zł. Trzeba jednak podkreślić, że wykazanie straty w prowadzonej działalności gospodarczej nie jest samodzielną okolicznością, która mogłaby przemawiać za wstrzymaniem wykonania zaskarżonego aktu. Strata stanowi jedynie różnicę pomiędzy przychodem osiągniętym w danym roku podatkowym a kosztami jego uzyskania. Wykazanie straty nie przekłada się jednak na stwierdzenie, że podatnik nie dysponuje środkami finansowymi czy też majątkiem niezbędnym do pokrycia określonej decyzją należności publicznoprawnej. W świetle powyższego, Sąd nie podziela obawy spółki, że wykonanie decyzji może doprowadzić do likwidacji działalności oraz zwolnień pracowników. Dodać przy tym należy, że każda decyzja administracyjna zobowiązująca do uiszczenia należności pieniężnych pociąga za sobą dolegliwość rodzącą określony skutek faktyczny w finansach zobowiązanego do ich uiszczenia. Nie jest to więc sytuacja, która sama z siebie uzasadnia zastosowanie wyjątkowego rozwiązania prawnego, jakim jest ochrona tymczasowa w postępowaniu sądowoadministracyjnym (por. postanowienie NSA z dnia 18 października 2011 r., sygn. akt II GSK 1799/11 opublikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń NSA na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.