I SA/Go 258/11

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim - Zbigniew Kruszewski po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym 30 maja 2011 r. wniosków W.P. i D.P. o zwolnienie od wpisu od skargi w sprawie ze skargi W.P. i D.P. na decyzję Dyrektora Izby Skarbowej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie podatku dochodowego od osób fizycznych za 2006 rok postanowił: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi ustalonego na 2.000 zł skarżący wnieśli (każde z nich oddzielnie) o zwolnienie od tej opłaty. W złożonych oświadczeniach o stanie rodzinnym, majątku i dochodach zgodnie podali, że mieszkają razem wraz z pięcioletnim synem. Oświadczyli jednocześnie, że nie mają oszczędności, a ich jedyny majątek stanowi dziewięcioletni samochód [...], który jednak miał zostać zajęty przez "urząd kontroli skarbowej". Nadto oświadczyli, że skarżący pracuje i zarabia 700 zł brutto miesięcznie, a skarżąca prowadzi działalność gospodarczą, która jednak nie przynosi dochodu. Wobec uznania, że sama treść oświadczeń nie jest wystarczająca do ustalenia sytuacji majątkowej małżonków P., wezwano ich do złożenia dodatkowo m. in. wyciągów z rachunków bankowych, obliczenia dochodu z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą oraz deklaracji na podatek o towarów i usług składanych w związku z prowadzeniem tej działalności. Pomimo upływu zakreślonego terminu skarżący nie przedstawili żądanych dokumentów. Z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153 poz. 1270 ze zm.) wynika, że warunkiem uzyskania prawa pomocy w zakresie częściowym jest wykazanie, że poniesienie całości kosztów postępowania mogłoby narazić wnioskodawcę lub jego rodzinę na uszczerbek utrzymania koniecznego. Dla przyznania prawa pomocy konieczne jest zatem niewątpliwe wykazanie, że poniesienie kosztów postępowania przekracza możliwości majątkowe strony. W razie jednak, gdyby treść oświadczenia o stanie rodzinnym, majątku i dochodach, obligatoryjnie składanego wraz z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy (art. 252 § 1 p.p.s.a.) nie zawierała danych wystarczających do oceny, bądź też nasuwała by wątpliwości co do rzeczywistego stanu majątkowego strony i jej zdolności płatniczych, sąd (referendarz sądowy) zgodnie z art. 255 p.p.s.a. zobligowany jest do przeprowadzenia uzupełniającego postępowania wyjaśniającego w celu ustalenia tych okoliczności poprzez wezwanie strony do złożenia konkretnie określonych dokumentów i oświadczeń i dopiero w oparciu o taki materiał dowodowy wydaje rozstrzygnięcie w przedmiocie prawa pomocy. Zaniechanie zastosowania się przez stronę do wezwania sądu wystosowanego w trybie wyznaczonym przez art. 255 p.p.s.a. ma ten skutek, że sąd nie może skorzystać z wszystkich koniecznych do rozstrzygnięcia wniosku oświadczeń bądź dokumentów źródłowych. Ich brak powoduje, że materiał dowodowy w dalszym ciągu jest niekompletny, a zatem niewystarczający do stwierdzenia, czy twierdzenie strony o niemożności poniesienia kosztów postępowania znajduje odzwierciedlenie w rzeczywistości. Konsekwencją procesową takiego stwierdzenia może być nieuwzględnienie wniosku w jego pełnym zakresie, a nawet odmowa przyznania prawa pomocy (zob. J. P. Tarno, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz. Wydanie 3, Warszawa 2008, str. 613-614 i powołane tam orzecznictwo). Z oświadczeń skarżących złożonych w formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy nie wynikają w sposób niewątpliwy przesłanki zwolnienia od kosztów sądowych. Skarżący nie przedstawili bowiem wraz z wnioskiem dokumentów potwierdzających deklarowany stan majątkowy. Pomimo wystosowanego wezwania nie złożyli oświadczenia o wysokości stałych wydatków rodziny oraz wyciągów z rachunków bankowych czyli dokumentów, które potwierdzałyby wartość zasobów finansowych. Nie przedstawili również dokumentów potwierdzających wysokość dochodów z działalności gospodarczej prowadzonej przez skarżącą, czym uniemożliwili poczynienie ustaleń co do faktycznej wysokości dochodów swojej rodziny. Ostatecznie należało uznać, że skarżący nie wykazali przesłanek prawa pomocy, w związku z czym postanowiono jak w sentencji (art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a.).