I SA/Go 252/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Niedzielski po rozpoznaniu w dniu 13 lipca 2021 r. na posiedzeniu niejawnym zażalenia skarżącego na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 6 kwietnia 2021 r. sygn. akt I SA/Go 252/20 w sprawie ze skargi B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. postanawia: odrzucić zażalenie. Wyrokiem z dnia 21 października 2020 r. sygn. akt I SA/Go 252/20 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim oddalił w całości skargę B.W. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie zmiany decyzji ostatecznej w sprawie łącznego zobowiązania pieniężnego za 2018 r. W dniu 21 grudnia 2020 r. (data nadania) skarżący wniósł sporządzoną i podpisaną osobiście skargę kasacyjną do ww. wyroku. Jednocześnie złożył wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika z urzędu, który mógłby podpisać skargę kasacyjną. Postanowieniem z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 114/20 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy. Postanowienie to jest prawomocne od dnia 23 lutego 2021 r. Postanowieniem z dnia 6 kwietnia 2021 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim odrzucił skargę kasacyjną B.W. Wskazał, że z akt sprawy nie wynika, iż skarżący należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 P.p.s.a. uprawnionych do sporządzenia i wniesienia skargi kasacyjnej. Tym samym złożenie przez niego osobiście skargi kasacyjnej jest niedopuszczalne. Na powyższe postanowienie w dniu 19 kwietnia 2021 r. (data nadania k. 121 akt sądowych) B.W. wniósł zażalenie, domagając się jego uchylenia. Podniósł, że nie korzysta z profesjonalnego pełnomocnika. Dokumenty do Sądu sporządza osobiście przy pomocy konkubiny. Skarżący wskazał, że nie stać go na opłatę jaką pobierają pełnomocnicy z wyboru. Z tego względu, wystąpił do WSA o ustanowienie pełnomocnika z urzędu oraz zwolnienie od kosztów sądowych. Mimo pandemii i braku działalności gospodarczej WSA w Gorzowie Wielkopolskim nie uwzględnił jego wniosku ale także nie przyznał mu pełnomocnika z urzędu. Skarżący podkreślił, iż skargę kasacyjną napisał w taki sposób w jaki potrafił. W ocenie skarżącego Sąd pozbawił go konstytucyjnego prawa do obrony i ochrony jego stanowiska. Nie wezwał go do sprostowania uchybienia odrębnym pismem na mocy, którego skarga kasacyjna miałaby być podpisana przez zawodowego pełnomocnika. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Stosownie do treści art. 194 § 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) – powoływanej dalej jako "P.p.s.a." zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego. Przepis art. 175 § 2-3 stosuje się odpowiednio. Tym samym zażalenie takie może być sporządzone sędziego, prokuratora, notariusza, radcę Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej albo profesora lub doktora habilitowanego nauk prawnych, będącego stroną, jej przedstawicielem lub pełnomocnikiem albo prokuratora, Rzecznik Praw Obywatelskich lub Rzecznik Praw Dziecka (§ 2 art. 175 P.p.s.a.). Przymusu adwokacko-radcowskiego nie stosuje się także wtedy, gdy stroną postępowania jest Prezes Prokuratorii Generalnej Rzeczypospolitej Polskiej, a także wówczas, gdy czynności w postępowaniu za organy administracji rządowej, państwowe jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej lub Skarb Państwa podejmowane są przez Prokuratorię Generalną Rzeczypospolitej Polskiej (art. 175 § 3 P.p.s.a.) Zgodnie z art. 197 § 2 P.p.s.a. do postępowania toczącego się na skutek zażalenia stosuje się odpowiednio przepisy o skardze kasacyjnej, z wyłączeniem art. 185 § 2. Natomiast stosownie do treści art. 178 P.p.s.a. wojewódzki sąd administracyjny odrzuci na posiedzeniu niejawnym skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu lub z innych przyczyn niedopuszczalną, jak również skargę kasacyjną, której braków strona nie uzupełniła w wyznaczonym terminie. Zaznaczyć należy, że obowiązek ustanowiony w art. 194 § 4 P.p.s.a. ma charakter bezwzględny, co oznacza, że żadne szczególne okoliczności nie uprawniają strony do osobistego sporządzenia zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną. Ponadto, niesporządzenie zażalenia na postanowienie odrzucające skargę kasacyjną przez adwokata, radcę prawnego lub podmioty wskazane w art. 175 § 2 lub § 3 P.p.s.a. jest brakiem nieusuwalnym (por. postanowienie NSA z dnia 29 września 2014 r. sygn. akt II FZ 1376/14; wszystkie cytowane w niniejszym uzasadnieniu orzeczenia dostępne są w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl). W rozpoznawanej sprawie skarżący wniósł zażalenie na postanowienie tutejszego Sądu z dnia 6 kwietnia 2021 r. odrzucające skargę kasacyjną sporządzoną przez skarżącego osobiście. Zażalenie to nie spełnia jednak wymogu, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a., gdyż także zostało sporządzone przez skarżącego osobiście, pomimo, iż wraz z doręczeniem odpisu postanowienia z dnia 6 kwietnia 2021 r. skarżący został pouczony, że "zażalenie, którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, powinno być sporządzone przez adwokata lub radcę prawnego, zaś w sprawach obowiązków podatkowych i celnych oraz w sprawach egzekucji administracyjnej związanej z tymi obowiązkami może być sporządzone przez doradcę podatkowego, a w sprawach własności podatkowej przez rzecznika patentowego" (pkt 6 pouczenia – k. 113 akt sądowych). W złożonym zażaleniu skarżący wyraźnie skazał, że nie korzysta z profesjonalnego pełnomocnika. Dokumenty do Sądu sporządza osobiście przy pomocy konkubiny. Z akt niniejszej sprawy wynika natomiast, że skarżący nie należy do kręgu osób wymienionych w art. 175 P.p.s.a. Podniesiona przez skarżącego w zażaleniu okoliczność nieprzyznania mu prawa pomocy nie uprawnia go do pominięcia obowiązku, o którym mowa w art. 194 § 4 P.p.s.a. Jak już bowiem wyżej wyjaśniono żadne szczególne okoliczności obowiązku tego nie znoszą. Na marginesie z dodać należy, że postanowieniem z dnia 8 lutego 2021 r. sygn. akt I SPP/Go 114/20 referendarz sądowy odmówił skarżącemu przyznania prawa pomocy bowiem nie wykazał on w sposób jednoznaczny, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Skarżący, pomimo skutecznego doręczenia mu wezwania z 20 stycznia 2021 r. do przedłożenia dodatkowych dokumentów i informacji, nie uczynił w pełni zadość ww. zobowiązaniu. Skarżący nie przedłożył również, pomimo wyraźnego wezwania referendarza, wyciągów z rachunków bankowych i lokat, co w konsekwencji uniemożliwiło rzetelną ocenę jego sytuacji finansowej. Z kolei sprzeciw od ww. postanowienia referendarza skarżący wniósł po terminie, co skutkowało jego odrzuceniem (postanowienie WSA z dnia 8 czerwca 2021r. sygn. akt I SPP/Go 114/20). Wyjaśnić również trzeba, że z treści zażalenia wyraźnie wynika, iż skarżący sporządził je osobiście jednak nie zostało ono przez niego podpisane. Pod zażaleniem tym widnieje jedynie zapis komputerowy "B.W.". Co do zasady brak podpisu pod wniesionym pismem stanowi jego brak formalny i generalnie sąd obowiązany jest wezwać wnoszącego pismo do jego usunięcia, jednakże w tym przypadku obowiązek taki na sądzie nie spoczywał. Wskazać bowiem należy art. 194 P.p.s.a nakazuje by zażalenie którego przedmiotem jest odrzucenie skargi kasacyjnej, zostało nie tylko podpisane, lecz także sporządzone przez profesjonalnego pełnomocnika. Pełnomocnik ten winien zatem zażalenie fizycznie sporządzić a nie tylko podpisać pismo sporządzone już przez samą stronę (por. postanowienie NSA z 2 października 2021 r. sygn. akt II OZ 832/12). W tej sytuacji, zbędne było wzywanie skarżącego do podpisania zażalenia, skoro usunięcie tego braku formalnego nie miałoby wpływu na wynik sprawy. Podobnie bezzasadne było wzywanie skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od zażalenia. Mając na uwadze powyższe okoliczności Sąd, na podstawie art. 178 w zw. z art. 197 § 2 i § zw. z art. 194 § 4 P.p.s.a, postanowił jak w sentencji.