I SA/Go 238/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 6 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku skarżącego "o wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych" w sprawie ze skargi J.L. na postanowienie Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odebrania zarządu nad nieruchomościami zajętymi w postępowaniu egzekucyjnym postanawia: odmówić wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia. Postanowieniem z dnia [...] marca 2021 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał w mocy postanowienie Naczelnika Urzędu Skarbowego z dnia [...] września 2020 r. nr [...] przedmiocie odebrania J.S-L. i J.L. zarządu nad nieruchomościami zajętymi w postępowaniu egzekucyjnym. W dniu 21 kwietnia 2021 r. J.L. wniósł skargę na ww. postanowienie. W skardze tej zawarł wniosek "o wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny". Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Zgodnie z § 3 tego przepisu, po przekazaniu sądowi skargi, sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, z wyjątkiem przepisów prawa miejscowego, które weszły w życie, chyba że ustawa szczególna wyłącza wstrzymanie ich wykonania. Odmowa wstrzymania wykonania aktu lub czynności przez organ nie pozbawia skarżącego złożenia wniosku do sądu. Dotyczy to także aktów wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach tej samej sprawy. W orzecznictwie przyjmuje się, że użyte w treści ww. przepisu sformułowanie "w granicach tej samej sprawy" należy interpretować na tle art. 3 § 2 P.p.s.a., który wskazuje na przedmiot sądowej kontroli, a także art. 134 i 135 P.p.s.a., które regulują zakres sądowej kontroli. Ten ostatni przepis stanowi, że sąd stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach sprawy, której dotyczy skarga. Można więc powiedzieć, że terminy "granice tej samej sprawy" i "granice sprawy, której dotyczy skarga" zakreślają zbliżone ramy prawne. W związku z tym treścią art. 61 § 3 P.p.s.a. objęte będą zarówno akty wydane w pierwszej instancji, jak i np. akty, w stosunku do których toczy się postępowanie w trybie nadzwyczajnym lub w trybie autokontroli. Odnosząc się do zwrotu normatywnego "w granicach danej sprawy", zaznaczyć należy, że chodzi o sprawę w ujęciu materialnym, w związku z czym o postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy będzie można mówić wówczas, gdy przedmiotem tych postępowań będzie sprawa wykazująca tożsamość podmiotową i przedmiotową (por: B. Dauter [w:] Dauter. B., Kabat A., Niezgódka-Medek M. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd. VI, Lex – tezy do art. 61 oraz powołane tam orzecznictwo). Wobec powyższego, mając na uwadze treść art. 3 § 2 P.p.s.a. stwierdzić należy, że Sąd administracyjny działając na podstawie art. 61 § 3 P.p.s.a nie ma prawnej możliwości udzielenia ochrony tymczasowej stronie, która wnosi o wstrzymanie wykonania postępowania egzekucyjnego, prowadzonego w myśl przepisów ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Podejmowanie rozstrzygnięć w tym przedmiocie nie mieści się w kompetencji sądów administracyjnych, których zadaniem jest sprawowanie kontroli działalności administracji publicznej o której mowa w art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2021 r. poz. 137). Wstrzymanie czynności egzekucyjnych lub postępowania egzekucyjnego możliwie jest w przypadku spełnienia przesłanek określonych w art. 23 § 6 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, a organem władnym do wstrzymania takiego postępowania, jest organ sprawujący nadzór nad egzekucją, a więc organ wyższego stopnia w stosunku do organów właściwych do wykonywania tej egzekucji. Dopiero wydany w tym trybie akt może być przedmiotem badania Sądu pod kątem spełnienia przesłanek wstrzymania jego wykonania (por. postanowienie WSA w Szczenienie z dnia 30 listopada 2018 r. sygn. akt I SA/Sz 680/18 dostępne w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W konsekwencji, w niniejszej sprawie, Sąd mógł rozważyć jedynie możliwość wstrzymania zaskarżonego aktu, tj. postanowienia Dyrektora Izby Administracji Skarbowej z dnia [...] marca 2021 r. w przedmiocie odebrania skarżącemu i jego małżonce zarządu nad nieruchomościami zajętymi w postępowaniu egzekucyjnym. Wyjaśnić należy, że rozstrzygając w oparciu o art. 61 § 3 P.p.s.a. Sąd związany jest zamkniętym katalogiem przesłanek pozytywnych. Są nimi niebezpieczeństwo wyrządzenia szkody - nie każdej, a jedynie znacznej - oraz niebezpieczeństwo spowodowania trudnych od odwrócenia skutków. Poprzez wyrządzenie znacznej szkody należy rozumieć taką szkodę, która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego świadczenia lub jego wyegzekwowanie ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego. Z kolei trudne do odwrócenia skutki to takie prawne lub faktyczne skutki, które raz zaistniałe powodują istotną lub trwałą zmianę rzeczywistości, przy czym powrót do stanu poprzedniego może nastąpić tylko po dłuższym czasie lub przy stosunkowo dużym nakładzie sił i środków. Analiza orzecznictwa sądów administracyjnych wskazuje, że warunkiem wydania postanowienia o wstrzymaniu wykonania aktu lub czynności jest wykazanie przez stronę we wniosku okoliczności uzasadniających możliwość wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i ich konkretyzacja w przedstawionym przez stronę materiale dowodowym. Nie spełnia funkcji uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu administracyjnego samo powołanie się na przesłankę ustawową niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub niebezpieczeństwa spowodowania trudnych do odwrócenia skutków czyli powtórzenie treści przepisu, a tym bardziej samo wniesienie o zastosowanie ochrony tymczasowej. Ocena czy w danej sprawie zaistniały przesłanki określone w art. 61 § 3 P.p.s.a. należy do sądu, z tym, że w znacznym stopniu zależy od argumentacji przedstawionej przez stronę we wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Brak bowiem szczegółowego uzasadnienia wniosku o wstrzymanie wykonania decyzji uniemożliwia jego merytoryczną ocenę. Uzasadnienie wniosku powinno zatem odnosić się do konkretnych zdarzeń (okoliczności) pozwalających wywieść, że w stosunku do wnioskodawcy wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu lub czynności jest zasadne. Obowiązkiem strony jest więc poparcie wniosku twierdzeniami, tezami oraz stosownymi dokumentami. Nie jest bowiem wystarczające, by okoliczności przemawiające za wstrzymaniem wykonania wspomnianego aktu lub czynności występowały w sprawie – sąd musi mieć o nich wiedzę i możliwość zweryfikowania tej wiedzy, a dostarczenie odpowiednich informacji i dokumentów w tym zakresie obciąża stronę (por. postanowienie WSA w Łodzi z dnia 17 kwietnia 2015 r. sygn. akt III SA/Łd 253/15 oraz powołane tam orzecznictwo i literatura; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). Przy czym w razie braku takich dokumentów, czy to w aktach sprawy, czy też z powodu niedołączenia ich do wniosku Sąd nie jest uprawniony, przed rozpoznaniem wniosku o wstrzymanie do wzywania strony o ich przedstawienie. W przypadku bowiem wniosku o wstrzymanie zaskarżonego aktu lub czynności ustawa Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi nie przewiduje możliwości skorzystania z uzupełniającego postępowania dowodowego (por. postanowienie NSA z dnia 12 września 2014 r. sygn. akt I FZ 332/14). W rozpoznawanej sprawie skarżący zawarł w skardze wniosek o wstrzymanie wszelkich czynności egzekucyjnych do czasu rozpatrzenia skargi przez Sąd jednakże w żaden sposób tego wniosku nie uzasadnił. Skarżący nie wykazał zatem aby w sprawie zachodziła realna możliwość zaistnienia przesłanek, o których mowa w art. 61 § 3 P.p.s.a. uzasadniających wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia. Okoliczności te nie wynikają też z akt sprawy, trudno bowiem przyjąć by odebranie stronie zarządu nad nieruchomością było wystarczającą przesłanką do wstrzymania wykonania postanowienia w tym przedmiocie. Na marginesie zaznaczyć należy, że postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane, na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności (art. 61 § 4 P.p.s.a.). Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 61 § 3 i § 5 P.p.s.a. postanowił jak w sentencji.