I SA/Go 226/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie: Przewodniczący Asesor WSA Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu w dniu 15 czerwca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi w sprawie ze skargi Państwowego Gospodarstwa Leśnego Lasów Państwowych Nadleśnictwa [...] na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2020 postanawia: odmówić przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Pismem z [...] kwietnia 2021 r. Państwowe Gospodarstwo Leśne Lasy Państwowe Nadleśnictwo [...] wniosło skargę na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] w przedmiocie płatności rolno – środowiskowo – klimatycznej (PROW 2014-2020) na rok 2020. Zgodnie z zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 14 maja 2021 r. wezwano stronę skarżącą do usunięcia braków formalnych skargi w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi (art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – t.j. Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm. – zwana dalej "p.p.s.a.") przez: - podpisanie skargi stosownie do trybu w jakim została złożona, tj. w sposób tradycyjny, bądź nadesłanie podpisanego odpisu skargi (do wezwania dołączono kserokopię skargi). Jednocześnie poinformowano stronę skarżącą, że stosownie do treści art. 46 § 1 pkt 4 p.p.s.a. pismo strony powinno zawierać podpis strony albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika. Natomiast w przypadku, gdy pismo strony jest wnoszone w formie dokumentu elektronicznego, powinno ponadto zawierać adres elektroniczny oraz zostać podpisane przez stronę albo jej przedstawiciela ustawowego lub pełnomocnika kwalifikowanym podpisem elektronicznym, podpisem zaufanym albo podpisem osobistym (art. 46 § 2a p.p.s.a.), - przedłożenie dokumentu określającego umocowanie osoby podpisującej skargę do reprezentowania strony skarżącej (oryginału ewentualnie prawidłowo uwierzytelnionej kopii tego dokumentu), zgodnie z art. 29 p.p.s.a. Nadto zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 17 maja 2021 r. wezwano stronę skarżącą do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 200 zł, w terminie 7 dni od daty doręczenia odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu, pod rygorem odrzucenia skargi. Powyższe wezwania doręczono stronie skarżącej 20 maja 2021 r. (z.p.o. – k. 20 akt sądowych). W dniu 25 maja 2021 r. strona skarżąca uiściła wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł. Wnioskiem z [...] czerwca 2021 r. strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. W treści podała, że do załatwienia sprawy zgodnie z podziałem kompetencji w Nadleśnictwie [...] wyznaczony został Pan M.M., który wykonuje jednocześnie obowiązki strażnika leśnego w dwuosobowej obsadzie. Skarżąca podniosła, że [...] maja 2021 r. ustała przyczyna uchybienia wyrażająca się w fakcie poinformowania kierownika jednostki o niewykonaniu wskazanego w wezwaniu obowiązku. Niewykonanie zleconej wskazanemu pracownikowi Nadleśnictwa czynności nie było możliwe z uwagi na nagłą i nieprzewidzianą konieczność zabezpieczenia przez niego prac, polegających na wycince drzew stanowiących zagrożenie życia i zdrowia dla użytkowników ścieżki rowerowej położonej w leśnictwie [...]. Dodatkową przyczyną ograniczającą zlecenie tegoż zadania innym pracownikom był zredukowany skład osobowy personelu administracyjnego Nadleśnictwa, który w stanie pandemii pracuje w trybie zdalnym i z tego też względu jest ograniczony w możliwości realizacji swoich własnych obowiązków, co w konsekwencji uniemożliwia zlecenie im dodatkowych zadań leżący w obszarze odpowiedzialności pozostałych pracowników Nadleśnictwa. Strona skarżąca do wniosku dołączyła egzemplarz skargi podpisany przez nadleśniczego J.P., akt powołania osoby podpisującej skargę na stanowisko nadleśniczego Nadleśnictwa [...] oraz oświadczenie pracownika M.M. z dnia [...] czerwca 2021 r. o przyczynie uchybienia terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Wniosek o przywrócenie terminu nie jest zasadny. Zgodnie z regułą zawartą w art. 85 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 poz. 2325 ze zm.– dalej jako "p.p.s.a".) czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Stosownie jednak do postanowień art. 86 § 1 p.p.s.a., jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. Instytucja ta ma jednak charakter wyjątkowy i może nastąpić jedynie w przypadku, gdy strona zgodnie z treścią art. 87 § 2 ww. ustawy w sposób przekonujący zaprezentowaną argumentacją uprawdopodobni brak swojej winy. Przywrócenie terminu do dokonania czynności w postępowaniu sądowym uzależnione jest bowiem od spełnienia określonych przesłanek pozytywnych, których istnienie pozwala na przywrócenie terminu i negatywnych, których istnienie czyni przywrócenie terminu niedopuszczalnym. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności. Można o nim mówić jedynie wtedy, gdy strona lub jej pełnomocnik nie mogła usunąć przeszkody nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku (post. NSA z 2.10.2002 r., V SA 793/03). Przeszkody te muszą mieć charakter zewnętrzny i obiektywny. Strona musi uwiarygodnić swą staranność, jak również fakt, że przeszkoda, która spowodowała niedotrzymanie terminu, była od niej niezależna. To z treści przepisu art. 87 § 2 p.p.s.a. wynika ciążący na wnioskodawcy obowiązek uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na brak winy w uchybieniu terminu. Oceniając wystąpienie tej przesłanki, sąd przyjmuje obiektywny miernik staranności, której można wymagać od każdego należycie dbającego o swoje interesy. Przywrócenie terminu nie jest dopuszczalne, gdy strona dopuściła się choćby lekkiego niedbalstwa. Ocena braku winy w uchybieniu terminu należy wyłącznie do sądu, który powinien uwzględniać wszystkie okoliczności sprawy. W niniejszej sprawie strona skarżąca wniosła o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi. Jako przyczynę niedochowania terminu wskazała na konieczność zabezpieczenia prac przez pracownika M.M. polegających na wycince drzew stanowiących zagrożenia życia i zdrowia dla użytkowników ścieżki rowerowej położonej w leśnictwie [...] oraz ograniczony skład osobowy personelu pracującego w trybie zdalnym z uwagi na okres pandemii, który uniemożliwia zlecenie dodatkowych zadań należących do kompetencji pozostałych pracowników Nadleśnictwa. Oceniając powyższy wniosek nie można nie dostrzec, że skarżąca ceduje odpowiedzialność za uchybienie na pracownika Nadleśnictwa, próbując tym samym uprawdopodobnić brak własnej winy w niedotrzymaniu terminu. W ocenie Sądu jest to nie do przyjęcia, gdyż zaniedbania osób, którymi strona się posługuje przy dokonywaniu czynności, obciążają ją samą. To strona skarżąca odpowiada za dobór pracowników i zlecony im zakres obowiązków. Ewentualne uchybienia pracowników nie zwalniają pracodawcy z odpowiedzialności. Zatem powierzenie pracownikowi załatwienie sprawy związanej z usunięciem braków formalnych skargi w niniejszej sprawie nie oznacza, że strona skarżąca sama nie ponosi odpowiedzialności za działania lub zaniedbania tego pracownika. Odnosząc się do stanowiska strony skarżącej przez pryzmat okoliczności dotyczących jej pracownika nie można przyjąć, że uchybiła ona terminowi bez swojej winy. We wniosku akcentowana jest okoliczność nagłej i nieprzewidzianej konieczności zabezpieczenia prac, polegających na wycince drzew przy ścieżce rowerowej. W ocenie Sądu podnoszona okoliczność jest niewystarczająca. Z analizy przedmiotowego wniosku oraz oświadczenia pracownika Nadleśnictwa nie wynika, czy czynności dokonane w terenie leśnictwa [...] miały charakter jednorazowy, tj. czy zabezpieczenie wycinki drzew odbyło się tylko w jednym dniu w okresie biegu terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi (czego nie można byłoby uznać za okolicznością nadzwyczajną skutkującą odmową przywrócenia terminu), czy też odbywały się przez kilka, bądź kilkanaście dni, co uniemożliwiło nadanie wniosku w ustawowym terminie. Nie sposób przyjąć, że brak było możliwości wyręczenia się inną osobą w dokonaniu tej czynności ze względu na okres pandemii. Strona skarżąca winna wykazać się starannością, jakiej można domagać się od strony dbającej o swoje interesy i zapewnić ciągłość realizacji swoich zadań. W przypadku braków kadrowych, również związanych z wykonywaniem przez pracowników swoich obowiązków w ramach pracy zdalnej, winna wyznaczyć inną osobę, która w terminie usunęłaby wskazane braki formalne skargi. Nagła okoliczność, jaką dla strony skarżącej była przymusowa wycinka drzew przy ścieżce rowerowej, zapewne nie mogła umknąć jej uwadze. W tej sytuacji, skarżąca wiedząc o pilnych obowiązkach swojego pracownika pełnionych w terenie, mogła wyznaczyć do dokonania czynności procesowych innego pracownika. Strona skarżąca nie zauważa, że braki formalne skargi de facto mógł uzupełnić również działający z ramienia Nadleśnictwa [...] nadleśniczy J.P. Bowiem to on pierwotnie sygnował skargę swoim imieniem i nazwiskiem, a zatem winien ją podpisać oraz nadesłać dokument określający jego umocowanie do reprezentowania strony skarżącej. Uzupełnienie wskazanych braków formalnych nie jest czynnością czasochłonną i skomplikowaną. Z analizy zarządzenia Przewodniczącego Wydziału z 14 maja 2021 r. wynika również, że skarżąca była poinformowana o możliwości wnoszenia pism za pomocą środków komunikacji elektronicznej. Jednakże nie skorzystała z tej drogi uzupełnienia braków formalnych skargi. Również powiadomienie pracodawcy o przyczynie uchybienia terminu dopiero w dniu 28 maja 2021 r., czyli po upływie ustawowego terminu do uzupełnienie braków formalnych skargi, należy ocenić w kategorii zaniedbania, które obciąża stronę skarżącą. Niniejsze działanie uniemożliwiło bowiem podjęcie w terminie adekwatnych kroków, celem dokonania ww. czynności procesowych. Należy mieć na uwadze, że stroną skarżącą nie jest osoba prowadząca jednoosobową działalność gospodarczą, ale jednostka organizacyjna lasów państwowych, a więc jednostka Skarbu Państwa, która choćby z tej racji, w podejmowanych działaniach, także w tych przed sądem, powinna wykazywać szczególną staranność, a czego niewątpliwie w sprawie zabrakło. Uwzględniając powyższe należy stwierdzić, że w sprawie brak jest podstaw do przyjęcia, że strona skarżąca uprawdopodobniła okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu do usunięcia braków formalnych skargi. Z tego też względu, Sąd działając na postawie art. 86 § 1 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.