I SA/Go 264/21

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski (spr.) Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 oddala skargę w całości. 1. Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] stycznia 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania S. Sp. z o. o. (skarżącej) płatności rolnośrodowiskowej na 2010 rok. Z uzasadnienia decyzji organu odwoławczego wynikał następujący stan sprawy. Dnia 18 maja 2010 r. E. sp. z o. o. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010. Decyzją z [...] marca 2011 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR odmówił E. sp. z o.o. wnioskowanej płatności. Od niniejszej decyzji w dniu 8 kwietnia 2011 r. E. sp. z o. o. wniosła odwołanie. W dniu 22 kwietnia 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o wpis do ewidencji producentów (zmiana danych) obejmujący zmianę siedziby spółki na: [...]. W związku z tym właściwym do rozpatrywania niniejszej sprawy stał się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR. Następnie w dniu 1 lipca 2014 r. skarżąca spółka (S. Sp. z o. o.) złożyła wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na rok 2010 w przypadku następstwa prawnego po E. Sp. z o. o. Do wniosku dołączono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. o dokonaniu zmiany danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, potwierdzające, że [...] stycznia 2014 r. nastąpiło połączenie spółek E. sp. z o. o. oraz S. sp. z o. o., które nastąpiło poprzez przejęcie całego majątku spółki przejmowanej (E. sp. z o. o.) przez spółkę przejmującą (S. sp. z o. o.). W wyniku rozpatrzenia odwołania decyzją z [...] października 2011 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2011 r. Na skutek wniesionej przez E. sp. z o. o. skargi, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie prawomocnym wyrokiem z 29 lutego 2012 r. sygn. akt VIII 1078/11 uchylił ww. decyzję. W konsekwencji powyższego decyzją z dnia [...] listopada 2020 r. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR uchylił w całości decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z dnia [...] marca 2011 r. W wyniku ponownego rozpoznania sprawy decyzją z dnia [...] stycznia 2021 r. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR, odmówił przyznania skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na rok 2010 r. wobec uznania, iż S. sp. z o. o. składając w/w wniosek w dniu 1 lipca 2014 r. nie spełniła wymagań określonych w § 22 ust. 1 i 2 rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r., Nr 33, poz. 262 ze zm. - dalej: rozporządzenie PRŚ). Organ I instancji ustalił, iż przejęcie E. sp. z o.o. przez S. sp. z o.o. nastąpiło w dniu [...] kwietnia 2014 r., a z § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ wynikało, iż wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Wobec powyższego organ uznał, iż termin na złożenie wniosku upłynął z dniem 1 czerwca 2014 r. Tym samym skarżąca spółka składając wniosek w dniu 1 lipca 2014 r. przekroczyła dopuszczalny dwumiesięczny termin. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR, po rozpoznaniu sprawy w postępowaniu odwoławczym wymienioną na wstępie decyzją z [...] kwietnia 2021 r. utrzymał w mocy decyzję Kierownika BP ARiMR. Ustalił, że - co potwierdza postanowienie SR z [...] kwietnia 2014 r. sygn. akt [...] – S. sp. z o. o. stała się następcą prawnym podmiotu E. sp. z o. o., a z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) dotyczącym S. sp. z o o. (nr KRS [...],- informacja o połączeniu, podziale lub przekształceniu) wynika, iż nastąpiło połączenie S. sp. z o. o. ze spółkami z o. o.: E., H., A. oraz G. Połączenie nastąpiło w trybie uproszczonym przewidzianym przez art. 516 § 5 i 6 k.s.h., a wobec tego faktu na podstawie art. 516 § 5 stosuje się odpowiednio § 1 tego artykułu, tzn. połączenie następuje bez powzięcia uchwały (art. 506 k.s.h.) i bez zmiany umowy spółki. W związku z powyższym zauważyć należy, iż na podstawie art. 493 § 2 k.s.h. połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, z uwzględnieniem art. 507. Wobec treści art. 493 § 2 k.s.h., na podstawie art. 552 k.s.h. określa się, iż spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Dlatego za dzień zaistnienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego nastąpiło przeniesienie gospodarstwa rolnego E. Sp. z o. o. na rzecz S. sp. z o. o. uznać należy dzień [...] kwietnia 2014 r. tj. dzień wpisania połączenia, do rejestru właściwego według siedziby podmiotu przejmującego, tj. S. sp. z o. o. Dalej organ odwoławczy wyjaśnił, iż w pierwotnym brzmieniu § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ określał, że wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Z dniem 15 marca 2011 r. weszło w życie Rozporządzenie Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2011 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Obszarów wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2011 r., Nr 55, poz. 289; dalej: rozporządzenie zmieniające), w którym przepis § 22 rozporządzenia PRŚ otrzymał brzmienie: wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. Przepis międzyczasowy zawarty w rozporządzeniu zmieniającym stanowił, że do spraw wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. W opinii organu II instancji wydana w sprawie decyzja kasacyjna Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR nie była decyzją kończącą postępowanie, w związku z czym stronę wiązał dwumiesięczny termin do złożenia wniosku o wstąpienie do postępowania. W tak ustalonym stanie sprawy organ odwoławczy przyjął, że dwumiesięczny termin do złożenia wniosku o płatności w przypadku następstwa prawnego swój bieg rozpoczął [...] kwietnia 2014 r. tj. w dniu, w którym nastąpiło przeniesienie gospodarstwa rolnego E. sp. z o. o. na rzecz S. Sp. z o.o. Stąd uznał, że wniosek S. Sp. z o.o. złożony został dniu 1 lipca 2014 r.,czyli po terminie wskazanym w § 22 ust. 2 Rozporządzenia PRŚ, co spowodowało, że nie został spełniony kluczowy warunek, który uzależnia możliwość ubiegania się o płatność od zachowania terminu prawa materialnego. 2. Skarżąca spółka nie zgodziła się z decyzją Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR i pismem z dnia [...] maja 2021 r. wniosła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim, w której żądając uchylenie decyzji wydanych przez organy ARiMR w obu instancjach, zarzuciła błędna wykładnię § 22 rozporządzenia PRŚ i niezastosowanie § 1 pkt 14 rozporządzenia zmieniającego. W uzasadnieniu skargi twierdziła, że organy nie spostrzegły, ze od 15 marca 2011 r. ustęp 2 § 22 rozporządzenia PRŚ ma nowe brzemiennie nadane przez rozporządzenie zmieniające. Omawiany przepis ma charakter proceduralny, do których z zasady stosuje się brzmienie znowelizowane, szczególnie gdy nowela jest korzystniejsza dla strony inicjującej postępowanie. Przepisy intertemporalne odnoszą się bowiem do sfery prawa materialnego. Podniosła, że w sprawie bezwzględnie winno być stosowane brzmienie znowelizowane, bowiem sprawa została uprzednio dwukrotnie zakończona wydaniem decyzji ostatecznych. 3. W odpowiedzi na skargę organ odwoławczy wniósł o oddalenie skargi. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. 4. Skarga była niezasadna, ponieważ organy ARiMR trafnie uznały, że skarżąca nie dochowała terminu wynikającego z § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ na wstąpienie do postępowania z powodu następstwa prawnego. Zgodnie z tym przepisem wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy składa się w terminie 2 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego, w wyniku którego zaistniało następstwo prawne. 5. Prawidłowe było stanowisko organów, że w sprawie spółki należało stosować przepis w brzmieniu obowiązującym przed 15 marca 2011 r., a nie w brzmieniu późniejszym, nadanym mu przez § 1 pkt 14 lit. a rozporządzenia zmieniającego. Na mocy nowelizacji wydłużono termin do złożenia wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej z 2 do 3 miesięcy. Organ, przyjmując za podstawę rozstrzygnięcia brzmienie wcześniejsze, prawidłowo zastosował przepis przejściowy, a mianowicie § 2 rozporządzenia zmieniającego, zgodnie z którym do postępowań w sprawie przyznawania i zwrotu pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013, zwanej dalej "płatnością rolnośrodowiskową", wszczętych i niezakończonych ostateczną decyzją przed dniem wejścia w życie niniejszego rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe. Organy zasadnie przyjęły bowiem, że postępowanie wszczęte wnioskiem E. Sp. z o.o. nie zostało zakończone przed dniem wejścia w życie nowelizacji. Z akt postępowania wynika bowiem, iż prowadzący pierwotnie (przed zmianą siedziby S. sp. z o. o.) postępowanie administracyjne: Kierownik Biura Powiatowego ARiMR oraz ówczesny organ odwoławczy tj. Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR wydawali na rzecz H. sp. z o. o. w sprawie decyzje administracyjne: - z dnia [...] marca 2011 r. nr [...] o odmowie przyznania płatności PRŚ na rok 2010, która to decyzja została uchylona mocą decyzji organu odwoławczego z dnia [...] października 2011 r. nr [...] na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. (prawomocnym wyrokiem z 29 lutego 2012 r., sygn. akt VIII SA/Wa 1078/11 WSA w Warszawie uwzględnił skargę E. sp. z o. o. i uchylił decyzję z [...] października 2011 r. nr [...]), - z dnia [...] listopada 2020 r. nr [...] o uchyleniu decyzji z dnia [...] marca 2011 r. nr [...], również na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Zapadnięcie ww. decyzji wydanych w postępowaniach odwoławczych nie dawało jednak podstaw do przyjęcia, że w sprawie zapadły - jak mowa w przepisie międzyczasowym (§ 2 rozporządzenia zmieniającego) - "decyzje ostateczne". Ze swej istoty, decyzja kasacyjna nie wyczerpuje bowiem toku postępowania administracyjnego. Decyzja uchylająca poprzedzająca ją decyzję organu I instancji i przekazująca sprawę do ponownego rozpoznania przez organ I instancji to decyzja, która nie kończy sprawy administracyjnej i nie załatwia tej sprawy co do jej istotny. Warunkiem wydania decyzji przez organ odwoławczy na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. jest ustalenie, że organ I instancji nie przeprowadził w sposób prawidłowy postępowania dowodowego, zaś zakres tego postępowania przekracza dopuszczalność stosowania przez organ II instancji art. 136 k.p.a. Decyzja kasacyjna stanowi jedynie podstawę do ponownego przeprowadzenia postępowania i tym samym utrzymuje stan sprawy w toku. Wydanie decyzji kasacyjnej przez organ odwoławczy nie tylko nie prowadzi do zakończenia postępowania, lecz zobowiązuje w tej sprawie organu I instancji do ponownego wydania decyzji administracyjnej (por. wyrok NSA z 22.05.1991 r. sygn. akt IV SA 349/91). Decyzja kasacyjna jest rozstrzygnięciem procesowym, dlatego też nie ma statusu decyzji ostatecznej kończącej sprawę. Z powyższych względów zapadłe w sprawie z wniosku E. Sp. z o. o. decyzje Dyrektora Oddziału Regionalnego ARiMR uchylające decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR nie mogły być uznane za decyzje kończące postępowanie i rozstrzygające ostatecznie w przedmiocie wniosku o przyznanie płatności PRŚ na 2010 rok. Oznaczało to, że w sprawie zastosowanie znajdował § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ w brzmieniu sprzed nowelizacji, czyli przewidujący dwu-, a nie trzymiesięczny termin na złożenie wniosku o wstąpienie do postępowania. 6. Organy zasadnie przyjęły, że datą otwierającą ów termin w przypadku skarżącej spółki był dzień [...] kwietnia 2014 r. czyli dzień wpisania w rejestrze przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego faktu połączenia: E. Sp. z o. o. i S. Sp. z o. o. Zgodnie z art. 20 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 20 sierpnia 1997 r. o Krajowym Rejestrze Sądowym (Dz.U z 2019 r., poz. 1500 z późn. zm. dalej ustawa o KRS), wpis do rejestru polega na wprowadzeniu do systemu teleinformatycznego danych zawartych w postanowieniu sądu rejestrowego, niezwłocznie po jego wydaniu. W sprawach w których postanowienia sądu rejestrowego są skuteczne lub wykonalne z chwilą uprawomocnienia, wraz z wpisem zamieszcza się wzmiankę o jego nieprawomocności. Wpis do rejestru KRS, zgodnie z art. 20 ust. 4 ustawy o KRS jest również jego wykreślnie. Jak wskazuje art. 694[5] § 2 k.p.c., postanowienia o wpisie są skuteczne i wykonalne z chwilą ich wydania z wyjątkiem postanowień dotyczących wykreślenia z rejestru. Oznacza to, że z chwilą przekształcenia (wpisu spółki przekształconej do rejestru) następuje transformacja struktury prawnej spółki, a spółka przekształcana staje się spółką przekształconą, z wywołaniem wszelkich przepisanych w tym zakresie przez prawo skutków. Art. 552 k.s.h. jednoznacznie wskazuje, że momentem przekształcenia jest moment wpisania spółki przekształconej do rejestru. W związku z tym, wykreślenie spółki przekształconej ma walor jedynie porządkowy. To data wpisu jest prawnie relewantna dla otwarcia terminu określonego w § 22 ust. 2 rozporządzenia PRŚ. Skarżąca natomiast swój wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie płatności rolnośrodowiskowej złożyła 1 lipca 2014 r., wskazując nota bene, że do przeniesienia posiadania doszło [...] kwietnia 2014 r., czyli z dniem dokonania wpisu zmian korporacyjnych w KRS. W ocenie Sądu zasadnie organy odmówiły stronie przyznania PRŚ na 2010 r., bowiem wniosek o przystąpienie do toczącego się postępowania na miejsce wnioskodawcy skarżąca złożyła w terminie 3 miesięcy od dnia wystąpienia zdarzenia prawnego. Biorąc jednak pod uwagę treść § 2 rozporządzenia nowelizującego, w niniejszej sprawie powinna była dokonać tej czynności w terminie 2 miesięcy. 7. Mając na uwadze powyższe Sąd, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) oddalił skargę w całości.