I SA/Go 254/09

Dnia 24 sierpnia 2009 roku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wlkp. w składzie następującym: sędzia WSA Anna Juszczyk-Wiśniewska po rozpoznaniu w dniu 24 sierpnia 2009 roku na posiedzeniu niejawnym wniosku Przedsiębiorstwa "W" E.Z., T.B., W.B. - spółka jawna o przyznanie prawa pomocy w sprawie ze skargi na decyzję Dyrektora Izby Celnej dnia [...] r. Nr [...] w przedmiocie podatku akcyzowego za poszczególne miesiące od maja do grudnia 2004 r. postanawia odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca - Przedsiębiorstwo "W" E.Z., T.B., W.B. - spółka jawna - w skardze na decyzję Dyrektora Izby Celnej złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez zwolnienie jej od wpisu od skargi. W uzasadnieniu wniosku wskazała, że "uiszczenie opłat od skargi może spowodować naruszenie płynności firmy oraz pogorszyć współprace z dostawcami". W dniu 17 lipca 2009r. Referendarz sądowy postanowieniem odmówił przyznania prawa pomocy. W uzasadnieniu wskazał, że zwolnienie od kosztów dopuszczalne jest wówczas gdy z porównania sytuacji majątkowej strony z wysokością obciążających ją kosztów wynikałoby, że pokrycie kosztów sądowych z majątku strony jest niemożliwe. Z oświadczenia spółki wynika, iż na rachunku bankowym posiada ona kwotę wielokrotnie przekraczającą wartość potencjalnych kosztów sądowych. Przy deklarowanej wartości przedmiotu zaskarżenia wpis ten winien wynieść 1.924 zł. Z oświadczenia spółki wynika, że dysponuje ona środkami na pokrycie tej należności. Powyższej oceny nie zmienia argument o zagrożeniu utratą płynności finansowe z uwagi na jego niekonkretność. Od postanowienia skarżący wniósł w terminie sprzeciw. W uzasadnieniu wskazał, że spełnia przesłanki konieczne do uzyskania prawa pomocy określone w art. 246 § 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Skarżąca spółka wskazała, że trudna sytuacja powoduje niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej. Wskazana ewentualność jest tym bardziej prawdopodobn, iż nastąpiło obecnie znacznie pogorszenie koniunktury gospodarczej (kryzys ekonomiczny). Zapłata wpisu od skargi niewątpliwie znacznie pogorszy jej sytuację i narazi ją na upadłość. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Na mocy art. 260 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 roku - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 póz.1270 ze zm., zwanej dalej P.p.s.a.)- w razie wniesienia sprzeciwu (...) postanowienie, przeciwko któremu został on wniesiony, traci moc, a sprawa będąca przedmiotem sprzeciwu podlega rozpoznaniu przez sąd na posiedzeniu niejawnym. Z tego tez względy po Sygn. akt l SA/Go 254/09 skutecznym wniesieniu sprzeciwu sprawa jest rozpoznawana ponownie od początku w świetle przesłanek o których mowa w art. 246 p.p.s.a. Skarżąca złożyła wniosek o prawo pomocy poprzez zwolnienie jej od kosztów sądowych (k-38v akt sąd owych). Wbrew temu na co wskazuje w sprzeciwie, nie składała wniosku o ustanowienie adwokata z urzędu). Prawo pomocy obejmuje na podstawie art. 244 § 1 P.p.s.a. między innymi, zwolnienie od kosztów sądowych. Jego zakres częściowy, zgodnie z art. 245 § 3 i § 4 P.p.s.a., może obejmować zwolnienie od kosztów sądowych w całości lub w części. Sąd, oceniając przedmiotowy wniosek jest zobowiązany badać aktualną sytuację materialną skarżącego. Przepis art. 246 § 2 P.p.s.a. wskazuje przesłanki, na podstawie których następuje przyznanie prawa pomocy jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej. W zakresie całkowitym następuje ono, gdy wykaże, iż nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, a w zakresie częściowym, gdy wykaże, że niema dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. . Sąd podziela stanowisko, ugruntowane w orzecznictwie sądów administracyjnych, iż instytucja prawa pomocy powinna być traktowana jako wyjątek od ogólnej zasady ustanowionej w art. 199 P.p.s.a, zgodnie z którą strony ponoszą koszty postępowania, związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej (postanowienie NSA z dnia 21 grudnia 2006 roku, II FSK 741/06). Udzielenie prawa pomocy jest formą dofinansowania strony z budżetu państwa i powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie przez stronę środków na sfinansowanie udziału w postępowaniu sądowym jest rzeczywiście -obiektywnie niemożliwe. W sprawie skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek zwolnienia od kosztów sądowych w jakiejkolwiek części. Ciężar wykazania występowania przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy spoczywa na podmiocie składającej w tym przedmiocie wniosek. To z kolei oznacza, że wnioskująca powinna podjąć czynności mające na celu uzasadnienie i uprawdopodobnienie okoliczności, na które się powołuje. Sąd nie jest natomiast zobowiązany do prowadzenia dochodzeń w sytuacji gdy dane umożliwiające pełną ocenę stanu majątkowego nie są znane mimo istniejącego po stronie skarżącego ciężaru wykazania przesłanek przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z dnia 20 listopada 2007 roku, l GZ 235/07). Sygn. akt l SA/Go 254/09 Podnoszone w sprzeciwie zarzuty mają ogólnikowy charakter i nie prowadzą, mimo skutku sprzeciwu, do zdezaktualizowania się przyczyn, które uzasadniały odmowę przyznania prawa pomocy. Z oświadczenia skarżącej wynika, że dysponuje ona na rachunku bankowym kwotą wielokrotnie przekraczającą wartość potencjalnych kosztów, prowadzi działalność gospodarczą, posiada majątek. Skarżąca w żaden sposób nie uzasadniła ani tym bardziej nie uprawdopodobniła, iż uiszczenie wpisu spowoduje "niebezpieczeństwo utraty płynności finansowej spółki", czy też "upadłość" . Skarżąca nie wskazała okoliczności z których wynikałaby jej trudna sytuacja - za wyjątkiem ogólnie powołanego pogorszenia koniunktury gospodarczej z uwagi na kryzys ekonomiczny. Ponownie podkreślenia wymaga, że ciężar udowodnienia istnienia przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomocy ciąży na wnioskodawcy. Jako niewystarczające uznać wyłącznie gołosłowne twierdzenia strony, nie poparte żadnymi dowodami. Dlatego należy uznać, że poniesienie w sprawie kosztów sądowych, na tym etapie postępowania wpisu od skargi w kwocie 1.924 zł, jest dla skarżącej spółki możliwie. Z tych względów na podstawie art. 260 oraz art. 245 § 1, 246 § 2 pkt 1 i 2 P.p.s.a. orzeczono jak w sentencji postanowienia.