I SA/Go 265/21
WyrokWSA w Gorzowie Wielkopolskim2021-09-16
Skład orzekający: Dariusz Skupień, Jacek Niedzielski, Zbigniew Kruszewski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy spółka przejmująca może uzyskać płatność rolnośrodowiskową na rok 2011, jeśli spółka przejmowana nie otrzymała wcześniej płatności rolnośrodowiskowych za lata 2009 i 2010, a tym samym nie podjęła skutecznie 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego?Ratio decidendi
Skarżąca spółka nie może uzyskać płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, ponieważ spółka przejmowana (E. sp. z o.o.) nie podjęła skutecznie 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego, gdyż odmówiono jej przyznania płatności za lata 2009 i 2010. W związku z tym nie istniało zobowiązanie, które mogłoby zostać skutecznie przeniesione na spółkę przejmującą.Stan faktyczny
Spółka E. sp. z o.o. złożyła wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Wcześniej odmówiono jej przyznania płatności za lata 2009 i 2010. Następnie spółka S. sp. z o.o. (Skarżąca) wstąpiła do postępowania jako następca prawny E. sp. z o.o. po połączeniu spółek. Organy administracji odmówiły przyznania płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011, argumentując, że E. sp. z o.o. nie podjęła skutecznie zobowiązania rolnośrodowiskowego, a tym samym S. sp. z o.o. nie mogła go przejąć. Sąd administracyjny oddalił skargę.Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gorzowie Wielkopolskim w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Dariusz Skupień Sędziowie Sędzia WSA Jacek Niedzielski (spr.) Sędzia WSA Zbigniew Kruszewski Protokolant Sekretarz sądowy Katarzyna Grycuk po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 16 września 2021 r. sprawy ze skargi S. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 oddala skargę w całości.
Zaskarżoną decyzją z [...] kwietnia 2021 r. nr [...] Dyrektor Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa (ARiMR) utrzymał w mocy decyzję Kierownika Biura Powiatowego ARiMR z [...] lutego 2021 r. nr [...] o odmowie przyznania S. Sp. z o. o. (Skarżącej) płatności rolnośrodowiskowej na 2011 rok.
Z akt sprawy wynika następujący stan faktyczny sprawy.
W dniu 16 maja 2011 r. E. sp. z o. o. złożyła w Biurze Powiatowym ARiMR wniosek o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011. Kierownik Biura Powiatowego ARiMR poddał wniosek E. sp. z o. o. o przyznanie płatności PRŚ na rok 2011 kontroli administracyjnej, weryfikując wniosek w oparciu o przepisy m.in. o rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 26 lutego 2009 r. w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2009 r. nr 33, poz. 262) - zwanego dalej Rozporządzeniem PRŚ.
W wyniku kontroli stwierdził, iż spółce E. sp. z o. o. w roku 2009 i 2010 odmówiono przyznania płatności PRŚ, a zatem spółka nie realizowała zobowiązania rolnośrodowiskowego. Zgodnie natomiast z § 21 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ, rolnik realizuje zobowiązanie rolnośrodowiskowe od dnia 15 marca roku, w którym został złożony wniosek o przyznanie pierwszej płatności PRŚ. W przypadku spółki E. sp. z o.o. zobowiązanie nie zostało podjęte (odmowa przyznania płatności PRŚ na rok 2009 i 2010), a zatem rolnik nie ma możliwości kontynuowania programu rolnośrodowiskowego. Z tych też powodów organ pierwszej instancji decyzją z [...] czerwca 2012 r. odmówił przyznania płatności PRŚ na rok 2011.
Skarżąca wniosła odwołanie od decyzji organu pierwszej instancji. Organ drugiej instancji postanowieniem z [...] czerwca 2012 r. zawiesił postępowanie odwoławcze, a następnie w dniu [...] lutego 2013 r. uchylił w całości postanowienie o zawieszeniu postępowania odwoławczego, podejmując jednocześnie zawieszone postępowanie.
W dniu 22 kwietnia 2013 r. do Biura Powiatowego ARiMR wpłynął wniosek o wpis do ewidencji producentów (zmiana danych) obejmujący zmianę siedziby spółki na: [...]. W związku z tym właściwym do rozpatrywania niniejszej sprawy stał się Kierownik Biura Powiatowego ARiMR.
Następnie w dniu 1 lipca 2014 r. Skarżąca spółka (S. Sp. z o. o.) złożyła wniosek o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na rok 2011 w przypadku następstwa prawnego po E. Sp. z o. o. Do wniosku dołączono postanowienie Sądu Rejonowego z dnia [...] kwietnia 2014 r. o dokonaniu zmiany danych w Krajowym Rejestrze Sądowym, potwierdzające, że [...] stycznia 2014 r. nastąpiło połączenie spółek E. sp. z o. o. oraz S. sp. z o. o., które nastąpiło poprzez przejęcie całego majątku spółki przejmowanej (E. sp. z o. o.) przez spółkę przejmującą (S. sp. z o. o.).
Dyrektor Oddziału Regionalnego ARiMR decyzją z dnia [...] grudnia 2020 r. uchylił zaskarżoną decyzję.
Organ pierwszej instancji decyzją z [...] lutego 2021 r. odmówił przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowej na 2011 rok.
Uzasadniając swoje stanowisko organ wskazał, że Skarżącej w dniu [...].01.2021 r. wydano decyzje o odmowie przyznania płatności PRŚ za rok 2009 i 2010. W związku z tym organ uznał, że w rozpoznawanej sprawie (dotyczącej roku 2011) nie zostały spełnione warunki umożliwiające przyznanie płatności PRŚ określone w § 25 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ, w myśl którego w razie przeniesienia w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta, nowemu posiadaczowi tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym beneficjenta, i są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy PROW. Mając na względzie brzmienie wskazywanego przepisu prawa oraz fakt, iż na mocy w/w decyzji spółce S. sp. z o. o. odmówiono przyznania płatności PRŚ na rok 2009 i 2010 z wniosków transferowych (po E. sp. z o. o.), organ uznał, że nie ma możliwości przyznania Skarżącej płatności PRŚ na rok 2011, ponieważ zadeklarowane przez E. sp. z o.o. grunty zgłoszone w ramach pierwszej płatności PRŚ, nie zostały skutecznie objęte 5-letnim zobowiązaniem rolnośrodowiskowym. Tym samym w sprawie za 2011 r., będącej postępowaniem kontynuacyjnym, nie ma możliwości wstąpienia do toczącego się postępowania w miejsce podmiotu przekazującego.
Od decyzji organu pierwszej instancji Skarżąca wniosła odwołanie, zarzucając
Zaskarżonej decyzji błędną wykładnię § 22 Rozporządzenia PRŚ i niezastosowanie § 1 pkt 14 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa z dnia 10,03.2011 r. zmieniającego Rozporządzeni PRŚ. W ocenie Skarżącej organ nie spostrzegł, iż od 15 marca 2011 r. w/w przepis prawa ma nowe zmienione brzmienie, które powinno być zastosowane w niniejszej sprawie. W sprawie bezwzględnie powinno być stosowane brzmienie znowelizowane bowiem była ona dwukrotnie uprzednio zakończona wydaniem decyzji ostatecznej.
Decyzją z [...] kwietnia 2021 organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji.
Uzasadniając swoje stanowisko organ stwierdził m.in., że w celu oceny prawidłowości działań podjętych przez organ pierwszej instancji niezbędnym było w pierwszej kolejności ustalenia daty w jakiej nastąpiło połączenie E. sp. z o. o. oraz S. sp. z o. o. (następca prawny). Odwołując się do zgromadzonego materiału dowodowego wskazał, że stosownie do postanowienia z dnia [...].04.2014 r. Sądu Rejonowego S. sp. z o. o. stała się następcą prawnym podmiotu E. sp. z o. o. Postanowienie owe Skarżąca dołączyła do wniosku o płatność na rok 2010 o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności PRŚ na rok 2010, jako dokument potwierdzający zaistnienie następstwa prawnego (§ 22 ust. 4 Rozporządzenia PRŚ).
W świetle powyższego organ odwoławczy wyjaśnia, że z danych zawartych w Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) dotyczącym spółki S. sp. z o. o. (nr KRS [...], dział 6, rubryka 4 - informacja o połączeniu, podziale lub przekształceniu) wynikało, iż nastąpiło połączenie spółki S. sp. z o.o. ze spółkami: E. sp. z o. o., H. sp. z o. o., A. sp. z o. o. oraz G. sp. z o.o. Połączenie nastąpiło w trybie uproszczonym przewidzianym przez art 516 § 5 i 6 KSH, a wobec tego faktu na podstawie art. 516 § 5 stosuje się odpowiednio § 1 tego artykułu tzn. połączenie następuje bez powzięcia uchwały (art. 506 KSH) i bez zmiany umowy spółki. W związku z powyższym stwierdzono, iż na podstawie art. 493 § 2 KSH połączenie następuje z dniem wpisania połączenia do rejestru właściwego według siedziby, odpowiednio spółki przejmującej albo spółki nowo zawiązanej (dzień połączenia). Wpis ten wywołuje skutek wykreślenia spółki przejmowanej albo spółek łączących się przez zawiązanie nowej spółki, z uwzględnieniem art. 507.
Organ podkreślił, że w związku z regulacją wskazaną w art 493 § 2 KSH na podstawie art. 552 KSH określa się, iż spółka przekształcana staje się spółką przekształconą z chwilą wpisu spółki przekształconej do rejestru (dzień przekształcenia). Jednocześnie sąd rejestrowy z urzędu wykreśla spółkę przekształcaną.
W ocenie organu przedstawione okoliczności wskazują, że za dzień zaistnienia zdarzenia prawnego, w wyniku, którego nastąpiło przeniesienie gospodarstwa rolnego E. sp. z o. o. na rzecz S. sp. z o. o. uznać należało dzień [...].04.2014 r. tj. dzień wpisania połączenia, do rejestru właściwego według siedziby podmiotu przejmującego tj. S. sp. z o. o.
Dalej organ odwoławczy stwierdził, że Skarżąca (następca prawny po E. sp. z o. o.) nie nabyła uprawnień do płatności PRŚ za rok 2009 i 2010 i tym samym nie posiada aktywnego zobowiązania rolnośrodowiskowego podjętego w ramach Programu Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007 - 2013. Tym samym, w świetle regulacji określonej w § 25 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ oraz w kontekście płatności PRŚ na rok 2011, Skarżąca nie mogła skutecznie objąć posiadaniem użytków rolnych po E. sp. z o. o. albowiem ta druga spółka nie dysponuje gruntami objętymi zobowiązaniem rolnośrodowiskowym.
W skardze wywiedzionej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego zarzucono decyzji organu drugiej instancji błędną wykładnię § 22 Rozporządzenia PRŚ i niezastosowanie § 1 punkt 14 Rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2011 roku zmieniającego rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013.
Wskazując na powyższy zarzut wniesiono o uchylenie decyzji organów obu instancji oraz zasądzenie kosztów postępowania sądowego w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Uzasadniając swoje stanowisko Skarżąca stwierdziła, że organy obu instancji nie spostrzegły, iż od 15 marca 2011 roku ustęp 2 § 22 Rozporządzenia PRŚ ma nowe nadane przez rozporządzenie zmieniające brzmienie. Omawiany przepis ma charakter proceduralny, do których z zasady stosuje się brzmienie znowelizowane, szczególnie gdy nowela jest korzystniejsza dla strony Inicjującej postępowanie. Przepisy intertemporalne odnoszą się bowiem do sfery prawa materialnego. W sprawach niniejszych bezwzględnie winno być stosowane brzmienie znowelizowane bowiem każda ze spraw została uprzednio dwukrotnie zakończona wydaniem decyzji ostatecznych.
W odpowiedzi na skargę wniesiono o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga była niezasadna.
Spór, jaki przyszło rozstrzygnąć Sądowi, dotyczył tego, czy Skarżąca spełniła warunki umożliwiające przyznanie płatności rolnośrodowiskowej na rok 2011 z tzw. wniosku transferowego od spółki E.
Wskazać należy, że Skarżąca zarówno w odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji, jak i w skardze do Sądu podnosiła niezastosowania przez organy § 22 ust. 2 Rozporządzenia PRŚ w brzmieniu nadanym przez § 1 pkt 14 lit. a rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi z dnia 10 marca 2011 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie szczegółowych warunków i trybu przyznawania pomocy finansowej w ramach działania "Program rolnośrodowiskowy" objętego Programem Rozwoju Obszarów Wiejskich na lata 2007-2013 (Dz. U. z 2011 r. nr 55, poz. 289). W brzmieniu nadanym nowelizacją wydłużono z 2 do 3 miesięcy, termin na złożenie wniosku o wstąpienie do toczącego się postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na miejsce wnioskodawcy.
Zarzut ten ocenić należało jako całkowicie niezasadny. Przepis ten nie stanowił bowiem podstawy prawnej rozstrzygnięcia.
Z decyzji organów obu instancji wynika jednoznacznie, że odmowa przyznania Skarżącej płatności rolnośrodowiskowych za rok 2011 nastąpiła na podstawie art. 25 ust.2 ustawy z dnia 7 marca 2007r. o wspieraniu rozwoju obszarów wiejskich z udziałem środków Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich (Dz.U. z 2021 r. poz.182) - zwana dalej ustawą PROW w związku z § 25 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ.
Przypomnieć należy, że stosownie do § 25 ust. 1 Rozporządzenia PRŚ w razie przeniesienia w wyniku umowy sprzedaży, dzierżawy lub innej umowy posiadania gospodarstwa rolnego lub części tego gospodarstwa, lub stada zwierząt ras lokalnych beneficjenta, nowemu posiadaczowi tego gospodarstwa lub jego części, lub stada zwierząt ras lokalnych może być przyznana płatność rolnośrodowiskowa, jeżeli objął w posiadanie użytki rolne lub stado zwierząt ras lokalnych, objęte zobowiązaniem rolnośrodowiskowym beneficjenta, i są spełnione warunki określone w art. 25 ust. 2 ustawy PROW.
Art. 25 ust. 2 ustawy PROW stanowi, iż w razie śmierci beneficjenta, rozwiązania osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, przekształcenia beneficjenta lub innego zdarzenia prawnego, w wyniku których zaistnieje następstwo prawne, albo w razie zbycia całości lub części gospodarstwa rolnego, całości lub części przedsiębiorstwa beneficjenta, po przyznaniu pomocy, następcy prawnemu beneficjenta albo nabywcy gospodarstwa rolnego lub jego części albo przedsiębiorstwa lub jego części pomoc może być przyznana, na jego wniosek, jeżeli; 1) spełnia on warunki przyznania pomocy; 2) nie sprzeciwia się to przepisom, o których mowa w art. 1 pkt 1, oraz istocie i celowi działania, w ramach którego przyznano pomoc; 3) zostaną przez niego przejęte zobowiązania związane z przyznaną pomocą; 4) środki finansowe z tytułu pomocy nie zostały w całości wypłacone.
Przypomnieć należy, że wniosek Skarżącej dotyczył przejęcia od E. sp. z o. o płatności rolnośrodowiskowej: - Pakiet 2 Rolnictwo ekologiczne, wariant 2.1 uprawy rolnicze dla, których zakończono okres przestawiania - Pakiet 6. Zachowanie zagrożonych zasobów genetycznych roślin w rolnictwie, wariant 6.1 produkcja towarowa lokalnych odmian roślin uprawnych.
Spółka E. złożyła w dniu 16.05.2011 r. do Biura Powiatowego ARiMR wniosek kontynuacyjny o przyznanie płatności rolnośrodowiskowej.
Co istotne jednak Spółce E. odmówiono przyznania płatności rolnośrodowiskowych za rok 2009 decyzją z dnia [...].01.2021 i za rok 2010 decyzją z dnia [...].01.2021).
Tym samym płatności rolnośrodowiskowe, a co za tym idzie zobowiązanie rolnośrodowiskowe nie zostały spółce E. przyznane. Oznacza to, że spółka E. nie mogła przekazać praw i obowiązków dotyczących realizacji planu rolnośrodowiskowego w wyniku wniosku transferowego na rzecz Skarżącej, ponieważ nie podjęła zobowiązania rolnośrodowiskowego. W związku z brakiem podjęcia 5-letniego zobowiązania rolnośrodowiskowego oraz brakiem decyzji o przyznaniu płatności rolnośrodowiskowej, zasadnie odmówiono Skarżącej przyznania płatności na rok 2011.
Prawidłowe było stwierdzenie organów, że ponieważ przekazujący płatność tj. spółka E. nie podjęła skutecznie zobowiązania rolnośrodowiskowego, to tym samym Skarżąca nie mogła od niej przejąć tego zobowiązania, albowiem nie zostało ono ustalone.
Z tych też przyczyn oraz na podstawie art. 151 ustawy z dnia
30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi
(Dz. U. z 2019 r., poz. 2325 ze zm.) Sąd oddalił skargę w całości.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło