I SA/Go 243/09

SA/Go 243/09 Dnia 30 kwietnia 2010 r. POSTANOWIENIE Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 30 kwietnia 2010 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi J.M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nadpłaty w podatku akcyzowym i jego zwrotu postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. I SA/Go 243/09 UZASADNIENIE Referendarz sądowy postanowieniem z dnia 19 marca 2010 r. odmówił J.M. (zwany dalej Skarżącym) przyznania prawa pomocy. Rozstrzygnięcie zapadło w następującym stanie faktycznym. W dniu 22 grudnia 2009 r. wpłynął do Sądu wniosek Skarżącego z dnia [...] grudnia 2009 r. o ustanowienie adwokata z urzędu. Swój wniosek motywował tym, że wszyscy profesjonalni pełnomocnicy z którymi się kontaktował, odmówili sporządzenia skargi kasacyjnej w jego sprawie. W oświadczenie o stanie rodzinnym, majątku i dochodach skarżący wskazał, iż we wspólnym gospodarstwie domowym zamieszkują wraz z nim żona oraz dwóch synów w wieku 20 i 25 lat. Oświadczył ponadto, iż miesięczny dochód jego i rodziny pochodzi z działalności gospodarczej i wynosi 4.083 zł brutto miesięcznie. Jako majątek wskazał zaś działkę o wielkości 730 m2 oraz dom o powierzchni 120 m2. Zarządzeniem z dnia 18 lutego 2010 r. wezwano Skarżącego w trybie art. 255 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sadami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, póz. 1270 ze zm.) zwanej dalej P.p.s.a. do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących wysokości obrotów związanych z prowadzoną działalnością gospodarczą oraz źródeł finansowania wydatków swojej rodziny. Odpowiedzią Skarżącego było oświadczenie o wysokości miesięcznych wydatków swojej rodziny, zbiorcze zestawienie wartości przychodów spółki "I" sp. z o.o. i kosztów ich uzyskania, odpisy deklaracji VAT -7K składanych przez spółkę oraz wyciąg z jej rachunku bankowego. Po analizie zebranego materiału, Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy podkreślając, iż zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. ciężar dowodu w sprawach o prawo pomocy ciąży na stronie, która się o nie ubiega. Zaznaczył, że w przedmiotowej sprawie Skarżący nie wykazał przesłanek warunkujących przyznanie mu prawa pomocy. Ponadto podkreślił, że złożone na wezwanie dokumenty i oświadczenia są nieprzydatne do ustaleń dotyczących sytuacji majątkowej Skarżącego, gdyż dotyczą osoby prawnej - spółki "I" sp. z o.o.. Skutkiem tego było 2 l SA/Go 243/09 rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy jedynie w oparciu o treść oświadczeń zawartych w złożonym przez stronę formularzu, a te jego zdaniem, nie umożliwiają przyznanie tego rodzaju pomocy. Skarżący wniósł sprzeciw na w/w postanowienie. Wnioskując o ustanowienie adwokata oświadczył, iż jego wniosek dotyczy pomocy prawnej a nie finansowej. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do art. 260 P.p.s.a. w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Zgodnie natomiast z art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. stronie będącej osobą fizyczną można przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym - czyli takie o jakie wnioskuje skarżący - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. To na wnioskodawcy zatem spoczywa ciężar udowodnienia, że jest w sytuacji uprawniającej do skorzystania z prawa pomocy. Dodatkowo należy podkreślić, że instytucja prawa pomocy stanowi wyjątek od generalnej zasady odpłatności, zgodnie z którą, to strony ponoszą koszty postępowania związane ze swym udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (postanowienie NSA z 21 grudnia 2006 r, II FSK 741/06). W rozpoznawanej sprawie Skarżący we wniosku jak i w sprzeciwie wnosił o ustanowienie adwokata z urzędu twierdząc, iż nie jest to pomoc finansowa, lecz prawna. W ocenie Sądu jest to twierdzenie nieuprawnione. Zgodnie z art. 245 § § 3 P.p.s.a. prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie tylko od opłat sądowych w całości lub w części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego. Jest to zatem jedna z form prawa pomocy, która również pociąga za sobą konsekwencje finansowe. Koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi bowiem Skarb Państwa w zakresie objętym art. 250 P.p.s.a. l SA/Go 243/09 Również argument Skarżącego, iż żaden z adwokatów nie podjął się sporządzenia skargi kasacyjnej nie uzasadnia zdaniem Sądu pozytywnego rozpatrzenia wniosku. Instytucja prawa pomocy nie jest bowiem zarezerwowana dla tego typu sytuacji, lecz stanowi pomoc państwa dla osób, które z uwagi na swoją sytuację materialną, nie są w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W art. 255 P.p.s.a. przewiduje się możliwość wezwania wnioskodawcy do przedłożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, jeżeli jego oświadczenie zawarte we wniosku o prawo pomocy okaże się niewystarczające do oceny sytuacji majątkowej. Wnioskodawca musi się więc liczyć z tym, iż brak współdziałania w tym zakresie z Sądem, może okazać się dla niego niekorzystny, tym bardziej, iż to na nim spoczywa ciężar dowodzenia swych racji. W niniejszym postępowaniu Skarżący wezwany do sprecyzowania swojej sytuacji finansowej przedstawił dokumenty dotyczące osoby prawnej - spółki "I" sp. z o.o.. Są to jednak dokumenty nieprzydatne do oceny jego sytuacji majątkowej w konsekwencji czego rozpoznanie przedmiotowego wniosku zostało ograniczone do oświadczenia zawartego w formularzu o przyznania prawa pomocy. Z treści tego oświadczenia wynika, że dochód miesięczny Skarżącego pochodzący z działalności gospodarczej wynosi 4.083 zł brutto. Wspólne gospodarstwo domowe zamieszkuje wraz z żoną i dwoma synami (20 i 25 lat). Ponadto, jest właścicielem działki o powierzchni 730 m2, oraz domu o metrażu 120 m2 W ocenie Sądu, z oświadczenia Skarżącego zawartego w formularzu o przyznanie prawa pomocy, nie wynikają przesłanki które uzasadniałyby jego przyznanie we wnioskowanym zakresie. Tym samym, twierdzenia Skarżącego uznać należy za niewystarczające, ponieważ nie wykazał on, iż nie jest w stanie ponieść kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Mając na uwadze powyższe, oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 P.p.s.a. Sąd postanowił odmówić przyznania prawa pomocy.