I SA/Go 249/24
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2024-10-30
Skład orzekający: Sędzia WSA Jacek Niedzielski, Sędzia WSA Alina Rzepecka, Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.)
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy dochód z zagranicznej emerytury, nieopodatkowany w kraju źródła z uwagi na niską wysokość, podlega opodatkowaniu w Polsce jako przychód podatkowy?Ratio decidendi
Dochód z zagranicznej emerytury, nawet jeśli nie podlega opodatkowaniu w kraju źródła z powodu niskiej kwoty, podlega opodatkowaniu w Polsce jako przychód podatkowy zgodnie z umową o unikaniu podwójnego opodatkowania i ustawą o podatku dochodowym od osób fizycznych. Podatnik ma obowiązek wykazać taki dochód w zeznaniu podatkowym, nawet jeśli organ rentowy rozliczył jego krajową emeryturę.Stan faktyczny
Skarżący wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej (DIAS) utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego (NUS) określającą zobowiązanie w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok. Skarżący nie złożył zeznania rocznego, mimo że uzyskał dochody z krajowej emerytury (rozliczone przez ZUS) oraz z zagranicznej emerytury z Austrii. Organy podatkowe ustaliły, że austriacka emerytura, choć nieopodatkowana w Austrii ze względu na niską kwotę, podlega opodatkowaniu w Polsce. Skarżący kwestionował ustalenia organów, podnosząc m.in. brak możliwości samodzielnego rozliczenia i rzekome sfałszowanie danych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędziowie Sędzia WSA Alina Rzepecka Sędzia WSA Damian Bronowicki (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 30 października 2024 r. sprawy ze skargi W.C. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] z dnia [...] nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za rok 2022 oddala skargę w całości.
W.C. (skarżący, strona) wniósł skargę na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w [...] (organ, DIAS) z [...] utrzymującą w mocy decyzję Naczelnika Urzędu Skarbowego we [...] (organ I instancji, NUS) z [...] maja 2024 r. w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 rok.
Z akt administracyjnych wynika następujący stan sprawy.
W dniu [...] kwietnia 2023 r. skarżący wniósł skargę do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej podnosząc między innymi, że nie zna swojej sytuacji podatkowej. Wskazał przy tym, że nie otrzymał PIT-11 z uwagi na trwające "dochodzenie" oraz że nie wie "czy podatnik zapłacił jakiś podatek, czy nie zapłacił, czy ma coś do płacenia" z uwagi na "tajemnicę".
Skarga ta została przekazana do DIAS, który na podstawie obowiązujących przepisów i w oparciu o pozyskane informacje: -/ ustalił, że w odniesieniu do 2022 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. (jako płatnik) wystawił dla skarżącego roczne obliczenie podatku PIT-40A w związku z wypłacaną emeryturą krajową, -/ wskazał, że takie roczne obliczenie podatku zwalnia podatnika z obowiązku składania zeznania rocznego przy spełnieniu określonych warunków, a jednym z nich jest brak innych dochodów opodatkowanych na zasadach ogólnych, -/ stwierdził, że ustalenie kwoty zobowiązania za 2022 rok możliwe jest w ramach postępowania podatkowego, -/ przekazał Naczelnikowi Urzędu Skarbowego we [...] skargę, celem wszczęcia postępowania.
Postanowieniem [...] czerwca 2023 r. organ I instancji wszczął wobec skarżącego postępowanie podatkowego w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 rok.
Na podstawie zgromadzonego materiału dowodowego organ I instancji ustalił, że [...] stycznia 2023 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. przesłał do Urzędu Skarbowego we [...] roczne obliczenie podatku przez organ rentowy (PIT-40A) za rok 2022, w którym wykazał m.in. przychód (dochód) strony z emerytur/rent krajowych w wysokości 18.996,94 zł, składkę na ubezpieczenie zdrowotne w wysokości 1.950,66 zł oraz zaliczkę na podatek od emerytur/rent krajowych w wysokości 0,00 zł. Wskazał też, że skarżący nie składał zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za rok 2022 (nie zostało ono również utworzone i zaakceptowane w ramach usługi "Twój e-PIT"). Ponadto A. S.A. przesłał (jako płatnik skarżącego) do Urzędu Skarbowego we [...] informację o przychodach z innych źródeł oraz o dochodach i pobranych zaliczkach na podatek dochodowy (PIT-11) za lata 2017-2021.
Pismem z [...] sierpnia 2023 r. NUS wezwał skarżącego do złożenia wyjaśnień
w zakresie źródeł i wielkości uzyskanych przychodów/dochodów, przysługującego prawa do ulg podatkowych oraz innych okoliczności mogących mieć wpływ na rozliczenie za badany rok oraz do przedłożenia dokumentów potwierdzających te wyjaśnienia lub wskazania, że strona nie jest w posiadaniu takowych dokumentów.
Równocześnie z prowadzonym postępowaniem podatkowym w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2022 rok, organ I instancji prowadził wobec strony postępowanie podatkowe w tym podatku za rok 2021. W jego ramach wystosował do skarżącego identyczne wezwanie do złożenia wyjaśnień i przedłożenia dokumentów.
W dniu [...] sierpnia 2023 r. skarżący przesłał drogą elektroniczną (e-mail) pismo, w którym odniósł się nie tylko do powyższego wezwania, ale także nawiązał do postępowań podatkowych w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych, które organ I instancji prowadził wobec skarżącego za rok 2019 i 2020. Skarżący wskazał m.in., że nie będzie składał żadnych wyjaśnień za lata 2021 i 2022, bo takowych nie posiada. Do pisma dołączył zdjęcia dwóch dokumentów (w treści maila wskazał, że dokumenty te dotyczą 2021 i 2022 roku), tj. orzeczenia o stopniu niepełnosprawności z [...] września 2021 r. (wydane do [...] września 2024 r.), numer [...], z którego wynika między innymi, że: -/ dotyczy ono E.O., zamieszkałej pod tym samym adresem co skarżący; -/ ustalony stopień niepełnosprawności – znaczny; -/ niepełnosprawność istnieje od [...] lutego 2015 r.; -/ ustalony stopień niepełnosprawności datuje się od [...] czerwca 2018 r.; -/ w związku
z niepełnosprawnością osoba ta (wskazania określone przez skład orzekający) wymaga zaopatrzenia w przedmioty ortopedyczne, środki pomocnicze oraz pomoce techniczne, ułatwiające funkcjonowanie danej osoby, korzystania z systemu środowiskowego wsparcia w samodzielnej egzystencji oraz wymaga stałej lub długotrwałej opieki lub pomocy innej osoby w związku ze znacznie ograniczoną możliwością samodzielnej egzystencji; -/ zawiadomienia o zajęciu świadczeń z zaopatrzenia emerytalnego
i ubezpieczenia społecznego oraz renty socjalnej z [...] lipca 2020 r. numer [...], przy czym zawiadomienie to dotyczyło dwóch tytułów wykonawczych wystawionych w zakresie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2019 rok (razem dochodzone należności: 5.425,16 zł).
W toku prowadzonego postępowania podatkowego pismem z [...] stycznia 2024 r. organ I instancji wystąpił do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych o sporządzenie
i przekazanie informacji w zakresie wpłaconych przez skarżącego składek na własne ubezpieczenie zdrowotne w okresie od stycznia 2021 r. do grudnia 2022 r. Z otrzymanej odpowiedzi wynika, że skarżący nie opłacał składek na własne ubezpieczenie zdrowotne. Ponadto na podstawie dostępnych baz danych NUS ustalił, że skarżący nie dokonywał wpłat na poczet zaliczek na podatek dochodowy za rok 2021 i 2022 r.
Wykorzystując dostępne kanały komunikacji z zagraniczną administracją podatkową (austriacką), NUS zwrócił się o udzielenie informacji na temat uzyskiwanych przez skarżącego dochodów z emerytur/rent zagranicznych w badanym okresie.
Z przekazanych informacji wynika, że: -/ w roku 2022 wypłacane były skarżącemu emerytury z austriackiego systemu ubezpieczeń społecznych przez Zakład Ubezpieczeń Emerytalno-Rentowych (P.); -/ świadczenia nie podlegały opodatkowywaniu w Austrii ze względu na ich wysokość (dochód poniżej 11.000,00 euro nie podlega w tym kraju opodatkowaniu); -/ austriacka administracja podatkowa nie posiada informacji na temat tego, czy w wypłacaniu skarżącemu świadczeń emerytalnych pośredniczył D. z K.; -/ od stycznia do grudnia 2022 roku wysokość tych świadczeń wynosiła 715,03 euro; -/ świadczenia były skarżącemu wypłacane każdego miesiąca, a ponadto dwa razy w roku otrzymywał dwa specjalne świadczenia; -/ wypłata świadczeń następowała (w tym za lata wcześniejsze): od października 2017 roku do listopada 2021 r. na polski rachunek bankowy (A. SA, IBAN; PL [...]) oraz od grudnia 2021 r. na rachunek zagraniczny, zgodnie z wnioskiem skarżącego z [...] września 2021 roku (P1, IBAN: DE [...]).
Informacje dotyczące kwoty i częstotliwości wypłacanych skarżącemu świadczeń, a także rachunków bankowych, na które miały one trafiać, wynikają
z dołączonych do odpowiedzi dokumentów (odpowiadając na pytania odsyła do nich austriacka administracja podatkowa), które organ I instancji otrzymał bez tłumaczeń – dokumenty w języku niemieckim i angielskim.
Mając na uwadze otrzymane informacje NUS wystąpił powtórnie do austriackiej administracji podatkowej z prośbą o przekazanie informacji o wypłacanych skarżącemu emeryturach zagranicznych w 2022 roku i wskazanie dat i kwot wszystkich przekazanych świadczeń na rachunki w tym okresie. Z udzielonej przez stronę austriacką odpowiedzi wynika, że w roku 2022 wypłacono skarżącemu łącznie 10.010,42 euro (14 wpłat po 715,03 euro), zaś od grudnia 2021 roku miesięczne świadczenia były przelewane na niemiecki rachunek bankowy (IBAN: DE [...]).
W odpowiedzi z [...] grudnia 2023 r., udzielonej na wezwania organu z [...] września i [...] listopada 2023 r., A. S.A. (dotychczasowy płatnik w zakresie uzyskiwanych przychodów z tytułu emerytur/rent zagranicznych) wskazał, że w roku 2022 na skarżącego rachunku bankowym nie zidentyfikował wpływów z tytułu zagranicznych świadczeń emerytalno-rentowych, zatem nie wystąpiły po stronie banku obowiązki właściwe płatnikowi, w tym wystawienia PIT-11 za 2022 rok. Dodał też, że nie zawiera ze swoimi klientami żadnych specyficznych umów w zakresie wykonywanie funkcji płatnika, realizując je bezpośrednio w oparciu przepisy ustawy o podatku dochodowy od osób fizycznych dotyczące wpływów klientów na prowadzone rachunki.
W załączeniu przesłał wyciąg z rachunku bankowego strony, numer [...], za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2022 r., obejmujący tylko i wyłącznie środki z emerytur/rent zagranicznych.
NUS wskazał, że z przedłożonych rachunków bankowych w roku 2021 wynika, że na konto skarżącego wpływały środki przekazywane przez D. z tytułu rent/emerytur zagranicznych, w łącznej kwocie 9.024,60 euro. Natomiast w roku 2022 nie wpłynęły na nie żadne środki z tego tytułu.
W związku z powyższymi ustaleniami, decyzją z [...] kwietnia 2024 r. NUS określił skarżącemu wysokość zobowiązania podatkowego w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok w kwocie 4.321,00 zł. W uzasadnieniu w szczególności wskazał, że z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący nie złożył zeznania o wysokości osiągniętego dochodu (poniesionej straty) za 2022 rok. Zakład Ubezpieczeń Społecznych wystawił na rzecz skarżącego roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, w którym wykazał, że skarżący uzyskał przychód (dochód) z emerytur krajowych, w wysokości 18.996,94 zł, nie pobrał zaliczek na podatek dochodowy z tytułu tych świadczeń, natomiast pobrał składkę na ubezpieczenie zdrowotne, w wysokości 1.950,66 zł.
Organ I instancji podkreślił, że z informacji składanych przez A. S.A. za lata 2017-2021 wynika, że w tym okresie skarżący uzyskiwał przychody (dochody)
z emerytur/rent zagranicznych. Ustalił w trakcie prowadzonych postępowań podatkowych za 2019-2020, że świadczenia te były skarżącemu wypłacane
z austriackiego systemu ubezpieczeń społecznych.
NUS podkreślił, że informacje dotyczące uzyskiwanych przez stronę dochodów
z tytułu emerytury krajowej nie wzbudziły wątpliwości, jednak uznał, że w zakresie emerytury zagranicznej prawidłowe ustalenie stanu faktycznego wymaga dalszych czynności dowodowych. Miał przy tym na uwadze w szczególności fakt, że wielokrotnie (w tym w trakcie postępowań za lata wcześniejsze) skarżący podkreślał brak możliwości opodatkowania otrzymywanego z zagranicy świadczenia emerytalnego.
Organ I instancji dodał, że z informacji otrzymanej od austriackiej administracji podatkowej wynika, że w roku 2022 austriacki Zakład Ubezpieczeń Emerytalno-Rentowy wypłacił stronie świadczenia emerytalne na łączną kwotę 10.010,42 euro
(14 wpłat po 715,03 euro), które były wypłacane na zagraniczny rachunek bankowy skarżącego (konto w P1) od grudnia 2021 roku (wcześniej trafiały na konto
w A. S.A.). Z kolei z informacji otrzymanych od A. S.A. wynika, że w roku 2022 nie zidentyfikował na rachunku bankowym skarżącego żadnych wpływów z tytułu zagranicznych świadczeń emerytalno-rentowych (co potwierdził przesłanym wyciągiem z tego rachunku za okres od 1 stycznia 2021 r. do 31 grudnia 2022 r.), a ponadto nie wystąpiły po jego stronie obowiązki właściwe dla płatnika (w tym wystawienie PIT-11 za dany okres).
Organ I instancji stwierdził, że w roku 2022 skarżącemu została wypłacona emerytura z austriackiego systemu ubezpieczeń społecznych, w łącznej kwocie 10.010,42 euro i w całości trafiła na zagraniczny rachunek bankowy strony w P1, ale skarżący jako płatnik nie odprowadził składki na ubezpieczenie zdrowotne i zaliczki na podatek dochodowy.
NUS wskazał, że skarżący nie przedłożył żadnych dokumentów, które pozwoliłyby ustalić konkretną kwotę (w złotych) świadczenia przelanego na rachunek zagraniczny strony. Organ I instancji ustalił ją w oparciu o:
- informację przekazaną przez austriacką administracje skarbową, z której wynika, że skarżący otrzymał 14 świadczeń po 715,03 euro (w tym dwa świadczenia specjalne, wypłacane w jednym miesiącu),
- wyciągi z rachunku bankowego (A. S.A.) za poprzednie lata, z których wynika, że: -/ emerytura zagraniczna wpływała na konto strony co miesiąc; -/ świadczenia specjalne wpływały w kwietniu i październiku (razem ze "zwykłą" emeryturą); -/ emerytury były wypłacane skarżącemu w dni robocze;
- ostatniego dnia miesiąca, za który wypłacana była emerytura (taką też datę przyjął we własnych ustaleniach) lub
- pierwszego dnia następnego miesiąca po miesiącu, za który wypłacana była emerytura,
- kurs średni NBP z ostatniego dnia roboczego poprzedzającego dzień uzyskania tych świadczeń.
NUS stwierdził, że z uwagi na uzyskiwane dochody z emerytury zagranicznej (obok dochodów z emerytury krajowej) skarżący powinien był rozliczyć się z całości dochodów w oparciu o formularz PIT-36, wraz z załącznikiem PIT/ZG. Zwrócił przy tym uwagę na możliwość ze skorzystania przez stronę z ulgi rehabilitacyjnej, w związku
z tym, że ma na utrzymaniu niepełnosprawna żonę. Organ I instancji jednakże wyjaśnił, że aby mógł przesądzić, czy w badanym okresie przysługiwała skarżącemu ulga podatkowa, musiałby posiadać udokumentowane informacje w tym zakresie, a więc wiedzieć czego dotyczyły wydatki i jaka była ich wysokość. Z uwagi na brak współpracy ze stroną w tym zakresie, NUS nie mógł uwzględnić ewentualnej ulgi w rozliczeniu podatkowym.
NUS zaakcentował, że opodatkowanie emerytury zagranicznej wynika z art. 18 ust. 1 umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania. Z uwagi na fakt, że skarżący jest obywatelem polskim oraz mieszka w Polsce, to w przypadku emerytury otrzymywanej
w Austrii, powinien rozliczyć się w Polsce.
W odwołaniu skarżący podkreślił, że chce się zapoznać z całością materiałów zebranych przez Urząd Skarbowy we [...] i prosił po raz kolejny o otrzymanie kopii PIT-36 za rok 2021 i 2022, ponieważ dane w decyzji są sfałszowane, a "e-PIT-u'' nigdy nie dostał.
W dniu [...] lipca 2024 r. skarżący stawił się w siedzibie Izby Administracji Skarbowej w [...] w celu zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Wniósł uwagi do protokołu wskazując, że chce wyjaśnić następujące kwestie: -/ chce otrzymać PIT-36 za rok 2021, ponieważ uważa, że dane w decyzji są sfałszowane; -/ na pierwszej stronie decyzji są składki na ubezpieczenie zdrowotne, dlaczego ta składka nie jest odliczona od podatku; -/ od 5 lat się upomina, żeby sam mógł się rozliczyć, wszystkie próby zostały rozpatrzone odmownie; -/ na jakiej podstawie prawnej Urząd Skarbowy nie pozwala mi się samodzielnie rozliczyć; -/ wszystko robiłem odręcznie, a nie elektronicznie; -/ nie dostał e-PIT; -/ czy Urząd Skarbowy wszystko co napisał w decyzji za rok 2021 potwierdza; -/ Urząd Skarbowy wypisywał bzdury po całej Europie; -/ kto przesłał anonimy; -/ dlaczego 22.000,00 zł nie są wolne od podatku od emerytury krajowej; -/ dlaczego emerytura krajowa i zagraniczna są zsumowane i dlaczego nie jest odjęta składka na ubezpieczenie zdrowotne; -/ ile razy jeszcze będą do obecnego stanu faktycznego dodawać dane z lat poprzednich; -/ czy egzekucja z rachunku to jest ostateczna spłata zaległości? Dlaczego to się ciągnie do dziś; -/ kto komu odpowiedział, że nie opłacałem składek na ubezpieczenie zdrowotne, na jakiej podstawie ekspert to twierdzi? Ja jestem ubezpieczony czy nie? -/ dlaczego nie mogę wpłacić na swoje konto pieniędzy, za które chcę zapłacić podatki; -/ jaka jest podstawa prawna niestosowania przepisów; -/ nigdy nie otrzymał e-PIT; -/ co to znaczy, że ja zakwestionowałem rzetelność danych z banku?; -/ co to znaczy, że ja mam odmienne stanowisko?, -/ prosi o jeden dokument, który potwierdzi, że otrzymywałem z Austrii pieniądze, zwłaszcza, że potwierdza taki stan dokument w którym jest napisane, iż pieniądze przelewał niemiecki bank (str. 17 decyzji)?; -/ chce, żeby oszustwa tego eksperta zostały wyjaśnione do końca; -/ chcą jedno kłamstwo przykryć drugim -/ na jakiej podstawie twierdzi ekspert, że nie płacę ubezpieczenia zdrowotnego?; -/ ZUS rozlicza mnie na zero i nie muszę składać żadnych PIT; -/ od kogo dostał 310 zł i dlaczego ekspert doliczył mi te pieniądze do dochodu; -/ kwestionuje PIT-36 za rok 2021; -/ dlaczego na pozycji podatek do zapłaty jest kwota 2585,00 zł a na pierwszej stronie decyzji jest kwota 5723,00 zł; -/ prosi o rozliczenie do końca za rok 2021, a potem dopiero za 2022 r.; -/ chce ostatecznie wyjaśnić, kto płaci emeryturę i ile; -/ w ciągu najbliższego miesiąca osobiście pójdzie do biura rachunkowego i złoży PIT; -/ dlaczego te sfałszowane dokumenty są wyłączone z akt sprawy?; -/ czy postępowanie eksperta nie jest czasami przekroczeniem inwigilacji?; -/ te wszystkie powyższe kwestie podniesione w protokole dotyczą wyłącznie roku 2021.
Do protokołu skarżący przedłożył dokumenty związane z wymianą informacji
z administracją austriacką i niemiecką, postanowienie wydane przez NUS w trybie art. 140 ustawy z 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2022 r. poz. 2651 ze zm.; dalej: O.p.).
Po rozpatrzeniu odwołania, decyzją z [...] DIAS utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. Na wstępie przytoczył treść przepisów art. 3 ust. 1, ust. 1a, art. 4a, art. 9 ust. 1, ust. 1a, ust. 2, art. 10 ust. 1 pkt 1, art. 12 ust. 7 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (Dz. U. z 2020 r. poz. 1426 ze zm.; dalej: u.p.d.o.f.). wskazał, że w 2022 r. skarżący otrzymał emeryturę z Austrii, wobec czego w sprawie zastosowanie znajda przepisu art. 18 ust. 1-3 oraz art. 19 ust. 2 lit. a) i b) umowy z 13 stycznia 2004 r. zawartej między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku (Dz. U. z 2005 r. Nr 224, poz. 1921 z późn. zm.), zmienionej 4 lutego 2008 r. protokołem zawartym między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii o zmianie umowy między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku podpisanej w Wiedniu dnia 13 stycznia 2004 r. (Dz. U. Nr 222, poz. 1450) zmodyfikowanej zgodnie z Konwencją wielostronną implementującą środki traktatowego prawa podatkowego mające na celu zapobieganie erozji podstawy opodatkowania i przenoszeniu zysku (dalej: Konwencja MLI ) (Dz. U. z 2018 r. poz. 1369 z późn. zm.).
Organ wyjaśnił, że zmiana ww. umowy, dokonana protokołem z 4 lutego 2008 r. dotyczyła art. 24 ust. 1 umowy traktującego o metodach unikania podwójnego opodatkowania, które mają zastosowanie wówczas, gdy zgodnie z postanowieniami umowy dany dochód podlega opodatkowaniu w jednym i drugim kraju. Przed ww. nowelizacją w Polsce, zgodnie z postanowieniami umowy, stosowana była tzw. metoda proporcjonalnego odliczenia, natomiast po nowelizacji umowy, tzw. metoda wyłączenia z progresją. Natomiast Konwencja MLI zmieniła od 1 stycznia 2019 r. m.in. metodę unikania podwójnego opodatkowania - z metody wyłączenia z progresją na metodę odliczenia (zaliczenia/kredytu) proporcjonalnego.
DIAS argumentował, że zgodnie z postanowieniami umowy o unikaniu podwójnego opodatkowania, skarżący, jako osoba zamieszkała w Polce i uzyskująca emeryturę z Austrii, podlega z tytułu otrzymanej w 2022 roku emerytury opodatkowaniu wyłącznie w kraju rezydencji, tj. w Polsce, na zasadach określonych w u.p.d.o.f.
Zdaniem organu NUS prawidłowo ustalił faktyczne pochodzenie zagranicznej emerytury strony i prawidłowo ją rozliczył w zaskarżonej decyzji. Prawidłowo również ustalił daty wpływu świadczeń na podstawie wyciągów z rachunku z lat poprzednich. Organ I instancji zasadnie stwierdził, że skarżący nie złożył zeznania za 2022 r. papierowo ani w ramach usługi "Twój e-PIT", w związku z czym rozliczenia dochodów strony za 2022 r. zostało określone w zaskarżonej decyzji.
W ocenie DIAS organ I instancji zasadnie również wskazał, że zgodnie z art. 45 ust. 1 u.p.d.o.f. właściwym dla rozliczenia dochodów skarżącego za 2022 r. jest formularz PIT-36. W sytuacji bowiem, gdy u podatnika wystąpiły dochody nie tylko
z Polski, ale również i z zagranicy, zarobki zagraniczne powinien wykazać w PIT-36.
Odnosząc się do zarzutu nie otrzymania "e-PIT" oraz żądania wydania PIT-36 organ wyjaśnił, że za 2022 r. do organu I instancji wpłynął PIT-40A złożony przez Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział w T. W systemie "Twój e-PIT" nie zostało automatycznie przygotowane dla strony roczne zeznanie ze względu na dochody z emerytury zagranicznej, które podlegają rozliczeniu na formularzu PIT-36. Uzyskane przez skarżącego dochody za 2022 r. nie zostały prze niego rozliczone
w zeznaniu rocznym, skarżący nie złożył bowiem zeznania podatkowego PIT-36.
W związku z tym nie istnieje możliwość wydania mu kopii zeznań.
Odnośnie prawa strony do skorzystania z ulgi rehabilitacyjnej DIAS wyjaśnił, że dotyczy ona wydatków poniesionych na rehabilitację osób niepełnosprawnych lub na ułatwienie im wykonywania czynności życiowych i mogą z niej skorzystać również podatnicy mający na utrzymaniu taką osobę. Tymczasem w sprawie skarżący nie przedłożył dokumentów, które potwierdzają poniesienie kwalifikowanych wydatków i ich wysokości.
Organ zaakcentował, że nie odnosił się w decyzji do uwag strony wniesionych do protokołu. Wbrew zarzutom skarżącego organ podatkowy oparł ustalenia zawarte
w zaskarżonej decyzji na rzetelnych danych, ponieważ tak jak skarżący wskazał, uwagi dotyczą wyłącznie roku 2021.
Zdaniem organu w sprawie nie zostały naruszone również przepisy postępowania. Skarżący miał zapewniony czynny udział w każdym stadium postępowania, skorzystał z prawa zapoznania się ze zgromadzonym materiałem dowodowym. Ponadto był informowany o wszystkich działaniach, miał również możliwość wypowiedzenia się w sprawie zgromadzonego materiału dowodowego. Podkreślił, że skarżący nie wskazał dowodów, które w ocenie strony zostały sfałszowane. W związku z tym zarzut dotyczący wydania zaskarżonej decyzji na podstawie fałszywych dowodów organ uznał za bezzasadny.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego skarżący wyjaśnił, że złożył w Urzędzie Skarbowym PIT-36 ze 2021 rok i oczekuje konfrontacji tych dokumentów z urzędnikami "Państwa Polskiego" ze [...] i [...]. Zaskarżonej decyzji zarzucił niewyjaśnienie żadnych spraw i bezzasadne odrzucanie jego argumentów. Dodał też, że cyt.: "Domyślam się, że sprawy potoczą się tradycjonalnie tzn.: - po otrzymaniu mojego odwołania bezkarny "haker" zablokuje mi konta w Banku i egzekucjom pozbawi mnie wszystkich środków do życia – na dowód tego załączam protokoły z ostatnich moich "wizyt" w "Urzędach" na które nie było odpowiedzi, - pytam się po raz "enty" – czy ja zapłaciłem podatek za rok 2019 kiedy to "Urząd" skasował egzekucjom z mojego konta [...].09.2020 r. – 1280,11 euro, - obecna egzekucja skasowała ponad 9.000,00 zł – czy po raz drugi zapłacony mam podatek za rok 2019?, - ile mam jeszcze płacić?, - wiele razy prosiłem i pisałem żeby rozliczyć jeden rok do końca – np. 2019 a następnie rozliczyć następny – no ale ekspert p. A. zawsze robił złośliwie na przekór, - na dzień dzisiejszy jest tak: - nie mam decyzji czy rok 2019 jest rozliczony, - czy moje odwołanie jest skuteczne za rok 2020?, - czy dyr. E.L. pododawała już sobie wszystkie cztery lata i nalicza już odsetki, kary... itd.?, - kiedy zostanie skierowana sprawa do sądu we [...] jak to miało miejsce w roku 2020?
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał argumentacje wyrażoną
w zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2022 r., poz. 2492), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest, że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności
z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei na podstawie art. 134 § 1 ustawy
z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2024 r. poz. 935; dalej: p.p.s.a.), sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w rozpoznawanej sprawie. Natomiast w myśl art. 151 p.p.s.a., w razie nieuwzględnienia skargi w całości albo w części sąd oddala skargę odpowiednio
w całości albo w części.
Kwestię sporną w niniejszej sprawie stanowi opodatkowanie dochodów zagranicznych otrzymanych przez skarżącego z tytułu emerytury uzyskiwanej w Austrii. Organy obu instancji ustaliły bowiem, że w analizowanym okresie austriacki Zakład Ubezpieczeń Emerytalno-Rentowy wypłacił skarżącemu świadczenie emerytalne na łączną kwotę 10.010,42 euro. Świadczenie to nie było opodatkowanie w Austrii ze względu na fakt, że dochód poniżej 11.000,00 euro nie podlega w tym kraju opodatkowaniu.
W związku z powyższym właściwym jest odwołanie się do przepisów zawartych w umowie między Rzecząpospolitą Polską a Republiką Austrii w sprawie unikania podwójnego opodatkowania w zakresie podatków od dochodu i od majątku podpisanej w Wiedniu 13 stycznia 2004 r. (Dz. U. 2005 r. Nr 225 poz. 1921). Stosownie do treści art. 18 ust. 1 umowy, emerytury i podobne płatności lub renty otrzymywane przez osobę mającą miejsce zamieszkania w Umawiającym się Państwie z drugiego Umawiającego się Państwa podlegają opodatkowaniu tylko w pierwszym wymienionym Państwie. Analiza tego przepisu dowodzi, że skoro skarżący ma miejsce zamieszkania na terenie Polski, zaś emeryturę otrzymywał z Austrii, to przedmiotowe świadczenie podlega opodatkowaniu w kraju rezydencji, tj. w Polsce. Do takich też wniosków doszły organy podatkowe.
Zatem w sprawie zachodzi konieczność zastosowania przepisów ustawy
o podatku dochodowym od osób fizycznych. I tak, że zgodnie z art. 10 ust. 1 pkt 1 u.p.d.o.f., źródłami przychodów są stosunek służbowy, stosunek pracy, w tym spółdzielczy stosunek pracy, członkostwo w rolniczej spółdzielni produkcyjnej lub innej spółdzielni zajmującej się produkcją rolną, praca nakładcza, emerytura lub renta. Z kolei stosownie do treści art. 11 ust. 1 u.p.d.o.f., przychodami, z zastrzeżeniem art. 14-15, art. 17 ust. 1 pkt 6, 9, 10 w zakresie realizacji praw wynikających z pochodnych instrumentów finansowych, pkt 11, art. 19, art. 25b, art. 30ca, art. 30da i art. 30f, są otrzymane lub postawione do dyspozycji podatnika w roku kalendarzowym pieniądze
i wartości pieniężne oraz wartość otrzymanych świadczeń w naturze i innych nieodpłatnych świadczeń. Stosownie zaś do treści art. 12 ust. 7 u.p.d.o.f., przez emeryturę lub rentę rozumie się łączną kwotę świadczeń emerytalnych i rentowych,
w tym kwoty emerytur kapitałowych wypłacanych na podstawie ustawy o emeryturach kapitałowych, wraz ze wzrostami i dodatkami, z wyłączeniem dodatków rodzinnych
i pielęgnacyjnych oraz dodatków dla sierot zupełnych do rent rodzinnych.
W świetle przytoczonych wyżej regulacji Sąd nie znalazł powodów, by emerytury wypłaconej z austriackiego systemu ubezpieczeń społecznych – z racji braku podstaw prawnych do opodatkowania jej w Austrii – nie uznać za przychód, a w konsekwencji dochód w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Na gruncie ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie ma jakiegokolwiek zwolnienia, które znajdowałoby zastosowanie do tego rodzaju dochodu, tym samym emeryturę zagraniczną należało wykazać w zeznaniu podatkowym.
W tym miejscu skład orzekający zwraca uwagę na ogólną zasadę wynikającą
z przepisów u.p.d.o.f., zgodnie z którą organy rentowe są obowiązane do rozliczenia rocznych dochodów emeryta. W tym przypadku Zakład Ubezpieczeń Społecznych składa deklarację PIT-40A we właściwym urzędzie skarbowym oraz przesyła ją emerytowi (do końca lutego roku następującego po roku podatkowym). W tym przypadku emeryt jest zwolniony ze składania zeznania podatkowego, bo ZUS robi to
z urzędu. Niemniej jednak w sytuacji, gdy emeryt uzyskał w roku podatkowym inne dochody/przychody podlegające opodatkowaniu, bądź ma zamiar skorzystać z ulg i odliczeń od dochodu lub od podatku, wówczas ma obowiązek złożyć zeznanie
o wysokości dochodu (poniesionej straty). Jeśli więc skarżący, oprócz emerytury krajowej, uzyskał również świadczenie emerytalne z Austrii, to winien rozliczyć się na formularzu PIT-36 i dołączyć do niego załącznik PIT-ZG" (informacja o wysokości dochodów/przychodów z zagranicy i zapłaconym podatku).
Tymczasem w sprawie ZUS wystawił na rzecz strony roczne obliczenie podatku przez organ rentowy, w którym wykazał, że skarżący uzyskał przychód (dochód)
z emerytur krajowych, w wysokości 18.996,94 zł, nie pobrał zaliczek na podatek dochodowy z tytułu tych świadczeń, natomiast pobrał składkę na ubezpieczenie zdrowotne, w wysokości 1.950,66 zł. Równocześnie A. S.A. przekazał informację, z której wynika, że w badanym okresie skarżący uzyskiwał przychody (dochody) z emerytur/rent zagranicznych. Pomimo zatem rozliczenia emerytury krajowej przez uprawniony organ, z racji otrzymania świadczenia emerytalnego – tym razem z zagranicy – skarżący zobligowany był do wykazania go w zeznaniu podatkowym. Takiego jednak rozliczenia za wskazany okres nie złożył. Czynione w tej mierze zarzuty dowodzą jedynie, że skarżący zdaje się nie rozumieć istoty przedmiotowego postępowania.
W tym stanie rzeczy NUS zobligowany był do wydania decyzji określającej skarżącemu zobowiązanie podatkowe w podatku dochodowym od osób fizycznych za 2022 rok. Stosownie bowiem do treści art. 21 § 3 O.p., jeżeli w postępowaniu podatkowym organ podatkowy stwierdzi, że podatnik, mimo ciążącego na nim obowiązku, nie zapłacił w całości lub w części podatku, nie złożył deklaracji albo że wysokość zobowiązania podatkowego jest inna niż wykazana w deklaracji, albo powstałego zobowiązania nie wykazano, organ podatkowy wydaje decyzję, w której określa wysokość zobowiązania podatkowego. Należy podkreślić, że w toku całego postępowania podatkowego skarżący nie kwestionował, że otrzymał emeryturę
z austriackiego systemu ubezpieczeń społecznych. Natomiast analiza przepisów
i zgromadzony w sprawie materiał dowodowy nie dawały podstaw do przyjęcia, by otrzymane przez niego świadczenie nie podlegało opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych. Opisany szczegółowo stan faktyczny potwierdza, że emerytura zagraniczna (z racji wysokości nieprzekraczające 11.000 euro) zwolniona była z opodatkowania na terenie Austrii i podlegała opodatkowaniu w kraju rezydencji, tj. w Polsce.
Na marginesie Sąd zauważa, że argumenty podnoszone przez skarżącego, odnoszące się do ustaleń za lata 2019-2020, nie zostały przez niego w żaden sposób rozwinięte. Nie wykazał też, by za ww. lata organy podatkowe wydały odmienne rozstrzygnięcie. Wywody strony, w konfrontacji z faktami ustalonymi przez organy obu instancji, stanowią jedynie polemikę z wnioskami prawidłowo wywiedzionymi na tle sprawy.
Mając na uwadze powyższe Sąd, działając na podstawie art. 151 P.p.s.a., oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło