I SA/Go 263/19
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2019-08-07
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Anna Juszczyk – Wiśniewska, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej, będący wierzycielem w rozumieniu ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji, jest zobowiązany do wydania zaświadczenia o toczących się postępowaniach egzekucyjnych wszczętych na podstawie wystawionych przez niego tytułów wykonawczych, a jeśli tak, to na podstawie jakich przepisów prawa powinno być rozpatrzone takie żądanie?Ratio decidendi
Sąd uznał, że żądanie wydania zaświadczenia o toczących się postępowaniach egzekucyjnych wszczętych na podstawie wystawionych przez organ tytułów wykonawczych powinno być rozpatrywane na podstawie przepisów Kodeksu postępowania administracyjnego (K.p.a.), a nie Ordynacji podatkowej, nawet jeśli organ jest wierzycielem podatkowym. Organy obu instancji błędnie ograniczyły się do analizy rejestrów podatkowych, zamiast zbadać ewidencje dotyczące wystawionych tytułów wykonawczych i wszczętych postępowań egzekucyjnych. W związku z tym, uchylono zaskarżone postanowienia.Stan faktyczny
Spółka złożyła wniosek o wydanie zaświadczenia dotyczącego toczących się postępowań egzekucyjnych wszczętych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta. Burmistrz odmówił wydania zaświadczenia, powołując się na przepisy Ordynacji podatkowej i stwierdzając, że spółka nie figuruje w jego rejestrach podatkowych. Samorządowe Kolegium Odwoławcze utrzymało w mocy postanowienie Burmistrza. Spółka wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając niewłaściwe zastosowanie przepisów Ordynacji podatkowej zamiast Kodeksu postępowania administracyjnego oraz błędne rozpoznanie przedmiotu żądania.Rozstrzygnięcie
Uchylił w całości zaskarżone postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta. Zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej zwrot kosztów postępowania sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień (spr.) Sędziowie Sędzia WSA Anna Juszczyk – Wiśniewska Asesor WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Starszy sekretarz sądowy Alicja Rakiej po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 7 sierpnia 2019 r. sprawy ze skargi B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...]r. nr [...] w przedmiocie odmowy wydania zaświadczenia 1. Uchyla w całości zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta [...] z dnia [...] roku nr [...]. 2. Zasądza od Samorządowego Kolegium Odwoławczego na rzecz strony skarżącej kwotę 580 (pięćset osiemdziesiąt) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego.
B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa (powoływana dalej jako: "skarżąca", "spółka") reprezentowana przez doradcę podatkowego, wniosła skargę na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego (powoływanego dalej jako: "SKO", "organ odwoławczy", "Kolegium") z dnia [...] lutego 2019 r. nr [...] utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta [...] (powoływanego dalej jako: "organ pierwszej instancji"
z [...] stycznia 2019 r. nr [...] odmawiające skarżącej spółce wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny.
Wnioskiem z [...] grudnia 2018 r. Spółka zwróciła się do Burmistrza Gminy
i Miasta o wydanie zaświadczenia o będących w toku postępowaniach egzekucyjnych wszczętych na podstawie wystawionych przez ten organ tytułów wykonawczych wobec wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych (B. Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp. Jawna i [...]) ze wskazaniem: numeru i daty wystawienia tytułu wykonawczego; organu egzekucyjnego, do którego skierowano tytuł wykonawczy; wysokości należności określonych tytułem wykonawczym; znajdujących się w posiadaniu Burmistrza Gminy i Miasta danych dotyczących zastosowania przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych albo zaświadczenie, że na dzień wydania zaświadczenia nie występują żadne postępowania egzekucyjne w toku wszczęte na podstawie wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta tytułów wykonawczych wobec wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych.
We wniosku tym Spółka wskazała, że ubiega się o zaświadczenie, w celu przedłożenia organom sądowym i pozasądowym w postępowaniach ws. restrukturyzacji lub sanacji zadłużenia.
Postanowieniem z [...] stycznia 2019 r. Burmistrz Gminy i Miasta, działając na podstawie art. 306a § 1 i § 4 oraz art. 306c ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz.U. z 2018 r. poz. 800 ze zm.), odmówił Spółce wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W motywach uzasadnienia postanowienia organ pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawca i jego dane nie znajdują się w rejestrach i ewidencjach podatkowych organu podatkowego a tym samym wnioskodawca w nich nie figuruje. Jednocześnie zaznaczył, że organ podatkowy nie w każdym przypadku ma obowiązek wydania zaświadczenia, aby był do tego zobowiązany, dane informacje muszą znajdować się w jego dyspozycji. W przeciwnym razie byłby zmuszony do podejmowania czynności według własnego uznania oraz na podstawie nieznanych mu okoliczności.
Na powyższe postanowienie Spółka wniosła zażalenie zarzucając mu obrazę art. 218 § 1 ustawy z 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2018 r. poz. 2096 ze zm. - powoływanej dalej jako: "K.p.a.") poprzez odmowę wydania zaświadczenia w sytuacji gdy organ administracji publicznej był zobowiązany do wydania zaświadczenia o żądanej treści.
W ocenie Spółki organ pierwszej instancji błędnie rozpoznał treść jej żądania, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnego postanowienia. Przedmiotem żądania nie było bowiem uzyskanie zaświadczenia o tym czy Spółka figuruje
w ewidencjach i rejestrach podatników prowadzonych przez Burmistrza Gminy
i Miasta lecz czy na podstawie wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta tytułach wykonawczych wskazujących skarżącą lub jej poprzedników prawnych jako wierzyciela prowadzone są postępowania egzekucyjne czy też nie.
Z tych też powodów, w ocenie Spółki, organ pierwszej instancji winien danych dotyczących przedmiotu żądania poszukiwać w prowadzonej przez siebie ewidencji lub rejestrze lub innych danych dotyczących wystawionych tytułów wykonawczych
i w razie ich stwierdzenia wydać zaświadczenie żądanej treści ze wskazaniem wnioskowanych danych a w przeciwnym razie zobowiązany był wydać zaświadczenie o treści żądania alternatywnego.
Spółka wskazała, że żądane zaświadczenie dotyczy potwierdzenia faktów
i stanu prawnego wynikających z działania organu administracji publicznej, które
to zobowiązany jest on posiadać jako ewentualny wierzyciel dochodzonych w ramach egzekucji administracyjnej wierzytelności. Z kolei fakt nie prowadzenia wobec wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych postępowań egzekucyjnych
na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta wynika wprost z posiadanych przez ten organ administracji publicznej ewidencji, rejestrów oraz innych danych znajdujących się w jego posiadaniu. Wobec powyższego Spółka stwierdziła, że wydanie żądanego przez nią zaświadczenia było nie tyko możliwe i dopuszczalne ale wręcz organ pierwszej instancji był do tego zobowiązany.
W piśmie z [...] stycznia 2019 r. skarżąca podtrzymała stanowisko zawarte
w zażaleniu. Zaznaczyła, że wniosek oparty był o treść art. 218 K.p.a.
a postępowanie w sprawie winno toczyć się w oparciu o przepisy K.p.a. a nie Ordynacji podatkowej albowiem wniosek dotyczy wszystkich ewentualnych postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie wystawionych przez organ administracji publicznej tytułów wykonawczych, nie tylko tych dotyczących zobowiązań podatkowych wnioskodawcy.
Postanowieniem z [...] lutego 2019 r. Samorządowe Kolegium Odwoławcze, na podstawie art. 306a-c i art. 233 § 1 pkt 1 Ordynacji podatkowej, utrzymało w mocy postanowienie organu pierwszej instancji.
Organ odwoławczy stwierdził, że pomimo podania przez wnioskodawcę
w treści wniosku art. 217 K.p.a., ze względu na przedmiot żądania wniosku
o wydanie zaświadczenia słusznym okazało się stosowanie przepisów art. 306a
i następne Ordynacji podatkowej.
SKO wyjaśniło, że analiza kont podatkowych z tytułu podatków, dla których właściwym organem jest Burmistrz Gminy i Miasta, dokonana przez organ pierwszej instancji jest drogą do stwierdzenia, czy istnieją obowiązki pieniężne, które podlegałaby egzekucji w administracji, dla których Burmistrz jest wierzycielem. Jeżeli w wyniku tej analizy organ pierwszej instancji stwierdził, że nie figurują na tych kontach zobowiązania z tytułu tego rodzaju podatków w stosunku do wnioskodawcy (poprzez zastosowanie kryterium identyfikatora podatkowego podanego przez skarżącą, właściwego również dla poprzedników prawnych Spółki), to wnioskodawca i jego poprzednicy prawni nie byli i nie są dłużnikami tych należności w stosunku do Burmistrza.
Kolegium zaznaczyło, że zarówno w uzasadnieniu wniosku o wydanie zaświadczenia, a później również w zażaleniu z dnia [...] stycznia 2019 r. oraz w piśmie wyjaśniającym z [...] stycznia 2019 r., skarżąca nie stwierdza, aby istniały lub mogły istnieć jakiekolwiek obowiązki Spółki, dla których Burmistrz Gminy i Miasta jest wierzycielem, niewykonane i podlegające egzekucji w administracji. Wszak gdyby chodziło o obowiązki niepieniężne, czyli takie, które nie figurowałyby na kontach podatkowych organu pierwszej instancji, to z kolei nieaktualny okazałby się cel uzyskania przez spółkę zaświadczenia o żądanej treści, wymieniany przez nią we wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. Powyższa konstatacja, w ocenie organu odwoławczego, poddaje w wątpliwość argumenty Spółki o tym, że domaga się ona wydania zaświadczenia o postępowaniach egzekucyjnych i tytułach wykonawczych lub ich braku, wskazując jako jedyną dopuszczalną podstawę prawną w art. 217 K.p.a.
Zdaniem SKO nie sposób znaleźć stanowczych argumentów prawnych przesądzających o wyłączności trybu KPA dla wydania zaświadczenia (lub odmowy wydania takowego) w przedmiocie toczących się administracyjnych postępowań egzekucyjnych, tytułów wykonawczych, zaangażowanych organów egzekucyjnych, zastosowanych środków egzekucyjnych albo ich braku w stosunku do wnioskodawcy (potencjalnie zobowiązanego z tytułu obowiązku lub obowiązków egzekwowanych
w trybie ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji).
Kolegium wskazało również, że zgodnie z art. 306a § 3 Ordynacji podatkowej
- zaświadczenie potwierdza stan faktyczny lub prawny istniejący w dniu jego wydania. Zatem podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ podatkowy są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Tym samym organ wydaje, bądź odmawia wydania wnioskowanego zaświadczenia opierając się na danych zapisanych w dokumentacji danego podatnika, a wynikające z powyższych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia o określonej treści. W sytuacji, gdy dane niezbędne do wydania zaświadczenia nie znajdują się w dyspozycji organu, który zaświadczenie to ma wydać, bądź też gdy stwierdzony zostanie brak zgodności między treścią żądania a stanem rzeczy wynikającym z ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu organ ten odmawia wydania zaświadczenia, na podstawie art. 306c in fine Ordynacji podatkowej.
Organ odwoławczy zaznaczył, że postępowanie wyjaśniające, o którym mowa w art. 306b § 2 Ordynacji podatkowej, ogranicza się jedynie do takiego postępowania, które pozwoli na urzędowe potwierdzenie treści dokumentów zgromadzonych przez dany organ. Oznacza to, że strona nie może domagać się
w tym trybie stwierdzenia faktów lub stanu prawnego, jeżeli objęta żądaniem treść nie wynika wprost i bezpośrednio z prowadzonych przez organ ewidencji, rejestrów bądź z innych danych znajdujących się w jego posiadaniu, a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
W ocenie Kolegium, organ pierwszej instancji prawidłowo przywołał
i zastosował przepisy art. 306c Ordynacji podatkowej. Brak dokumentacji zawierającej informację na temat tego, że w stosunku do wnioskodawcy toczyły się lub toczą się na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta administracyjne postępowania egzekucyjne, w których organ ten jest wierzycielem, sprawił, że w pełni uprawnionym było działanie organu pierwszej instancji polegające na odmowie wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Nadto organ odwoławczy stwierdził, że w niniejszym postępowaniu nie było również obowiązkiem organu pierwszej instancji ocenianie, czy prowadzone ewidencje, rejestry lub zbiory innych danych zawierają prawidłowe i kompletne informacje w zakresie prowadzenia kont podatkowych żalącego (organ pierwszej instancji stwierdził, że skarżąca w ogóle nie figuruje na takich kontach), jak również czy jest potencjalnie zobowiązanym w tytułu bliżej nieokreślonego, podlegającego egzekucji w administracji, obowiązku niepieniężnego, dla którego organ ten byłby wierzycielem.
Na powyższe postanowienie B. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa wniosła skargę zarzucając mu obrazę art. 1 oraz art. 2 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie tej ustawy w postępowaniu administracyjnym o wydanie zaświadczenia, w którym zastosowanie winno mieć K.p.a.
Spółka wniosła o uchylenie zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta z dnia [...] stycznia 2019 r. a także zasądzenie od strony przeciwnej zwrotu kosztów postępowania sądowoadministracyjnego w tym kosztów zastępstwa prawnego doradcy podatkowego wg norm przepisanych.
W ocenie skarżącej z treści art. 1 oraz art. 2 § 1 Ordynacji podatkowej jednoznacznie wynika, iż zakresem działania Ordynacji podatkowej nie jest objęty żaden etap postępowania egzekucyjnego nawet jeśli egzekucja dotyczy należności podatkowych, do których stosuje się przepisy ordynacji podatkowej. Tym samym wbrew stanowisku SKO o właściwej do zastosowania ustawie nie decyduje charakter dochodzonego zobowiązania.
Skarżąca podkreśliła, że w sprawie nie zwracała się o wydanie zaświadczenia o niezaleganiu ani też o wykonaniu zobowiązania w postępowaniu egzekucyjnym. Wniosek skierowany został bowiem do organu administracji publicznej będącego wierzycielem w rozumieniu art. 1a pkt 13 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r.
o postępowaniu egzekucyjnym w administracji i dotyczył wydania zaświadczenia
o toczących się postępowaniach egzekucyjnych wobec skarżącej na podstawie wystawionych przez tego wierzyciela tytułów wykonawczych. Bez wątpienia zarówno wystawienie tytułu wykonawczego, wszczęcie egzekucji oraz jej prowadzenie następuje nie na podstawie Ordynacji podatkowej lecz ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. Dotyczy to także, a nawet przede wszystkim, należności podatkowych.
Skarżąca zaznaczyła również, że nie ograniczyła zakresu żądanego zaświadczenia do informacji o prowadzonych postępowaniach egzekucyjnych z tytułu podatków lecz ujęła żądanie szeroko wnioskując o zaświadczenie o wszelkich postępowaniach egzekucyjnych prowadzonych na podstawie wystawionych przez Burmistrz Gminy i Miasta tytułów wykonawczych.
W ocenie skarżącej błędne jest wywodzenie przez organ odwoławczy właściwości stosowania Ordynacji podatkowej z faktu, iż wnioskodawca ani
w uzasadnieniu wniosku ani w zażaleniu nie stwierdza, aby istniały lub mogły istnieć jakiekolwiek obowiązki żalącego się, dla których wierzycielem jest Burmistrz Gminy
i Miasta oraz aprioryczne przyjmowanie, że ewentualne inne obowiązki miałyby mieć charakter niepieniężny.
Skarżąca stwierdziła, że organ pierwszej instancji winien - niezależnie czy procedował w oparciu o przepisy Ordynacji podatkowej czy K.p.a. - na podstawie danych będących w jego posiadaniu ustalić czy wobec wnioskodawcy lub jego poprzedników prawnych wysławiał jakiekolwiek tytuły wykonawcze, czy na podstawie tych tytułów wszczęto postępowanie egzekucyjne oraz czy nadal jest ono w toku.
W wyniku tych ustaleń winien: 1) w razie stwierdzenia, że wobec wnioskodawcy toczą się postępowania egzekucyjne - wydać zaświadczenie o toczących się postępowaniach, 2) w razie stwierdzenia, że takie postępowania się nie toczą
- wydać zaświadczenie, że takie postępowania się nie toczą.
Skarżąca stwierdziła, że błędne jest stanowisko organu odwoławczego,
że podstawą do wydania zaświadczenia bądź odmowy jego wydania jest analiza kont podatkowych. Zdaniem Spółki właściwą byłaby analiza ewidencji i zbiorów wystawionych i skierowanych do egzekucji tytułów wykonawczych. Z faktu bowiem, że wnioskodawca zalega z płatnością poszczególnych podatków nie wynika,
że wystawiono tytuł wykonawczy i skierowano go do egzekucji. Nadto z faktu braku zaległości na kontach podatkowych nie wynika, że organ administracji publicznej nie wystawił i nie skierował do egzekucji wierzytelności niepodatkowych wnioskodawcy. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie podtrzymując stanowisko wyrażone w zaskarżonym postanowieniu. Nadto wskazało, że w zakresie żądania wniosku o wydanie zaświadczenia zawartość normatywna odnośnych przepisów K.p.a i Ordynacji podatkowej jest tożsama i jak zauważyła sama skarżąca w zażaleniu z dnia [...] stycznia 2019 r. - wybór dokonany przez organ pierwszej instancji w zakresie podstawy prawnej dla załatwienia sprawy z wniosku Skarżącej nie miał wpływu na wynik sprawy. Kolegium zaznaczyło również, że z regulacji Ordynacji podatkowej określającej podstawy wydawania zaświadczeń (i potencjalnie z regulacji K.p.a. normującego tę samą materię) nie sposób wyprowadzić obowiązek Burmistrza wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty nie wynikające z ewidencji, rejestrów lub innych danych będących w dyspozycji tego organu, albo nie wynikający z tych źródeł stan prawny a z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Na wstępie przypomnieć należy, że stosownie do treści art.1 § 1 i § 2 ustawy
z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (t.j. Dz. U. z 2018 r., poz. 2107), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi poprzez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym zasadą jest,
że kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Z kolei zgodnie z art. 134 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1302
- powoływanej dalej jako "P.p.s.a.") Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną, z zastrzeżeniem art. 57a, który dotyczy interpretacji podatkowych i który nie ma zastosowania w niniejszej sprawie.
Przedmiotem kontroli Sądu w rozpoznawanej sprawie było postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2019 r. utrzymujące w mocy postanowienie Burmistrza Gminy i Miasta z [...] stycznia 2019 r. odmawiające skarżącej spółce wydania zaświadczenia o żądanej treści.
Spór między stronami niniejszego postępowania budzi kwalifikacja przez organ przedmiotu wniesionego przez stronę żądania oraz podstawa prawna wydanego w sprawie rozstrzygnięcia.
Skarżąca twierdzi bowiem, że zwróciła się o wydanie zaświadczenia
do Burmistrza Gminy i Miasta będącego wierzycielem w rozumieniu art. 1a ust. 13 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji. W konsekwencji wniosek jej winien zostać rozpatrzony w oparciu o przepisy K.p.a.
po przeprowadzeniu przez ten organ analizy właściwych ewidencji i zbiorów wystawionych i skierowanych do egzekucji tytułów wykonawczych.
Organ natomiast stoi na stanowisku, że Burmistrz Gminy i Miasta prawidłowo zastosował w sprawie przepisy Ordynacji podatkowej i po sprawdzeniu ewidencji podatkowych uprawiony był wydania stronie postanowienia o odmownie wydania zaświadczenia bowiem skarżąca w nich nie figurowała.
Wobec tak zakreślonego sporu przypomnieć należy, że we wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r. skarżąca zażądała wydania zaświadczenia o będących w toku postępowaniach egzekucyjnych wszczętych na podstawie wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta [...] tytułów wykonawczych wobec wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych (B. Sp. z o.o. i Wspólnicy Sp. Jawna i [...]) ze wskazaniem: numeru i daty wystawienia tytułu wykonawczego; organu egzekucyjnego, do którego skierowano tytuł wykonawczy; wysokości należności określonych tytułem wykonawczym; znajdujących się w posiadaniu Burmistrza Gminy i Miasta danych dotyczących zastosowania przez organ egzekucyjny środków egzekucyjnych albo zaświadczenie, że na dzień wydania zaświadczenia nie występują żadne postępowania egzekucyjne w toku wszczęte na podstawie wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta tytułów wykonawczych wobec wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych.
Z wniosku skarżącej jednoznacznie wynika zatem, że domaga się informacji dotyczących postępowań egzekucyjnych prowadzonych na podstawie tytułów wykonawczych wystawionych przez wierzyciela, którym jest Burmistrz Miasta i Gminy. Z tego też względu trafny jest pogląd skarżącej, że jej wniosek winien być rozpatrywany w oparciu o przepisy K.p.a. Stosownie bowiem do treści art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji jeżeli przepisy ustawy nie stanowią inaczej, w postępowaniu egzekucyjnym mają odpowiednie zastosowanie przepisy K.p.a. (t.j. art. 217-219 tej ustawy). Natomiast zaskarżone postanowienie zostało wydane na podstawie art. 306a-306c Ordynacji podatkowej. Wobec powyższego trafny jest zarzut skarżącej związany z naruszeniem przez organ art. 1 i art. 2 § 1 Ordynacji podatkowej poprzez zastosowanie w niniejszej sprawie przepisów tej ustawy.
Jednakże jak słusznie zauważają obie strony niniejszego postępowania zasady wydawania zaświadczeń na podstawie obu wyżej wskazanych ustaw
są tożsame. Zarówno z treści Ordynacji podatkowej jak i K.p.a. wynika, że załatwienie sprawy, której istotą jest żądanie wydania zaświadczenia, może nastąpić w dwojaki sposób: po pierwsze - przez wydanie zaświadczenia o żądanej treści, a więc potwierdzającego, zgodnie z wnioskiem osoby ubiegającej się o zaświadczenie, istnienie określonego stanu faktycznego lub stanu prawnego; po drugie - przez odmowę wydania zaświadczenia, z powodu nie potwierdzenia w toku postępowania wyjaśniającego istnienia stanu faktycznego lub stanu prawnego, którego stwierdzenia żądała osoba ubiegająca się o zaświadczenie.
Stosownie bowiem do art. 306a § 1 Ordynacji podatkowej (odpowiednio 217 § 1 K.p.a.), organ podatkowy (egzekucyjny) wydaje zaświadczenie na żądanie osoby ubiegającej się o zaświadczenie. Zgodnie z art. 306a § 2 Ordynacji podatkowej (odpowiednio art. 217 § 2 K.p.a.) zaświadczenie wydaje się, jeżeli:
1) urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa,
2) osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny
w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.
W ww. przypadkach organ jest obowiązany wydać zaświadczenie, jeżeli chodzi
o potwierdzenie faktów albo stanu prawnego wynikającego z prowadzonej przez ten organ ewidencji, rejestrów lub innych danych znajdujących się w jego posiadaniu (art. 306b § 1 Ordynacji podatkowej, art. 218 § 1 K.p.a.).
Zarówno w doktrynie jak i w orzecznictwie, na podstawie przepisów obu ww. ustaw, przyjmuje się, że zaświadczenie ma charakter materialno-technicznej czynności urzędowej i sprowadza się do potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego, ale tylko takich, o których informacje znajdują się w dyspozycji organu. Podstawą do wydania zaświadczenia przez dany organ są wyłącznie prowadzone przez niego ewidencje, rejestry lub inne dane znajdujące się w jego posiadaniu. Zaś wynikające z tych rejestrów informacje determinują możliwość wydania zaświadczenia określonej treści. Zaświadczenie jest aktem wiedzy a nie woli organu
i nie ma charakteru prawotwórczego. Zaświadczenie nie rozstrzyga żadnej sprawy, nie tworzy nowej sytuacji prawnej ani nie kształtuje bezpośrednio stosunku prawnego. Zaświadczenie potwierdza jedynie istnienie określonego stanu
na podstawnie posiadanych danych. Organ pełni zatem funkcję dysponenta bazy danych, na podstawie których przepisy ustawy nakazują wydawanie zaświadczeń.
Równocześnie charakter prawny zaświadczenia determinuje zakres postępowania wyjaśniającego jakie powinno toczyć się w tego rodzaju sprawach. W postępowaniu o wydanie zaświadczenia organ nie jest uprawniony do dokonywania ocen prawnych w zakresie zgodności z przepisami prawa tego, co w przedmiocie objętym żądaniem wynika z materiałów, na których opiera się organ, czy to, co w tym materiale jest, winno było być właśnie takie. Ma jedynie obowiązek w oparciu o ten materiał ustalić, jak ów przedmiot przejawia się w tym materiale i jaki jest w jego świetle. Nie można drogą zaświadczenia wywołać skutków kształtujących stosunki prawne, tj. przyznać albo ograniczyć bądź pozbawić uprawnienia, albo też nałożyć, zdjąć lub ograniczyć obowiązki. W ramach takiego postępowania organ bada jakiego rodzaju źródło może zawierać żądane dane, a także czy dane te dotyczą stanu faktycznego bądź prawnego, którego poświadczenia domaga się wnioskodawca. Postępowanie
to sprowadza się zatem do badania okoliczności wynikających z posiadanych przez organ ewidencji, rejestrów i innych danych (por. wyrok NSA z 25 kwietnia 2017 r. sygn. akt II FSK 880/15 dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych na stronie internetowej orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe uwagi na grunt rozpoznawanej sprawy stwierdzić należy, że o ile samo powołanie przepisów Ordynacji podatkowej zamiast K.p.a. nie ma zasadniczego wpływu na treść zaskarżonego rozstrzygnięcia z uwagi na ww. tożsamość zawartych w tych ustawach norm prawnych dotyczących zaświadczeń
o tyle błędnie zakwalifikowanie wniesionego przez stronę żądania pod kątem informacji, których się ona domaga taki wpływ już ma.
Z akt niniejszej sprawy jednoznacznie wynika, że skarżąca zwróciła się
do Burmistrza Gminy i Miasta, jako wierzyciela, o wydanie zaświadczenia o będących w toku postępowaniach egzekucyjnych wszczętych na podstawie wystawionych przez ten organ tytułów wykonawczych wobec Spółki
i jej poprzedników prawnych lub też, że na dzień wydania zaświadczenia nie występują żadne postępowania egzekucyjne w toku wszczęte na podstawie wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta [...] tytułów wykonawczych wobec wnioskodawcy i jego poprzedników prawnych.
Tym samym przed wydaniem zaświadczenia lub postanowienia o odmowie jego wydania organ winien ustalić jakiego rodzaju źródło może zawierać te informacje
a następnie ocenić czy znajdują się tam dane, których zaświadczenia żąda skarżąca.
Z uzasadnienia decyzji organów obu instancji wynika natomiast, że Burmistrz Gminy
i Miasta swoje rozstrzygnięcie wydał po sprawdzeniu jedynie rejestrów i ewidencji podatkowych skarżącej spółki, co w odniesieniu do zgłoszonego przez skarżącą żądania skarżącej jest niewystarczające. Jak bowiem słusznie podniesiono w skardze z faktu, że wnioskodawca zalega z płatnością poszczególnych podatków nie wynika, że wystawiono tytuł wykonawczy i skierowano go do egzekucji. Nadto z faktu braku zaległości na kontach podatkowych nie wynika, że organ administracji publicznej nie wystawił i nie skierował do egzekucji wierzytelności niepodatkowych wnioskodawcy.
W ocenie Sądu organy obu instancji błędnie rozpoznały treść żądania skarżącej, co w konsekwencji doprowadziło do wydania błędnych postanowień. Jak bowiem jasno wynika z wniosku z dnia [...] grudnia 2018 r., co też konsekwentnie
w toku postępowania przed organami podnosiła skarżąca, przedmiotem żądania nie było uzyskanie zaświadczenia o tym czy Spółka figuruje w ewidencjach i rejestrach podatników prowadzonych przez Burmistrza Gminy i Miasta [...] lecz czy na podstawie wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta [...] tytułach wykonawczych wskazujących skarżącą lub jej poprzedników prawnych jako wierzyciela prowadzone są postępowania egzekucyjne czy też nie. Trafna jest także sugestia spółki, że w sprawie właściwą byłaby analiza ewidencji czy też innych zbiorów zawierających informacje o wystawionych przez Burmistrza Gminy i Miasta [...] i skierowanych do egzekucji tytułów wykonawczych o ile taka jest prowadzona.
Mając na względzie treść złożonego przez stronę wniosku nie można podzielić stanowiska Kolegium, że analiza kont podatkowych z tytułu podatków, dla których właściwym organem jest Burmistrz Gminy i Miasta jest w sprawie wystarczająca.
Słuszna jest natomiast podniesiona w odpowiedzi na skargę uwaga Kolegium, że nie można domagać się od organu wydania zaświadczenia potwierdzającego fakty nie wynikające z ewidencji, rejestrów lub innych danych będących w dyspozycji tego organu, albo nie wynikający z tych źródeł stan prawny. Jednakże, wbrew ocenie organu, w niniejszej sprawie, na obecnym etapie postępowania nie można przyjąć, że taka sytuacja wystąpiła. Z uzasadnienia postanowienia Burmistrza Gminy i Miasta nie wynika bowiem by organ ten nie prowadził ewidencji czy rejestrów związanych egzekwowanymi należnościami innych niż ewidencje podatkowe, które uniemożliwiałyby wydanie zaświadczenia o żądanej przez skarżącą treści. Nie wynika też by dokonał ich sprawdzenia. Organ stwierdził, że skarżąca nie figuruje w jego rejestrach podatkowych, jednakże w żaden sposób nie wyjaśnił jak okoliczność ta ma się do alternatywnie złożonego we wniosku żądania.
W ocenie Sądu takie postępowanie organów narusza art. 306b i c Ordynacji podatkowej poprzez ich niewłaściwe zastosowanie w sprawie a także art. 217 i 218 K.p.a. poprzez ich pominięcie przy wydawaniu rozstrzygnięcia oraz rozpoznawaniu treści wniesionego przez stronę żądania, a naruszenie to może mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Taka postawa organów podatkowych godzi też w zasadę zaufania do organów administracji określoną w art. 8 K.p.a.
Ponownie rozpoznając sprawę organ uwzględni wskazania wynikające z niniejszego uzasadnienia, w szczególności dotyczące podstawy prawnej oraz kwalifikacji przedmiotu wniosku skarżącej spółki. W konsekwencji rozstrzygnięcie wniosku poprzedzi ustalaniem, które prowadzone przezeń rejestry i ewidencje mogą zawierać niezbędne w sprawie informacje i dokona ich analizy pod kątem zgłoszonych przez stronę żądań z uwzględnieniem ww. zasad dotyczących wydawania zaświadczeń.
Mając na uwadze stwierdzone w prawie uchybienia Sąd, na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 135 P.p.s.a. uchylił w całości zaskarżone postanowienie oraz poprzedzające je postanowienie organu pierwszej instancji. O zwrocie kosztów orzeczono na podstawie art.200 w zw. z art. 205 § 4 P.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło